ლოპე დე ვეგა - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili: /* იხილე აგრეთვე */

2023-06-29T17:21:18Z

‎იხილე აგრეთვე

Tkenchoshvili 16:54, 29 ივნისი 2023-ზე

2023-06-29T16:54:49Z

Tkenchoshvili: /* იხილე აგრეთვე */

2023-06-29T13:17:07Z

‎იხილე აგრეთვე

Tkenchoshvili 13:15, 29 ივნისი 2023-ზე

2023-06-29T13:15:46Z

Tkenchoshvili 13:15, 29 ივნისი 2023-ზე

2023-06-29T13:15:36Z

Tkenchoshvili 13:09, 29 ივნისი 2023-ზე

2023-06-29T13:09:38Z

Tkenchoshvili 12:07, 29 ივნისი 2023-ზე

2023-06-29T12:07:30Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-06-29T11:37:26Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 11:21, 7 ივნისი 2023-ზე

2023-06-07T11:21:34Z

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: ლოპე დე ვეგა '''ფელიქს არტურო ლოპე დე ვეგა...

2023-05-30T12:42:35Z

ახალი გვერდი: ლოპე დე ვეგა '''ფელიქს არტურო ლოპე დე ვეგა...

ახალი გვერდი

[[ფაილი:Lope de vega.JPG|thumb|150პქ|ლოპე დე ვეგა]]
'''ფელიქს არტურო ლოპე დე ვეგა კარპიო''', (ლოპე დე ვეგა) – (ესპ. Félix Arturo Lope de Vega y Carpio 1562-1635), ესპანელი დრამატურგი, ესპანური ნაციონალური დრამატურგიის ფუძემდებელი.

დაწერა 2 200-მდე [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესა]], რომელთაგან შემონახულია 426 [[დრამა (ლიტერატურა)|დრამა]] და [[კომედია]], 48 ერთაქტიანი პიესები, ე.წ. [[აუტო-საკრამენტალე|აუტო-საკრამენტალიები]]. იგი ფართოდ და მრავალფეროვნად ასახავდა თავისი ეპოქის პრობლემატიკას, პიესების შექმნის დროს ეყრდნობოდა ისტორიულ ქრონიკებს, ხალხურ რომანსებს, ანტიკური ხანის ისტორიკოსთა თხზულებებს, იტალიელი ნოველისტების ნაწარმოებებს. სოციალური მოვლენების, ფსიქოლოგიური სიღრმის და პოეტურობის თვალსაზრისით, მისი დრამატურგია ერთ-ერთი გამორჩეულია მსოფლიოს დრამის ისტორიაში. მის მსოფლმხედველობაში და შემოქმედებაში არეკლილია ესპანური [[აღორძინება|აღორძინების]] საუკეთესო ნიშნები. ამასთანავე, იგი რელიგიური თემატიკის ერთგული დარჩა სიცოცხლის ბოლომდე და ცდილობდა პიროვნების თავისუფალი განვითარების მორიგებას პატრიარქალურ პრინციპებთან. მეფის ძალაუფლებაში იგი ხედავდა ერთადერთ საყრდენს დამოუკიდებელი, ცენტრალიზებული ესპანეთის შესაქმნელად.

მის დრამებს შორის განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს სახალხო ჰეროიკას, სადაც ასახულია ძველი [[ესპანეთი]]ს სამი სოციალური ძალის – ხალხის, ფეოდალების და მეფის ურთიერთობა მათ შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „პერიბანესი და კომანდორი ოკანი“, „ცხვრის წყარო“ („ფუენტე ოვეხუნა“), „საუკეთესო ალკალდი – მეფე“. მის ისტორიულ პიესებს შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „სევილიის ვარსკვლავი“. სოფლის პატრიარქალური და ქალაქური ცხოვრების დაპირისპირებაზე არის აგებული პიესები „ჭკვიანი თავის სახლში“, „გლეხი თავის კუთხეში“. თავისი თანადროულობისადმი მიძღვნილ პიესებს შორის მნიშვნელოვანია „ღირსების გამარჯვება“, რომელიც მიეკუთვნება ე.წ. „ღირსების დრამათა“ რიცხვს.

