https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98მდინარე იორი - რედაქტირების ისტორია2026-04-27T21:52:09Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=269379&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „იორი“ გადაიტანა გვერდზე „მდინარე იორი“ გადამისამართებაზე2026-04-14T18:01:20Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="იორი">იორი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98" title="მდინარე იორი">მდინარე იორი“</a> გადამისამართებაზე</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">18:01, 14 აპრილი 2026-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=269377&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მდინარე იორი“ გადაიტანა გვერდზე „იორი“2026-04-14T18:01:09Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98" title="მდინარე იორი">მდინარე იორი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="იორი">იორი“</a></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">18:01, 14 აპრილი 2026-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=226917&oldid=prevTkenchoshvili 11:14, 19 მაისი 2024-ზე2024-05-19T11:14:15Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:14, 19 მაისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mdinare iori.PNG|thumb|260პქ|მდინარე იორი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mdinare iori.PNG|thumb|260პქ|მდინარე იორი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''იორი''' – (ისტორიული სახელწოდებები: კამბისი, ქაბრი, ღანუხი, მცირე ალაზანი) დიდი მდინარეა აღმოსავლეთ <del class="diffchange diffchange-inline">საქართველოში</del>. ზემოწელში მიედინება ხეობაში, შუაწელზე კვეთს სამგორის ქვაბულს და ერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავს. წარსულში იორი უერთდებოდა მდინარე ალაზანს მარჯვენა მხრიდან.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''იორი''' – (ისტორიული სახელწოდებები: კამბისი, ქაბრი, ღანუხი, მცირე ალაზანი) დიდი მდინარეა აღმოსავლეთ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[საქართველო]]ში</ins>. ზემოწელში მიედინება ხეობაში, შუაწელზე კვეთს სამგორის ქვაბულს და ერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავს. წარსულში იორი უერთდებოდა მდინარე ალაზანს მარჯვენა მხრიდან.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იორი სათავეს იღებს კავკასიონის კალთებზე, მასარის ქედის სამხრეთ ფერდობზე (2827 მ. ზღვის დონიდან). იგი  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იორი სათავეს იღებს კავკასიონის კალთებზე, მასარის ქედის სამხრეთ ფერდობზე (2827 მ. ზღვის დონიდან). იგი  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოივლის მთელს [[ერწო-თიანეთი|ერწო-თიანეთს]], გაივლის [[კახეთი|კახეთის]] აღმოსავლეთ მხარის ნახევარსტეპებს და ბოლოს [[აზერბაიჯანი]]ს ტერიტორიაზე მიერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავ. (ადრე მდინარე ალაზანს უერთდებოდა). მდინარის საერთო სიგრძე 320 კმ-ს აღწევს.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოივლის მთელს [[ერწო-თიანეთი|ერწო-თიანეთს]], გაივლის [[კახეთი|კახეთის]] აღმოსავლეთ მხარის ნახევარსტეპებს და ბოლოს [[აზერბაიჯანი]]ს ტერიტორიაზე მიერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავ. (ადრე მდინარე ალაზანს უერთდებოდა). მდინარის საერთო სიგრძე 320 კმ-ს აღწევს.