https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98 2026-04-26T06:45:45Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=248833&oldid=prev 2025-06-02T10:09:52Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:09, 2 ივნისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' −&#160; საქორწილო სიმღერა. ქორწილს, ძველი ჩვეულების მიხედვით, ყველა საფეხურზე თან სდევდა მაყრული. განსაკუთრებით უხვად სრულდებოდა სიმღერები ეკლესიიდან სიძის სახლამდე მიმავალ გზაზე. ალ. ჯამბაკურ-ორბელიანის გადმოცემით: „მეფე-დედოფალს ეკლესიიდან <del class="diffchange diffchange-inline">ჯვარდაწერილებსს </del>რომ გამოიყვანდნენ, მომღერალნი მაყრულის სიმღერით წამოუძღვებოდნენ მექორწილეებს და სალხინოს სახლში შემოიყვანდნენ მღერით. იქ მხიარული ლხინი უნდა გამართულიყო სხვადასხვა სოფლურის. სიმღერებით და ღიღინით. მაყრული ლექს-სიმღერები გვიხასიათებენ ქორწილის ჩვეულებას, გადმოგვცემენ ქალ-ვაჟისა თუ მათი მშობლების განცდებს, აქებენ და ადიდებენ შეუღლებულებს. ერთ-ერთი <del class="diffchange diffchange-inline">ტიპიური </del>მაყრული სიმღერაა: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' −&#160; საქორწილო სიმღერა. ქორწილს, ძველი ჩვეულების მიხედვით, ყველა საფეხურზე თან სდევდა მაყრული. განსაკუთრებით უხვად სრულდებოდა სიმღერები ეკლესიიდან სიძის სახლამდე მიმავალ გზაზე. ალ. ჯამბაკურ-ორბელიანის გადმოცემით: „მეფე-დედოფალს ეკლესიიდან <ins class="diffchange diffchange-inline">ჯვარდაწერილებს </ins>რომ გამოიყვანდნენ, მომღერალნი მაყრულის სიმღერით წამოუძღვებოდნენ მექორწილეებს და სალხინოს სახლში შემოიყვანდნენ მღერით. იქ მხიარული ლხინი უნდა გამართულიყო სხვადასხვა სოფლურის. სიმღერებით და ღიღინით. მაყრული ლექს-სიმღერები გვიხასიათებენ ქორწილის ჩვეულებას, გადმოგვცემენ ქალ-ვაჟისა თუ მათი მშობლების განცდებს, აქებენ და ადიდებენ შეუღლებულებს. ერთ-ერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">ტიპური </ins>მაყრული სიმღერაა: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>:::::მოვდივართ, <del class="diffchange diffchange-inline">მოგეიხარია </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>:::::მოვდივართ, <ins class="diffchange diffchange-inline">მოგვიხარია </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>:::::<del class="diffchange diffchange-inline">მოგეყავს </del>დედალი ხოხობი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>:::::<ins class="diffchange diffchange-inline">მოგვყავს </ins>დედალი ხოხობი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''<del class="diffchange diffchange-inline">’ისაგან</del>, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''<ins class="diffchange diffchange-inline">ისაგან</ins>, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულის ლექსებად ორტაეპიანი სტროფები იყო გამოყენებული. მათი თემა სასიძო-საპატარძლოს ქება, ვაჟისა და ქალის მაყრის ქება-გაკიცხვა და ურთიერთქიშპობა იყო. ზოგი ლექსი სადედამთილოსა და დანარჩენ დამხვდურთა დახასიათებას შეიცავდა. მაყრულის ლექსთა ძირითადი ნაწილი აჭარული ქორწილის ზოგიერთი მხარის ეთნოგრაფიულ აღწერილობას წარმოადგენდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულის ლექსებად ორტაეპიანი სტროფები იყო გამოყენებული. მათი თემა სასიძო-საპატარძლოს ქება, ვაჟისა და ქალის მაყრის ქება-გაკიცხვა და ურთიერთქიშპობა იყო. ზოგი ლექსი სადედამთილოსა და დანარჩენ დამხვდურთა დახასიათებას შეიცავდა. მაყრულის ლექსთა ძირითადი ნაწილი აჭარული ქორწილის ზოგიერთი მხარის ეთნოგრაფიულ აღწერილობას წარმოადგენდა.