მის შემოქმედებაში დიდი ადგილი უკავია კომედიებს. მიღებულია მათი დაყოფა პასტორალურ, „ცუღლუტურ“, ჰეროიკულ „სასახლისკარის“, „[[დაშნისა და მოსასხამის კომედია|დაშნისა და წამოსასხამის]]“ კომედიებად. მათ შორის განსაკუთრებით პოპულარულია „ცეკვის მასწავლებელი“, „მადრიდული ფოლადი“, „მოხერხებული შეყვარებული“, „ვალენსიელი ქვრივი“, „ქალიშვილი დოქით“, „სხვისთვის სულელი, თავისთვის ჭკვიანი“, „ავი ძაღლი არც თვითონ ჭამს, არც სხვას აჭმევს“. ამ პიესების გმირები ძირითადად ქალები არიან. ისინი აგებულია თავბრუდამხვევ ინტრიგებზე, რომელშიც მონაწილეობენ არა მხოლოდ ბატონები, არამედ მსახურებიც.

რელიგიურ დრამათა რიცხვს განეკუთვნება „მკა“, „სულის მოგზაურობა“, „ჭეშმარიტი ტყუილი“. ისინი აგებულია [[ბიბლია|ბიბლიის]] ეპიზოდებზე და იწოდებიან „წმინდა კომედიებად“. მისი მნიშვნელოვანი თეორიული ნაშრომია პოემა „კომედიის წერის ახალი ხელოვნება ჩვენს დროში“ მისი შემოქმედებითი მემკვიდრეობის უშუალო გამგრძელებლები იყვნენ ტირსო დე მოლინა, კალდერონი, როხას სორელია, მორეტო და ესპანური დრამის „ოქროს ხანის“ სხვა წარმომადგენლები.

==წყარო==
[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
[[კატეგორია:დრამატურგები]]
[[კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები]]

@@ ხაზი 25: / ხაზი 25: @@
 ==იხილე აგრეთვე==
-* „ფუენტე ოვეხუნა“
+* „[[ფუენტე ოვეხუნა (ლოპე დე ვეგა)|ფუენტე ოვეხუნა]]“
-* „ძაღლი თივაზე“
+* „[[ძაღლი თივაზე (ლოპე დე ვეგა)|ძაღლი თივაზე]]“
 ==წყარო==

@@ ხაზი 25: / ხაზი 25: @@
 ==იხილე აგრეთვე==
 * „ფუენტე ოვეხუნა“
 * „ძაღლი თივაზე“

@@ ხაზი 25: / ხაზი 25: @@
 ==იხილე აგრეთვე==
-* „სევილიელი ვარსკვლავი“
+* „[[სევილიელი ვარსკვლავი (ლოპე დე ვეგას ტრაგედია)|სევილიელი ვარსკვლავი]]“
 * „ფუენტე ოვეხუნა“
 * „ძაღლი თივაზე“

@@ ხაზი 25: / ხაზი 25: @@
 ==იხილე აგრეთვე==
-* „სევილიელი ვარსკვლავ“
+* „სევილიელი ვარსკვლავი“
 * „ფუენტე ოვეხუნა“
 * „ძაღლი თივაზე“

←წინა ვერსია		13:15, 29 ივნისი 2023-ის ვერსია
ხაზი 20:		ხაზი 20:
	და მაინც, რას ეყრდნობა ამ ეპოქის თეატრი? აღორძინების თეატრი არასდროს იგება რეალობის ასახვაზე (საერთოდ ხელოვნებაში რეალური ცხოვრების ასახვა XIX საუკუნის მეორე ნახევარს უკავშირდება). მისი მიზანი ადამიანის იდეალიზაციაა. ამ „იდეალური ადამიანის“ შექმნილი სამყაროც, რა თქმა უნდა, იდეალურია. ლოპე დე ვეგას „სევილიის ვარსკვლავში“ ვხედავთ იდეალურ ქალაქს, რომელიც იდეალური ადამიანებითაა დასახლებული. ამ ადამიანების აზრით, ყველაზე მოსაფრთხილებელი და დასაცავი ამქვეყნად არის ღირსება. ამიტომაც ისინი ნებისმიერ სიტუაციაში უნაკლოდ მოქმედებენ.		და მაინც, რას ეყრდნობა ამ ეპოქის თეატრი? აღორძინების თეატრი არასდროს იგება რეალობის ასახვაზე (საერთოდ ხელოვნებაში რეალური ცხოვრების ასახვა XIX საუკუნის მეორე ნახევარს უკავშირდება). მისი მიზანი ადამიანის იდეალიზაციაა. ამ „იდეალური ადამიანის“ შექმნილი სამყაროც, რა თქმა უნდა, იდეალურია. ლოპე დე ვეგას „სევილიის ვარსკვლავში“ ვხედავთ იდეალურ ქალაქს, რომელიც იდეალური ადამიანებითაა დასახლებული. ამ ადამიანების აზრით, ყველაზე მოსაფრთხილებელი და დასაცავი ამქვეყნად არის ღირსება. ამიტომაც ისინი ნებისმიერ სიტუაციაში უნაკლოდ მოქმედებენ.