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">====სახელწოდება====</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჰიდრონიმი|ჰიდრონიმ]] იორის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] გარკვევით არაერთი სპეციალისტი დაინტერესებულა. პირველი მკვლევარი, ვინც იორის განმარტება მოგვცა, [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] იყო; თუმცა მის მიერ შემოთავაზებული ვარაუდი („იორა ამ მდინარემ“) აშკარად ხელოვნურია, რადგან [[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] ჰიდრონიმთა ამ წესით გაფორმება („ი-სამ-ა“, „ი-ოთხ-ა“…) არ ხდება. ამის მიუხედავად ვახუშტისეულ მოსაზრებას კ. ჰანი სარწმუნოდ მიიჩნევდა: ი-ორ-ი – „Раздвоенная (может быть, подразумивается с „Алазаню“ приток которой она составляет“  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჰიდრონიმი|ჰიდრონიმ]] იორის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] გარკვევით არაერთი სპეციალისტი დაინტერესებულა. პირველი მკვლევარი, ვინც იორის განმარტება მოგვცა, [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] იყო; თუმცა მის მიერ შემოთავაზებული ვარაუდი („იორა ამ მდინარემ“) აშკარად ხელოვნურია, რადგან [[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] ჰიდრონიმთა ამ წესით გაფორმება („ი-სამ-ა“, „ი-ოთხ-ა“…) არ ხდება. ამის მიუხედავად ვახუშტისეულ მოსაზრებას კ. ჰანი სარწმუნოდ მიიჩნევდა: ი-ორ-ი – „Раздвоенная (может быть, подразумивается с „Алазаню“ приток которой она составляет“  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=223623&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2024-04-20T13:12:18Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:12, 20 აპრილი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია: მდინარეები]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს მდინარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს მდინარეები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მდინარეები აზერბაიჯანში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მდინარეები აზერბაიჯანში]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მდინარეები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მდინარეები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მდინარეები  კახეთში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მდინარეები  კახეთში]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=221780&oldid=prevTkenchoshvili 20:20, 31 მარტი 2024-ზე2024-03-31T20:20:23Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:20, 31 მარტი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mdinare iori.PNG|thumb|260პქ|<del class="diffchange diffchange-inline">დინარე </del>იორი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mdinare iori.PNG|thumb|260პქ|<ins class="diffchange diffchange-inline">მდინარე </ins>იორი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''იორი''' – (ისტორიული სახელწოდებები: კამბისი, ქაბრი, ღანუხი, მცირე ალაზანი) დიდი მდინარეა აღმოსავლეთ საქართველოში. ზემოწელში მიედინება ხეობაში, შუაწელზე კვეთს სამგორის ქვაბულს და ერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავს. წარსულში იორი უერთდებოდა მდინარე ალაზანს მარჯვენა მხრიდან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''იორი''' – (ისტორიული სახელწოდებები: კამბისი, ქაბრი, ღანუხი, მცირე ალაზანი) დიდი მდინარეა აღმოსავლეთ საქართველოში. ზემოწელში მიედინება ხეობაში, შუაწელზე კვეთს სამგორის ქვაბულს და ერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავს. წარსულში იორი უერთდებოდა მდინარე ალაზანს მარჯვენა მხრიდან.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჰიდრონიმი|ჰიდრონიმ]] იორის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] გარკვევით არაერთი სპეციალისტი დაინტერესებულა. პირველი მკვლევარი, ვინც იორის განმარტება მოგვცა, [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] იყო; თუმცა მის მიერ შემოთავაზებული ვარაუდი („იორა ამ მდინარემ“) აშკარად ხელოვნურია, რადგან [[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] ჰიდრონიმთა ამ წესით გაფორმება („ი-სამ-ა“, „ი-ოთხ-ა“…) არ ხდება. ამის მიუხედავად ვახუშტისეულ მოსაზრებას კ. ჰანი სარწმუნოდ მიიჩნევდა: ი-ორ-ი – „Раздвоенная (может быть, подразумивается с „Алазаню“ приток которой она составляет“  