https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90 2026-04-26T21:16:47Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90&diff=223471&oldid=prev 2024-04-19T09:54:34Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:54, 19 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 26:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 26:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფიზიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფიზიკა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მექანიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მექანიკა]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მეცნიერების დარგები]]</ins></div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90&diff=223470&oldid=prev 2024-04-19T09:49:59Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:49, 19 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მექანიკა''' – მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ნივთიერი (მატერიალური) სხეულების მექანიკური მოძრაობისა და მათი ურთიერთქმედების კანონებს. მექანიკური მოძრაობა ეწოდება ნივთიერი სხეულების გადაადგილებას სხვა სხეულების მიმართ სივრცესა და დროში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მექანიკა''' – მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნივთიერი (მატერიალური) სხეული|</ins>ნივთიერი (მატერიალური) სხეულების<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მექანიკური <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მოძრაობა|</ins>მოძრაობისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მათი ურთიერთქმედების კანონებს. მექანიკური მოძრაობა ეწოდება ნივთიერი სხეულების გადაადგილებას სხვა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სხეული (გეომეტრიული)|</ins>სხეულების<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მიმართ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სივრცე და დრო|</ins>სივრცესა და დროში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკური მოძრაობის განხილვისას <del class="diffchange diffchange-inline">სივრცესა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">დროში </del>საჭიროა ვიცოდეთ რა მოძრაობს, ე. ი. განვსაზღვროთ მოძრავი ობიექტი. მექანიკაში ძირითადად განიხილავენ მოძრავი სხეულის ორ მნიშვნელოვან ნიშანს: მის განფენილობას (ნივთიერი სხეულის გეომეტრიულ <del class="diffchange diffchange-inline">ფორმას</del>) და ნივთიერებას (<del class="diffchange diffchange-inline">მასას </del>და მის განაწილებას მოცემულ გეომეტრიულ სივრცეში). ამასთანავე, მიღებულია დაშვება, რომ ამ სხეულების ყველა სხვა ფიზიკური თვისებები ერთნაირია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკური მოძრაობის განხილვისას <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სივრცე]]სა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[დრო]]ში </ins>საჭიროა ვიცოდეთ რა მოძრაობს, ე. ი. განვსაზღვროთ მოძრავი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ობიექტი <ins class="diffchange diffchange-inline">(მათემატიკური)|ობიექტი]]</ins>. მექანიკაში ძირითადად განიხილავენ მოძრავი სხეულის ორ მნიშვნელოვან ნიშანს: მის განფენილობას (ნივთიერი სხეულის გეომეტრიულ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფორმა (მათემატიკა)|ფორმა]]ს</ins>) და ნივთიერებას (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[მასა (ფიზიკა)|მასა]]ს </ins>და მის განაწილებას მოცემულ გეომეტრიულ სივრცეში). ამასთანავე, მიღებულია დაშვება, რომ ამ სხეულების ყველა სხვა ფიზიკური თვისებები ერთნაირია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თავისი ამოცანების მიხედვით მექანიკას ყოფენ რამდენიმე ნაწილად: ნივთიერი <del class="diffchange diffchange-inline">წერტილის </del>მექანიკა, ნივთიერ წერტილთა სისტემის მექანიკა, მყარი სხეულის მექანიკა და უწყვეტ ტანთა მექანიკა; ეს უკანასკნელი მოიცავს დრეკადობის <del class="diffchange diffchange-inline">თეორიასა </del>და ჰიდროაერომექანიკას. მექანიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია თეორიული მექანიკა, რომელიც იკვლევს ნივთიერი წერტილის, ნივთიერ წერტილთა სისტემის და მყარი სხეულის მოძრაობის ზოგად კანონებს, მათი გამოყენების მეთოდებს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თავისი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ამოცანა (მათემატიკა)|</ins>ამოცანების<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მიხედვით მექანიკას ყოფენ რამდენიმე ნაწილად: <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნივთიერი <ins class="diffchange diffchange-inline">წერტილი]]ს </ins>მექანიკა, ნივთიერ წერტილთა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სისტემა (მათემატიკური)|</ins>სისტემის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მექანიკა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მყარი |</ins>მყარი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>სხეულის მექანიკა და უწყვეტ ტანთა მექანიკა; ეს უკანასკნელი მოიცავს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>დრეკადობის <ins class="diffchange diffchange-inline">თეორია]]სა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჰიდროაერომექანიკა|</ins>ჰიდროაერომექანიკას<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. მექანიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თეორიული მექანიკა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელიც იკვლევს ნივთიერი წერტილის, ნივთიერ წერტილთა სისტემის და მყარი სხეულის მოძრაობის ზოგად კანონებს, მათი გამოყენების <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მეთოდი (მათემატიკური)|</ins>მეთოდებს<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკა მეცნიერების ერთ-ერთი უძველესი დარგია. მექანიკის ისტორია შეიძლება დაიყოს რამდენიმე პერიოდად, რომლებიც განსხვავდებიან როგორც პრობლემების ხასიათით, ასევე მათი გადაწყვეტის მეთოდებით: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკა მეცნიერების ერთ-ერთი უძველესი დარგია. მექანიკის ისტორია შეიძლება დაიყოს რამდენიმე პერიოდად, რომლებიც განსხვავდებიან როგორც პრობლემების ხასიათით, ასევე მათი გადაწყვეტის მეთოდებით: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:1) მექანიკის, როგორც მეცნიერების ზოგადი კანონების აღმოჩენის წინა პერიოდი; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:1) მექანიკის, როგორც მეცნიერების ზოგადი კანონების აღმოჩენის წინა პერიოდი; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:2) მექანიკის საფუძვლების შექმნის პერიოდი (XVII ს); &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:2) მექანიკის საფუძვლების შექმნის პერიოდი (XVII ს); &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>:3) მექანიკის მნიშვნელოვანი დარგების (მყარი სხეულის მექანიკა, დრეკადობის თეორია, ჰიდრომექანიკა) შექმნის პერიოდი (XVIIIს); &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>:3) მექანიკის მნიშვნელოვანი დარგების (მყარი სხეულის მექანიკა, დრეკადობის თეორია, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჰიდრომექანიკა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>) შექმნის პერიოდი (XVIIIს); &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:4) რეალურ გარემოთა და სისტემების მექანიკის განვითარების პერიოდი (XIX - XX ს.).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:4) რეალურ გარემოთა და სისტემების მექანიკის განვითარების პერიოდი (XIX - XX ს.).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის ცნება პირველად შემოტანილია არისტოტელეს ტრაქტატში (ძვ. წ. IV საუკ.). ძველთაგანვე ცნობილი იყო ძალთა შეკრებისა და გაწონასწორების კანონები, უმარტივესი მანქანების თვისებები და ბერკეტის წონასწორობის პირობები (არქიმედე, ძვ. წ. III საუკ.).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის ცნება პირველად შემოტანილია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[არისტოტელე|</ins>არისტოტელეს<ins class="diffchange diffchange-inline">]] [[ტრაქტატი|</ins>ტრაქტატში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(ძვ. წ. IV საუკ.). ძველთაგანვე ცნობილი იყო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ძალთა შეკრება|</ins>ძალთა შეკრებისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და გაწონასწორების კანონები, უმარტივესი მანქანების თვისებები და ბერკეტის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[წონასწორობა (მექანიკური სისტემის)|</ins>წონასწორობის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>პირობები (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>არქიმედე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ძვ. წ. III საუკ.).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებაში უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ნ. კოპერნიკისა და ი. კეპლერის აღმოჩენებს. განუზომლად დიდია გ. გალილეის მოღვაწეობა, რომელმაც შემოიტანა მრავალი ცნება და აღმოაჩინა ინერციის პრინციპი. მექანიკის საკითხებს მნიშვნელოვანი შრომები მიუძღვნეს რ.დეკარტმა, ქ<del class="diffchange diffchange-inline">, </del>ჰიუგენსმა და სხვ. მექანიკამ დასრულებული სახე მიიღო ი.