https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%98 2026-04-28T04:26:25Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%98&diff=136049&oldid=prev 2022-01-20T09:56:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:56, 20 იანვარი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::მარჟა, წყაროს წყლის მსმელი მაქურუში,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::მარჟა, წყაროს წყლის მსმელი მაქურუში,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ჯოგის წინმავალი მაქურუში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::::ჯოგის წინმავალი მაქურუში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბალყარელი და ყარაჩელი მწყემსები მაქურუშისა და ცხვართა მფარველი [[აჲმუში]]ს სახელზე საზაფხულო საძოვარზე და საზამთრო სადგომზე საქონლის გარეკვის ჟამს ლოცულობდნენ და ღვთაებებს მტაცებელი ნადირისგან, წყალდიდობისგან, სეტყვისგან, კლდიდან ჩამოვარდნისგან, პირუტყვის გაწყდომისგან დაცვას შესთხოვდნენ. ჯოგის გადარეკვის დროს ღვთაებებს სწირავდნენ პირველშობილ თეთრი ფერის ბატკანს, რომელსაც რძეში ბანდნენ და განსაკუთრებულ ყერადღებით უვლიდნენ. მაქურუშისა და აჲმუშის სახელზე აცხობდნენ საწესო პურებს ხორცის, ყველისა და კარტოფილის შიგთავსით, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ბალახი – ხშირი და მაღალი. უფროსი მწყემსის მიერ მაქურუშისა და აჲმუშის სადიდებლის წარმოთქმისა და დამსწრეთა შორის [[პური]]ს გაანაწილების შემდგმომ, სრულდებოდა ცეკვა „მაქურუში“. მაქურუშის როლში გამოდიოდა ბიჭი თხის ნიღბით, რომელსაც გრძელი წვერები და ფერადი ნაჭრებით შემკული [[რქა|რქები]] ჰქონდა. „თხას“ კისერზე ზანზალაკები ეკიდა. ასე გამოწყობილი მოცეკვავე ქალ-ვაჟთა წრის ცენტრში დგებოდა, თხას ბაძავდა, მოცეკვავე გოგოებს შორის საცოლეს ირჩევდა და ცეკვავდა. ცეკვის სხვა ვარიანტის მიხედვით, ვაჟები (დათვის, მგლის, ფოცხვერის ნიღბებში) თავს ესხმოდნენ მაქურუშს, მაგრამ ეს უკანასკნელი იმარჯვებდა. ამ წარმოდგენის შემდეგ, სცენაზე მოცეკვავეები ქალ-ვაჟები გამოდიოდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბალყარელი და ყარაჩელი მწყემსები მაქურუშისა და ცხვართა მფარველი [[აჲმუში]]ს სახელზე საზაფხულო საძოვარზე და საზამთრო სადგომზე საქონლის გარეკვის ჟამს ლოცულობდნენ და ღვთაებებს მტაცებელი ნადირისგან, წყალდიდობისგან, სეტყვისგან, კლდიდან ჩამოვარდნისგან, პირუტყვის გაწყდომისგან დაცვას შესთხოვდნენ. ჯოგის გადარეკვის დროს ღვთაებებს სწირავდნენ პირველშობილ თეთრი ფერის ბატკანს, რომელსაც რძეში ბანდნენ და განსაკუთრებულ ყერადღებით უვლიდნენ. მაქურუშისა და აჲმუშის სახელზე აცხობდნენ საწესო პურებს ხორცის, ყველისა და კარტოფილის შიგთავსით, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ბალახი – ხშირი და მაღალი. უფროსი მწყემსის მიერ მაქურუშისა და აჲმუშის სადიდებლის წარმოთქმისა და დამსწრეთა შორის [[პური]]ს გაანაწილების შემდგმომ, სრულდებოდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცეკვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>„მაქურუში“. მაქურუშის როლში გამოდიოდა ბიჭი თხის ნიღბით, რომელსაც გრძელი წვერები და ფერადი ნაჭრებით შემკული [[რქა|რქები]] ჰქონდა. „თხას“ კისერზე ზანზალაკები ეკიდა. ასე გამოწყობილი მოცეკვავე ქალ-ვაჟთა წრის ცენტრში დგებოდა, თხას ბაძავდა, მოცეკვავე გოგოებს შორის საცოლეს ირჩევდა და ცეკვავდა. ცეკვის სხვა ვარიანტის მიხედვით, ვაჟები (დათვის, მგლის, ფოცხვერის ნიღბებში) თავს ესხმოდნენ მაქურუშს, მაგრამ ეს უკანასკნელი იმარჯვებდა. ამ წარმოდგენის შემდეგ, სცენაზე მოცეკვავეები ქალ-ვაჟები გამოდიოდნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Кудаев М. Ч. Древние танцы балкарцев и карачаевцев. Нальчик, 1997;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Кудаев М. Ч. Древние танцы балкарцев и карачаевцев. Нальчик, 1997;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Каракетов Д. М. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* Каракетов Д. М. