https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9Bმაკ-დაუგალი უილიამ - რედაქტირების ისტორია2026-06-29T21:47:04Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B&diff=177839&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2022-11-26T11:16:40Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:16, 26 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჰორმული ფსიქოლოგია]]  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჰორმული ფსიქოლოგია]]  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">სასიცოცხლი </del>ენერგია]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">სასიცოცხლო </ins>ენერგია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯოგური ინსტინქტი]]  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯოგური ინსტინქტი]]  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინგლისელი ფსიქოლოგები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინგლისელი ფსიქოლოგები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები]]   </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები]]   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B&diff=130931&oldid=prevTkenchoshvili 18:45, 4 ნოემბერი 2021-ზე2021-11-04T18:45:27Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:45, 4 ნოემბერი 2021-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ინგლისელ-ამერიკელი ფსიქოლოგი, ჰორმული ფსიქოლოგიის ავტორი. ჰუმანიტარული და სამედიცინო განათლება ინგლისსა და [[გერმანია|გერმანიაში]] მიიღო. ერთხანს მუშაობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში, სადაც [[ჰალტონი ფრენსის|ფ. ჰალტონთან]] ერთად მონაწილეობდა ტესტების შექმნაში. 1904 წლიდან გახდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც კითხულობდა მენტალური ფილოსოფიის კურსს. 1908 წელს გამოიცა მისი წიგნი „შესავალი სოციალურ ფსიქოლოგიაში”, რომელიც სოციალური ფსიქოლოგიის საწყის პუნქტად არის მიჩნეული. შემდეგ წიგნში „ფსიქოლოგია: ქცევის შესწავლა” (1912), მან ჩამოყალიბებული სახე მისცა ჰორმული ფსიქოლოგიის თეორიულ სისტემას. 1920 წელს გადასახლდა [[აშშ]]-ში და შეცვალა ჰ. მიუნსტენბერგი ჰარვარდში. შვიდი წლის შემდეგ ჩაუდგა სათავეში ფსიქოლოგიის ფაკულტეტს დიუკის უნივერსიტეტში ჩრდილოეთ კაროლინაში. წიგნში „ჯგუფური ფსიქოლოგია” განიხილა ინდივიდუალური ფსიქიკა ნაციონალურ-კულტურულ ჭრილში.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ინგლისელ-ამერიკელი ფსიქოლოგი, ჰორმული ფსიქოლოგიის ავტორი. ჰუმანიტარული და სამედიცინო განათლება ინგლისსა და [[გერმანია|გერმანიაში]] მიიღო. ერთხანს მუშაობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში, სადაც [[ჰალტონი ფრენსის|ფ. ჰალტონთან]] ერთად მონაწილეობდა ტესტების შექმნაში. 1904 წლიდან გახდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც კითხულობდა მენტალური ფილოსოფიის კურსს. 1908 წელს გამოიცა მისი წიგნი „შესავალი სოციალურ ფსიქოლოგიაში”, რომელიც სოციალური ფსიქოლოგიის საწყის პუნქტად არის მიჩნეული. შემდეგ წიგნში „ფსიქოლოგია: ქცევის შესწავლა” (1912), მან ჩამოყალიბებული სახე მისცა ჰორმული ფსიქოლოგიის თეორიულ სისტემას. 