		+	''მარიკა მამაცაშვილი''


		+
		+	==იხილე აგრეთვე==
		+	* „სევილიელი ვარსკვლავ“
		+	* „ფუენტე ოვეხუნა“
		+	* „ძაღლი თივაზე“

	==წყარო==		==წყარო==

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 '''ფელიქს არტურო ლოპე დე ვეგა კარპიო''', (ლოპე დე ვეგა) –  (ესპ. Félix Arturo Lope de Vega y Carpio 1562-1635), ესპანელი დრამატურგი, ესპანური ნაციონალური დრამატურგიის ფუძემდებელი.
-დაწერა 2 200-მდე [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესა]], რომელთაგან შემონახულია 426 [[დრამა (ლიტერატურა)|დრამა]] და [[კომედია]], 48 ერთაქტიანი პიესები, ე.წ. [[აუტო-საკრამენტალე|აუტო-საკრამენტალიები]]. იგი ფართოდ და მრავალფეროვნად ასახავდა თავისი ეპოქის პრობლემატიკას, პიესების შექმნის დროს ეყრდნობოდა ისტორიულ ქრონიკებს, ხალხურ რომანსებს, ანტიკური ხანის ისტორიკოსთა თხზულებებს, იტალიელი ნოველისტების ნაწარმოებებს. სოციალური მოვლენების, ფსიქოლოგიური სიღრმის და პოეტურობის თვალსაზრისით, მისი დრამატურგია ერთ-ერთი გამორჩეულია მსოფლიოს დრამის ისტორიაში. მის მსოფლმხედველობაში და შემოქმედებაში არეკლილია ესპანური [[აღორძინება|აღორძინების]] საუკეთესო ნიშნები. ამასთანავე, იგი რელიგიური თემატიკის ერთგული დარჩა სიცოცხლის ბოლომდე და ცდილობდა პიროვნების თავისუფალი განვითარების მორიგებას პატრიარქალურ პრინციპებთან. მეფის ძალაუფლებაში იგი ხედავდა ერთადერთ საყრდენს დამოუკიდებელი, ცენტრალიზებული ესპანეთის შესაქმნელად.
+დაიბადა მადრიდში 1562 წელს, შეძლებული გლეხის ოჯახში. მშობლების დახმარებით და საკუთარი ნებელობით – მან ჯერ უნივერსიტეტი დაამთავრა, ხოლო შემდეგ – მათემატიკურ მეცნიერებათა აკადემია. ლოპე დე ვეგა ფრიად განსწავლული გახლდათ – რამდენიმე უცხო ენის გარდა, მან შესანიშნავად იცოდა ისტორია, გეოგრაფია, ბუნებისმეტყველება, [[მათემატიკა]], [[სამხედრო საქმე]], ფილოსოფია და მითოლოგია. ამგვარი ცოდნით მდიდარი პერსონა დიდად დააინტერესა თეატრმა. ლოპე დე ვეგამ პიესების წერას მიჰყო ხელი. თანამედროვენი მას „ბუნების სასწაულს“ ეძახდნენ და, მართლაც, განსაცვიფრებელია ამ ადამიანის შრომისუნარიანობა. გარდაიცვალა 1635 წელს, 73 წლის ასაკში. ამ ხნის განმავლობაში მას დაწერილი აქვს 1800 კომედია, 400-ზე მეტი ერთაქტიანი [[აუტო-საკრამენტალე|აუტო საკრამენტალე]], 179 პიესა, აგრეთვე, რომანები, პოემები, ნოველები, ლექსები.
-მის დრამებს შორის განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს სახალხო ჰეროიკას, სადაც ასახულია ძველი [[ესპანეთი]]ს სამი სოციალური ძალის – ხალხის, ფეოდალების და მეფის ურთიერთობა მათ შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „პერიბანესი და კომანდორი ოკანი“, „ცხვრის წყარო“ („ფუენტე ოვეხუნა“), „საუკეთესო ალკალდი – მეფე“. მის ისტორიულ პიესებს შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „სევილიის ვარსკვლავი“. სოფლის პატრიარქალური და ქალაქური ცხოვრების დაპირისპირებაზე არის აგებული პიესები „ჭკვიანი თავის სახლში“, „გლეხი თავის კუთხეში“. თავისი თანადროულობისადმი მიძღვნილ პიესებს შორის მნიშვნელოვანია „ღირსების გამარჯვება“, რომელიც მიეკუთვნება ე.წ. „ღირსების დრამათა“ რიცხვს.
+ლოპე დე ვეგა ცხოვრობდა მადრიდში. ცნობილია, რომ მას სატრფო ჰყავდა, რომელიც დაშორდა. ამით განაწყენებულს მწვავე ეპიგრამები დაუწერია გოგონას გავლენიან ოჯახზე. მწერალი დააპატიმრეს და გააძევეს სატახტო ქალაქიდან. ის ვალენსიაში დასახლდება, სადაც, საბედნიეროდ, მუდმივი თეატრი ფუნქციონირებდა. ლოპე დე ვეგა სათავეში ჩაუდგება ახალგაზრდა დრამატურგების ჯგუფს, რომლებიც თეატრალურ დასებს უგზავნიან პიესებს. დაუსრულებელი დევნა იდეური მოწინააღმდეგეებისაგან და აგრეთვე მატერიალური გაჭირვება ლოპე დე ვეგას აიძულებს თავშესაფარი ეკლესიაში ეძიოს – ხდება [[მღვდელი]].
 ==წყარო==
-* [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+* [[მსოფლიო თეატრის ისტორია წიგნი II]]
 [[კატეგორია:დრამატურგები]]
 [[კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები]]

