https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98 2026-04-28T10:50:01Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=268638&oldid=prev 2026-04-02T11:52:21Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:52, 2 აპრილი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ანტიკური საბერძნეთი]] &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">ანტიკური საბერძნეთი (ხელოვნების ისტორია)|</ins>ანტიკური საბერძნეთი]] &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი საბერძნეთი]] &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი საბერძნეთი]] &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი ბერძენი მოქანდაკეები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი ბერძენი მოქანდაკეები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=256119&oldid=prev 2025-11-24T20:06:33Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:06, 24 ნოემბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ლისიპოსი''' – ძვ.წ. IV ს-ში (370-300 წწ.) მოღვაწე დიდი მოქანდაკე, გვიანი კლასიკის ერთ-ერთი უკანასკნელი წარმომადგენელი. ძველი ავტორების ცნობით, იგი გასაოცარი შრომისუნარიანობით გამოირჩეოდა</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ლისიპოსი''' – ძვ.წ. IV ს-ში (370-300 წწ.) მოღვაწე დიდი მოქანდაკე, გვიანი კლასიკის ერთ-ერთი უკანასკნელი წარმომადგენელი. ძველი ავტორების ცნობით, იგი გასაოცარი შრომისუნარიანობით გამოირჩეოდა და 1500-მდე ნამუშევარი ჰქონდა შექმნილი. მათ შორის იყო ღმერთების კოლოსალური ფიგურები და [[ჰერაკლე]]ს თორმეტივე გმირობის ამსახველი სკულპტურული ჯგუფები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>და 1500-მდე ნამუშევარი ჰქონდა შექმნილი. მათ შორის იყო ღმერთების კოლოსალური ფიგურები და [[ჰერაკლე]]ს თორმეტივე გმირობის ამსახველი სკულპტურული ჯგუფები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== შემოქმედება ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== შემოქმედება ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ლისიპოსს ახალ ვითარებაში უწევდა მუშაობა. საბერძნეთი <del class="diffchange diffchange-inline">მაკედონიამ </del>დაიპყრო, [[ალექსანდრე მაკედონელი|ალექსანდრე მაკედონელმა]] უზარმაზარი იმპერია დააარსა დუნაის ნაპირებიდან ინდამდე, ლისიპოსი კი მისი</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ლისიპოსს ახალ ვითარებაში უწევდა მუშაობა. საბერძნეთი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მაკედონია]]მ </ins>დაიპყრო, [[ალექსანდრე მაკედონელი|ალექსანდრე მაკედონელმა]] უზარმაზარი იმპერია დააარსა დუნაის ნაპირებიდან ინდამდე, ლისიპოსი კი მისი კარის ოსტატი იყო. ამიტომაც მისი შემოქმედება გარდამავალი დროის დამახასიათებელ სხვადასხვა ტენდენციას