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჰიდრონიმი|ჰიდრონიმ]] იორის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] გარკვევით არაერთი სპეციალისტი დაინტერესებულა. პირველი მკვლევარი, ვინც იორის განმარტება მოგვცა, [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] იყო; თუმცა მის მიერ შემოთავაზებული ვარაუდი („იორა ამ მდინარემ“) აშკარად ხელოვნურია, რადგან [[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] ჰიდრონიმთა ამ წესით გაფორმება („ი-სამ-ა“, „ი-ოთხ-ა“…) არ ხდება. ამის მიუხედავად ვახუშტისეულ მოსაზრებას კ. ჰანი სარწმუნოდ მიიჩნევდა: ი-ორ-ი – „Раздвоенная (может быть, подразумивается с „Алазаню“ приток которой она составляет“  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილი მკვლევარი [[ჯანაშვილი მოსე|მ. ჯანაშვილი]] იორს ქართველთა მეორე სატომო სახელთან ივერ-თან აკავშირებდა. აქედან გვაქვს მიღებული ხოლო მოგვიანებით – ჰერეთიცო. <del class="diffchange diffchange-inline">სხვათაშორის </del>ამ მოსაზრებას <del class="diffchange diffchange-inline">საწმუნოდ </del>მიიჩნევდა კირიონი და იორს иверца-ს უწოდებდა.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილი მკვლევარი [[ჯანაშვილი მოსე|მ. ჯანაშვილი]] იორს ქართველთა მეორე სატომო სახელთან ივერ-თან აკავშირებდა. აქედან გვაქვს მიღებული ხოლო მოგვიანებით – ჰერეთიცო. <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვათა შორის </ins>ამ მოსაზრებას <ins class="diffchange diffchange-inline">სარწმუნოდ </ins>მიიჩნევდა კირიონი და იორს иверца-ს უწოდებდა.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზოგიერთი მკვლევარი თვლიდა, რომ ძველ ბერძნულ წყაროებში მოხსენებული მდ. პელორი იორის შესატყვისი სახელწოდება იყო. ამგვარმა მოსაზრებამ ქართველ ისტორიკოსთა შორის მხარდაჭერა ვერ ჰპოვა, პროფ. ნ. ლომოური პრინციპულად მიუთითებს, პელორი მდ. [[არაგვი|არაგვს]] შეესაბამება და არა იორსო. საინტერესოა, რომ იორი გვიანდელი ხანის ქართველ და არაქართველ ისტორიკოს-მწიგნობართა ნაწერებში სხვადასხვანაირად არის დადასტურებული. ისქანდერ მუნში, მაგალითად იორს ყაბარს („ყაბრი“) – უწოდებდა, [[იოანე ბატონიშვილი]] კი – ღანუხს.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზოგიერთი მკვლევარი თვლიდა, რომ ძველ ბერძნულ წყაროებში მოხსენებული მდ. პელორი იორის შესატყვისი სახელწოდება იყო. ამგვარმა მოსაზრებამ ქართველ ისტორიკოსთა შორის მხარდაჭერა ვერ ჰპოვა, პროფ. ნ. ლომოური პრინციპულად მიუთითებს, პელორი მდ. [[არაგვი|არაგვს]] შეესაბამება და არა იორსო. საინტერესოა, რომ იორი გვიანდელი ხანის ქართველ და არაქართველ ისტორიკოს-მწიგნობართა ნაწერებში სხვადასხვანაირად არის დადასტურებული. ისქანდერ მუნში, მაგალითად იორს ყაბარს („ყაბრი“) – უწოდებდა, [[იოანე ბატონიშვილი]] კი – ღანუხს.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=221774&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „იორი (მდინარე)“ გადაიტანა გვერდზე „მდინარე იორი“ გადამისამართ...2024-03-31T20:05:38Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94)" class="mw-redirect" title="იორი (მდინარე)">იორი (მდინარე)“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98" title="მდინარე იორი">მდინარე იორი“</a> გადამისამართ...</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">20:05, 31 მარტი 2024-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=221772&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მდინარე იორი“ გადაიტანა გვერდზე „იორი (მდინარე)“2024-03-31T20:05:27Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98" title="მდინარე იორი">მდინარე იორი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94)" class="mw-redirect" title="იორი (მდინარე)">იორი (მდინარე)“</a></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">20:05, 31 მარტი 2024-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98&diff=221771&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: დინარე იორი '''იორი''' – (ისტორიული სახელწო...2024-03-31T20:04:48Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Mdinare_iori.PNG" title="ფაილი:Mdinare iori.PNG">დინარე იორი</a> '''იორი''' – (ისტორიული სახელწო...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Mdinare iori.PNG|thumb|260პქ|დინარე იორი]]<br />
