https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90_%28%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90%29კონტამინაცია (ლინგვისტიკა) - რედაქტირების ისტორია2026-05-09T05:45:05Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90_(%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=218045&oldid=prevTkenchoshvili 11:31, 29 იანვარი 2024-ზე2024-01-29T11:31:56Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:31, 29 იანვარი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კონტამინაცია''' (ლათ. contaminatio – შერევა, შეხება, შერწყმა), [[ანალოგია (ენათმეცნიერება)|ანალოგიის]] ერთ-ერთი სახე, რომელიც გულისხმობს სამეტყველო ნაკადში ორი ენობრივი ერთეულის გაერთიანებას მათი სტრუქტურულ-ფუნქციონალური თუ სემანტიკური მსგავსების საფუძველზე. ჩვეულებრივ, კონტამინაცია ხდება მეტყველების პროცესში და განიხილება როგორც ლიტერატურული ნორმებიდან გადახვევა, მაგრამ ის, ამავე დროს, არის ახალი ენობრივი ელემენტების წარმოქმნის წყარო და მისი შედეგები ხშირად იქცევა ნორმად.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კონტამინაცია''' <ins class="diffchange diffchange-inline">– </ins>(ლათ. contaminatio – შერევა, შეხება, შერწყმა), [[ანალოგია (ენათმეცნიერება)|ანალოგიის]] ერთ-ერთი სახე, რომელიც გულისხმობს სამეტყველო ნაკადში ორი ენობრივი ერთეულის გაერთიანებას მათი სტრუქტურულ-ფუნქციონალური თუ სემანტიკური მსგავსების საფუძველზე. ჩვეულებრივ, კონტამინაცია ხდება მეტყველების პროცესში და განიხილება როგორც ლიტერატურული ნორმებიდან გადახვევა, მაგრამ ის, ამავე დროს, არის ახალი ენობრივი ელემენტების წარმოქმნის წყარო და მისი შედეგები ხშირად იქცევა ნორმად.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კონტამინაცია გვხვდება ენის ყველა დონეზე. მაგ., სიტყვაში უმფროსი გვაქვს ზედმეტი [[მ]] მასთან ასოციაციურად დაკავშირებული სიტყვის უმცროსი-ს ანალოგიით. ფორმა რასთვის წარმოქმნილია ორი ენობრივი ერთეულის – რისთვის და რატომ ფორმების შერევით. გულიდან ვერ მოიშორა მიღებულია ორი გამოთქმიდან: თავიდან ვერ მოიშორა და გულიდან ვერ ამოიგდო. ასევეა მიღებული გამოთქმები: სტუმართმოყვარეობას გაუწევს (მასპინძლობას გაუწევს და სტუმართმოყვარეობას გამოიჩენს), მადლობა მოიხადა (ბოდიში მოიხადა, მადლობა გადაიხადა).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კონტამინაცია გვხვდება ენის ყველა დონეზე. მაგ., სიტყვაში უმფროსი გვაქვს ზედმეტი [[მ]] მასთან ასოციაციურად დაკავშირებული სიტყვის უმცროსი-ს ანალოგიით. ფორმა რასთვის წარმოქმნილია ორი ენობრივი ერთეულის – რისთვის და რატომ ფორმების შერევით. გულიდან ვერ მოიშორა მიღებულია ორი გამოთქმიდან: თავიდან ვერ მოიშორა და გულიდან ვერ ამოიგდო. ასევეა მიღებული გამოთქმები: სტუმართმოყვარეობას გაუწევს (მასპინძლობას გაუწევს და სტუმართმოყვარეობას გამოიჩენს), მადლობა მოიხადა (ბოდიში მოიხადა, მადლობა გადაიხადა).</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90_(%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=218044&oldid=prevTkenchoshvili 11:11, 29 იანვარი 2024-ზე2024-01-29T11:11:31Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:11, 29 იანვარი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''<del class="diffchange diffchange-inline">კომპოზიტი</del>''' <del class="diffchange diffchange-inline"> – </del>(ლათ. <del class="diffchange diffchange-inline">compositus</del>), <del class="diffchange diffchange-inline">რთული სიტყვა,თხზული სახელი (</del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">აკაკი შანიძე</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">ა. შანიძე</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>, ორი <del class="diffchange diffchange-inline">ან მეტი ფუძის შეერთებით წარმოქმნილი ლექსიკური ერთეული</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">კომპოზიტს</del>, როგორც <del class="diffchange