მაფაშჰეჯედი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 10:21, 13 თებერვალი 2020-ზე

2020-02-13T10:21:57Z

Tkenchoshvili 10:59, 6 თებერვალი 2020-ზე

2020-02-06T10:59:15Z

Echelidze: ახალი გვერდი: '''მაფაშჰეჯედ-ი''' ''(ადიღ. МафIащхьэджэд;мафIэ – „ცეცხლი“, щхьэ – „თავი“, д...

2018-09-04T13:01:34Z

ახალი გვერდი: '''მაფაშჰეჯედ-ი''' ''(ადიღ. МафIащхьэджэд;мафIэ – „ცეცხლი“, щхьэ – „თავი“, д...

ახალი გვერდი

'''მაფაშჰეჯედ-ი''' ''(ადიღ. МафIащхьэджэд;мафIэ – „ცეცხლი“, щхьэ – „თავი“, джэд – „ქათამი“)'' - კოსმიურ მოვლენებთან (მზისა და მთვარის
დაბნელება, ახალმთვარობა, ხეზე, ცხოველზე ან ადამიანზე მეხის დაცემა, გაზაფხულის დღეღამსწორება, აგრეთვე მიწისძვრა, შავი ჭირის ეპიდემია და ა. შ.) დაკავშირებულ საწესო მოქმედებათა კომპლექსში შემავალი ჩერქეზული [[რიტუალი]] – შავი ფერის ქათმის მსხვერპლშეწირვა. ჩერქეზთა რწმენით, მნათობთა დაბნელებას ზებუნებრივი არსებები იწვევდნენ. ასე, მაგალითად, მიაჩნდათ, რომ მზე გიგანტურ [[ბლაღო]]ს (Благъуэ) ჰყავდა შეპყრობილი და მის გამოსახსნელად ურჩხულთან შებრძოლება იყო საჭირო: დაბნელების დროს ქვაბებით, ტაშტებით, ტაფებით, რკინის საგნებით, დოლებით, საყვირებით, მშვილდ-ისრებითა და [[თოფი|თოფები]]თ შეიარაღებული ხალხი ეზოში გამოდიოდა; ზოგი რკინას რკინაზე ურტყამდა, ზოგი ისარსა და თოფს ზეცისკენ ისროდა, ზოგიც მთელი ხმით გაჰკიოდა – „გაუშვი“ (къэутIыпщI) და მაღლამყოფ ბლაღოს მუშტებს უქნევდა. ამ უსაშველო ხმაურს თან ქალების მოთქმა, ბავშვების ტირილი და მოხუცთა [[ლოცვა]] ერთვოდა. და როცა მზე კვლავ გამოანათებდა, ჩერქეზები მნათობის განთავისუფლებას ზეიმობდნენ, თჰალეუს აწყობდნენ და შავ ურჩხულს მსხვერპლად შავი ფერის ქათმებს სწირავდნენ.

==ლიტერატურა==
Мафедзев С. Х. Адыги. Обычаи, традиции (адыгэ хабзэ). Нальчик, 2000.

==წყარო==
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]

[[კატეგორია:რიტუალები]]
[[კატეგორია:კავკასიური რიტუალები]]
[[კატეგორია:ჩერქეზული რიტუალები]]