1920 წელს გადასახლდა [[აშშ]]-ში და შეცვალა ჰ. მიუნსტენბერგი ჰარვარდში. შვიდი წლის შემდეგ ჩაუდგა სათავეში ფსიქოლოგიის ფაკულტეტს დიუკის უნივერსიტეტში ჩრდილოეთ კაროლინაში. წიგნში „ჯგუფური ფსიქოლოგია” განიხილა ინდივიდუალური ფსიქიკა ნაციონალურ-კულტურულ ჭრილში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თავის ჰორმულ ფსიქოლოგიას მაკ-დაუგალი უპირისპირებდა დასწავლის ბიჰევიორისტულ თეორიებს, კერძოდ [[უოთსონი ჯონ ბროდეს|ჯ. უოთსონის]] შეხედულებას, რომლის ცენტრში ჩვევის ცნებაა. მაკ-დაუგალის აზრით, ჩვევა თავისთავად არაა ქცევის მამოძრავებელი და ორიენტაციის მიმცემი საწყისი. ასეთად მას ინსტინქტი მიაჩნია. ინსტინქტს (ეს ტერმინი მოგვიანებით შეიცვალა ტერმინით „მიდრეკილება”), როგორც ქცევის სრულფასოვან მექანიზმს, აქვს აღძვრის და მართვის ფუნქციები. მასში ვლინდება ყველა ცხოველური ორგანიზმისთვის დამახასიათებელი სასიცოცხლო ენერგია („ჰორმე”), რომელიც გარკვეულ ობიექტზე (მიზანზე) არის მიმართული. ეს მიმართულობა გამოიხატება მზაობაში გარკვეული მოქმედების შესრულებისადმი, რომელიც, თავის მხრივ, გარკვეულ ემოციასთან არის დაკავშირებული (მაგ., გაქცევა - შიშთან, ჩხუბი - ბრაზთან და ა.შ.) (ჰორმული ფსიქოლოგია).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თავის ჰორმულ ფსიქოლოგიას მაკ-დაუგალი უპირისპირებდა დასწავლის ბიჰევიორისტულ თეორიებს, კერძოდ [[უოთსონი ჯონ ბროდეს|ჯ. უოთსონის]] შეხედულებას, რომლის ცენტრში ჩვევის ცნებაა. მაკ-დაუგალის აზრით, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჩვევა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>თავისთავად არაა ქცევის მამოძრავებელი და ორიენტაციის მიმცემი საწყისი. ასეთად მას ინსტინქტი მიაჩნია. ინსტინქტს (ეს ტერმინი მოგვიანებით შეიცვალა ტერმინით „მიდრეკილება”), როგორც ქცევის სრულფასოვან მექანიზმს, აქვს აღძვრის და მართვის ფუნქციები. მასში ვლინდება ყველა ცხოველური ორგანიზმისთვის დამახასიათებელი სასიცოცხლო ენერგია („ჰორმე”), რომელიც გარკვეულ ობიექტზე (მიზანზე) არის მიმართული. ეს მიმართულობა გამოიხატება მზაობაში გარკვეული მოქმედების შესრულებისადმი, რომელიც, თავის მხრივ, გარკვეულ ემოციასთან არის დაკავშირებული (მაგ., გაქცევა - შიშთან, ჩხუბი - ბრაზთან და ა.შ.) (ჰორმული ფსიქოლოგია).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაკ-დაუგალი სოციალური ფსიქოლოგიის ერთერთი ფუძემდებელია (ეს ტერმინიც მან შემოიტანა 1908 წელს). თავის სოციალურ ფსიქოლოგიაში მაკ-დაუგალი შეეცადა, პირველადი ინსტინქტებიდან გამოეყვანა ძირეული სოციალური ინსტიტუტები (მაგ., ოჯახი, ვაჭრობა) და პროცესები (მაგ., [[ომი|ომები]]). ამ მხრივ ყველაზე დიდი მნიშვნელობა მიენიჭა „ჯოგურ ინსტინქტს”, რომელიც ადამიანთა ერთად ყოფნას განაპირობებს. მისი მოქმედების შედეგად არის მიჩნეული ისეთი სოციალური პროცესები, როგორიცაა ქალაქების წარმოქმნა და ზრდა, ადამიანთა სხვადასხვა სახის თავყრილობები, შრომისა და დასვენების კოლექტიური ხასიათი და ა.შ. მაკ-დაუგალი ზეინდივიდუალურ, „ნაციონალურ სულზეც” ლაპარაკობს, რომელსაც, აგრეთვე, ინსტინქტოიდური ხასიათი აქვს. გარდა იმისა, რომ ძირითადი საზოგადოებრივი მოვლენების და სოციალური ურთიერთობის ფორმების გამოყვანა ინსტინქტებიდან ბევრად უფრო სერიოზულ დასაბუთებას მოითხოვს, ახსნის ასეთი მეთოდოლოგია თავისთავში შეიცავს ტავტოლოგიური მსჯელობის საფრთხეს. მაგალითისთვის განვიხილოთ შემდეგი სქემა: ომები იწყება აგრესიულობის ინსტინქტის მოქმედების გამო, მაგრამ საიდან ვიცით, რომ აგრესიულობის ინსტინქტი არსებობს? იქიდან, რომ ადამიანები ხშირად ომობენ.