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულში სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო და ისტორიული ხასიათის ლექსებსაც მღეროდნენ, რომელთაგან ნაწილს უკვე თავდაპირველი ჟანრის გაგება დაკარგული ჰქონდა და ბუნებრივ მაყრულთა რიგში იყო მოქცეული. მაყრული ორბუნი სიმღერა იყო. მის აღსანიშნავად ისეთ ტერმინებს ხმარობდნენ, როგორებიც იყო ორპირი და გადამბული. ორბუნისათვის ძირითადად ათი-თორმეტი კაცი იყო დამახასიათებელი, რასაც სიმღერაში მონაწილე ხმები განსაზღვრავდა. მთიან აჭარაში მაყრულს ორი ხმა − ყივანი (ყივილი) და ბანი ასრულებდა. „მეთავესა” და „ბანებს” ქედისა და ბათუმის მხარეს „შეყივლებაც” ემატებოდა. სიმღერა სამი ხმის მიერ სრულდებოდა. ქობულეთის რაიონში მაყრულში მთქმელი, მომძახნელი (ბანი) და გამყინავე მონაწილეობდნენ. მობანეთა რაოდენობა ორბუნის ერთ მხარეს ხუთს არ აღემატებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულში სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო და ისტორიული ხასიათის ლექსებსაც მღეროდნენ, რომელთაგან ნაწილს უკვე თავდაპირველი ჟანრის გაგება დაკარგული ჰქონდა და ბუნებრივ მაყრულთა რიგში იყო მოქცეული. მაყრული ორბუნი სიმღერა იყო. მის აღსანიშნავად ისეთ ტერმინებს ხმარობდნენ, როგორებიც იყო ორპირი და გადამბული. ორბუნისათვის ძირითადად ათი-თორმეტი კაცი იყო დამახასიათებელი, რასაც სიმღერაში მონაწილე ხმები განსაზღვრავდა. მთიან აჭარაში მაყრულს ორი ხმა − ყივანი (ყივილი) და ბანი ასრულებდა. „მეთავესა” და „ბანებს” ქედისა და ბათუმის მხარეს „შეყივლებაც” ემატებოდა. სიმღერა სამი ხმის მიერ სრულდებოდა. ქობულეთის რაიონში მაყრულში მთქმელი, მომძახნელი (ბანი) და გამყინავე მონაწილეობდნენ. მობანეთა რაოდენობა ორბუნის ერთ მხარეს ხუთს არ აღემატებოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში [[მელოდია]] შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის [[დიაპაზონი (მუსიკა)|დიაპაზონი]] პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა <del class="diffchange diffchange-inline">ტერცით </del>ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ <del class="diffchange diffchange-inline">სექტსაც </del>აღწევდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში [[მელოდია]] შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის [[დიაპაზონი (მუსიკა)|დიაპაზონი]] პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა <ins class="diffchange diffchange-inline">ტერციით </ins>ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ <ins class="diffchange diffchange-inline">სექტასაც </ins>აღწევდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა [[ჭიბონი]] და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა [[ჭიბონი]] და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=248091&oldid=prev 2025-05-19T17:11:10Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:11, 19 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქორწილო სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქორწილო სიმღერები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ლექს-სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ლექს-სიმღერები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული სიმღერები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=205454&oldid=prev 2023-10-02T08:40:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:40, 2 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქორწილო სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქორწილო