https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%98კოდალასებრნი - რედაქტირების ისტორია2026-05-01T18:39:15Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%98&diff=245903&oldid=prevEchelidze 11:42, 5 მაისი 2025-ზე2025-05-05T11:42:11Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:42, 5 მაისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კოდალასებრნი''' (ლათ. Picidae) − ფრინველთა ოჯახი [[კოდალასნაირნი|კოდალასნაირთა]] რიგიდან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კოდალასებრნი''' (ლათ. Picidae) − ფრინველთა ოჯახი [[კოდალასნაირნი|კოდალასნაირთა]] რიგიდან.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ოჯახი შეიცავს პატარა და საშუალო სიდიდის ფრინველებს, მოკლე და საკმაოდ უხეში ბუმბულსაფარველით, ჭრელი, ხშირად მკვეთრი <del class="diffchange diffchange-inline">შეფერილო- ბით</del>. დიდ და მაგარი თავის ქალასთან უძრავად და მტკიცედაა შეერთებული</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ოჯახი შეიცავს პატარა და საშუალო სიდიდის ფრინველებს, მოკლე და საკმაოდ უხეში ბუმბულსაფარველით, ჭრელი, ხშირად მკვეთრი <ins class="diffchange diffchange-inline">შეფერილობით</ins>. დიდ და მაგარი თავის ქალასთან უძრავად და მტკიცედაა შეერთებული ნისკარტზედა. ნაკლებად მოძრავია კვადრატული ძვალიც, ხოლო ცხვირის ტიხარი მთლიანი და მასიურია. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნისკარტი <ins class="diffchange diffchange-inline">(ფრინველის)|ნისკარტი]] </ins>– სწორი, მაგარი და ბოლოში <ins class="diffchange diffchange-inline">სატეხისებური</ins>. ნესტოები დაფარულია ჯაგრისებური ბუმბულით. კარგადაა <ins class="diffchange diffchange-inline">განვითარებული </ins>კისრის კუნთები. ენა მრგვალი და მეტად გრძელია, წვეროში მაგარი და წვეტიანი, ხოლო წვეტის მახლობლად გვერდებზე ხორკლიანია. დიდ ჭრელ კოდალას 9 სმ-ის სიღრმიდან შეუძლია ენით <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მწერი]]ს </ins>ამოყვანა. ეს ხერხდება ენისქვეშა ძვლის გრძელი ტოტების მეშვეობით, რომლებიც თავის ქალას უკანიდან ეხვევიან, კანის ქვეშ თხემზე გადადიან და ცხვირის <ins class="diffchange diffchange-inline">ღრმულამდეც </ins>კი აღწევენ.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ნისკარტზედა. ნაკლებად მოძრავია კვადრატული ძვალიც, ხოლო ცხვირის ტიხარი მთლიანი და მასიურია. ნისკარტი – სწორი, მაგარი და ბოლოში <del class="diffchange diffchange-inline">სა- ტეხისებური</del>. ნესტოები დაფარულია ჯაგრისებური ბუმბულით. კარგადაა <del class="diffchange diffchange-inline">გან- ვითარებული </del>კისრის კუნთები. ენა მრგვალი და მეტად გრძელია, წვეროში მაგარი და წვეტიანი, ხოლო წვეტის მახლობლად გვერდებზე ხორკლიანია. დიდ ჭრელ კოდალას 9 სმ-ის სიღრმიდან შეუძლია ენით <del class="diffchange diffchange-inline">მწერის </del>ამოყვანა. ეს ხერხდება ენისქვეშა ძვლის გრძელი ტოტების მეშვეობით, რომლებიც თავის ქალას უკანიდან ეხვევიან, კანის ქვეშ თხემზე გადადიან და ცხვირის <del class="diffchange diffchange-inline">ღრმუ- ლამდეც </del>კი აღწევენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფეხები მოკლეა, მაგრამ თითები გრძელია და შეიარაღებულია მახვილი, მოკაუჭებული ბრჭყალებით. წინ მიმართული 2 თითი ძირში ერთმანეთთან შეზრდილია <del class="diffchange diffchange-inline">(სურ. 4, ზ)</del>. უკან მიმართული 2 თითიდან, გარეთას (მეოთხეს) შეუძლია გვერდზე შებრუნება. ფეხის ასეთი აგებულება მოხერხებულია ხის ღეროს ვერტიკალურ ზედაპირზე არა მარტო ცოცვისათვის, არამედ ხის <del class="diffchange diffchange-inline">ქერ- ქის </del>ან მერქნის ამოტეხის დროს, მასზე საიმედოდ მოსაჭიდებლად. ამ დროს დიდ როლს ასრულებს სოლისებური კუდის მოქნილი და მაგარი ბუმბულები, რომლებსაც ფრინველი ეყრდნობა. საჭის ბუმბულები 5 წყვილია <del class="diffchange diffchange-inline">(სურ. 207, ბ)</del>. მე-6 წყვილი რუდიმენტულია. განგურის დროს საჭის შუა წყვილი იცვლება დანარჩენების ზრდის დამთავრების შემდეგ. ფრთები შედარებით ფართო და ბლაგვია. ფრენენ საკმაოდ ცუდად – მძაფრად, მაგრამ ტალღისებურად.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფეხები მოკლეა, მაგრამ თითები გრძელია და შეიარაღებულია მახვილი, მოკაუჭებული ბრჭყალებით. წინ მიმართული 2 თითი ძირში ერთმანეთთან შეზრდილია. უკან მიმართული 2 თითიდან, გარეთას (მეოთხეს) შეუძლია გვერდზე შებრუნება. ფეხის ასეთი აგებულება მოხერხებულია ხის ღეროს ვერტიკალურ ზედაპირზე არა მარტო ცოცვისათვის, არამედ ხის <ins class="diffchange diffchange-inline">ქერქის </ins>ან მერქნის ამოტეხის დროს, მასზე საიმედოდ მოსაჭიდებლად. ამ დროს დიდ როლს ასრულებს სოლისებური კუდის მოქნილი და მაგარი ბუმბულები, რომლებსაც ფრინველი ეყრდნობა. საჭის ბუმბულები 5 წყვილია. მე-6 წყვილი რუდიმენტულია. განგურის დროს საჭის შუა წყვილი იცვლება დანარჩენების ზრდის დამთავრების შემდეგ. ფრთები შედარებით ფართო და ბლაგვია. ფრენენ საკმაოდ ცუდად – მძაფრად, მაგრამ ტალღისებურად.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მონოგამიური ფრინველებია. ინკუბაციასა და მართვეების აღზრდაში მონაწილეობს ორივე სქესის ფრინველი. ბუდობენ ფუღუროებში, <del class="diffchange diffchange-inline">რომლებ-</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">საც </del>თვითონვე ამოტეხენ დამპალ ან რბილმერქნიან <del class="diffchange diffchange-inline">ხეებზე</del>. ზოგიერთი <del class="diffchange diffchange-inline">ბუ. დობს </del>სოროებშიც. დებენ 2-დან 8-მდე კვერცხს (მაქცია <del class="diffchange diffchange-inline">6–12 </del>კვერცხს). საინკუბაციო პერიოდი <del class="diffchange diffchange-inline">12–14 </del>დღემდე გრძელდება. ბარტყები იჩეკებიან შეუმოსავი და თვალებაუხილველნი და დიდხანს რჩებიან ბუდეში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[მონოგამია|</ins>მონოგამიური<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ფრინველებია. ინკუბაციასა და მართვეების აღზრდაში მონაწილეობს ორივე სქესის ფრინველი. ბუდობენ ფუღუროებში, <ins class="diffchange diffchange-inline">რომლებსაც </ins>თვითონვე ამოტეხენ დამპალ ან რბილმერქნიან <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ხე]]ებზე</ins>. ზოგიერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">ბუდობს </ins>სოროებშიც. დებენ 2-დან 8-მდე კვერცხს (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მაქცია <ins class="diffchange diffchange-inline">(ფრინველი)|მაქცია]] 6-12 </ins>კვერცხს). საინკუბაციო პერიოდი <ins class="diffchange diffchange-inline">12-14 </ins>დღემდე გრძელდება. ბარტყები იჩეკებიან შეუმოსავი და თვალებაუხილველნი და დიდხანს რჩებიან ბუდეში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კოდალასებრნი მობინადრე, იშვიათად მომთაბარე ცხოვრებას ეწევიან. მხოლოდ მაქციაა გადამფრენი. იკვებებიან ყოველნაირი <del class="diffchange diffchange-inline">მწერებით</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">უპირა- ტესად </del>მეხეური, ე. წ. ქსილოფაგებით (ხარაბუზები, ქერქიჭამიები, <del class="diffchange diffchange-inline">ლაფნიჭა- მია</del>, პეწიანები და სხვ.). ჭამენ ჭიანჭველებსაც, აგრეთვე მცენარეთა, <del class="diffchange diffchange-inline">განსა- კუთრებით </del>წიწვიანთა თესლებს. ზოგიერთი ზიანის მიუხედავად, კოდალებს დიდი სარგებლობა მოაქვთ ტყეებისათვის საშიში ქსილოფაგი მწერების <del class="diffchange diffchange-inline">მა- სობრივად </del>განადგურებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კოდალასებრთა ოჯახს ყოფენ 3 ქვეოჯახად. მათგან საქართველოში <del class="diffchange diffchange-inline">წარ- მოდგენილია </del>2 ქვეოჯახი 4 გვარით. მაქცია გამოირჩევა თავისებური <del class="diffchange diffchange-inline">ნიშნე- ბით, რასაც შეიძლება გავეცნოთ სახეობის აღწერის დროს</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კოდალასებრნი მობინადრე, იშვიათად მომთაბარე ცხოვრებას ეწევიან. მხოლოდ მაქციაა გადამფრენი. იკვებებიან ყოველნაირი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მწერები]]თ</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">უპირატესად </ins>მეხეური, ე. წ. ქსილოფაგებით (ხარაბუზები, ქერქიჭამიები, <ins class="diffchange diffchange-inline">ლაფნიჭამია</ins>, პეწიანები და სხვ.). ჭამენ ჭიანჭველებსაც, აგრეთვე მცენარეთა, <ins class="diffchange diffchange-inline">განსაკუთრებით </ins>წიწვიანთა თესლებს. ზოგიერთი ზიანის მიუხედავად, კოდალებს დიდი სარგებლობა მოაქვთ ტყეებისათვის საშიში ქსილოფაგი მწერების <ins class="diffchange diffchange-inline">მასობრივად </ins>განადგურებით.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კოდალასებრთა ოჯახს ყოფენ 3 ქვეოჯახად. მათგან საქართველოში <ins class="diffchange diffchange-inline">წარმოდგენილია </ins>2 ქვეოჯახი 4 გვარით. მაქცია გამოირჩევა თავისებური <ins class="diffchange diffchange-inline">ნიშნებით</ins>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:*[[მაქცია (ფრინველი)|მაქცია]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:*[[შავი კოდალა]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:*[[მწვანე კოდალა]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:*[[ჭრელი კოდალა]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
