https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94კოპის ციხე - რედაქტირების ისტორია2026-06-14T15:45:44Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=218734&oldid=prevTkenchoshvili 19:36, 7 თებერვალი 2024-ზე2024-02-07T19:36:08Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:36, 7 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს მაღალ კლდეში ნაკვეთ კოპის მღვიმეებს წინ [[სარკმელი|სარკმლებიანი]], ქვით ნაშენი [[კედელი|კედლები]] ჰქონდათ, რომლისგანაც დღეს მხოლოდ მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ციხის ქვედა ნაწილი [[გალავანი|გალავანით]] იყო დაცული, ხოლო ზემოთ წყლის ავზები, ოთახები და ეკლესიაა განთავსებული. გამოქვაბულებსა და კლდეში ჩაშენებულ ეკლესიასთან მისასვლელი გზა უკვე 1907 წლის ექპედიციის დროს ყოფილა ჩამოქცეული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს მაღალ კლდეში ნაკვეთ კოპის მღვიმეებს წინ [[სარკმელი|სარკმლებიანი]], ქვით ნაშენი [[კედელი|კედლები]] ჰქონდათ, რომლისგანაც დღეს მხოლოდ მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ციხის ქვედა ნაწილი [[გალავანი|გალავანით]] იყო დაცული, ხოლო ზემოთ წყლის ავზები, ოთახები და ეკლესიაა განთავსებული. გამოქვაბულებსა და კლდეში ჩაშენებულ ეკლესიასთან მისასვლელი გზა უკვე 1907 წლის ექპედიციის დროს ყოფილა ჩამოქცეული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Kopis cixis warwera.JPG|thumb|მარცხნივ|ქართული წარწერა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Kopis cixis warwera.JPG|thumb|მარცხნივ|ქართული წარწერა]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კოპის ციხის მღვიმეების აღმოსავლეთით, კლდის ნაპრალზე მოწყობილ მცირე ბაქანზე დგას თლილი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია, კლდეში ნახევრადშეჭრილი. გარეთ ის სამხრეთი [[ფასადი]]თ იხსნება. მისი ჩრდილოეთი და ნაწილობრივ აღმოსავლეთი მხარე კლდეშია გამოკვეთილი. ეკლესიას ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთით. დასავლეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე თითო-თითო სარკმელია გაჭრილი. ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს ნაგებობა ლორფინებით იყო გადახურული. ეკლესია შიგნით კამაროვანი დარბაზია, რომელიც [[აფსიდი|აფსიდითაა]] დასრულებული. [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] ძველი მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. აქვეა ნუსხური, ასომთავრული და მხედრული წარწერები. ამჟამად [[ფრესკა|ფრესკები]] და წარწერები საკმაოდ დაზიანებულია და ძნელად იკითხება. აღსანიშნავია, რომ ე. თაყაიშვილი კოპის ეკლესიის აღწერისას მოიხსენიებს ულამაზეს ჩუქურთმიან ქვებს, რომლებიც, სამწუხაროდ, დღეს დაკარგულია. მეცნიერთა ვარაუდით, 1907 წლის ექპედიციის დროს დაფიქსირებული ორნამენტიანი ქვებით ეკლესიის კარის [[საპირე]] იყო მორთული.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კოპის ციხის მღვიმეების აღმოსავლეთით, კლდის ნაპრალზე მოწყობილ მცირე ბაქანზე დგას თლილი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია, კლდეში ნახევრადშეჭრილი. გარეთ ის სამხრეთი [[ფასადი]]თ იხსნება. მისი ჩრდილოეთი და ნაწილობრივ აღმოსავლეთი მხარე კლდეშია გამოკვეთილი. ეკლესიას ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთით. დასავლეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე თითო-თითო სარკმელია გაჭრილი. ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს ნაგებობა ლორფინებით იყო გადახურული. ეკლესია შიგნით კამაროვანი დარბაზია, რომელიც [[აფსიდი|აფსიდითაა]] დასრულებული. [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] ძველი მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. აქვეა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნუსხური<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ასომთავრული<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მხედრული <ins class="diffchange diffchange-inline">დამწერლობა|მხედრული]] </ins>წარწერები. ამჟამად [[ფრესკა|ფრესკები]] და წარწერები საკმაოდ დაზიანებულია და ძნელად იკითხება. აღსანიშნავია, რომ ე. თაყაიშვილი კოპის ეკლესიის აღწერისას მოიხსენიებს ულამაზეს ჩუქურთმიან ქვებს, რომლებიც, სამწუხაროდ, დღეს დაკარგულია. მეცნიერთა ვარაუდით, 1907 წლის ექპედიციის დროს დაფიქსირებული ორნამენტიანი ქვებით ეკლესიის კარის [[საპირე]] იყო მორთული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კედლების საფასადე წყობით, სამშენებლო ტექნიკითა და მოხატულობით, სავარაუდოდ, ეკლესია, ისევე როგორც ციხე, XIII საუკუნით თარიღდება, რაზეც მეტყველებს მოხატულობის პირველი ფენა და ნაკაწრი წარწერები. მეორე ფენა XV-XVI საუკუნეების უნდა იყოს, როდესაც ამ ტერიტორიაზე სამცხე-საათაბაგო ყალიბდებოდა. შესაბამისად, კოპის ციხე გვიან შუა საუკუნეებში ჯაყელთა ერთ-ერთი რეზიდენციის ნაწილი უნდა ყოფილიყო. ამაზე მეტყველებს კლდის პირას აშენებული მცირე დარბაზული ეკლესია და მის მახლობლად შემორჩენილი დარბაზის ნანგრევები. კოპის ციხე თავისი სანახევროდ გადარჩენილი ეკლესიით, წარწერებითა და საისტორიო ლიტერატურისათვის უცნობი ფრესკული მხატვრობით, სერიოზულ შესწავლასა და კვლევებს მოითხოვს.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კედლების საფასადე წყობით, სამშენებლო ტექნიკითა და მოხატულობით, სავარაუდოდ, ეკლესია, ისევე როგორც ციხე, XIII საუკუნით თარიღდება, რაზეც მეტყველებს მოხატულობის პირველი ფენა და ნაკაწრი წარწერები. მეორე ფენა XV-XVI საუკუნეების უნდა იყოს, როდესაც ამ ტერიტორიაზე სამცხე-საათაბაგო ყალიბდებოდა. შესაბამისად, კოპის ციხე გვიან შუა საუკუნეებში ჯაყელთა ერთ-ერთი რეზიდენციის ნაწილი უნდა ყოფილიყო. ამაზე მეტყველებს კლდის პირას აშენებული მცირე დარბაზული ეკლესია და მის მახლობლად შემორჩენილი დარბაზის ნანგრევები. კოპის ციხე თავისი სანახევროდ გადარჩენილი ეკლესიით, წარწერებითა და საისტორიო ლიტერატურისათვის უცნობი ფრესკული მხატვრობით, სერიოზულ შესწავლასა და კვლევებს მოითხოვს.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=165232&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2022-09-21T11:09:10Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:09, 21 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული კულტურის ძეგლები საზღვარგარეთ]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული კულტურის ძეგლები საზღვარგარეთ]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული კულტურის ძეგლები თურქეთში]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=160385&oldid=prevTkenchoshvili 12:24, 5 ივლისი 2022-ზე2022-07-05T12:24:30Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:24, 5 