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაკ-დაუგალი სოციალური ფსიქოლოგიის ერთერთი ფუძემდებელია (ეს ტერმინიც მან შემოიტანა 1908 წელს). თავის სოციალურ ფსიქოლოგიაში მაკ-დაუგალი შეეცადა, პირველადი ინსტინქტებიდან გამოეყვანა ძირეული სოციალური ინსტიტუტები (მაგ., ოჯახი, ვაჭრობა) და პროცესები (მაგ., [[ომი|ომები]]). ამ მხრივ ყველაზე დიდი მნიშვნელობა მიენიჭა „ჯოგურ ინსტინქტს”, რომელიც ადამიანთა ერთად ყოფნას განაპირობებს. მისი მოქმედების შედეგად არის მიჩნეული ისეთი სოციალური პროცესები, როგორიცაა ქალაქების წარმოქმნა და ზრდა, ადამიანთა სხვადასხვა სახის თავყრილობები, შრომისა და დასვენების კოლექტიური ხასიათი და ა.შ. მაკ-დაუგალი ზეინდივიდუალურ, „ნაციონალურ სულზეც” ლაპარაკობს, რომელსაც, აგრეთვე, ინსტინქტოიდური ხასიათი აქვს. გარდა იმისა, რომ ძირითადი საზოგადოებრივი მოვლენების და სოციალური ურთიერთობის ფორმების გამოყვანა ინსტინქტებიდან ბევრად უფრო სერიოზულ დასაბუთებას მოითხოვს, ახსნის ასეთი მეთოდოლოგია თავისთავში შეიცავს ტავტოლოგიური მსჯელობის საფრთხეს. მაგალითისთვის განვიხილოთ შემდეგი სქემა: ომები იწყება აგრესიულობის ინსტინქტის მოქმედების გამო, მაგრამ საიდან ვიცით, რომ აგრესიულობის ინსტინქტი არსებობს? იქიდან, რომ ადამიანები ხშირად ომობენ.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B&diff=89570&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2019-10-29T11:08:30Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:08, 29 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჰორმული ფსიქოლოგია]]  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჰორმული ფსიქოლოგია]]  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:სასიცოცხლი ენერგია]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ჯოგური ინსტინქტი]] </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინგლისელი ფსიქოლოგები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინგლისელი ფსიქოლოგები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები]]   </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები]]   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B&diff=89146&oldid=prevTkenchoshvili 07:12, 9 ოქტომბერი 2019-ზე2019-10-09T07:12:00Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:12, 9 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაკ-დაუგალი უილიამ''' - Mcdougall William, Мак-Дугалл Уильям, 1871-1938</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაკ-დაუგალი უილიამ''' - Mcdougall William, Мак-Дугалл Уильям, 1871-1938</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ინგლისელ-ამერიკელი ფსიქოლოგი, ჰორმული ფსიქოლოგიის ავტორი. ჰუმანიტარული და სამედიცინო განათლება ინგლისსა და [[გერმანია|გერმანიაში]] მიიღო. ერთხანს მუშაობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში, სადაც ფ. ჰალტონთან ერთად მონაწილეობდა ტესტების შექმნაში. 1904 წლიდან გახდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც კითხულობდა მენტალური ფილოსოფიის კურსს. 1908 წელს გამოიცა მისი წიგნი „შესავალი სოციალურ ფსიქოლოგიაში”, რომელიც სოციალური ფსიქოლოგიის საწყის პუნქტად არის მიჩნეული. შემდეგ წიგნში „ფსიქოლოგია: ქცევის შესწავლა” (1912), მან ჩამოყალიბებული სახე მისცა ჰორმული ფსიქოლოგიის თეორიულ სისტემას. 