https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90 2026-05-05T20:22:06Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90&diff=238796&oldid=prev 2024-11-15T20:08:04Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:08, 15 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მემფისის კოსმოგონია'''&#160; – [[მემფისი]]ს კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV (ნუბიური) დინასტიის [[ფარაონი]]ს, შაბაკას წყალობით მოაღწია. მისი ბრძანებით [[ტექსტი]] გადაწერილი იქნა [[გრანიტი]]ს ფილაზე [[პაპირუსი (საწერი მასალა)|პაპირუსი]]დან, „რომელიც ჭიებმა ნახევრად შეჭამეს“. მართალია, ფილა [[არაბები|არაბებმა]] [[წისქვილი]]ს ქვად გამოიყენეს და ამდენად, ტექსტის ცენტრალური ნაწილი დაზიანებულია, გადარჩენილი ნაწილი ეგვიპტოლოგიისათვის მაინც ძალიან დიდ მონაპოვარს წარმოადგენს. [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ანალიზზე და ტექსტის ტენდენციაზე დაყრდნობით, კოსმოგონია IV-V დინასტიების დროით არის დათარიღებული, როცა მემფისი ეგვიპტის დედაქალაქი იყო და ჩრდილოეთ ეგვიპტის ძველ რელიგიურ ცენტრს, ჰელიოპოლისს უპირისპირდებოდა კულტურული და რელიგიური პირველობისათვის ბრძოლაში. ბუნებრივია, მემფისს წინა პლანზე თავისი მფარველი ღმერთის, [[პტახი]]ს წამოწევა უნდოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მემფისის კოსმოგონია'''&#160; – [[მემფისი]]ს კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV (ნუბიური) დინასტიის [[ფარაონი]]ს, შაბაკას წყალობით მოაღწია. მისი ბრძანებით [[ტექსტი]] გადაწერილი იქნა [[გრანიტი]]ს ფილაზე [[პაპირუსი (საწერი მასალა)|პაპირუსი]]დან, „რომელიც ჭიებმა ნახევრად შეჭამეს“. მართალია, ფილა [[არაბები|არაბებმა]] [[წისქვილი]]ს ქვად გამოიყენეს და ამდენად, ტექსტის ცენტრალური ნაწილი დაზიანებულია, გადარჩენილი ნაწილი ეგვიპტოლოგიისათვის მაინც ძალიან დიდ მონაპოვარს წარმოადგენს. [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ანალიზზე და ტექსტის ტენდენციაზე დაყრდნობით, კოსმოგონია IV-V დინასტიების დროით არის დათარიღებული, როცა მემფისი ეგვიპტის დედაქალაქი იყო და ჩრდილოეთ ეგვიპტის ძველ რელიგიურ ცენტრს, ჰელიოპოლისს უპირისპირდებოდა კულტურული და რელიგიური პირველობისათვის ბრძოლაში. ბუნებრივია, მემფისს წინა პლანზე თავისი მფარველი ღმერთის, [[პტახი]]ს წამოწევა უნდოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუბიელმა ფარაონმა შემოგვინახა ტექსტი, რომელიც დღეს სამყაროს შექმნის მსოფლიოში უძველეს ფილოსოფიურად გააზრების მცდელობად არის მიჩნეული. კოსმოგონიაში პტახი არა მარტო უძველეს ღვთაებად და შეომქმედად არის შერაცხული. ესაა პირველი მცდელობა ეგვიპტურ [[რელიგია]]ში, ყველა დიდი ღვთაება და თვით პირველყოფილი ქაოსური წყლები ([[ნუნი]]) ერთადერთი ღმერთის, პტახის სხვადასხვა გამოვლინებად იყვნენ გამოცხადებული. ჰელიოპოლისის დიდი ღვთაებები პტახის გამოვლინების ფორმებად არიან წარმოდგენილი. პტახი ყველაფრის და ყოველის ბატონია, რადგან ის არის არა მარტო ყველა ღმერთში, არამედ ყოველივე ცოცხალში, და საერთოდ ყველაფერში, რაც არსებობს. განსხვავებით სხვა ეგვიპტური კოსმოგონიებისაგან, სადაც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა პირველყოფილი ქაოსი, ნუნი, და სამყაროს შექმნა [[დემიურგი]]ს ნუნიდან გამოსვლით იწყება, მემფისის კოსმოგონიაში პტახი თავად არის გაიგივებული პირველყოფილი ქაოსის წყლებთანაც. ღირსშესანიშნავია პტახის შემოქმედების მეთოდიც. აქ შემოქმედებითი ძალით ღვთაების [[გული ძველ ეგვიპტეში|გული]] (ე.