'''იორი''' – (ისტორიული სახელწოდებები: კამბისი, ქაბრი, ღანუხი, მცირე ალაზანი) დიდი მდინარეა აღმოსავლეთ საქართველოში. ზემოწელში მიედინება ხეობაში, შუაწელზე კვეთს სამგორის ქვაბულს და ერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავს. წარსულში იორი უერთდებოდა მდინარე ალაზანს მარჯვენა მხრიდან.<br />
<br />
იორი სათავეს იღებს კავკასიონის კალთებზე, მასარის ქედის სამხრეთ ფერდობზე (2827 მ. ზღვის დონიდან). იგი <br />
გამოივლის მთელს [[ერწო-თიანეთი|ერწო-თიანეთს]], გაივლის [[კახეთი|კახეთის]] აღმოსავლეთ მხარის ნახევარსტეპებს და ბოლოს [[აზერბაიჯანი]]ს ტერიტორიაზე მიერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავ. (ადრე მდინარე ალაზანს უერთდებოდა). მდინარის საერთო სიგრძე 320 კმ-ს აღწევს. <br />
<br />
[[ჰიდრონიმი|ჰიდრონიმ]] იორის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიის]] გარკვევით არაერთი სპეციალისტი დაინტერესებულა. პირველი მკვლევარი, ვინც იორის განმარტება მოგვცა, [[ვახუშტი ბატონიშვილი]] იყო; თუმცა მის მიერ შემოთავაზებული ვარაუდი („იორა ამ მდინარემ“) აშკარად ხელოვნურია, რადგან [[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] ჰიდრონიმთა ამ წესით გაფორმება („ი-სამ-ა“, „ი-ოთხ-ა“…) არ ხდება. ამის მიუხედავად ვახუშტისეულ მოსაზრებას კ. ჰანი სარწმუნოდ მიიჩნევდა: ი-ორ-ი – „Раздвоенная (может быть, подразумивается с „Алазаню“ приток которой она составляет“ <br />
<br />
ცნობილი მკვლევარი [[ჯანაშვილი მოსე|მ. ჯანაშვილი]] იორს ქართველთა მეორე სატომო სახელთან ივერ-თან აკავშირებდა. აქედან გვაქვს მიღებული ხოლო მოგვიანებით – ჰერეთიცო. სხვათაშორის ამ მოსაზრებას საწმუნოდ მიიჩნევდა კირიონი და იორს иверца-ს უწოდებდა. <br />
<br />
ზოგიერთი მკვლევარი თვლიდა, რომ ძველ ბერძნულ წყაროებში მოხსენებული მდ. პელორი იორის შესატყვისი სახელწოდება იყო. ამგვარმა მოსაზრებამ ქართველ ისტორიკოსთა შორის მხარდაჭერა ვერ ჰპოვა, პროფ. ნ. ლომოური პრინციპულად მიუთითებს, პელორი მდ. [[არაგვი|არაგვს]] შეესაბამება და არა იორსო. საინტერესოა, რომ იორი გვიანდელი ხანის ქართველ და არაქართველ ისტორიკოს-მწიგნობართა ნაწერებში სხვადასხვანაირად არის დადასტურებული. ისქანდერ მუნში, მაგალითად იორს ყაბარს („ყაბრი“) – უწოდებდა, [[იოანე ბატონიშვილი]] კი – ღანუხს.<br />
<br />
მდ. ივრის სახელწოდებას ხუნძური (ღუნძური) ენიდან მომდინარე სახელად თვლიდა [[ივანე ჯავახიშვილი|ივ. ჯავახიშვილი]]; მათ ენაზე ჵორ (წარმოითქმის ხახისმიერი ხშვით: ჸჰორ) ხევსაც აღნიშნავს და მდინარესაცო. ხუნძახურში ჵორ სიტყვის ეს მნიშვნელობა ფაქტობრივად დადასტურებულია: ჵორუ′ლ → ჵურუ′ლ „მდინარისა“... იორის ხუნძური ჵორ („ხევი“, „მდინარე“) სიტყვისაგან წარმომავლობა სარწმუნო ჩანს. მართალია, ამ სახელწოდებაში –ორ სეგმენტი [[სუფიქსი|სუფიქსად]] არის მიჩნეული (როგორც ეს გომბ-ორ, კოჯ-ორ, ყად-ორ ტიპის სახელებშია), მაგრამ ფაქტიურად იგი ძირისეულ მასალად უნდა ვცნოთ და არა სადერივაციო (საწარმოქმნო) ელემენტად.<br />
<br />
თუ გავითვალისწინებთ, რომ აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის მიკროტოპონიმიაში კავკასიელ ტომთა ენობრივი დანაშრევები ხელშესახებად არის წარმოდგენილი, მაშინ იორის ხუნძურენოვანი წარმომავლობაც თითქოს მოულოდნელი არ უნდა იყოს. თუმცა საბოლოო სიტყვის თქმა მხოლოდ სამომავლო კვლევას შეუძლია.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]<br />
[[კატეგორია: საქართველოს მდინარეები]]<br />
[[კატეგორია: მდინარეები აზერბაიჯანში]]<br />
[[კატეგორია: მდინარეები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში]]<br />
[[კატეგორია: მდინარეები კახეთში]]</div>Tkenchoshvili