ივლისი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:<del class="diffchange diffchange-inline">Example</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">png</del>|thumb|250პქ|კოპის ციხე]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:<ins class="diffchange diffchange-inline">Kopis cixe</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline">JPG</ins>|thumb|250პქ|კოპის ციხე]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კოპის ციხე'''−  (ინგლ. Kopi Castle) – XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, კლდეში ნაკვეთი ძლიერი [[საფორტიფიკაციო ნაგებობები|საფორტიფიკაციო ნაგებობა]]  და მის ქიმზე ჩაშენებული ეკლესია. მდებარეობს ისტორიულ [[ტაო]]ში, [[საქართველო]]ს სამხრეთ [[საზღვარი|საზღვართან]], ბარდუსის ხეობაში ([[თურქეთის რესპუბლიკა]], სოფელი კოპი, თანამედროვე თიმურყიშლა). კოპი პირველად [[ექვთიმე თაყაიშვილი]]ს ექსპედიციამ აღწერა 1907 წელს, ხოლო 2013 წელს ექსპედიციამ ბუბა კუდავას ხელმძღვანელობით ჩაატარა ციხის დეტალური აღწერა. ციხისა და ეკლესიის გარდა აღმოჩნდა საფორტიფიკაციო ნაგებობები, [[ქვევრი|ქვევრები]], წყლის [[ავზი|ავზები]], საცხოვრებელი ოთახების ნაშთები და სხვ.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კოპის ციხე'''−  (ინგლ. Kopi Castle) – XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, კლდეში ნაკვეთი ძლიერი [[საფორტიფიკაციო ნაგებობები|საფორტიფიკაციო ნაგებობა]]  და მის ქიმზე ჩაშენებული ეკლესია. მდებარეობს ისტორიულ [[ტაო]]ში, [[საქართველო]]ს სამხრეთ [[საზღვარი|საზღვართან]], ბარდუსის ხეობაში ([[თურქეთის რესპუბლიკა]], სოფელი კოპი, თანამედროვე თიმურყიშლა). კოპი პირველად [[ექვთიმე თაყაიშვილი]]ს ექსპედიციამ აღწერა 1907 წელს, ხოლო 2013 წელს ექსპედიციამ ბუბა კუდავას ხელმძღვანელობით ჩაატარა ციხის დეტალური აღწერა. ციხისა და ეკლესიის გარდა აღმოჩნდა საფორტიფიკაციო ნაგებობები, [[ქვევრი|ქვევრები]], წყლის [[ავზი|ავზები]], საცხოვრებელი ოთახების ნაშთები და სხვ.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს მაღალ კლდეში ნაკვეთ კოპის მღვიმეებს წინ [[სარკმელი|სარკმლებიანი]], ქვით ნაშენი [[კედელი|კედლები]] ჰქონდათ, რომლისგანაც დღეს მხოლოდ მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ციხის ქვედა ნაწილი [[გალავანი|გალავანით]] იყო დაცული, ხოლო ზემოთ წყლის ავზები, ოთახები და ეკლესიაა განთავსებული. გამოქვაბულებსა და კლდეში ჩაშენებულ ეკლესიასთან მისასვლელი გზა უკვე 1907 წლის ექპედიციის დროს ყოფილა ჩამოქცეული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს მაღალ კლდეში ნაკვეთ კოპის მღვიმეებს წინ [[სარკმელი|სარკმლებიანი]], ქვით ნაშენი [[კედელი|კედლები]] ჰქონდათ, რომლისგანაც დღეს მხოლოდ მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ციხის ქვედა ნაწილი [[გალავანი|გალავანით]] იყო დაცული, ხოლო ზემოთ წყლის ავზები, ოთახები და ეკლესიაა განთავსებული. გამოქვაბულებსა და კლდეში ჩაშენებულ ეკლესიასთან მისასვლელი გზა უკვე 1907 წლის ექპედიციის დროს ყოფილა ჩამოქცეული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:<del class="diffchange diffchange-inline">Example</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">png</del>|thumb|მარცხნივ|ქართული წარწერა]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:<ins