←წინა ვერსია		10:21, 13 თებერვალი 2020-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
	'''მაფაშჰეჯედ-ი''' ''(ადიღ. МафIащхьэджэд;мафIэ – „ცეცხლი“, щхьэ – „თავი“, джэд – „ქათამი“)'' - კოსმიურ მოვლენებთან (მზისა და მთვარის		'''მაფაშჰეჯედ-ი''' ''(ადიღ. МафIащхьэджэд;мафIэ – „ცეცხლი“, щхьэ – „თავი“, джэд – „ქათამი“)'' - კოსმიურ მოვლენებთან (მზისა და მთვარის
−	დაბნელება, ახალმთვარობა, ხეზე, ცხოველზე ან ადამიანზე მეხის დაცემა, გაზაფხულის დღეღამსწორება, აგრეთვე მიწისძვრა, შავი ჭირის ეპიდემია და ა. შ.) დაკავშირებულ საწესო მოქმედებათა კომპლექსში შემავალი ჩერქეზული [[რიტუალი]] – შავი ფერის ქათმის მსხვერპლშეწირვა. ჩერქეზთა რწმენით, მნათობთა დაბნელებას ზებუნებრივი არსებები იწვევდნენ. ასე, მაგალითად, მიაჩნდათ, რომ მზე გიგანტურ [[ბლაღო]]ს (Благъуэ) ჰყავდა შეპყრობილი და მის გამოსახსნელად ურჩხულთან შებრძოლება იყო საჭირო: დაბნელების დროს ქვაბებით, ტაშტებით, ტაფებით, რკინის საგნებით, დოლებით, საყვირებით, მშვილდ-ისრებითა და [[თოფი\|თოფები]]თ შეიარაღებული ხალხი ეზოში გამოდიოდა; ზოგი რკინას რკინაზე ურტყამდა, ზოგი ისარსა და თოფს ზეცისკენ ისროდა, ზოგიც მთელი ხმით გაჰკიოდა – „გაუშვი“ (къэутIыпщI) და მაღლამყოფ ბლაღოს მუშტებს უქნევდა. ამ უსაშველო ხმაურს თან ქალების [[მოთქმა]], ბავშვების ტირილი და მოხუცთა [[ლოცვა]] ერთვოდა. და როცა მზე კვლავ გამოანათებდა, ჩერქეზები მნათობის განთავისუფლებას ზეიმობდნენ, თჰალეუს აწყობდნენ და შავ ურჩხულს მსხვერპლად შავი ფერის ქათმებს სწირავდნენ.	+	დაბნელება, ახალმთვარობა, ხეზე, ცხოველზე ან ადამიანზე მეხის დაცემა, გაზაფხულის დღეღამსწორება, აგრეთვე მიწისძვრა, შავი ჭირის ეპიდემია და ა. შ.) დაკავშირებულ საწესო მოქმედებათა კომპლექსში შემავალი ჩერქეზული [[რიტუალი]] – შავი ფერის ქათმის მსხვერპლშეწირვა. ჩერქეზთა რწმენით, მნათობთა დაბნელებას ზებუნებრივი არსებები იწვევდნენ. ასე, მაგალითად, მიაჩნდათ, რომ მზე გიგანტურ [[ბლაღო]]ს (Благъуэ) ჰყავდა შეპყრობილი და მის გამოსახსნელად ურჩხულთან შებრძოლება იყო საჭირო: დაბნელების დროს [[ქვაბი\|ქვაბებით]], [[ტაშტი\|ტაშტებით]], [[ტაფა\|ტაფებით]], რკინის საგნებით, [[დოლი\|დოლებით]], საყვირებით, [[მშვილდი\|მშვილდ]]-[[ისარი\|ისრებითა]] და [[თოფი\|თოფები]]თ შეიარაღებული ხალხი ეზოში გამოდიოდა; ზოგი რკინას რკინაზე ურტყამდა, ზოგი ისარსა და თოფს ზეცისკენ ისროდა, ზოგიც მთელი ხმით გაჰკიოდა – „გაუშვი“ (къэутIыпщI) და მაღლამყოფ ბლაღოს მუშტებს უქნევდა. ამ უსაშველო ხმაურს თან ქალების [[მოთქმა]], ბავშვების ტირილი და მოხუცთა [[ლოცვა]] ერთვოდა. და როცა მზე კვლავ გამოანათებდა, ჩერქეზები მნათობის განთავისუფლებას ზეიმობდნენ, თჰალეუს აწყობდნენ და შავ ურჩხულს მსხვერპლად შავი ფერის ქათმებს სწირავდნენ.