სიმღერები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ლექს-სიმღერები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=203183&oldid=prev 2023-09-15T20:12:38Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:12, 15 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::::მოვდივართ, მოგეიხარია &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::::მოვდივართ, მოგეიხარია &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">:</del>:::::მოგეყავს დედალი ხოხობი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>:::::მოგეყავს დედალი ხოხობი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=203182&oldid=prev 2023-09-15T20:12:21Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:12, 15 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' − სიმღერები <del class="diffchange diffchange-inline">[[აჭარა]]სა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">გურიაში</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' − <ins class="diffchange diffchange-inline"> საქორწილო სიმღერა. ქორწილს, ძველი ჩვეულების მიხედვით, ყველა საფეხურზე თან სდევდა მაყრული. განსაკუთრებით უხვად სრულდებოდა </ins>სიმღერები <ins class="diffchange diffchange-inline">ეკლესიიდან სიძის სახლამდე მიმავალ გზაზე. ალ. ჯამბაკურ-ორბელიანის გადმოცემით: „მეფე-დედოფალს ეკლესიიდან ჯვარდაწერილებსს რომ გამოიყვანდნენ, მომღერალნი მაყრულის სიმღერით წამოუძღვებოდნენ მექორწილეებს </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">სალხინოს სახლში შემოიყვანდნენ მღერით. იქ მხიარული ლხინი უნდა გამართულიყო სხვადასხვა სოფლურის. სიმღერებით და ღიღინით. მაყრული ლექს-სიმღერები გვიხასიათებენ ქორწილის ჩვეულებას, გადმოგვცემენ ქალ-ვაჟისა თუ მათი მშობლების განცდებს, აქებენ და ადიდებენ შეუღლებულებს. ერთ-ერთი ტიპიური მაყრული სიმღერაა: </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::::მოვდივართ, მოგეიხარია </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">::::::მოგეყავს დედალი ხოხობი</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსხალაძე, 1965:9-11.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსხალაძე, 1965:9-11.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი II]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">აჭარული ხალხური </del>სიმღერები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">საქორწილო </ins>სიმღერები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=127536&oldid=prev 2021-09-17T11:44:23Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:44, 17 სექტემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულში სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო და ისტორიული ხასიათის ლექსებსაც მღეროდნენ, რომელთაგან ნაწილს უკვე თავდაპირველი ჟანრის გაგება დაკარგული ჰქონდა და ბუნებრივ მაყრულთა რიგში იყო მოქცეული. მაყრული ორბუნი სიმღერა იყო. მის აღსანიშნავად ისეთ ტერმინებს ხმარობდნენ, როგორებიც იყო ორპირი და გადამბული. ორბუნისათვის ძირითადად ათი-თორმეტი კაცი იყო დამახასიათებელი, რასაც სიმღერაში მონაწილე ხმები განსაზღვრავდა. მთიან აჭარაში მაყრულს ორი ხმა − ყივანი (ყივილი) და ბანი ასრულებდა. „მეთავესა” და „ბანებს” ქედისა და ბათუმის მხარეს „შეყივლებაც” ემატებოდა. სიმღერა სამი ხმის მიერ სრულდებოდა. ქობულეთის რაიონში მაყრულში მთქმელი, მომძახნელი (ბანი) და გამყინავე მონაწილეობდნენ. მობანეთა რაოდენობა ორბუნის ერთ მხარეს ხუთს არ აღემატებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულში სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო და ისტორიული ხასიათის ლექსებსაც მღეროდნენ, რომელთაგან