ი. გონება, რადგან ეგვიპტელი გულს აზროვნების წყაროდ მიიჩნევდა) და მის მიერ ხმამაღლა წარმოთქმული სიტყვა არიან დაჯილდოებული. ყველაფერი არსებობდა პტახის გონებაში და რეალობა ღმერთის მიერ ხმამაღლა დასახელებით შეიძინა. „ენეადა მხოლოდ კბილები და ტუჩებია მის (პტახის) პირში, რომელმაც ყველაფერი წარმოთქვა… თვალთა ხედვა, ყურთა სმენა, ჰაერის შესუნთქვა – ყველაფერი მისი (პტახის) გონების შექმნილია. გონებამ მოიფიქრა, პირმა კი ხმამაღლა წარმოთქვა ყველაფერი… ასე შეიქმნა [[კა]]უ და ხემსუტი, ყველა მსხვერპლშესაწირის და საკვების შემქმნელები, ამ სიტყვით, რომელმაც შექმნა სიყვარული და სიძულვილი. ასე მიეცა სიცოცხლე მოსიყვარულეს და სიკვდილი – მოძულეს. ასე შეიქმნა ყველა სამუშაო და ხელოვნება… მან შექმნა ღმერთები, ქალაქები, გაანაწილა ღმერთები თავიანთ საკულტო ადგილებში… და კმაყოფილი იყო პტახი მის მიერ შექმნილით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუბიელმა ფარაონმა შემოგვინახა ტექსტი, რომელიც დღეს სამყაროს შექმნის მსოფლიოში უძველეს ფილოსოფიურად გააზრების მცდელობად არის მიჩნეული. კოსმოგონიაში პტახი არა მარტო უძველეს ღვთაებად და შეომქმედად არის შერაცხული. ესაა პირველი მცდელობა ეგვიპტურ [[რელიგია]]ში, ყველა დიდი ღვთაება და თვით პირველყოფილი ქაოსური წყლები ([[ნუნი]]) ერთადერთი ღმერთის, პტახის სხვადასხვა გამოვლინებად იყვნენ გამოცხადებული. ჰელიოპოლისის დიდი ღვთაებები პტახის გამოვლინების ფორმებად არიან წარმოდგენილი. პტახი ყველაფრის და ყოველის ბატონია, რადგან ის არის არა მარტო ყველა ღმერთში, არამედ ყოველივე ცოცხალში, და საერთოდ ყველაფერში, რაც არსებობს. განსხვავებით სხვა ეგვიპტური კოსმოგონიებისაგან, სადაც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა პირველყოფილი ქაოსი, ნუნი, და სამყაროს შექმნა [[დემიურგი]]ს ნუნიდან გამოსვლით იწყება, მემფისის კოსმოგონიაში პტახი თავად არის გაიგივებული პირველყოფილი ქაოსის წყლებთანაც. ღირსშესანიშნავია პტახის შემოქმედების მეთოდიც. აქ შემოქმედებითი ძალით ღვთაების [[გული ძველ ეგვიპტეში|გული]] (ე.ი. გონება, რადგან ეგვიპტელი გულს აზროვნების წყაროდ მიიჩნევდა) და მის მიერ ხმამაღლა წარმოთქმული სიტყვა არიან დაჯილდოებული. ყველაფერი არსებობდა პტახის გონებაში და რეალობა ღმერთის მიერ ხმამაღლა დასახელებით შეიძინა. „ენეადა მხოლოდ კბილები და ტუჩებია მის (პტახის) პირში, რომელმაც ყველაფერი წარმოთქვა… თვალთა ხედვა, ყურთა სმენა, ჰაერის შესუნთქვა – ყველაფერი მისი (პტახის) გონების შექმნილია. გონებამ მოიფიქრა, პირმა კი ხმამაღლა წარმოთქვა ყველაფერი… ასე შეიქმნა [[კა]]უ და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ხემსუტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ყველა მსხვერპლშესაწირის