class="diffchange diffchange-inline">Kopis cixis warwera</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline">JPG</ins>|thumb|მარცხნივ|ქართული წარწერა]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოპის ციხის მღვიმეების აღმოსავლეთით, კლდის ნაპრალზე მოწყობილ მცირე ბაქანზე დგას თლილი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია, კლდეში ნახევრადშეჭრილი. გარეთ ის სამხრეთი [[ფასადი]]თ იხსნება. მისი ჩრდილოეთი და ნაწილობრივ აღმოსავლეთი მხარე კლდეშია გამოკვეთილი. ეკლესიას ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთით. დასავლეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე თითო-თითო სარკმელია გაჭრილი. ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს ნაგებობა ლორფინებით იყო გადახურული. ეკლესია შიგნით კამაროვანი დარბაზია, რომელიც [[აფსიდი|აფსიდითაა]] დასრულებული. [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] ძველი მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. აქვეა ნუსხური, ასომთავრული და მხედრული წარწერები. ამჟამად [[ფრესკა|ფრესკები]] და წარწერები საკმაოდ დაზიანებულია და ძნელად იკითხება. აღსანიშნავია, რომ ე. თაყაიშვილი კოპის ეკლესიის აღწერისას მოიხსენიებს ულამაზეს ჩუქურთმიან ქვებს, რომლებიც, სამწუხაროდ, დღეს დაკარგულია. მეცნიერთა ვარაუდით, 1907 წლის ექპედიციის დროს დაფიქსირებული ორნამენტიანი ქვებით ეკლესიის კარის [[საპირე]] იყო მორთული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კოპის ციხის მღვიმეების აღმოსავლეთით, კლდის ნაპრალზე მოწყობილ მცირე ბაქანზე დგას თლილი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია, კლდეში ნახევრადშეჭრილი. გარეთ ის სამხრეთი [[ფასადი]]თ იხსნება. მისი ჩრდილოეთი და ნაწილობრივ აღმოსავლეთი მხარე კლდეშია გამოკვეთილი. ეკლესიას ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთით. დასავლეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე თითო-თითო სარკმელია გაჭრილი. ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს ნაგებობა ლორფინებით იყო გადახურული. ეკლესია შიგნით კამაროვანი დარბაზია, რომელიც [[აფსიდი|აფსიდითაა]] დასრულებული. [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] ძველი მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. აქვეა ნუსხური, ასომთავრული და მხედრული წარწერები. ამჟამად [[ფრესკა|ფრესკები]] და წარწერები საკმაოდ დაზიანებულია და ძნელად იკითხება. აღსანიშნავია, რომ ე. თაყაიშვილი კოპის ეკლესიის აღწერისას მოიხსენიებს ულამაზეს ჩუქურთმიან ქვებს, რომლებიც, სამწუხაროდ, დღეს დაკარგულია. მეცნიერთა ვარაუდით, 1907 წლის ექპედიციის დროს დაფიქსირებული ორნამენტიანი ქვებით ეკლესიის კარის [[საპირე]] იყო მორთული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=160382&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: კოპის ციხე '''კოპის ციხე'''− (ინგლ. Kopi Castle) – XIII სა...2022-07-05T12:22:05Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Example.png&action=edit&redlink=1" class="new" title="ფაილი:Example.png (გვერდი არ არსებობს)">კოპის ციხე</a> '''კოპის ციხე'''− (ინგლ. Kopi Castle) – XIII სა...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Example.png|thumb|250პქ|კოპის ციხე]]<br />