ნაწილს უკვე თავდაპირველი ჟანრის გაგება დაკარგული ჰქონდა და ბუნებრივ მაყრულთა რიგში იყო მოქცეული. მაყრული ორბუნი სიმღერა იყო. მის აღსანიშნავად ისეთ ტერმინებს ხმარობდნენ, როგორებიც იყო ორპირი და გადამბული. ორბუნისათვის ძირითადად ათი-თორმეტი კაცი იყო დამახასიათებელი, რასაც სიმღერაში მონაწილე ხმები განსაზღვრავდა. მთიან აჭარაში მაყრულს ორი ხმა − ყივანი (ყივილი) და ბანი ასრულებდა. „მეთავესა” და „ბანებს” ქედისა და ბათუმის მხარეს „შეყივლებაც” ემატებოდა. სიმღერა სამი ხმის მიერ სრულდებოდა. ქობულეთის რაიონში მაყრულში მთქმელი, მომძახნელი (ბანი) და გამყინავე მონაწილეობდნენ. მობანეთა რაოდენობა ორბუნის ერთ მხარეს ხუთს არ აღემატებოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში მელოდია შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის [[დიაპაზონი (მუსიკა)|დიაპაზონი]] პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა ტერცით ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ სექტსაც აღწევდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მელოდია<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის [[დიაპაზონი (მუსიკა)|დიაპაზონი]] პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა ტერცით ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ სექტსაც აღწევდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა [[ჭიბონი]] და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა [[ჭიბონი]] და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=123287&oldid=prev 2021-05-26T17:53:28Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:53, 26 მაისი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულში სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო და ისტორიული ხასიათის ლექსებსაც მღეროდნენ, რომელთაგან ნაწილს უკვე თავდაპირველი ჟანრის გაგება დაკარგული ჰქონდა და ბუნებრივ მაყრულთა რიგში იყო მოქცეული. მაყრული ორბუნი სიმღერა იყო. მის აღსანიშნავად ისეთ ტერმინებს ხმარობდნენ, როგორებიც იყო ორპირი და გადამბული. ორბუნისათვის ძირითადად ათი-თორმეტი კაცი იყო დამახასიათებელი, რასაც სიმღერაში მონაწილე ხმები განსაზღვრავდა. მთიან აჭარაში მაყრულს ორი ხმა − ყივანი (ყივილი) და ბანი ასრულებდა. „მეთავესა” და „ბანებს” ქედისა და ბათუმის მხარეს „შეყივლებაც” ემატებოდა. სიმღერა სამი ხმის მიერ სრულდებოდა. ქობულეთის რაიონში მაყრულში მთქმელი, მომძახნელი (ბანი) და გამყინავე მონაწილეობდნენ. მობანეთა რაოდენობა ორბუნის ერთ მხარეს ხუთს არ აღემატებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულში სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო და ისტორიული ხასიათის ლექსებსაც მღეროდნენ, რომელთაგან ნაწილს უკვე თავდაპირველი ჟანრის გაგება დაკარგული ჰქონდა და ბუნებრივ მაყრულთა რიგში იყო მოქცეული. მაყრული ორბუნი სიმღერა იყო. მის აღსანიშნავად ისეთ ტერმინებს ხმარობდნენ, როგორებიც იყო ორპირი და გადამბული. ორბუნისათვის ძირითადად ათი-თორმეტი კაცი იყო დამახასიათებელი, რასაც სიმღერაში მონაწილე ხმები განსაზღვრავდა. მთიან აჭარაში მაყრულს ორი ხმა − ყივანი (ყივილი) და ბანი ასრულებდა. „მეთავესა” და „ბანებს” ქედისა და ბათუმის მხარეს „შეყივლებაც” ემატებოდა. სიმღერა სამი ხმის მიერ სრულდებოდა. ქობულეთის რაიონში მაყრულში მთქმელი, მომძახნელი (ბანი) და გამყინავე მონაწილეობდნენ. მობანეთა რაოდენობა ორბუნის ერთ მხარეს ხუთს არ აღემატებოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში მელოდია შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის დიაპაზონი პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა ტერცით ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ სექტსაც აღწევდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში მელოდია შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>დიაპაზონი <ins class="diffchange diffchange-inline">(მუსიკა)|დიაპაზონი]] </ins>პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა ტერცით ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ სექტსაც აღწევდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა [[ჭიბონი]] და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა [[ჭიბონი]] და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=94815&oldid=prev 2020-02-19T09:00:38Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:00, 19 თებერვალი 2020-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' − სიმღერები <del class="diffchange diffchange-inline">აჭარასა </del>და გურიაში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' − სიმღერები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აჭარა]]სა </ins>და გურიაში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[აჭარა]]ში </del>მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">აჭარაში </ins>მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულის ლექსებად ორტაეპიანი სტროფები იყო გამოყენებული. მათი თემა სასიძო-საპატარძლოს ქება, ვაჟისა და ქალის მაყრის ქება-გაკიცხვა და ურთიერთქიშპობა იყო. ზოგი ლექსი სადედამთილოსა და დანარჩენ დამხვდურთა დახასიათებას შეიცავდა. მაყრულის ლექსთა ძირითადი ნაწილი აჭარული ქორწილის ზოგიერთი მხარის ეთნოგრაფიულ აღწერილობას წარმოადგენდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრულის ლექსებად ორტაეპიანი სტროფები იყო გამოყენებული. მათი თემა სასიძო-საპატარძლოს ქება, ვაჟისა და ქალის მაყრის ქება-გაკიცხვა და ურთიერთქიშპობა იყო. ზოგი ლექსი სადედამთილოსა და დანარჩენ დამხვდურთა დახასიათებას შეიცავდა. მაყრულის ლექსთა ძირითადი ნაწილი აჭარული ქორწილის ზოგიერთი მხარის ეთნოგრაფიულ აღწერილობას წარმოადგენდა.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში მელოდია შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის დიაპაზონი პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა ტერცით ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ სექტსაც აღწევდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში მელოდია შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის დიაპაზონი პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა ტერცით ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ სექტსაც აღწევდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა ჭიბონი და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჭიბონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=94193&oldid=prev 2020-02-13T11:58:50Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:58, 13 თებერვალი 2020-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' − სიმღერები გურიაში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მაყრული''' − სიმღერები <ins class="diffchange diffchange-inline">აჭარასა და </ins>გურიაში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აჭარა]]ში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აჭარა]]ში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ&#160; მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=93303&oldid=prev 2020-02-05T11:49:17Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;მაყრული&#039;&#039;&#039; − სიმღერები გურიაში. <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90" title="აჭარა">აჭარაში</a> მაყრულის ციკლში ლ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''მაყრული''' − სიმღერები გურიაში.