და საკვების შემქმნელები, ამ სიტყვით, რომელმაც შექმნა სიყვარული და სიძულვილი. ასე მიეცა სიცოცხლე მოსიყვარულეს და სიკვდილი – მოძულეს. ასე შეიქმნა ყველა სამუშაო და ხელოვნება… მან შექმნა ღმერთები, ქალაქები, გაანაწილა ღმერთები თავიანთ საკულტო ადგილებში… და კმაყოფილი იყო პტახი მის მიერ შექმნილით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მემფისის კოსმოგონია სამყაროს შექმნის [[ძველი აღთქმა|ძველი აღთქმისეული]] წესის (ღმერთის მიერ სიტყვების ხმამაღლა წარმოთქმის) და ლოგოსის [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] ცნების წინამორბედად არის მიჩნეული. მაგრამ ასეთი აბსტრაქტული ღვთაების ბუნდოვანმა სახემ ვერ აჯობა ყოვლისმომცველ მზეს, და V დინასტიიდან რამ (და შესაბამისად ჰელიოპოლისის იდეოლოგიამ) წამყვანი რელიგიის როლი დაიმკვიდრეს ქვეყანაში ქრისტიანობის გავრცელებამდე, თუმცა მემფისის [[ქურუმები]]ს მცდელობით პტახი ეგვიპტის ერთ-ერთი უდიდესი ღვთაება გახდა და ყოველთვის [[ამონი|ამონთან]] და რასთან ერთად მოიხსენიებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მემფისის კოსმოგონია სამყაროს შექმნის [[ძველი აღთქმა|ძველი აღთქმისეული]] წესის (ღმერთის მიერ სიტყვების ხმამაღლა წარმოთქმის) და ლოგოსის [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] ცნების წინამორბედად არის მიჩნეული. მაგრამ ასეთი აბსტრაქტული ღვთაების ბუნდოვანმა სახემ ვერ აჯობა ყოვლისმომცველ მზეს, და V დინასტიიდან რამ (და შესაბამისად ჰელიოპოლისის იდეოლოგიამ) წამყვანი რელიგიის როლი დაიმკვიდრეს ქვეყანაში ქრისტიანობის გავრცელებამდე, თუმცა მემფისის [[ქურუმები]]ს მცდელობით პტახი ეგვიპტის ერთ-ერთი უდიდესი ღვთაება გახდა და ყოველთვის [[ამონი|ამონთან]] და რასთან ერთად მოიხსენიებოდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90&diff=237954&oldid=prev 2024-11-04T23:56:07Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">23:56, 4 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მემფისის კოსმოგონია'''&#160; – [[მემფისი]]ს კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV (ნუბიური) დინასტიის [[ფარაონი]]ს, შაბაკას წყალობით მოაღწია. მისი ბრძანებით [[ტექსტი]] გადაწერილი იქნა [[გრანიტი]]ს ფილაზე [[პაპირუსი (საწერი მასალა)|პაპირუსი]]დან, „რომელიც ჭიებმა ნახევრად შეჭამეს“. მართალია, ფილა [[არაბები|არაბებმა]] [[წისქვილი]]ს ქვად გამოიყენეს და ამდენად, ტექსტის ცენტრალური ნაწილი დაზიანებულია, გადარჩენილი ნაწილი ეგვიპტოლოგიისათვის მაინც ძალიან დიდ მონაპოვარს წარმოადგენს. [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ანალიზზე და ტექსტის ტენდენციაზე დაყრდნობით, კოსმოგონია IV-V დინასტიების დროით არის დათარიღებული, როცა მემფისი ეგვიპტის დედაქალაქი იყო და ჩრდილოეთ ეგვიპტის ძველ რელიგიურ ცენტრს, ჰელიოპოლისს უპირისპირდებოდა კულტურული და რელიგიური პირველობისათვის ბრძოლაში. ბუნებრივია, მემფისს წინა პლანზე თავისი მფარველი ღმერთის, <del class="diffchange diffchange-inline">პტახის </del>წამოწევა უნდოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მემფისის კოსმოგონია'''&#160; – [[მემფისი]]ს კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV (ნუბიური) დინასტიის [[ფარაონი]]ს, შაბაკას წყალობით მოაღწია. მისი ბრძანებით [[ტექსტი]] გადაწერილი იქნა [[გრანიტი]]ს ფილაზე [[პაპირუსი (საწერი მასალა)|პაპირუსი]]დან, „რომელიც ჭიებმა ნახევრად შეჭამეს“. მართალია, ფილა [[არაბები|არაბებმა]] [[წისქვილი]]ს ქვად გამოიყენეს და ამდენად, ტექსტის ცენტრალური ნაწილი დაზიანებულია, გადარჩენილი ნაწილი ეგვიპტოლოგიისათვის მაინც ძალიან დიდ მონაპოვარს წარმოადგენს. [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ანალიზზე და ტექსტის ტენდენციაზე დაყრდნობით, კოსმოგონია IV-V დინასტიების დროით არის დათარიღებული, როცა მემფისი ეგვიპტის დედაქალაქი იყო და ჩრდილოეთ ეგვიპტის ძველ რელიგიურ ცენტრს, ჰელიოპოლისს უპირისპირდებოდა კულტურული და რელიგიური პირველობისათვის ბრძოლაში. ბუნებრივია, მემფისს წინა პლანზე თავისი მფარველი ღმერთის, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[პტახი]]ს </ins>წამოწევა უნდოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუბიელმა ფარაონმა შემოგვინახა ტექსტი, რომელიც დღეს სამყაროს შექმნის მსოფლიოში უძველეს ფილოსოფიურად გააზრების მცდელობად არის მიჩნეული. კოსმოგონიაში პტახი არა მარტო უძველეს ღვთაებად და შეომქმედად არის შერაცხული. ესაა პირველი მცდელობა ეგვიპტურ [[რელიგია]]ში, ყველა დიდი ღვთაება და თვით პირველყოფილი ქაოსური წყლები ([[ნუნი]]) ერთადერთი ღმერთის, პტახის სხვადასხვა გამოვლინებად იყვნენ გამოცხადებული. ჰელიოპოლისის დიდი ღვთაებები პტახის გამოვლინების ფორმებად არიან წარმოდგენილი. პტახი ყველაფრის და ყოველის ბატონია, რადგან ის არის არა მარტო ყველა ღმერთში, არამედ ყოველივე ცოცხალში, და საერთოდ ყველაფერში, რაც არსებობს. განსხვავებით სხვა ეგვიპტური კოსმოგონიებისაგან, სადაც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა პირველყოფილი ქაოსი, ნუნი, და სამყაროს შექმნა [[დემიურგი]]ს ნუნიდან გამოსვლით იწყება, მემფისის კოსმოგონიაში პტახი თავად არის გაიგივებული პირველყოფილი ქაოსის წყლებთანაც. ღირსშესანიშნავია პტახის შემოქმედების მეთოდიც. აქ შემოქმედებითი ძალით ღვთაების [[გული ძველ ეგვიპტეში|გული]] (ე.ი. გონება, რადგან ეგვიპტელი გულს აზროვნების წყაროდ მიიჩნევდა) და მის მიერ ხმამაღლა წარმოთქმული სიტყვა არიან დაჯილდოებული. ყველაფერი არსებობდა პტახის გონებაში და რეალობა ღმერთის მიერ ხმამაღლა დასახელებით შეიძინა. „ენეადა მხოლოდ კბილები და ტუჩებია მის (პტახის) პირში, რომელმაც ყველაფერი წარმოთქვა… თვალთა ხედვა, ყურთა სმენა, ჰაერის შესუნთქვა – ყველაფერი მისი (პტახის) გონების შექმნილია. გონებამ მოიფიქრა, პირმა კი ხმამაღლა წარმოთქვა ყველაფერი… ასე შეიქმნა [[კა]]უ და ხემსუტი, ყველა მსხვერპლშესაწირის და საკვების შემქმნელები, ამ სიტყვით, რომელმაც შექმნა სიყვარული და სიძულვილი. ასე მიეცა სიცოცხლე მოსიყვარულეს და სიკვდილი – მოძულეს. ასე შეიქმნა ყველა სამუშაო და ხელოვნება… მან შექმნა ღმერთები, ქალაქები, გაანაწილა ღმერთები თავიანთ საკულტო ადგილებში… და კმაყოფილი იყო პტახი მის მიერ შექმნილით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუბიელმა ფარაონმა შემოგვინახა ტექსტი, რომელიც დღეს სამყაროს შექმნის მსოფლიოში უძველეს ფილოსოფიურად გააზრების მცდელობად არის მიჩნეული. კოსმოგონიაში პტახი არა მარტო უძველეს ღვთაებად და შეომქმედად არის შერაცხული. ესაა პირველი მცდელობა ეგვიპტურ [[რელიგია]]ში, ყველა დიდი ღვთაება და თვით პირველყოფილი ქაოსური წყლები ([[ნუნი]]) ერთადერთი ღმერთის, პტახის სხვადასხვა გამოვლინებად იყვნენ გამოცხადებული. ჰელიოპოლისის დიდი ღვთაებები პტახის გამოვლინების ფორმებად არიან წარმოდგენილი. პტახი ყველაფრის და ყოველის ბატონია, რადგან ის არის არა მარტო ყველა ღმერთში, არამედ ყოველივე ცოცხალში, და საერთოდ ყველაფერში, რაც არსებობს. განსხვავებით სხვა ეგვიპტური კოსმოგონიებისაგან, სადაც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა პირველყოფილი ქაოსი, ნუნი, და სამყაროს შექმნა [[დემიურგი]]ს ნუნიდან გამოსვლით იწყება, მემფისის კოსმოგონიაში პტახი თავად არის გაიგივებული პირველყოფილი ქაოსის წყლებთანაც. ღირსშესანიშნავია პტახის შემოქმედების მეთოდიც. აქ შემოქმედებითი ძალით ღვთაების [[გული ძველ ეგვიპტეში|გული]] (ე.ი. გონება, რადგან ეგვიპტელი გულს აზროვნების წყაროდ მიიჩნევდა) და მის მიერ ხმამაღლა წარმოთქმული სიტყვა არიან დაჯილდოებული. ყველაფერი არსებობდა პტახის გონებაში და რეალობა ღმერთის მიერ ხმამაღლა დასახელებით შეიძინა. „ენეადა მხოლოდ კბილები და ტუჩებია მის (პტახის) პირში, რომელმაც ყველაფერი წარმოთქვა… თვალთა ხედვა, ყურთა სმენა, ჰაერის შესუნთქვა – ყველაფერი მისი (პტახის) გონების შექმნილია. გონებამ მოიფიქრა, პირმა კი ხმამაღლა წარმოთქვა ყველაფერი… ასე შეიქმნა [[კა]]უ და ხემსუტი, ყველა მსხვერპლშესაწირის და საკვების შემქმნელები, ამ სიტყვით, რომელმაც შექმნა სიყვარული და სიძულვილი. ასე მიეცა სიცოცხლე მოსიყვარულეს და სიკვდილი – მოძულეს. ასე შეიქმნა ყველა სამუშაო და ხელოვნება… მან შექმნა ღმერთები, ქალაქები, გაანაწილა ღმერთები თავიანთ საკულტო ადგილებში… და კმაყოფილი იყო პტახი მის მიერ შექმნილით. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90&diff=237838&oldid=prev 2024-11-04T13:57:38Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:57, 4 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მემფისის კოსმოგონია'''&#160; – [[მემფისი]]ს კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV (ნუბიური) დინასტიის [[ფარაონი]]ს, შაბაკას წყალობით მოაღწია. მისი ბრძანებით [[ტექსტი]] გადაწერილი იქნა [[გრანიტი]]ს ფილაზე [[პაპირუსი]]დან, „რომელიც ჭიებმა ნახევრად შეჭამეს“. მართალია, ფილა [[არაბები|არაბებმა]] [[წისქვილი]]ს ქვად გამოიყენეს და ამდენად, ტექსტის ცენტრალური ნაწილი დაზიანებულია, გადარჩენილი ნაწილი ეგვიპტოლოგიისათვის მაინც ძალიან დიდ მონაპოვარს წარმოადგენს. [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ანალიზზე და ტექსტის ტენდენციაზე დაყრდნობით, კოსმოგონია IV-V დინასტიების დროით არის დათარიღებული, როცა მემფისი ეგვიპტის დედაქალაქი იყო და ჩრდილოეთ ეგვიპტის ძველ რელიგიურ ცენტრს, ჰელიოპოლისს უპირისპირდებოდა კულტურული და რელიგიური პირველობისათვის ბრძოლაში. ბუნებრივია, მემფისს წინა