ნიუტონის შრომებში. კლასიკური მექანიკის განვითარებაში უდიდესი წვლილი შეიტანა ნიუტონის ტრაქტატმა – „ნატურალური ფილოსოფიის მათემატიკური საწყისები“ (1687). თავისი წინამორბედების მიერ მიღებული შედეგების ღრმად გაანალიზებით, ნიუტონმა მექანიკის აღწერას საფუძვლად დაუდო სამი კანონი, რომლებიც ცნობილია ნიუტონის კანონების სახელწოდებით. ნიუტონის მექანიკა აღწერს ისეთი სხეულების მოძრაობას, რომელთა სიჩქარე გაცილებით ნაკლებია სინათლის სიჩქარეზე სიცარიელეში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებაში უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ნ. კოპერნიკისა და ი. კეპლერის აღმოჩენებს. განუზომლად დიდია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[გალილეი გალილეო|</ins>გ. გალილეის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მოღვაწეობა, რომელმაც შემოიტანა მრავალი ცნება და აღმოაჩინა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ინერცია (მათემატიკა)|</ins>ინერციის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>პრინციპი. მექანიკის საკითხებს მნიშვნელოვანი შრომები მიუძღვნეს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[დეკარტე რენე|</ins>რ.დეკარტმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ქ<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>ჰიუგენსმა და სხვ. მექანიკამ დასრულებული სახე მიიღო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნიუტონი ისააკ|</ins>ი. ნიუტონის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შრომებში. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[კლასიკური მექანიკა|</ins>კლასიკური მექანიკის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>განვითარებაში უდიდესი წვლილი შეიტანა ნიუტონის ტრაქტატმა – „ნატურალური ფილოსოფიის მათემატიკური საწყისები“ (1687). თავისი წინამორბედების მიერ მიღებული შედეგების ღრმად გაანალიზებით, ნიუტონმა მექანიკის აღწერას საფუძვლად დაუდო სამი კანონი, რომლებიც ცნობილია ნიუტონის კანონების სახელწოდებით. ნიუტონის მექანიკა აღწერს ისეთი სხეულების მოძრაობას, რომელთა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სიჩქარე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გაცილებით ნაკლებია სინათლის სიჩქარეზე სიცარიელეში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებას ფუნდამენტური შრომები მიუძღვნეს ეილერმა, დალამბერმა, ლაგრანჟმა, ჰამილტონმა და მრავალმა სხვა მეცნიერმა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებას ფუნდამენტური შრომები მიუძღვნეს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ეილერი ლეონარდ|</ins>ეილერმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, დალამბერმა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლაგრანჟი ჟოზეფ ლუი|</ins>ლაგრანჟმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჰამილტონი უილიამ როუან|</ins>ჰამილტონმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მრავალმა სხვა მეცნიერმა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე მექანიკის პრობლემების სისტემას, პირველ ყოვლისა, მიეკუთვნება რხევათა თეორიის ამოცანები, მყარი სხეულის დინამიკის და მოძრაობის მდგრადობის თეორიის საკითხები; დრეკადობის <del class="diffchange diffchange-inline">თეორიაში </del>დიდი ყურადღება ექცევა პლასტიკურობისა და ცოცვადობის საკითხებს <del class="diffchange diffchange-inline">მანქანათა </del>ნაწილებსა და ნაგებობებში; თხელკედლიანი <del class="diffchange diffchange-inline">კონსტრუქციების </del>მდგრადობისა და სიმტკიცის გათვლებს; ჰიდროაერომექანიკის მნიშვნელოვანი პრობლემებია დიდი სიჩქარეები <del class="diffchange diffchange-inline">ავიაციაში</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ბალისტიკაში</del>, კოსმონავტიკაში<del class="diffchange diffchange-inline">. (იხ. თეორიული მექანიკა)</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე მექანიკის პრობლემების სისტემას, პირველ ყოვლისა, მიეკუთვნება <ins class="diffchange diffchange-inline">[[რხევა (რხევითი მოძრაობა)|</ins>რხევათა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] [[თეორია|</ins>თეორიის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] [[ამოცანა (მათემატიკა)|</ins>ამოცანები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, მყარი სხეულის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[დინამიკა (მექანიკა)|</ins>დინამიკის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მოძრაობის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მდგრადობა (მათემატიკა)|</ins>მდგრადობის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] [[თეორია|</ins>თეორიის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>საკითხები; <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>დრეკადობის <ins class="diffchange diffchange-inline">თეორია]]ში </ins>დიდი ყურადღება ექცევა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[პლასტიკურობის თეორია|</ins>პლასტიკურობისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და ცოცვადობის საკითხებს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მანქანა]]თა </ins>ნაწილებსა და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნაგებობა|</ins>ნაგებობებში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>; <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თხელკედლიანი <ins class="diffchange diffchange-inline">კონსტრუქციები]]ს [[მდგრადობა (მათემატიკა)|</ins>მდგრადობისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და სიმტკიცის გათვლებს; <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჰიდროაერომექანიკა|</ins>ჰიდროაერომექანიკის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მნიშვნელოვანი პრობლემებია დიდი სიჩქარეები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ავიაცია]]ში</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბალისტიკა]]ში</ins>, კოსმონავტიკაში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90&diff=204917&oldid=prev 2023-09-27T12:09:17Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:09, 27 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">მეცნიერება</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">ფიზიკა</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მექანიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მექანიკა]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90&diff=195459&oldid=prev 2023-06-09T13:27:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:27, 9 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავისი ამოცანების მიხედვით მექანიკას ყოფენ რამდენიმე ნაწილად: ნივთიერი წერტილის მექანიკა, ნივთიერ წერტილთა სისტემის მექანიკა, მყარი სხეულის მექანიკა და უწყვეტ ტანთა მექანიკა; ეს უკანასკნელი მოიცავს დრეკადობის თეორიასა და ჰიდროაერომექანიკას. მექანიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია თეორიული მექანიკა, რომელიც იკვლევს ნივთიერი წერტილის, ნივთიერ წერტილთა სისტემის და მყარი სხეულის მოძრაობის ზოგად კანონებს, მათი გამოყენების მეთოდებს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავისი ამოცანების მიხედვით მექანიკას ყოფენ რამდენიმე ნაწილად: ნივთიერი წერტილის მექანიკა, ნივთიერ წერტილთა სისტემის მექანიკა, მყარი სხეულის მექანიკა და უწყვეტ ტანთა მექანიკა; ეს უკანასკნელი მოიცავს დრეკადობის თეორიასა და ჰიდროაერომექანიკას. მექანიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია თეორიული მექანიკა, რომელიც იკვლევს ნივთიერი წერტილის, ნივთიერ წერტილთა სისტემის და მყარი სხეულის მოძრაობის ზოგად კანონებს, მათი გამოყენების მეთოდებს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკა მეცნიერების ერთ-ერთი უძველესი დარგია. მექანიკის ისტორია შეიძლება დაიყოს რამდენიმე პერიოდად, რომლებიც განსხვავდებიან როგორც პრობლემების ხასიათით, ასევე მათი გადაწყვეტის მეთოდებით: 1) მექანიკის, როგორც მეცნიერების ზოგადი კანონების აღმოჩენის წინა პერიოდი; 2) მექანიკის საფუძვლების შექმნის პერიოდი (XVII ს); 3) მექანიკის მნიშვნელოვანი დარგების (მყარი სხეულის მექანიკა, დრეკადობის თეორია, ჰიდრომექანიკა) შექმნის პერიოდი (XVIIIს); 4) რეალურ გარემოთა და სისტემების მექანიკის განვითარების პერიოდი (XIX - XX ს. ).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკა მეცნიერების ერთ-ერთი უძველესი დარგია. მექანიკის ისტორია შეიძლება დაიყოს რამდენიმე პერიოდად, რომლებიც განსხვავდებიან როგორც პრობლემების ხასიათით, ასევე მათი გადაწყვეტის მეთოდებით<ins class="diffchange diffchange-inline">: </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>:1) მექანიკის, როგორც მეცნიერების ზოგადი კანონების აღმოჩენის წინა პერიოდი; &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:</ins>2) მექანიკის საფუძვლების შექმნის პერიოდი (XVII ს); &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:</ins>3) მექანიკის მნიშვნელოვანი დარგების (მყარი სხეულის მექანიკა, დრეკადობის თეორია, ჰიდრომექანიკა) შექმნის პერიოდი (XVIIIს); &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:</ins>4) რეალურ გარემოთა და სისტემების მექანიკის განვითარების პერიოდი (XIX - XX ს.).