1920 წელს გადასახლდა [[აშშ]]-ში და შეცვალა ჰ. მიუნსტენბერგი ჰარვარდში. შვიდი წლის შემდეგ ჩაუდგა სათავეში ფსიქოლოგიის ფაკულტეტს დიუკის უნივერსიტეტში ჩრდილოეთ კაროლინაში. წიგნში „ჯგუფური ფსიქოლოგია” განიხილა ინდივიდუალური ფსიქიკა ნაციონალურ-კულტურულ ჭრილში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ინგლისელ-ამერიკელი ფსიქოლოგი, ჰორმული ფსიქოლოგიის ავტორი. ჰუმანიტარული და სამედიცინო განათლება ინგლისსა და [[გერმანია|გერმანიაში]] მიიღო. ერთხანს მუშაობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში, სადაც <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჰალტონი ფრენსის|</ins>ფ. ჰალტონთან<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ერთად მონაწილეობდა ტესტების შექმნაში. 1904 წლიდან გახდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც კითხულობდა მენტალური ფილოსოფიის კურსს. 1908 წელს გამოიცა მისი წიგნი „შესავალი სოციალურ ფსიქოლოგიაში”, რომელიც სოციალური ფსიქოლოგიის საწყის პუნქტად არის მიჩნეული. შემდეგ წიგნში „ფსიქოლოგია: ქცევის შესწავლა” (1912), მან ჩამოყალიბებული სახე მისცა ჰორმული ფსიქოლოგიის თეორიულ სისტემას. 1920 წელს გადასახლდა [[აშშ]]-ში და შეცვალა ჰ. მიუნსტენბერგი ჰარვარდში. შვიდი წლის შემდეგ ჩაუდგა სათავეში ფსიქოლოგიის ფაკულტეტს დიუკის უნივერსიტეტში ჩრდილოეთ კაროლინაში. წიგნში „ჯგუფური ფსიქოლოგია” განიხილა ინდივიდუალური ფსიქიკა ნაციონალურ-კულტურულ ჭრილში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავის ჰორმულ ფსიქოლოგიას მაკ-დაუგალი უპირისპირებდა დასწავლის ბიჰევიორისტულ თეორიებს, კერძოდ [[უოთსონი ჯონ ბროდეს|ჯ. უოთსონის]] შეხედულებას, რომლის ცენტრში ჩვევის ცნებაა. მაკ-დაუგალის აზრით, ჩვევა თავისთავად არაა ქცევის მამოძრავებელი და ორიენტაციის მიმცემი საწყისი. ასეთად მას ინსტინქტი მიაჩნია. ინსტინქტს (ეს ტერმინი მოგვიანებით შეიცვალა ტერმინით „მიდრეკილება”), როგორც ქცევის სრულფასოვან მექანიზმს, აქვს აღძვრის და მართვის ფუნქციები. მასში ვლინდება ყველა ცხოველური ორგანიზმისთვის დამახასიათებელი სასიცოცხლო ენერგია („ჰორმე”), რომელიც გარკვეულ ობიექტზე (მიზანზე) არის მიმართული. ეს მიმართულობა გამოიხატება მზაობაში გარკვეული მოქმედების შესრულებისადმი, რომელიც, თავის მხრივ, გარკვეულ ემოციასთან არის დაკავშირებული (მაგ., გაქცევა - შიშთან, ჩხუბი - ბრაზთან და ა.შ.) (ჰორმული ფსიქოლოგია).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავის ჰორმულ ფსიქოლოგიას მაკ-დაუგალი უპირისპირებდა დასწავლის ბიჰევიორისტულ თეორიებს, კერძოდ [[უოთსონი ჯონ ბროდეს|ჯ. უოთსონის]] შეხედულებას, რომლის ცენტრში ჩვევის ცნებაა. მაკ-დაუგალის აზრით, ჩვევა თავისთავად არაა ქცევის მამოძრავებელი და ორიენტაციის მიმცემი საწყისი. ასეთად მას ინსტინქტი მიაჩნია. ინსტინქტს (ეს ტერმინი მოგვიანებით შეიცვალა ტერმინით „მიდრეკილება”), როგორც ქცევის სრულფასოვან მექანიზმს, აქვს აღძვრის და მართვის ფუნქციები. მასში ვლინდება ყველა ცხოველური ორგანიზმისთვის დამახასიათებელი სასიცოცხლო ენერგია („ჰორმე”), რომელიც გარკვეულ ობიექტზე (მიზანზე) არის მიმართული. ეს მიმართულობა გამოიხატება მზაობაში გარკვეული მოქმედების შესრულებისადმი, რომელიც, თავის მხრივ, გარკვეულ ემოციასთან არის დაკავშირებული (მაგ., გაქცევა - შიშთან, ჩხუბი - ბრაზთან და ა.