←წინა ვერსია		10:59, 6 თებერვალი 2020-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
	'''მაფაშჰეჯედ-ი''' ''(ადიღ. МафIащхьэджэд;мафIэ – „ცეცხლი“, щхьэ – „თავი“, джэд – „ქათამი“)'' - კოსმიურ მოვლენებთან (მზისა და მთვარის		'''მაფაშჰეჯედ-ი''' ''(ადიღ. МафIащхьэджэд;мафIэ – „ცეცხლი“, щхьэ – „თავი“, джэд – „ქათამი“)'' - კოსმიურ მოვლენებთან (მზისა და მთვარის
−	დაბნელება, ახალმთვარობა, ხეზე, ცხოველზე ან ადამიანზე მეხის დაცემა, გაზაფხულის დღეღამსწორება, აგრეთვე მიწისძვრა, შავი ჭირის ეპიდემია და ა. შ.) დაკავშირებულ საწესო მოქმედებათა კომპლექსში შემავალი ჩერქეზული [[რიტუალი]] – შავი ფერის ქათმის მსხვერპლშეწირვა. ჩერქეზთა რწმენით, მნათობთა დაბნელებას ზებუნებრივი არსებები იწვევდნენ. ასე, მაგალითად, მიაჩნდათ, რომ მზე გიგანტურ [[ბლაღო]]ს (Благъуэ) ჰყავდა შეპყრობილი და მის გამოსახსნელად ურჩხულთან შებრძოლება იყო საჭირო: დაბნელების დროს ქვაბებით, ტაშტებით, ტაფებით, რკინის საგნებით, დოლებით, საყვირებით, მშვილდ-ისრებითა და [[თოფი\|თოფები]]თ შეიარაღებული ხალხი ეზოში გამოდიოდა; ზოგი რკინას რკინაზე ურტყამდა, ზოგი ისარსა და თოფს ზეცისკენ ისროდა, ზოგიც მთელი ხმით გაჰკიოდა – „გაუშვი“ (къэутIыпщI) და მაღლამყოფ ბლაღოს მუშტებს უქნევდა. ამ უსაშველო ხმაურს თან ქალების მოთქმა, ბავშვების ტირილი და მოხუცთა [[ლოცვა]] ერთვოდა. და როცა მზე კვლავ გამოანათებდა, ჩერქეზები მნათობის განთავისუფლებას ზეიმობდნენ, თჰალეუს აწყობდნენ და შავ ურჩხულს მსხვერპლად შავი ფერის ქათმებს სწირავდნენ.	+	დაბნელება, ახალმთვარობა, ხეზე, ცხოველზე ან ადამიანზე მეხის დაცემა, გაზაფხულის დღეღამსწორება, აგრეთვე მიწისძვრა, შავი ჭირის ეპიდემია და ა. შ.) დაკავშირებულ საწესო მოქმედებათა კომპლექსში შემავალი ჩერქეზული [[რიტუალი]] – შავი ფერის ქათმის მსხვერპლშეწირვა. ჩერქეზთა რწმენით, მნათობთა დაბნელებას ზებუნებრივი არსებები იწვევდნენ. ასე, მაგალითად, მიაჩნდათ, რომ მზე გიგანტურ [[ბლაღო]]ს (Благъуэ) ჰყავდა შეპყრობილი და მის გამოსახსნელად ურჩხულთან შებრძოლება იყო საჭირო: დაბნელების დროს ქვაბებით, ტაშტებით, ტაფებით, რკინის საგნებით, დოლებით, საყვირებით, მშვილდ-ისრებითა და [[თოფი\|თოფები]]თ შეიარაღებული ხალხი ეზოში გამოდიოდა; ზოგი რკინას რკინაზე ურტყამდა, ზოგი ისარსა და თოფს ზეცისკენ ისროდა, ზოგიც მთელი ხმით გაჰკიოდა – „გაუშვი“ (къэутIыпщI) და მაღლამყოფ ბლაღოს მუშტებს უქნევდა. ამ უსაშველო ხმაურს თან ქალების [[მოთქმა]], ბავშვების ტირილი და მოხუცთა [[ლოცვა]] ერთვოდა. და როცა მზე კვლავ გამოანათებდა, ჩერქეზები მნათობის განთავისუფლებას ზეიმობდნენ, თჰალეუს აწყობდნენ და შავ ურჩხულს მსხვერპლად შავი ფერის ქათმებს სწირავდნენ.