შეიცავს. მასთან ვხვდებით როგორც ცხოვრებისეული რეალიზმით აღბეჭდილ კამერულ ნამუშევრებს, ისე საპარადო ხასიათის მონუმენტურ ქანდაკებებსაც. გადმოცემით ვიცით, რომ ლისიპოსმა შექმნა ალექსანდრე მაკედონელის, ამ უდიდესი [[მხედართმთავარი|მხედართმთავრის]], ერთ-ერთი სახელოვანი გამარჯვების აღსანიშნავი დიდი კომპოზიცია − „ბრძოლა გრანიკოსთან“, რომელიც 25 ნატურალური ზომის ცხენოსანი ფიგურისაგან შედგებოდა. ლისიპოსის დიდი ზომის ქანდაკებათაგან ასევე ცნობილია მისი გრანდიოზული, [[ზევსი]]ს 20-მეტრიანი [[ბრინჯაო]]ს ქანდაკება, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია, მაგრამ ცნობებს მის შესახებ [[პლინიუს უფროსი|პლინიუსთან]] ვხვდებით: „მასში გვანცვიფრებს ის, რომ შესაძლებელია მისი ხელით ამოძრავება, მაშინ, როცა ქარიშხალი ვერაფერს დააკლებს: ასეა გაანგარიშებული მისი წონასწორობა“. როგორც ამ აღწერიდან ჩანს, ლისიპოსმა აქ გარკვეული მათემატიკური გამოთვლები და საინჟინრო ხერხები გამოიყენა. ეს ქანდაკება, თავისი გრანდიოზულობითა და ადამიანის მასშტაბთან შეუთანხმებლობით გარკვეულწილად წინ უსწრებს მომდევნო, [[ელინიზმი]]ს ეპოქაში ფართოდ გავრცელებულ კოლოსებს. ასეთ გრანდიოზულ ქანდაკებებთან ერთად ლისიპოსი ქმნის პატარა, კამერულ კომპოზიციებსაც. ცნობილია, რომ მის მიერ შექმნილი ჰერაკლეს მცირე ზომის ბრინჯაოს ფიგურა ალექსანდრე მაკედონელის საყვარელი ქანდაკება იყო.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კარის ოსტატი იყო. ამიტომაც მისი შემოქმედება გარდამავალი დროის დამახასიათებელ სხვადასხვა ტენდენციას შეიცავს. მასთან ვხვდებით როგორც ცხოვრებისეული რეალიზმით აღბეჭდილ კამერულ ნამუშევრებს, ისე საპარადო ხასიათის მონუმენტურ ქანდაკებებსაც. გადმოცემით ვიცით, რომ ლისიპოსმა შექმნა ალექსანდრე მაკედონელის, ამ უდიდესი [[მხედართმთავარი|მხედართმთავრის]], ერთ-ერთი სახელოვანი გამარჯვების აღსანიშნავი დიდი კომპოზიცია − „ბრძოლა გრანიკოსთან“, რომელიც 25 ნატურალური ზომის ცხენოსანი ფიგურისაგან შედგებოდა. ლისიპოსის დიდი ზომის ქანდაკებათაგან ასევე ცნობილია მისი გრანდიოზული, [[ზევსი]]ს 20-მეტრიანი [[ბრინჯაო]]ს ქანდაკება, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია, მაგრამ ცნობებს მის შესახებ [[პლინიუს უფროსი|პლინიუსთან]] ვხვდებით: „მასში გვანცვიფრებს ის, რომ შესაძლებელია მისი ხელით ამოძრავება, მაშინ, როცა ქარიშხალი ვერაფერს დააკლებს: ასეა გაანგარიშებული მისი წონასწორობა“. როგორც ამ აღწერიდან ჩანს, ლისიპოსმა აქ გარკვეული მათემატიკური გამოთვლები და საინჟინრო ხერხები გამოიყენა. ეს ქანდაკება, თავისი გრანდიოზულობითა და ადამიანის მასშტაბთან შეუთანხმებლობით გარკვეულწილად წინ უსწრებს მომდევნო, [[ელინიზმი]]ს ეპოქაში ფართოდ გავრცელებულ კოლოსებს. ასეთ გრანდიოზულ ქანდაკებებთან ერთად ლისიპოსი ქმნის პატარა, კამერულ კომპოზიციებსაც. ცნობილია, რომ მის მიერ შექმნილი ჰერაკლეს მცირე ზომის ბრინჯაოს ფიგურა ალექსანდრე მაკედონელის საყვარელი ქანდაკება იყო.