https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90 2026-06-22T12:49:08Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&diff=217978&oldid=prev 2024-01-28T20:34:08Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:34, 28 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ლაბიალიზაცია''' – რომელიმე არალაბიალური ბგერა კოარტიკულაციით იძენს მეორეულ არტიკულაციას – ბაგისმიერობას. ლაბიალიზებულია ქართულში ყველა თანხმოვანი ო და უ ხმოვნების წინ. მაგ., დ ბგერა, რომლის პირველად არტიკულაციაში ბაგეები მონაწილეობს, ლაბიალური ხმოვნების წინ ლაბიალიზებული ხდება და წარმოითქმის წინ წამოწეული, მომრგვალებული ბაგეებით; შდრ. დ სიტყვებში: დედა, დო, დუმა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ლაბიალიზაცია''' – რომელიმე არალაბიალური ბგერა კოარტიკულაციით იძენს მეორეულ არტიკულაციას – ბაგისმიერობას. ლაბიალიზებულია ქართულში ყველა თანხმოვანი ო და უ ხმოვნების წინ. მაგ., დ ბგერა, რომლის პირველად არტიკულაციაში ბაგეები მონაწილეობს, ლაბიალური ხმოვნების წინ ლაბიალიზებული ხდება და წარმოითქმის წინ წამოწეული, მომრგვალებული ბაგეებით; შდრ. დ სიტყვებში: დედა, დო, დუმა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ნაზალისაცია'''– რომელიმე არანასალურ ბგერას მეზობელი ნასალური ბგერის გავლენით, ე. ი. კოარტიკულაციის შედეგად, ემატება ნაზალური ეფექტი. ამ ეფექტს <del class="diffchange diffchange-inline">იწეევს </del>ჰაერნაკადის ნაწილის <del class="diffchange diffchange-inline">გასელა </del>ცხვირში. ნაზალიზაციას განიცდიან ბგერები ნაზალური [[მ]] და [[ნ]] თანხმოვნების მეზობლობაში: ამბავი, ანდერძი, ბანი, გემი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ნაზალისაცია'''– რომელიმე არანასალურ ბგერას მეზობელი ნასალური ბგერის გავლენით, ე. ი. კოარტიკულაციის შედეგად, ემატება ნაზალური ეფექტი. ამ ეფექტს <ins class="diffchange diffchange-inline">იწვევს </ins>ჰაერნაკადის ნაწილის <ins class="diffchange diffchange-inline">გასვლა </ins>ცხვირში. ნაზალიზაციას განიცდიან ბგერები ნაზალური [[მ]] და [[ნ]] თანხმოვნების მეზობლობაში: ამბავი, ანდერძი, ბანი, გემი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ნ. კიზირია'' &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ნ. კიზირია'' &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&diff=217977&oldid=prev 2024-01-28T20:33:26Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:33, 28 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ლაბიალიზაცია''' – რომელიმე არალაბიალური ბგერა კოარტიკულაციით იძენს მეორეულ არტიკულაციას – ბაგისმიერობას. ლაბიალიზებულია ქართულში ყველა თანხმოვანი ო და უ ხმოვნების წინ. მაგ., დ ბგერა, რომლის პირველად არტიკულაციაში ბაგეები მონაწილეობს, ლაბიალური ხმოვნების წინ ლაბიალიზებული ხდება და წარმოითქმის წინ წამოწეული, მომრგვალებული ბაგეებით; შდრ. დ სიტყვებში: დედა, დო, დუმა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ლაბიალიზაცია''' – რომელიმე არალაბიალური ბგერა კოარტიკულაციით იძენს მეორეულ არტიკულაციას – ბაგისმიერობას. ლაბიალიზებულია ქართულში ყველა თანხმოვანი ო და უ ხმოვნების წინ. მაგ., დ ბგერა, რომლის პირველად არტიკულაციაში ბაგეები მონაწილეობს, ლაბიალური ხმოვნების წინ ლაბიალიზებული ხდება და წარმოითქმის წინ წამოწეული, მომრგვალებული ბაგეებით; შდრ. დ სიტყვებში: დედა, დო, დუმა.