პლანზე თავისი მფარველი ღმერთის, პტახის წამოწევა უნდოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მემფისის კოსმოგონია'''&#160; – [[მემფისი]]ს კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV (ნუბიური) დინასტიის [[ფარაონი]]ს, შაბაკას წყალობით მოაღწია. მისი ბრძანებით [[ტექსტი]] გადაწერილი იქნა [[გრანიტი]]ს ფილაზე [[<ins class="diffchange diffchange-inline">პაპირუსი (საწერი მასალა)|</ins>პაპირუსი]]დან, „რომელიც ჭიებმა ნახევრად შეჭამეს“. მართალია, ფილა [[არაბები|არაბებმა]] [[წისქვილი]]ს ქვად გამოიყენეს და ამდენად, ტექსტის ცენტრალური ნაწილი დაზიანებულია, გადარჩენილი ნაწილი ეგვიპტოლოგიისათვის მაინც ძალიან დიდ მონაპოვარს წარმოადგენს. [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ანალიზზე და ტექსტის ტენდენციაზე დაყრდნობით, კოსმოგონია IV-V დინასტიების დროით არის დათარიღებული, როცა მემფისი ეგვიპტის დედაქალაქი იყო და ჩრდილოეთ ეგვიპტის ძველ რელიგიურ ცენტრს, ჰელიოპოლისს უპირისპირდებოდა კულტურული და რელიგიური პირველობისათვის ბრძოლაში. ბუნებრივია, მემფისს წინა პლანზე თავისი მფარველი ღმერთის, პტახის წამოწევა უნდოდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუბიელმა ფარაონმა შემოგვინახა ტექსტი, რომელიც დღეს სამყაროს შექმნის მსოფლიოში უძველეს ფილოსოფიურად გააზრების მცდელობად არის მიჩნეული. კოსმოგონიაში პტახი არა მარტო უძველეს ღვთაებად და შეომქმედად არის შერაცხული. ესაა პირველი მცდელობა ეგვიპტურ [[რელიგია]]ში, ყველა დიდი ღვთაება და თვით პირველყოფილი ქაოსური წყლები ([[ნუნი]]) ერთადერთი ღმერთის, პტახის სხვადასხვა გამოვლინებად იყვნენ გამოცხადებული. ჰელიოპოლისის დიდი ღვთაებები პტახის გამოვლინების ფორმებად არიან წარმოდგენილი. პტახი ყველაფრის და ყოველის ბატონია, რადგან ის არის არა მარტო ყველა ღმერთში, არამედ ყოველივე ცოცხალში, და საერთოდ ყველაფერში, რაც არსებობს. განსხვავებით სხვა ეგვიპტური კოსმოგონიებისაგან, სადაც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა პირველყოფილი ქაოსი, ნუნი, და სამყაროს შექმნა [[დემიურგი]]ს ნუნიდან გამოსვლით იწყება, მემფისის კოსმოგონიაში პტახი თავად არის გაიგივებული პირველყოფილი ქაოსის წყლებთანაც. ღირსშესანიშნავია პტახის შემოქმედების მეთოდიც. აქ შემოქმედებითი ძალით ღვთაების [[გული ძველ ეგვიპტეში|გული]] (ე.ი. გონება, რადგან ეგვიპტელი გულს აზროვნების წყაროდ მიიჩნევდა) და მის მიერ ხმამაღლა წარმოთქმული სიტყვა არიან დაჯილდოებული. ყველაფერი არსებობდა პტახის გონებაში და რეალობა ღმერთის მიერ ხმამაღლა დასახელებით შეიძინა. „ენეადა მხოლოდ კბილები და ტუჩებია მის (პტახის) პირში, რომელმაც ყველაფერი წარმოთქვა… თვალთა ხედვა, ყურთა სმენა, ჰაერის შესუნთქვა – ყველაფერი მისი (პტახის) გონების შექმნილია. გონებამ მოიფიქრა, პირმა კი ხმამაღლა წარმოთქვა ყველაფერი… ასე შეიქმნა [[კა]]უ და ხემსუტი, ყველა მსხვერპლშესაწირის და საკვების შემქმნელები, ამ სიტყვით, რომელმაც შექმნა სიყვარული და სიძულვილი. ასე მიეცა სიცოცხლე მოსიყვარულეს და სიკვდილი – მოძულეს. ასე შეიქმნა ყველა სამუშაო და ხელოვნება… მან შექმნა ღმერთები, ქალაქები, გაანაწილა