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== აპოქსიმენოსი =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== აპოქსიმენოსი =====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=254053&oldid=prev 2025-10-30T08:44:09Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:44, 30 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ პორტრეტში ავტორი არ ისახავდა მიზნად ალექსანდრე დიდის ინდივიდუალური გარეგნული თუ შინაგანი სახასიათო ნიშნების გადმოცემას, აქ გარკვეულწილად მაინც სახის იდეალური ტიპია მოცემული, ანუ ეს ჯერ კიდევ არაა პორტრეტი სრული სისავსით. და მიუხედავად ამისა, ალექსანდრე მაკედონელის ამ სახეში, გარკვეულწილად, მაინც იგრძნობა ადამიანის შინაგანი სამყაროს გახსნის მცდელობა. თავის ენერგიული ბრუნი და უკან გადაყრილი თმები ერთგვარ პათეტიკურობას ანიჭებს სახეს. ამასთან, შუბლზე ჩაკვეთილი ნაოჭები, შეფიქრიანებულ-შეწუხებული მზერა, ოდნავ გახსნილი ბაგეები მშფოთვარე, დრამატულ ელფერს სძენს მისი</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ პორტრეტში ავტორი არ ისახავდა მიზნად ალექსანდრე დიდის ინდივიდუალური გარეგნული თუ შინაგანი სახასიათო ნიშნების გადმოცემას, აქ გარკვეულწილად მაინც სახის იდეალური ტიპია მოცემული, ანუ ეს ჯერ კიდევ არაა პორტრეტი სრული სისავსით. და მიუხედავად ამისა, ალექსანდრე მაკედონელის ამ სახეში, გარკვეულწილად, მაინც იგრძნობა ადამიანის შინაგანი სამყაროს გახსნის მცდელობა. თავის ენერგიული ბრუნი და უკან გადაყრილი თმები ერთგვარ პათეტიკურობას ანიჭებს სახეს. ამასთან, შუბლზე ჩაკვეთილი ნაოჭები, შეფიქრიანებულ-შეწუხებული მზერა, ოდნავ გახსნილი ბაგეები მშფოთვარე, დრამატულ ელფერს სძენს მისი</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახის გამომეტყველებას. ამ პორტრეტში საკმაოდ ძლიერად ვლინდება ადამიანის ვნებათა ღელვა და შინაგანი დაძაბულობა, რაც ამ ეპოქის საერთო სულისკვეთებას გამოხატავს და ამ მხრივ, ერთგვარ განზოგადებულ სახედაც შეიძლება აღვიქვათ. მაგრამ, ამავე დროს, ეს პორტრეტი უკვე ერთი ნაბიჯია გაიდეალებული გმირის სახიდან კონკრეტული ადამიანის გამოსახვისაკენ, ნამდვილი პორტრეტისაკენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახის გამომეტყველებას. ამ პორტრეტში საკმაოდ ძლიერად ვლინდება ადამიანის ვნებათა ღელვა და შინაგანი დაძაბულობა, რაც ამ ეპოქის საერთო სულისკვეთებას გამოხატავს და ამ მხრივ, ერთგვარ განზოგადებულ სახედაც შეიძლება აღვიქვათ. მაგრამ, ამავე დროს, ეს პორტრეტი უკვე ერთი ნაბიჯია გაიდეალებული გმირის სახიდან კონკრეტული ადამიანის გამოსახვისაკენ, ნამდვილი პორტრეტისაკენ.