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%98&diff=70965&oldid=prev 2018-12-19T11:09:36Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:09, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%98&diff=37455&oldid=prev 2017-12-12T10:51:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:51, 12 დეკემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული <del class="diffchange diffchange-inline">ღვთებანი</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული <ins class="diffchange diffchange-inline">ღვთაებანი</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქონლის დაცვის რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქონლის დაცვის რიტუალები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A8%E1%83%98&diff=35718&oldid=prev 2017-11-01T08:53:56Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;მაქქურუშ-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ბალყ.-ყარაჩ. Маккуруш)&#039;&#039; – თხების მფარველი ღვთაება ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''მაქქურუშ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Маккуруш)'' – თხების მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. ჰყავს დედა – მაქურუჩუ გიბი ყათინი, რომელსაც წვრილფეხა საქონლის დანერბვის ჟამს შვილის გამოგზავნას თხოვენ. ხალხის წარმოდგენით, ადგილ<br /> მილჲალ დურყუში მცხოვრები მაქურუში გრძელწვერა თხაა, ოქროს მატყლითა და რკინის ჩლიქებით, თავისი დიდი თავწამახული რქებით შეუძლია დათვისა და [[მგელი|მგლის]] მაღლა ატაცება. ამიტომაც უფრთხის მას ყოველგვარი ნადირი. მაქურუშისადმი მიძღვნილ ერთ-ერთი სიმღერის ტექსტში ნათქვამია:<br /> ::::მარჟა, გრძელწვერა მაქურუში,<br /> ::::მარჟა, კუდმოკლე მაქურუში,<br /> ::::მარჟა, რქებმახვილი მაქურუში,<br /> ::::მარჟა, ფეხმარდი მაქურუში,<br /> ::::მარჟა, წყაროს წყლის მსმელი მაქურუში,<br /> ::::ჯოგის წინმავალი მაქურუში.<br /> ბალყარელი და ყარაჩელი მწყემსები მაქურუშისა და ცხვართა მფარველი [[აჲმუში]]ს სახელზე საზაფხულო საძოვარზე და საზამთრო სადგომზე საქონლის გარეკვის ჟამს ლოცულობდნენ და ღვთაებებს მტაცებელი ნადირისგან, წყალდიდობისგან, სეტყვისგან, კლდიდან ჩამოვარდნისგან, პირუტყვის გაწყდომისგან დაცვას შესთხოვდნენ. ჯოგის გადარეკვის დროს ღვთაებებს სწირავდნენ პირველშობილ თეთრი ფერის ბატკანს, რომელსაც რძეში ბანდნენ და განსაკუთრებულ ყერადღებით უვლიდნენ. მაქურუშისა და აჲმუშის სახელზე აცხობდნენ საწესო პურებს ხორცის, ყველისა და კარტოფილის შიგთავსით, რათა მიწა ნაყოფიერი ყოფილიყო, ბალახი – ხშირი და მაღალი. უფროსი მწყემსის მიერ მაქურუშისა და აჲმუშის სადიდებლის წარმოთქმისა და დამსწრეთა შორის [[პური]]ს გაანაწილების შემდგმომ, სრულდებოდა ცეკვა „მაქურუში“. მაქურუშის როლში გამოდიოდა ბიჭი თხის ნიღბით, რომელსაც გრძელი წვერები და ფერადი ნაჭრებით შემკული [[რქა|რქები]] ჰქონდა. „თხას“ კისერზე ზანზალაკები ეკიდა. ასე გამოწყობილი მოცეკვავე ქალ-ვაჟთა წრის ცენტრში დგებოდა, თხას ბაძავდა, მოცეკვავე გოგოებს შორის საცოლეს ირჩევდა და ცეკვავდა. ცეკვის სხვა ვარიანტის მიხედვით, ვაჟები (დათვის, მგლის, ფოცხვერის ნიღბებში) თავს ესხმოდნენ მაქურუშს, მაგრამ ეს უკანასკნელი იმარჯვებდა. ამ წარმოდგენის შემდეგ, სცენაზე მოცეკვავეები ქალ-ვაჟები გამოდიოდნენ.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Шаманов И. Народный календарь карачаевсев // Советская этнография. М., 1971;<br /> * Малкондуев Х. Х. Историко-этнографические истоки и функции осенне-зимных календарных песен балкарцев и карачаевцев // Календарно обрядовая поэзия народов Северного Кавказа. Махачкала, 1988; <br /> * Малкондуев Х. Х. Обрядово-мифологическая поэзия балкарцев и карачаевцев. Жанровые и художественно-поэтические традиции. Нальчик, 1996; <br /> * Кудаев М. Ч. Древние танцы балкарцев и карачаевцев. Нальчик, 1997;<br /> * Каракетов Д. М. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]<br /> [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული ღვთებანი]]<br /> [[კატეგორია:რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:საქონლის დაცვის რიტუალები]]</div>

Echelidze