<br /> <br /> [[აჭარა]]ში მაყრულის ციკლში ლექს-სიმღერები შედიოდა, რომლებიც მამისეული სახლიდან საპატარძლოს წამოყვანისა და სასიძოს სახლთან მიყვანის მომენტში სრულდებოდა. მაყრული ნაწარმოებია სიტყვა '''მაყარ'''’ისაგან, რომელიც ქალისა თუ ვაჟის მხლებელ მამაკაცებს აღნიშნავდა. მას ძველ ქართულში ძმადი შეესატყვისებოდა. აჭარაში მაყრულის სახელწოდებებად ცალკეული ხეობის მიხედვით, გარდა საკუთრივ მაყრულისა, დედოფლის სიმღერა, დიდი ვორირამა, ვორირამა, ვორერა, ორილოჲ, ვორირო გვხვდებოდა. <br /> <br /> მაყრულის ლექსებად ორტაეპიანი სტროფები იყო გამოყენებული. მათი თემა სასიძო-საპატარძლოს ქება, ვაჟისა და ქალის მაყრის ქება-გაკიცხვა და ურთიერთქიშპობა იყო. ზოგი ლექსი სადედამთილოსა და დანარჩენ დამხვდურთა დახასიათებას შეიცავდა. მაყრულის ლექსთა ძირითადი ნაწილი აჭარული ქორწილის ზოგიერთი მხარის ეთნოგრაფიულ აღწერილობას წარმოადგენდა.<br /> <br /> მაყრულში სატრფიალო, საყოფაცხოვრებო და ისტორიული ხასიათის ლექსებსაც მღეროდნენ, რომელთაგან ნაწილს უკვე თავდაპირველი ჟანრის გაგება დაკარგული ჰქონდა და ბუნებრივ მაყრულთა რიგში იყო მოქცეული. მაყრული ორბუნი სიმღერა იყო. მის აღსანიშნავად ისეთ ტერმინებს ხმარობდნენ, როგორებიც იყო ორპირი და გადამბული. ორბუნისათვის ძირითადად ათი-თორმეტი კაცი იყო დამახასიათებელი, რასაც სიმღერაში მონაწილე ხმები განსაზღვრავდა. მთიან აჭარაში მაყრულს ორი ხმა − ყივანი (ყივილი) და ბანი ასრულებდა. „მეთავესა” და „ბანებს” ქედისა და ბათუმის მხარეს „შეყივლებაც” ემატებოდა. სიმღერა სამი ხმის მიერ სრულდებოდა. ქობულეთის რაიონში მაყრულში მთქმელი, მომძახნელი (ბანი) და გამყინავე მონაწილეობდნენ. მობანეთა რაოდენობა ორბუნის ერთ მხარეს ხუთს არ აღემატებოდა.<br /> <br /> მაყრული ოთხწილადი სიმღერა იყო. ბარის აჭარაში მაყრულს ბანები იწყებდნენ, ხოლო მთის აჭარაში დამწყებად - ყივანი გამოდიოდა. სიმღერათა მუსიკალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ აჭარის სხვადასხვა ხეობაში ჩაწერილი მაყრულები ერთ მელოდიურ საწყისს ემყარებოდნენ. ყველა მაყრული სიმღერა მინორულ-ეოლიურ და დორიულ კილოზე იყო აგებული. მაყრულებში მელოდია შედარებით დინჯი იყო, უპირატესად სეკუნდურად მოძრაობდა და ნახტომი წმინდა კვარტის ინტერვალს არ აღემატებოდა. მელოდია ძირითადი ტონის ზევით და ქვევით თითქმის თანაბრად იყო განაწილებული და ყველაზე უფრო ფართო მელოდიის დიაპაზონი პატარა სეპტიმის ფარგლებში ეტეოდა. მაყრულებში ენერგიულობით ბანი გამოირჩეოდა, რომელიც ძირითადი ტონის ქვევით მოძრაობდა. ბანის პარტიაში პატარა ტერცით ქვევით და ზევით ნახტომი იშვიათობას არ წარმოადგენდა. ბანის დიაპაზონი ზოგჯერ დიდ სექტსაც აღწევდა. <br /> <br /> ქვემო აჭარაში მაყრული სიმღერების ორგანულ ნაწილს, უპირატესად, ე. წ. „გადახვევა-გადაქცევა” შეადგენდა, რომელიც მაყრულის დასასრულს სასიძოს სახლის ეზოში სრულდებოდა. გადახვევის რიტმი საცეკვაო იყო, ტაშის თანხლებით სრულდებოდა და ცეკვისათვის აკომპანემენტს ქმნიდა. მაყრულს ზემო აჭარაში მუდამ ახლდა ჭიბონი და [[დოლი]]. საერთოდ, მაყრული ლექს-სიმღერები აჭარული საოჯახო-საწესჩვეულებო პოეზიის მრავალფეროვან და გამოკვეთილ ციკლს წარმოადგენდა. თავისი ბუნებით აჭარული მაყრული ზოგადქართული მაყრულების ციკლში ექცევა.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> მსხალაძე, 1965:9-11.<br /> ==წყარო==<br /> [[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]<br /> [[კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები]]<br /> [[კატეგორია:აჭარული ხალხური სიმღერები]]</div>

Tkenchoshvili