შ.) (ჰორმული ფსიქოლოგია).</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B&diff=88127&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „უილიამ მაკ-დაუგალი“ გადაიტანა გვერდზე „მაკ-დაუგალი უილიამ“ გა...2019-09-24T12:29:25Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="უილიამ მაკ-დაუგალი">უილიამ მაკ-დაუგალი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B" title="მაკ-დაუგალი უილიამ">მაკ-დაუგალი უილიამ“</a> გა...</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:29, 24 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B&diff=88125&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მაკ-დაუგალი უილიამ“ გადაიტანა გვერდზე „უილიამ მაკ-დაუგალი“2019-09-24T12:29:09Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B" title="მაკ-დაუგალი უილიამ">მაკ-დაუგალი უილიამ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="უილიამ მაკ-დაუგალი">უილიამ მაკ-დაუგალი“</a></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:29, 24 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%99-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9B&diff=88124&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: მაკ-დაუგალი უილიამ '''მაკ-დაუგალი უილიამ''' - M...2019-09-24T12:28:50Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Mak-daugali.JPG" title="ფაილი:Mak-daugali.JPG">მაკ-დაუგალი უილიამ</a> '''მაკ-დაუგალი უილიამ''' - M...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Mak-daugali.JPG|thumb|200pq|მაკ-დაუგალი უილიამ]]<br />
'''მაკ-დაუგალი უილიამ''' - Mcdougall William, Мак-Дугалл Уильям, 1871-1938<br />
<br />
ინგლისელ-ამერიკელი ფსიქოლოგი, ჰორმული ფსიქოლოგიის ავტორი. ჰუმანიტარული და სამედიცინო განათლება ინგლისსა და [[გერმანია|გერმანიაში]] მიიღო. ერთხანს მუშაობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში, სადაც ფ. ჰალტონთან ერთად მონაწილეობდა ტესტების შექმნაში. 1904 წლიდან გახდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც კითხულობდა მენტალური ფილოსოფიის კურსს. 1908 წელს გამოიცა მისი წიგნი „შესავალი სოციალურ ფსიქოლოგიაში”, რომელიც სოციალური ფსიქოლოგიის საწყის პუნქტად არის მიჩნეული. შემდეგ წიგნში „ფსიქოლოგია: ქცევის შესწავლა” (1912), მან ჩამოყალიბებული სახე მისცა ჰორმული ფსიქოლოგიის თეორიულ სისტემას. 1920 წელს გადასახლდა [[აშშ]]-ში და შეცვალა ჰ. მიუნსტენბერგი ჰარვარდში. შვიდი წლის შემდეგ ჩაუდგა სათავეში ფსიქოლოგიის ფაკულტეტს დიუკის უნივერსიტეტში ჩრდილოეთ კაროლინაში. წიგნში „ჯგუფური ფსიქოლოგია” განიხილა ინდივიდუალური ფსიქიკა ნაციონალურ-კულტურულ ჭრილში.<br />
<br />
თავის ჰორმულ ფსიქოლოგიას მაკ-დაუგალი უპირისპირებდა დასწავლის ბიჰევიორისტულ თეორიებს, კერძოდ [[უოთსონი ჯონ ბროდეს|ჯ. უოთსონის]] შეხედულებას, რომლის ცენტრში ჩვევის ცნებაა. მაკ-დაუგალის აზრით, ჩვევა თავისთავად არაა ქცევის მამოძრავებელი და ორიენტაციის მიმცემი საწყისი. ასეთად მას ინსტინქტი მიაჩნია. ინსტინქტს (ეს ტერმინი მოგვიანებით შეიცვალა ტერმინით „მიდრეკილება”), როგორც ქცევის სრულფასოვან მექანიზმს, აქვს აღძვრის და მართვის ფუნქციები. მასში ვლინდება ყველა ცხოველური ორგანიზმისთვის დამახასიათებელი სასიცოცხლო ენერგია („ჰორმე”), რომელიც გარკვეულ ობიექტზე (მიზანზე) არის მიმართული. ეს მიმართულობა გამოიხატება მზაობაში გარკვეული მოქმედების შესრულებისადმი, რომელიც, თავის მხრივ, გარკვეულ ემოციასთან არის დაკავშირებული (მაგ., გაქცევა - შიშთან, ჩხუბი - ბრაზთან და ა.შ.) (ჰორმული ფსიქოლოგია).<br />