ღმერთები თავიანთ საკულტო ადგილებში… და კმაყოფილი იყო პტახი მის მიერ შექმნილით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუბიელმა ფარაონმა შემოგვინახა ტექსტი, რომელიც დღეს სამყაროს შექმნის მსოფლიოში უძველეს ფილოსოფიურად გააზრების მცდელობად არის მიჩნეული. კოსმოგონიაში პტახი არა მარტო უძველეს ღვთაებად და შეომქმედად არის შერაცხული. ესაა პირველი მცდელობა ეგვიპტურ [[რელიგია]]ში, ყველა დიდი ღვთაება და თვით პირველყოფილი ქაოსური წყლები ([[ნუნი]]) ერთადერთი ღმერთის, პტახის სხვადასხვა გამოვლინებად იყვნენ გამოცხადებული. ჰელიოპოლისის დიდი ღვთაებები პტახის გამოვლინების ფორმებად არიან წარმოდგენილი. პტახი ყველაფრის და ყოველის ბატონია, რადგან ის არის არა მარტო ყველა ღმერთში, არამედ ყოველივე ცოცხალში, და საერთოდ ყველაფერში, რაც არსებობს. განსხვავებით სხვა ეგვიპტური კოსმოგონიებისაგან, სადაც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა პირველყოფილი ქაოსი, ნუნი, და სამყაროს შექმნა [[დემიურგი]]ს ნუნიდან გამოსვლით იწყება, მემფისის კოსმოგონიაში პტახი თავად არის გაიგივებული პირველყოფილი ქაოსის წყლებთანაც. ღირსშესანიშნავია პტახის შემოქმედების მეთოდიც. აქ შემოქმედებითი ძალით ღვთაების [[გული ძველ ეგვიპტეში|გული]] (ე.ი. გონება, რადგან ეგვიპტელი გულს აზროვნების წყაროდ მიიჩნევდა) და მის მიერ ხმამაღლა წარმოთქმული სიტყვა არიან დაჯილდოებული. ყველაფერი არსებობდა პტახის გონებაში და რეალობა ღმერთის მიერ ხმამაღლა დასახელებით შეიძინა. „ენეადა მხოლოდ კბილები და ტუჩებია მის (პტახის) პირში, რომელმაც ყველაფერი წარმოთქვა… თვალთა ხედვა, ყურთა სმენა, ჰაერის შესუნთქვა – ყველაფერი მისი (პტახის) გონების შექმნილია. გონებამ მოიფიქრა, პირმა კი ხმამაღლა წარმოთქვა ყველაფერი… ასე შეიქმნა [[კა]]უ და ხემსუტი, ყველა მსხვერპლშესაწირის და საკვების შემქმნელები, ამ სიტყვით, რომელმაც შექმნა სიყვარული და სიძულვილი. ასე მიეცა სიცოცხლე მოსიყვარულეს და სიკვდილი – მოძულეს. ასე შეიქმნა ყველა სამუშაო და ხელოვნება… მან შექმნა ღმერთები, ქალაქები, გაანაწილა ღმერთები თავიანთ საკულტო ადგილებში… და კმაყოფილი იყო პტახი მის მიერ შექმნილით. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90&diff=237282&oldid=prev 2024-10-30T10:48:30Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;მემფისის კოსმოგონია&#039;&#039;&#039; – <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98" title="მემფისი">მემფისის</a> კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''მემფისის კოსმოგონია''' – [[მემფისი]]ს კოსმოგონიამ ჩვენამდე XXV (ნუბიური) დინასტიის [[ფარაონი]]ს, შაბაკას წყალობით მოაღწია. მისი ბრძანებით [[ტექსტი]] გადაწერილი იქნა [[გრანიტი]]ს ფილაზე [[პაპირუსი]]დან, „რომელიც ჭიებმა ნახევრად შეჭამეს“. მართალია, ფილა [[არაბები|არაბებმა]] [[წისქვილი]]ს ქვად გამოიყენეს და ამდენად, ტექსტის ცენტრალური ნაწილი დაზიანებულია, გადარჩენილი ნაწილი ეგვიპტოლოგიისათვის მაინც ძალიან დიდ მონაპოვარს წარმოადგენს. [[ენა (მეტყველება)|ენის]] ანალიზზე და ტექსტის ტენდენციაზე დაყრდნობით, კოსმოგონია IV-V დინასტიების დროით არის