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=253970&oldid=prev 2025-10-28T20:01:53Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:01, 28 ოქტომბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ პორტრეტში ავტორი არ ისახავდა მიზნად ალექსანდრე დიდის ინდივიდუალური გარეგნული თუ შინაგანი სახასიათო ნიშნების გადმოცემას, აქ გარკვეულწილად მაინც სახის იდეალური ტიპია მოცემული, ანუ ეს ჯერ კიდევ არაა პორტრეტი სრული სისავსით. და მიუხედავად ამისა, ალექსანდრე მაკედონელის ამ სახეში, გარკვეულწილად, მაინც იგრძნობა ადამიანის შინაგანი სამყაროს გახსნის მცდელობა. თავის ენერგიული ბრუნი და უკან გადაყრილი თმები ერთგვარ პათეტიკურობას ანიჭებს სახეს. ამასთან, შუბლზე ჩაკვეთილი ნაოჭები, შეფიქრიანებულ-შეწუხებული მზერა, ოდნავ გახსნილი ბაგეები მშფოთვარე, დრამატულ ელფერს სძენს მისი</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ პორტრეტში ავტორი არ ისახავდა მიზნად ალექსანდრე დიდის ინდივიდუალური გარეგნული თუ შინაგანი სახასიათო ნიშნების გადმოცემას, აქ გარკვეულწილად მაინც სახის იდეალური ტიპია მოცემული, ანუ ეს ჯერ კიდევ არაა პორტრეტი სრული სისავსით. და მიუხედავად ამისა, ალექსანდრე მაკედონელის ამ სახეში, გარკვეულწილად, მაინც იგრძნობა ადამიანის შინაგანი სამყაროს გახსნის მცდელობა. თავის ენერგიული ბრუნი და უკან გადაყრილი თმები ერთგვარ პათეტიკურობას ანიჭებს სახეს. ამასთან, შუბლზე ჩაკვეთილი ნაოჭები, შეფიქრიანებულ-შეწუხებული მზერა, ოდნავ გახსნილი ბაგეები მშფოთვარე, დრამატულ ელფერს სძენს მისი</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახის გამომეტყველებას. ამ პორტრეტში საკმაოდ ძლიერად ვლინდება ადამიანის ვნებათა ღელვა და შინაგანი დაძაბულობა, რაც ამ ეპოქის საერთო სულისკვეთებას გამოხატავს და ამ მხრივ, ერთგვარ განზოგადებულ სახედაც შეიძლება აღვიქვათ. მაგრამ, ამავე დროს, ეს პორტრეტი უკვე ერთი ნაბიჯია გაიდეალებული გმირის სახიდან კონკრეტული ადამიანის გამოსახვისაკენ, ნამდვილი პორტრეტისაკენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახის გამომეტყველებას. ამ პორტრეტში საკმაოდ ძლიერად ვლინდება ადამიანის ვნებათა ღელვა და შინაგანი დაძაბულობა, რაც ამ ეპოქის საერთო სულისკვეთებას გამოხატავს და ამ მხრივ, ერთგვარ განზოგადებულ სახედაც შეიძლება აღვიქვათ. მაგრამ, ამავე დროს, ეს პორტრეტი უკვე ერთი ნაბიჯია გაიდეალებული გმირის სახიდან კონკრეტული ადამიანის გამოსახვისაკენ, ნამდვილი პორტრეტისაკენ.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">== წყარო ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ანტიკური საბერძნეთი]] </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ძველი საბერძნეთი]] </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ძველი ბერძენი მოქანდაკეები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=253969&oldid=prev 2025-10-28T20:01:15Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ლისიპოსი&#039;&#039;&#039; – ძვ.წ. IV ს-ში (370-300 წწ.) მოღვაწე დიდი მოქანდაკე, გვიან...