'''კოპის ციხე'''− (ინგლ. Kopi Castle) – XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, კლდეში ნაკვეთი ძლიერი [[საფორტიფიკაციო ნაგებობები|საფორტიფიკაციო ნაგებობა]] და მის ქიმზე ჩაშენებული ეკლესია. მდებარეობს ისტორიულ [[ტაო]]ში, [[საქართველო]]ს სამხრეთ [[საზღვარი|საზღვართან]], ბარდუსის ხეობაში ([[თურქეთის რესპუბლიკა]], სოფელი კოპი, თანამედროვე თიმურყიშლა). კოპი პირველად [[ექვთიმე თაყაიშვილი]]ს ექსპედიციამ აღწერა 1907 წელს, ხოლო 2013 წელს ექსპედიციამ ბუბა კუდავას ხელმძღვანელობით ჩაატარა ციხის დეტალური აღწერა. ციხისა და ეკლესიის გარდა აღმოჩნდა საფორტიფიკაციო ნაგებობები, [[ქვევრი|ქვევრები]], წყლის [[ავზი|ავზები]], საცხოვრებელი ოთახების ნაშთები და სხვ.<br />
<br />
ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს მაღალ კლდეში ნაკვეთ კოპის მღვიმეებს წინ [[სარკმელი|სარკმლებიანი]], ქვით ნაშენი [[კედელი|კედლები]] ჰქონდათ, რომლისგანაც დღეს მხოლოდ მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ციხის ქვედა ნაწილი [[გალავანი|გალავანით]] იყო დაცული, ხოლო ზემოთ წყლის ავზები, ოთახები და ეკლესიაა განთავსებული. გამოქვაბულებსა და კლდეში ჩაშენებულ ეკლესიასთან მისასვლელი გზა უკვე 1907 წლის ექპედიციის დროს ყოფილა ჩამოქცეული.<br />
[[ფაილი:Example.png|thumb|მარცხნივ|ქართული წარწერა]]<br />
კოპის ციხის მღვიმეების აღმოსავლეთით, კლდის ნაპრალზე მოწყობილ მცირე ბაქანზე დგას თლილი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია, კლდეში ნახევრადშეჭრილი. გარეთ ის სამხრეთი [[ფასადი]]თ იხსნება. მისი ჩრდილოეთი და ნაწილობრივ აღმოსავლეთი მხარე კლდეშია გამოკვეთილი. ეკლესიას ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთით. დასავლეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე თითო-თითო სარკმელია გაჭრილი. ე. თაყაიშვილის ექსპედიციის დროს ნაგებობა ლორფინებით იყო გადახურული. ეკლესია შიგნით კამაროვანი დარბაზია, რომელიც [[აფსიდი|აფსიდითაა]] დასრულებული. [[საკურთხეველი|საკურთხეველში]] ძველი მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. აქვეა ნუსხური, ასომთავრული და მხედრული წარწერები. ამჟამად [[ფრესკა|ფრესკები]] და წარწერები საკმაოდ დაზიანებულია და ძნელად იკითხება. აღსანიშნავია, რომ ე. თაყაიშვილი კოპის ეკლესიის აღწერისას მოიხსენიებს ულამაზეს ჩუქურთმიან ქვებს, რომლებიც, სამწუხაროდ, დღეს დაკარგულია. მეცნიერთა ვარაუდით, 1907 წლის ექპედიციის დროს დაფიქსირებული ორნამენტიანი ქვებით ეკლესიის კარის [[საპირე]] იყო მორთული.<br />
<br />
კედლების საფასადე წყობით, სამშენებლო ტექნიკითა და მოხატულობით, სავარაუდოდ, ეკლესია, ისევე როგორც ციხე, XIII საუკუნით თარიღდება, რაზეც მეტყველებს მოხატულობის პირველი ფენა და ნაკაწრი წარწერები. მეორე ფენა XV-XVI საუკუნეების უნდა იყოს, როდესაც ამ ტერიტორიაზე სამცხე-საათაბაგო ყალიბდებოდა. შესაბამისად, კოპის ციხე გვიან შუა საუკუნეებში ჯაყელთა ერთ-ერთი რეზიდენციის ნაწილი უნდა ყოფილიყო. ამაზე მეტყველებს კლდის პირას აშენებული მცირე დარბაზული ეკლესია და მის მახლობლად შემორჩენილი დარბაზის ნანგრევები. კოპის ციხე თავისი სანახევროდ გადარჩენილი ეკლესიით, წარწერებითა და საისტორიო ლიტერატურისათვის უცნობი ფრესკული მხატვრობით, სერიოზულ შესწავლასა და კვლევებს მოითხოვს.<br />
<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br />
[[კატეგორია:ქართული კულტურის ძეგლები საზღვარგარეთ]]</div>Tkenchoshvili