<br />
მაკ-დაუგალი სოციალური ფსიქოლოგიის ერთერთი ფუძემდებელია (ეს ტერმინიც მან შემოიტანა 1908 წელს). თავის სოციალურ ფსიქოლოგიაში მაკ-დაუგალი შეეცადა, პირველადი ინსტინქტებიდან გამოეყვანა ძირეული სოციალური ინსტიტუტები (მაგ., ოჯახი, ვაჭრობა) და პროცესები (მაგ., [[ომი|ომები]]). ამ მხრივ ყველაზე დიდი მნიშვნელობა მიენიჭა „ჯოგურ ინსტინქტს”, რომელიც ადამიანთა ერთად ყოფნას განაპირობებს. მისი მოქმედების შედეგად არის მიჩნეული ისეთი სოციალური პროცესები, როგორიცაა ქალაქების წარმოქმნა და ზრდა, ადამიანთა სხვადასხვა სახის თავყრილობები, შრომისა და დასვენების კოლექტიური ხასიათი და ა.შ. მაკ-დაუგალი ზეინდივიდუალურ, „ნაციონალურ სულზეც” ლაპარაკობს, რომელსაც, აგრეთვე, ინსტინქტოიდური ხასიათი აქვს. გარდა იმისა, რომ ძირითადი საზოგადოებრივი მოვლენების და სოციალური ურთიერთობის ფორმების გამოყვანა ინსტინქტებიდან ბევრად უფრო სერიოზულ დასაბუთებას მოითხოვს, ახსნის ასეთი მეთოდოლოგია თავისთავში შეიცავს ტავტოლოგიური მსჯელობის საფრთხეს. მაგალითისთვის განვიხილოთ შემდეგი სქემა: ომები იწყება აგრესიულობის ინსტინქტის მოქმედების გამო, მაგრამ საიდან ვიცით, რომ აგრესიულობის ინსტინქტი არსებობს? იქიდან, რომ ადამიანები ხშირად ომობენ. <br />
<br />
თანამედროვე სოციალურ ფსიქოლოგიაში არაა დიდად მიღებული ადამიანის ქცევის გამოყვანა ინსტინქტებიდან. ყველაზე მეტ პროტესტს ამ ცნებასთან ასოცირებული თანდაყოლილობის იდეა იწვევს. მაკ-დაუგალი თავადაც აცნობიერებდა სოციალური ქცევის ბიოლოგიურ დეტერმინირებულობასთან დაკავშირებულ სირთულეებს. მიუხედავად ამისა, ევოლუციურ შეხედულებებს და მათთან დაკავშირებულ თეზისს ქცევითი დისპოზიციების (ინსტინქტებისა და მიდრეკილებათა) მეტ-ნაკლები თანდაყოლილობის შესახებ, იგი არასდროს უარყოფდა. ეს პოზიცია გარკვეულ შესაბამისობაშია თანამედროვე ფსიქოლოგიური აზრის მძლავრ ნაკადთან, რომელსაც ევოლუციურ ფსიქოლოგიას ან სოციოგენეტიკას უწოდებენ. <br />
<br />
მაკ-დაუგალის მეცნიერული ინტერესები ოკულტური ფენომენებისკენაც იყო მიმართული. 1927 წელს, დიუკის უნივერსიტეტში, ჯ. რაინთან ერთად, მან დააფუძნა პირველი პარაფსიქოლოგიური ლაბორატორია. მაკ-დაუგალი ნაშრომები მნიშვნელოვანი ბიძგისმიმცემი აღმოჩნდა პიროვნების მოტივაციის კვლევებისთვის ([[ოლპორტი გორდონ|გ. ოლპორტი]], [[მიურეი ჰენრი|ჰ. მიურეი]], [[კეტელი რაიმონდ|რ. კეტელი]], ფილიპ ლერში და სხვანი). <br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
<small>[[ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]<br />
<br /><br />
სტატიის ავტორი - [[ირაკლი იმედაძე]], [[დიმიტრი უზნაძის სახელობის საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოება]].<br /><br />
ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.</small><br />
<br />
[[კატეგორია:ჰუმანისტური ფსიქოლოგია]] <br />
[[კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია]]<br />
[[კატეგორია:ჰორმული ფსიქოლოგია]] <br />
[[კატეგორია:ინგლისელი ფსიქოლოგები]]<br />
[[კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები]] <br />
[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div>Tkenchoshvili