diffchange-inline">თხზული სიტყვაწარმოების პროდუქტს</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ენის ლექსიკურ სისტემაში. კომპოზიტთა ანალიზი და კლასიფიკაცია საინტერესოა მათი მნიშვნელობის (ინტეგრირებული სემანტიკის)</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">კომპონენტური შემადგენლობის</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">კომპონენტთა ადგილის, ფორმის, სემანტიკური ურთიერთმიმართების, მორფონოლოგიური პროცესების </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">სხვ. თვალსაზრისით. ენები მნიშვნელოვნად განსხვავდება კომპოზიტური სიტყვაწარმოების შესაძლებლობებითა და კომპოზიტთა აგებულება-შემადგენლობით, თუმცა საერთო ნიშნებიც მრავლად შეინიშნება</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''<ins class="diffchange diffchange-inline">კონტამინაცია</ins>''' (ლათ. <ins class="diffchange diffchange-inline">contaminatio – შერევა, შეხება, შერწყმა</ins>), [[<ins class="diffchange diffchange-inline">ანალოგია (ენათმეცნიერება)</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">ანალოგიის</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">ერთ-ერთი სახე</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">რომელიც გულისხმობს სამეტყველო ნაკადში </ins>ორი <ins class="diffchange diffchange-inline">ენობრივი ერთეულის გაერთიანებას მათი სტრუქტურულ-ფუნქციონალური თუ სემანტიკური მსგავსების საფუძველზე</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">ჩვეულებრივ</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">კონტამინაცია ხდება მეტყველების პროცესში და განიხილება </ins>როგორც <ins class="diffchange diffchange-inline">ლიტერატურული ნორმებიდან გადახვევა</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">მაგრამ ის</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ამავე დროს</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">არის ახალი ენობრივი ელემენტების წარმოქმნის წყარო </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">მისი შედეგები ხშირად იქცევა ნორმად</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">კომპოზიტური სიტყვაწარმოების საბოლოო შედეგის თვალსაზრისით დასტურდება როგორც ერთცნებიანი კომპოზიტები</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რომელთა კომპონენტების დამოუკიდებელი სემანტიკა დაჩრდილულია </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">კომპოზიტი ერთი დამოუკიდებელი მნიშვნელობის მქონეა (ცისკარი, თავლაფდასხმული, ქინძისთავი, თავქუდმოგლეჯილი, გულგახეთქილი…), ასევე ორცნებიანი კომპოზიტები, რომლებშიც კომპონენტთა მნიშვნელობები შენარჩუნებულია </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">კომპოზიტის მნიშვნელობა უდრის მათი მნიშვნელობების ჯამს (მთა-ბარი, გუდა-ნაბადი, რქა-მოტეხილი… ამ უკანასკნელთ, მათი ბუნების გათვალისწინებით, შერწყმულ სახელებსაც ეძახიან (ა</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">შანიძე). გამოყოფენ ტოლადშერწყმულ, ანუ თანაბარუფლებიან კომპონენტთა შემცველ კომპოზიტებს </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">დევ-გმირი, ავ-კარგი, ბედ-იღბალი…</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">და არტოლადშერწყმულ</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ანუ მსაზღვრელ-საზღვრულის ტიპის კომპოზიტებს </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">შუბლთეთრი</del>, <del class="diffchange diffchange-inline"> ყურმოჭრილი, შავთვალა, სულგანაბული…</del>).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">კონტამინაცია გვხვდება ენის ყველა დონეზე. მაგ.