←წინა ვერსია		11:21, 7 ივნისი 2023-ის ვერსია
ხაზი 8:		ხაზი 8:
	მის შემოქმედებაში დიდი ადგილი უკავია კომედიებს. მიღებულია მათი დაყოფა პასტორალურ, „ცუღლუტურ“, ჰეროიკულ „სასახლისკარის“, „[[დაშნისა და მოსასხამის კომედია\|დაშნისა და წამოსასხამის]]“ კომედიებად. მათ შორის განსაკუთრებით პოპულარულია „ცეკვის მასწავლებელი“, „მადრიდული ფოლადი“, „მოხერხებული შეყვარებული“, „ვალენსიელი ქვრივი“, „ქალიშვილი დოქით“, „სხვისთვის სულელი, თავისთვის ჭკვიანი“, „ავი ძაღლი არც თვითონ ჭამს, არც სხვას აჭმევს“. ამ პიესების გმირები ძირითადად ქალები არიან. ისინი აგებულია თავბრუდამხვევ ინტრიგებზე, რომელშიც მონაწილეობენ არა მხოლოდ ბატონები, არამედ მსახურებიც.		მის შემოქმედებაში დიდი ადგილი უკავია კომედიებს. მიღებულია მათი დაყოფა პასტორალურ, „ცუღლუტურ“, ჰეროიკულ „სასახლისკარის“, „[[დაშნისა და მოსასხამის კომედია\|დაშნისა და წამოსასხამის]]“ კომედიებად. მათ შორის განსაკუთრებით პოპულარულია „ცეკვის მასწავლებელი“, „მადრიდული ფოლადი“, „მოხერხებული შეყვარებული“, „ვალენსიელი ქვრივი“, „ქალიშვილი დოქით“, „სხვისთვის სულელი, თავისთვის ჭკვიანი“, „ავი ძაღლი არც თვითონ ჭამს, არც სხვას აჭმევს“. ამ პიესების გმირები ძირითადად ქალები არიან. ისინი აგებულია თავბრუდამხვევ ინტრიგებზე, რომელშიც მონაწილეობენ არა მხოლოდ ბატონები, არამედ მსახურებიც.

−	რელიგიურ დრამათა რიცხვს განეკუთვნება „მკა“, „სულის მოგზაურობა“, „ჭეშმარიტი ტყუილი“. ისინი აგებულია [[ბიბლია\|ბიბლიის]] ეპიზოდებზე და იწოდებიან „წმინდა კომედიებად“. მისი მნიშვნელოვანი თეორიული ნაშრომია პოემა „კომედიის წერის ახალი ხელოვნება ჩვენს დროში“ მისი შემოქმედებითი მემკვიდრეობის უშუალო გამგრძელებლები იყვნენ ტირსო დე მოლინა, კალდერონი, როხას სორელია, მორეტო და ესპანური დრამის „ოქროს ხანის“ სხვა წარმომადგენლები.	+	რელიგიურ დრამათა რიცხვს განეკუთვნება „მკა“, „სულის მოგზაურობა“, „ჭეშმარიტი ტყუილი“. ისინი აგებულია [[ბიბლია\|ბიბლიის]] ეპიზოდებზე და იწოდებიან „წმინდა კომედიებად“. მისი მნიშვნელოვანი თეორიული ნაშრომია პოემა „კომედიის წერის ახალი ხელოვნება ჩვენს დროში“ მისი შემოქმედებითი მემკვიდრეობის უშუალო გამგრძელებლები იყვნენ [[ტირსო დე მოლინა]], კალდერონი, როხას სორელია, მორეტო და ესპანური დრამის „ოქროს ხანის“ სხვა წარმომადგენლები.