დათარიღებული, როცა მემფისი ეგვიპტის დედაქალაქი იყო და ჩრდილოეთ ეგვიპტის ძველ რელიგიურ ცენტრს, ჰელიოპოლისს უპირისპირდებოდა კულტურული და რელიგიური პირველობისათვის ბრძოლაში. ბუნებრივია, მემფისს წინა პლანზე თავისი მფარველი ღმერთის, პტახის წამოწევა უნდოდა. <br /> <br /> ნუბიელმა ფარაონმა შემოგვინახა ტექსტი, რომელიც დღეს სამყაროს შექმნის მსოფლიოში უძველეს ფილოსოფიურად გააზრების მცდელობად არის მიჩნეული. კოსმოგონიაში პტახი არა მარტო უძველეს ღვთაებად და შეომქმედად არის შერაცხული. ესაა პირველი მცდელობა ეგვიპტურ [[რელიგია]]ში, ყველა დიდი ღვთაება და თვით პირველყოფილი ქაოსური წყლები ([[ნუნი]]) ერთადერთი ღმერთის, პტახის სხვადასხვა გამოვლინებად იყვნენ გამოცხადებული. ჰელიოპოლისის დიდი ღვთაებები პტახის გამოვლინების ფორმებად არიან წარმოდგენილი. პტახი ყველაფრის და ყოველის ბატონია, რადგან ის არის არა მარტო ყველა ღმერთში, არამედ ყოველივე ცოცხალში, და საერთოდ ყველაფერში, რაც არსებობს. განსხვავებით სხვა ეგვიპტური კოსმოგონიებისაგან, სადაც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა პირველყოფილი ქაოსი, ნუნი, და სამყაროს შექმნა [[დემიურგი]]ს ნუნიდან გამოსვლით იწყება, მემფისის კოსმოგონიაში პტახი თავად არის გაიგივებული პირველყოფილი ქაოსის წყლებთანაც. ღირსშესანიშნავია პტახის შემოქმედების მეთოდიც. აქ შემოქმედებითი ძალით ღვთაების [[გული ძველ ეგვიპტეში|გული]] (ე.ი. გონება, რადგან ეგვიპტელი გულს აზროვნების წყაროდ მიიჩნევდა) და მის მიერ ხმამაღლა წარმოთქმული სიტყვა არიან დაჯილდოებული. ყველაფერი არსებობდა პტახის გონებაში და რეალობა ღმერთის მიერ ხმამაღლა დასახელებით შეიძინა. „ენეადა მხოლოდ კბილები და ტუჩებია მის (პტახის) პირში, რომელმაც ყველაფერი წარმოთქვა… თვალთა ხედვა, ყურთა სმენა, ჰაერის შესუნთქვა – ყველაფერი მისი (პტახის) გონების შექმნილია. გონებამ მოიფიქრა, პირმა კი ხმამაღლა წარმოთქვა ყველაფერი… ასე შეიქმნა [[კა]]უ და ხემსუტი, ყველა მსხვერპლშესაწირის და საკვების შემქმნელები, ამ სიტყვით, რომელმაც შექმნა სიყვარული და სიძულვილი. ასე მიეცა სიცოცხლე მოსიყვარულეს და სიკვდილი – მოძულეს. ასე შეიქმნა ყველა სამუშაო და ხელოვნება… მან შექმნა ღმერთები, ქალაქები, გაანაწილა ღმერთები თავიანთ საკულტო ადგილებში… და კმაყოფილი იყო პტახი მის მიერ შექმნილით. <br /> <br /> მემფისის კოსმოგონია სამყაროს შექმნის [[ძველი აღთქმა|ძველი აღთქმისეული]] წესის (ღმერთის მიერ სიტყვების ხმამაღლა წარმოთქმის) და ლოგოსის [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] ცნების წინამორბედად არის მიჩნეული. მაგრამ ასეთი აბსტრაქტული ღვთაების ბუნდოვანმა სახემ ვერ აჯობა ყოვლისმომცველ მზეს, და V დინასტიიდან რამ (და შესაბამისად ჰელიოპოლისის იდეოლოგიამ) წამყვანი რელიგიის როლი დაიმკვიდრეს ქვეყანაში ქრისტიანობის გავრცელებამდე, თუმცა მემფისის [[ქურუმები]]ს მცდელობით პტახი ეგვიპტის ერთ-ერთი უდიდესი ღვთაება გახდა და ყოველთვის [[ამონი|ამონთან]] და რასთან ერთად მოიხსენიებოდა.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]<br /> [[კატეგორია:ეგვიპტური მითები]]<br /> [[კატეგორია:კოსმოგონიური მითები]]</div>

Tkenchoshvili