</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">სიტყვაში უმფროსი გვაქვს ზედმეტი [[მ]] მასთან ასოციაციურად დაკავშირებული სიტყვის უმცროსი-ს ანალოგიით. ფორმა რასთვის წარმოქმნილია ორი ენობრივი ერთეულის – რისთვის </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">რატომ ფორმების შერევით. გულიდან ვერ მოიშორა მიღებულია ორი გამოთქმიდან: თავიდან ვერ მოიშორა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">გულიდან ვერ ამოიგდო</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">ასევეა მიღებული გამოთქმები: სტუმართმოყვარეობას გაუწევს </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">მასპინძლობას გაუწევს და სტუმართმოყვარეობას გამოიჩენს</ins>), <ins class="diffchange diffchange-inline">მადლობა მოიხადა </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">ბოდიში მოიხადა</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">მადლობა გადაიხადა</ins>).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">კომპოზიტთა აღნიშნულ კლასიფიკაციას არსებითი მნიშვნელობა აქვს როგორც მათი სტრუქტურული ანალიზის, ასევე ორთოგრაფიული და სხვ. საკითხების კვლევისას.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">კომპოზიტების შესწავლა აქტუალურია როგორც ენის სისტემისა და სტრუქტურის სინქრონიული ანალიზის, ასევე ენობრივი ფაქტებისა და შესაბამისი პრობლემების ისტორიული კვლევის თვალსაზრისით.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">''ა. არაბული''</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">''ნ. იმნაძე''</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90_(%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=218043&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''კომპოზიტი''' – (ლათ. compositus), რთული სიტყვა,თხზული სახელი ([[აკაკი შ...2024-01-29T10:33:31Z<p>ახალი გვერდი: '''კომპოზიტი''' – (ლათ. compositus), რთული სიტყვა,თხზული სახელი ([[აკაკი შ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''კომპოზიტი''' – (ლათ. compositus), რთული სიტყვა,თხზული სახელი ([[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]), ორი ან მეტი ფუძის შეერთებით წარმოქმნილი ლექსიკური ერთეული. კომპოზიტს, როგორც თხზული სიტყვაწარმოების პროდუქტს, მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ენის ლექსიკურ სისტემაში. კომპოზიტთა ანალიზი და კლასიფიკაცია საინტერესოა მათი მნიშვნელობის (ინტეგრირებული სემანტიკის), კომპონენტური შემადგენლობის, კომპონენტთა ადგილის, ფორმის, სემანტიკური ურთიერთმიმართების, მორფონოლოგიური პროცესების და სხვ. თვალსაზრისით. ენები მნიშვნელოვნად განსხვავდება კომპოზიტური სიტყვაწარმოების შესაძლებლობებითა და კომპოზიტთა აგებულება-შემადგენლობით, თუმცა საერთო ნიშნებიც მრავლად შეინიშნება.<br />
<br />
კომპოზიტური სიტყვაწარმოების საბოლოო შედეგის თვალსაზრისით დასტურდება როგორც ერთცნებიანი კომპოზიტები, რომელთა კომპონენტების დამოუკიდებელი სემანტიკა დაჩრდილულია და კომპოზიტი ერთი დამოუკიდებელი მნიშვნელობის მქონეა (ცისკარი, თავლაფდასხმული, ქინძისთავი, თავქუდმოგლეჯილი, გულგახეთქილი…), ასევე ორცნებიანი კომპოზიტები, რომლებშიც კომპონენტთა მნიშვნელობები შენარჩუნებულია და კომპოზიტის მნიშვნელობა უდრის მათი მნიშვნელობების ჯამს (მთა-ბარი, გუდა-ნაბადი, რქა-მოტეხილი… ამ უკანასკნელთ, მათი ბუნების გათვალისწინებით, შერწყმულ სახელებსაც ეძახიან (ა. შანიძე). გამოყოფენ ტოლადშერწყმულ, ანუ თანაბარუფლებიან კომპონენტთა შემცველ კომპოზიტებს (დევ-გმირი, ავ-კარგი, ბედ-იღბალი…) და არტოლადშერწყმულ, ანუ მსაზღვრელ-საზღვრულის ტიპის კომპოზიტებს (შუბლთეთრი, ყურმოჭრილი, შავთვალა, სულგანაბული…).<br />
<br />
კომპოზიტთა აღნიშნულ კლასიფიკაციას არსებითი მნიშვნელობა აქვს როგორც მათი სტრუქტურული ანალიზის, ასევე ორთოგრაფიული და სხვ. საკითხების კვლევისას.<br />
<br />
კომპოზიტების შესწავლა აქტუალურია როგორც ენის სისტემისა და სტრუქტურის სინქრონიული ანალიზის, ასევე ენობრივი ფაქტებისა და შესაბამისი პრობლემების ისტორიული კვლევის თვალსაზრისით.<br />
<br />
''ა. არაბული''<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br />
[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]</div>Tkenchoshvili