</table>Echelidzehttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%9C%E1%83%98&diff=245889&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''კოდალასებრნი''' (ლათ. Picidae) − ფრინველთა ოჯახი [[კოდალასნაირნი|კ...2025-05-05T11:18:00Z<p>ახალი გვერდი: '''კოდალასებრნი''' (ლათ. Picidae) − ფრინველთა ოჯახი [[კოდალასნაირნი|კ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''კოდალასებრნი''' (ლათ. Picidae) − ფრინველთა ოჯახი [[კოდალასნაირნი|კოდალასნაირთა]] რიგიდან.<br />
ოჯახი შეიცავს პატარა და საშუალო სიდიდის ფრინველებს, მოკლე და საკმაოდ უხეში ბუმბულსაფარველით, ჭრელი, ხშირად მკვეთრი შეფერილო- ბით. დიდ და მაგარი თავის ქალასთან უძრავად და მტკიცედაა შეერთებული<br />
ნისკარტზედა. ნაკლებად მოძრავია კვადრატული ძვალიც, ხოლო ცხვირის ტიხარი მთლიანი და მასიურია. ნისკარტი – სწორი, მაგარი და ბოლოში სა- ტეხისებური. ნესტოები დაფარულია ჯაგრისებური ბუმბულით. კარგადაა გან- ვითარებული კისრის კუნთები. ენა მრგვალი და მეტად გრძელია, წვეროში მაგარი და წვეტიანი, ხოლო წვეტის მახლობლად გვერდებზე ხორკლიანია. დიდ ჭრელ კოდალას 9 სმ-ის სიღრმიდან შეუძლია ენით მწერის ამოყვანა. ეს ხერხდება ენისქვეშა ძვლის გრძელი ტოტების მეშვეობით, რომლებიც თავის ქალას უკანიდან ეხვევიან, კანის ქვეშ თხემზე გადადიან და ცხვირის ღრმუ- ლამდეც კი აღწევენ.<br />
ფეხები მოკლეა, მაგრამ თითები გრძელია და შეიარაღებულია მახვილი, მოკაუჭებული ბრჭყალებით. წინ მიმართული 2 თითი ძირში ერთმანეთთან შეზრდილია (სურ. 4, ზ). უკან მიმართული 2 თითიდან, გარეთას (მეოთხეს) შეუძლია გვერდზე შებრუნება. ფეხის ასეთი აგებულება მოხერხებულია ხის ღეროს ვერტიკალურ ზედაპირზე არა მარტო ცოცვისათვის, არამედ ხის ქერ- ქის ან მერქნის ამოტეხის დროს, მასზე საიმედოდ მოსაჭიდებლად. ამ დროს დიდ როლს ასრულებს სოლისებური კუდის მოქნილი და მაგარი ბუმბულები, რომლებსაც ფრინველი ეყრდნობა. საჭის ბუმბულები 5 წყვილია (სურ. 207, ბ). მე-6 წყვილი რუდიმენტულია. განგურის დროს საჭის შუა წყვილი იცვლება დანარჩენების ზრდის დამთავრების შემდეგ. ფრთები შედარებით ფართო და ბლაგვია. ფრენენ საკმაოდ ცუდად – მძაფრად, მაგრამ ტალღისებურად.<br />
მონოგამიური ფრინველებია. ინკუბაციასა და მართვეების აღზრდაში მონაწილეობს ორივე სქესის ფრინველი. ბუდობენ ფუღუროებში, რომლებ-<br />
საც თვითონვე ამოტეხენ დამპალ ან რბილმერქნიან ხეებზე. ზოგიერთი ბუ. დობს სოროებშიც. დებენ 2-დან 8-მდე კვერცხს (მაქცია 6–12 კვერცხს). საინკუბაციო პერიოდი 12–14 დღემდე გრძელდება. ბარტყები იჩეკებიან შეუმოსავი და თვალებაუხილველნი და დიდხანს რჩებიან ბუდეში.<br />
კოდალასებრნი მობინადრე, იშვიათად მომთაბარე ცხოვრებას ეწევიან. მხოლოდ მაქციაა გადამფრენი. იკვებებიან ყოველნაირი მწერებით, უპირა- ტესად მეხეური, ე. წ. ქსილოფაგებით (ხარაბუზები, ქერქიჭამიები, ლაფნიჭა- მია, პეწიანები და სხვ.). ჭამენ ჭიანჭველებსაც, აგრეთვე მცენარეთა, განსა- კუთრებით წიწვიანთა თესლებს. ზოგიერთი ზიანის მიუხედავად, კოდალებს დიდი სარგებლობა მოაქვთ ტყეებისათვის საშიში ქსილოფაგი მწერების მა- სობრივად განადგურებით.<br />
კოდალასებრთა ოჯახს ყოფენ 3 ქვეოჯახად. მათგან საქართველოში წარ- მოდგენილია 2 ქვეოჯახი 4 გვარით. მაქცია გამოირჩევა თავისებური ნიშნე- ბით, რასაც შეიძლება გავეცნოთ სახეობის აღწერის დროს.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველთა ოჯახი]]<br />
[[კატეგორია:კოდალასნაირნი]]<br />
[[კატეგორია:კოდალასებრნი]]</div>Echelidze