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ნაზალისაცია'''– რომელიმე არანასალურ ბგერას მეზობელი ნასალური ბგერის გავლენით, ე. ი. კოარტიკულაციის შედეგად, ემატება ნაზალური ეფექტი. ამ ეფექტს იწეევს ჰაერნაკადის ნაწილის გასელა ცხვირში. ნაზალიზაციას განიცდიან ბგერები ნაზალური [[მ]] და [[ნ]] თანხმოვნების მეზობლობაში: ამბავი, ანდერძი, ბანი, გემი.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">''ნ. კიზირია'' </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">== ლიტერატურა == </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ახვლედიანი გიორგი (ენათმეცნიერი)|ახვლედიანი გ.]]. ზოგადი ფონეტიკის საფუძვლები, თბ., 1949. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ფონეტიკა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&diff=217976&oldid=prev 2024-01-28T20:27:43Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;კოარტიკულაცია&#039;&#039;&#039; − (ლათ. coarticulation – თანაარტიკულაცია), მეტყველები...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''კოარტიკულაცია''' − (ლათ. coarticulation – თანაარტიკულაცია), მეტყველების გარკვეული მონაკვეთის (მარცვლის, სიტყვის) მთლიანი [[არტიკულაცია]]. წარმოთქმის პროცესში არ ხდება მარცვალში ან სიტყვაში შემავალ [[ბგერა]]თა ცალკეული არტიკულაცია. ყოველი წინა ბგერის დამართვა შერეულია მომდევნო ბგერის შემართვასთან, რის გამოც მეზობელი ბგერები გავლენას ახდენენ ერთმანეთზე (ცალმხრივ ან ორმხრივ), ეგუებიან ერთმანეთს. ამგვარი ურთიერთგავლენის, აკომოდაციის შედეგად ერთი ბგერა იძენს სხვა ბგერის თვისებებს, ანუ ბგერის პირველად, ძირითად არტიკულაციას ემატება შეძენილი, მეორეული არტიკულაცია. მაგ., ხმოვანი [[ა]], რომელიც ხასიათდება მაქსიმალური ღიაობით, საგრძნობლად ვიწროვდება წარმოთქმაში [[ი]] ხმოვნის წინ, რასაც საერთოდ შეიძლება მოჰყვეს ა – ე პროცესი. შდრ. წაიღო → წეიღო. ამრიგად, ბგერათა ურთიერთგავლენა შეიძლება იყოს არა მხოლოდ კონტაქტური, არამედ გავრცელდეს არაუშუალო მეზობლობაში მყოფ ბგერებზედაც, ე. ი. იყოს დისტანციური. მაგ., დისტანციური რეგრესული [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაციის]] შედეგი ჩანს ფორმებში: შიმშილი → სიმშილი, ჭიშკარი → (ბ)ჭისკარი.<br /> <br /> კოარტიკულაციის შედეგად ბგერის მეორეული არტიკულაცია შეიძლება გამოიხატოს როგორც: <br /> <br /> '''ველარიზაცია''' – [[ველარული ბგერები|ველარული ბგერის]] გავლენით წინამავალი არაველარული ბგერა იძენს მეორეულ არტიკულაციას, რაც ვლინდება უკანა ენის მიახლოებით რბილ სასასთან. მაგ., სიტყვებში ბუ, დო, სული, სოლი… [[ბ]], [[დ]], [[ზ]], [[ს]] [[თანხმოვნები]] უ და [[ო]] ხმოვნების გავლენით ველარიზებულია, ე. ი. უკანაენა აწეულია რბილი სასის მიმართულებით. ველარიზებული ბგერები [[აკუსტიკა (ფონეტიკა)|აკუსტიკურად]] ხასიათდება დაბალი სატემბრო ტონით, რაც დაკავშირებულია ლაბიალიზაციის შედეგად (ბგერების წაშვერა-მომრგვალებით) რეზონატორის დაგრძელებასთან. <br /> <br /> '''ლაბიალიზაცია''' – რომელიმე არალაბიალური ბგერა კოარტიკულაციით იძენს მეორეულ არტიკულაციას – ბაგისმიერობას. ლაბიალიზებულია ქართულში ყველა თანხმოვანი ო და უ ხმოვნების წინ. მაგ., დ ბგერა, რომლის პირველად არტიკულაციაში ბაგეები მონაწილეობს, ლაბიალური ხმოვნების წინ ლაბიალიზებული ხდება და წარმოითქმის წინ წამოწეული, მომრგვალებული ბაგეებით; შდრ. დ სიტყვებში: დედა, დო, დუმა.</div>

Tkenchoshvili