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ლისიპოსი''' – ძვ.წ. IV ს-ში (370-300 წწ.) მოღვაწე დიდი მოქანდაკე, გვიანი კლასიკის ერთ-ერთი უკანასკნელი წარმომადგენელი. ძველი ავტორების ცნობით, იგი გასაოცარი შრომისუნარიანობით გამოირჩეოდა<br /> და 1500-მდე ნამუშევარი ჰქონდა შექმნილი. მათ შორის იყო ღმერთების კოლოსალური ფიგურები და [[ჰერაკლე]]ს თორმეტივე გმირობის ამსახველი სკულპტურული ჯგუფები.<br /> <br /> ==== შემოქმედება ====<br /> ლისიპოსს ახალ ვითარებაში უწევდა მუშაობა. საბერძნეთი მაკედონიამ დაიპყრო, [[ალექსანდრე მაკედონელი|ალექსანდრე მაკედონელმა]] უზარმაზარი იმპერია დააარსა დუნაის ნაპირებიდან ინდამდე, ლისიპოსი კი მისი<br /> კარის ოსტატი იყო. ამიტომაც მისი შემოქმედება გარდამავალი დროის დამახასიათებელ სხვადასხვა ტენდენციას შეიცავს. მასთან ვხვდებით როგორც ცხოვრებისეული რეალიზმით აღბეჭდილ კამერულ ნამუშევრებს, ისე საპარადო ხასიათის მონუმენტურ ქანდაკებებსაც. გადმოცემით ვიცით, რომ ლისიპოსმა შექმნა ალექსანდრე მაკედონელის, ამ უდიდესი [[მხედართმთავარი|მხედართმთავრის]], ერთ-ერთი სახელოვანი გამარჯვების აღსანიშნავი დიდი კომპოზიცია − „ბრძოლა გრანიკოსთან“, რომელიც 25 ნატურალური ზომის ცხენოსანი ფიგურისაგან შედგებოდა. ლისიპოსის დიდი ზომის ქანდაკებათაგან ასევე ცნობილია მისი გრანდიოზული, [[ზევსი]]ს 20-მეტრიანი [[ბრინჯაო]]ს ქანდაკება, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია, მაგრამ ცნობებს მის შესახებ [[პლინიუს უფროსი|პლინიუსთან]] ვხვდებით: „მასში გვანცვიფრებს ის, რომ შესაძლებელია მისი ხელით ამოძრავება, მაშინ, როცა ქარიშხალი ვერაფერს დააკლებს: ასეა გაანგარიშებული მისი წონასწორობა“. როგორც ამ აღწერიდან ჩანს, ლისიპოსმა აქ გარკვეული მათემატიკური გამოთვლები და საინჟინრო ხერხები გამოიყენა. ეს ქანდაკება, თავისი გრანდიოზულობითა და ადამიანის მასშტაბთან შეუთანხმებლობით გარკვეულწილად წინ უსწრებს მომდევნო, [[ელინიზმი]]ს ეპოქაში ფართოდ გავრცელებულ კოლოსებს. ასეთ გრანდიოზულ ქანდაკებებთან ერთად ლისიპოსი ქმნის პატარა, კამერულ კომპოზიციებსაც. ცნობილია, რომ მის მიერ შექმნილი ჰერაკლეს მცირე ზომის ბრინჯაოს ფიგურა ალექსანდრე მაკედონელის საყვარელი ქანდაკება იყო.<br /> <br /> ===== აპოქსიმენოსი =====<br /> [[ფაილი:Apoqsiomenosi.PNG|thumb|130პქ|&lt;small&gt;ლისიპოსი. აპოქსიმენოსი. რომაული ასლი&lt;/small&gt;]]<br /> ლისიპოსის შემოქმედებაში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ძვ.წ. IV საუკუნის ბოლო მეოთხედში ბრინჯაოსაგან შექმნილ ე.წ. „აპოქსიმენოსს“ (ათლეტი, რომელიც ხვეტიათი იწმენდს მტვერს), რომელმაც ჩვენამდე [[მარმარილო]]ს რომაული ასლის სახით მოაღწია.<br /> <br /> ეს არის ჭაბუკის ფიგურა, რომელიც სპორტული შეჯიბრების შემდეგ სხეულიდან საგანგებო საფხეკით მტვერს იცილებს. ჭაბუკი მარცხენა ფეხს ეყრდნობა, მარჯვენა კი უკან და განზე აქვს გადგმული; სხეული ოდნავ წინ<br /> არის გადმოხრილი და თანაც შეტრიალებული. მისი ხილვისას ისეთი შთაბეჭდილება რჩება, თითქოს ჭაბუკი ერთი ფეხიდან მეორეზე გადაინაცვლებს, ამიტომაც მის პოზაში სიმყარე არ იგრძნობა. იგი თითქოს ბალანსირებს და მოძრაობს ჩვენს თვალწინ. ფიგურა, თუ შეიძლება ითქვას, ერთგვარი არამდგრადი წონასწორობის მომენტშია გამოსახული. მისი ბრუნი სივრცეში აიძულებს მნახველს, გარს შემოუაროს, რათა სხვადასხვა ხედვის წერტილიდან მთელი სისავსით აღიქვას მისი ურთულესი ნიუანსებით აღსავსე მოძრაობა. ამ მომენტში მის თვალწინ ფიგურა სულ სხვადასხვა ასპექტით წარდგება, შთაბეჭდილებებიც განსხვავებული იბადება: თუ ფიგურა წინიდან ერთგვარ ენერგიულობას ასხივებს, გარს შემოვლისას ამ ენერგიას თითქოს თანდათან, აღქმის პროცესში ცვლის დაღლილობისა და მოდუნების შეგრძნება. შთაბეჭდილებათა ამგვარი მოულოდნელი ცვლილება გვიანი კლასიკის ერთერთი დამახასიათებელი ნიშანია. გარდა ამისა, გვიან კლასიკაზე მიგვანიშნებს მისი სახის ზოგიერთი დეტალიც – ღრმად ჩასმული თვალები, შუბლზე ოდნავ შესამჩნევი ნაოჭი – ბრძოლით გამოწვეული<br /> ფიზიკური დაღლილობის გამომხატველი. ეს უკვე აღარ არის იდეალური გმირი, რომლისთვისაც უცხოა დაღლილობა.<br /> <br /> ===== ალექსანდრე მაკედონელი =====<br /> [[ფაილი:Aleqsandre didi lisiposi.PNG|thumb|მარცხნივ|130პქ|&lt;small&gt;ლისიპოსი. ალექსანდრე მაკედონელის პორტრეტი. ძვ.წ. IV ს-ის ბოლო მეოთხედი&lt;/small&gt;]]<br /> ლისიპოსის შემოქმედებაში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს [[პორტრეტი|პორტრეტს]]. აღსანიშნავია მის მიერ<br /> შექმნილი ალექსანდრე მაკედონელის თავი, რომელიც ელინიზმის ხანის ასლის სახით შემოგვრჩა და რომელიც, ალბათ, ძალზე ახლოსაა ორიგინალთან.<br /> <br /> ამ პორტრეტში ავტორი არ ისახავდა მიზნად ალექსანდრე დიდის ინდივიდუალური გარეგნული თუ შინაგანი სახასიათო ნიშნების გადმოცემას, აქ გარკვეულწილად მაინც სახის იდეალური ტიპია მოცემული, ანუ ეს ჯერ კიდევ არაა პორტრეტი სრული სისავსით. და მიუხედავად ამისა, ალექსანდრე მაკედონელის ამ სახეში, გარკვეულწილად, მაინც იგრძნობა ადამიანის შინაგანი სამყაროს გახსნის მცდელობა. თავის ენერგიული ბრუნი და უკან გადაყრილი თმები ერთგვარ პათეტიკურობას ანიჭებს სახეს. ამასთან, შუბლზე ჩაკვეთილი ნაოჭები, შეფიქრიანებულ-შეწუხებული მზერა, ოდნავ გახსნილი ბაგეები მშფოთვარე, დრამატულ ელფერს სძენს მისი<br /> სახის გამომეტყველებას. ამ პორტრეტში საკმაოდ ძლიერად ვლინდება ადამიანის ვნებათა ღელვა და შინაგანი დაძაბულობა, რაც ამ ეპოქის საერთო სულისკვეთებას გამოხატავს და ამ მხრივ, ერთგვარ განზოგადებულ სახედაც შეიძლება აღვიქვათ. მაგრამ, ამავე დროს, ეს პორტრეტი უკვე ერთი ნაბიჯია გაიდეალებული გმირის სახიდან კონკრეტული ადამიანის გამოსახვისაკენ, ნამდვილი პორტრეტისაკენ.</div>

Tkenchoshvili