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის ცნება პირველად შემოტანილია არისტოტელეს ტრაქტატში (ძვ. წ. IV საუკ.). ძველთაგანვე ცნობილი იყო ძალთა შეკრებისა და გაწონასწორების კანონები, უმარტივესი მანქანების თვისებები და ბერკეტის წონასწორობის პირობები (არქიმედე, ძვ. წ. III საუკ.).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის ცნება პირველად შემოტანილია არისტოტელეს ტრაქტატში (ძვ. წ. IV საუკ.). ძველთაგანვე ცნობილი იყო ძალთა შეკრებისა და გაწონასწორების კანონები, უმარტივესი მანქანების თვისებები და ბერკეტის წონასწორობის პირობები (არქიმედე, ძვ. წ. III საუკ.).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებაში უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ნ. კოპერნიკისა და ი. კეპლერის აღმოჩენებს. განუზომლად დიდია გ. გალილეის მოღვაწეობა, რომელმაც შემოიტანა მრავალი ცნება და აღმოაჩინა ინერციის პრინციპი. მექანიკის საკითხებს მნიშვნელოვანი შრომები მიუძღვნეს რ.დეკარტმა, ქ, ჰიუგენსმა და სხვ. მექანიკამ დასრულებული სახე მიიღო ი.ნიუტონის შრომებში. კლასიკური მექანიკის განვითარებაში უდიდესი წვლილი შეიტანა ნიუტონის ტრაქტატმა <del class="diffchange diffchange-inline">-&quot;ნატურალური </del>ფილოსოფიის მათემატიკური <del class="diffchange diffchange-inline">საწყისები&quot; </del>(1687). თავისი წინამორბედების მიერ მიღებული შედეგების ღრმად გაანალიზებით, ნიუტონმა მექანიკის აღწერას საფუძვლად დაუდო სამი კანონი, რომლებიც ცნობილია ნიუტონის კანონების სახელწოდებით. ნიუტონის მექანიკა აღწერს ისეთი სხეულების მოძრაობას, რომელთა სიჩქარე გაცილებით ნაკლებია სინათლის სიჩქარეზე სიცარიელეში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებაში უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ნ. კოპერნიკისა და ი. კეპლერის აღმოჩენებს. განუზომლად დიდია გ. გალილეის მოღვაწეობა, რომელმაც შემოიტანა მრავალი ცნება და აღმოაჩინა ინერციის პრინციპი. მექანიკის საკითხებს მნიშვნელოვანი შრომები მიუძღვნეს რ.დეკარტმა, ქ, ჰიუგენსმა და სხვ. მექანიკამ დასრულებული სახე მიიღო ი.ნიუტონის შრომებში. კლასიკური მექანიკის განვითარებაში უდიდესი წვლილი შეიტანა ნიუტონის ტრაქტატმა <ins class="diffchange diffchange-inline">– „ნატურალური </ins>ფილოსოფიის მათემატიკური <ins class="diffchange diffchange-inline">საწყისები“ </ins>(1687). თავისი წინამორბედების მიერ მიღებული შედეგების ღრმად გაანალიზებით, ნიუტონმა მექანიკის აღწერას საფუძვლად დაუდო სამი კანონი, რომლებიც ცნობილია ნიუტონის კანონების სახელწოდებით. ნიუტონის მექანიკა აღწერს ისეთი სხეულების მოძრაობას, რომელთა სიჩქარე გაცილებით ნაკლებია სინათლის სიჩქარეზე სიცარიელეში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებას ფუნდამენტური შრომები მიუძღვნეს ეილერმა, დალამბერმა, ლაგრანჟმა, ჰამილტონმა და მრავალმა სხვა მეცნიერმა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მექანიკის განვითარებას ფუნდამენტური შრომები მიუძღვნეს ეილერმა, დალამბერმა, ლაგრანჟმა, ჰამილტონმა და მრავალმა სხვა მეცნიერმა.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90&diff=195458&oldid=prev 2023-06-09T13:25:46Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;მექანიკა&#039;&#039;&#039; – მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ნივთიერი (მატე...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''მექანიკა''' – მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ნივთიერი (მატერიალური) სხეულების მექანიკური მოძრაობისა და მათი ურთიერთქმედების კანონებს. მექანიკური მოძრაობა ეწოდება ნივთიერი სხეულების გადაადგილებას სხვა სხეულების მიმართ სივრცესა და დროში.<br /> <br /> მექანიკური მოძრაობის განხილვისას სივრცესა და დროში საჭიროა ვიცოდეთ რა მოძრაობს, ე. ი. განვსაზღვროთ მოძრავი ობიექტი. მექანიკაში ძირითადად განიხილავენ მოძრავი სხეულის ორ მნიშვნელოვან ნიშანს: მის განფენილობას (ნივთიერი სხეულის გეომეტრიულ ფორმას) და ნივთიერებას (მასას და მის განაწილებას მოცემულ გეომეტრიულ სივრცეში). ამასთანავე, მიღებულია დაშვება, რომ ამ სხეულების ყველა სხვა ფიზიკური თვისებები ერთნაირია.<br /> <br /> თავისი ამოცანების მიხედვით მექანიკას ყოფენ რამდენიმე ნაწილად: ნივთიერი წერტილის მექანიკა, ნივთიერ წერტილთა სისტემის მექანიკა, მყარი სხეულის მექანიკა და უწყვეტ ტანთა მექანიკა; ეს უკანასკნელი მოიცავს დრეკადობის თეორიასა და ჰიდროაერომექანიკას. მექანიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია თეორიული მექანიკა, რომელიც იკვლევს ნივთიერი წერტილის, ნივთიერ წერტილთა სისტემის და მყარი სხეულის მოძრაობის ზოგად კანონებს, მათი გამოყენების მეთოდებს.<br /> <br /> მექანიკა მეცნიერების ერთ-ერთი უძველესი დარგია. მექანიკის ისტორია შეიძლება დაიყოს რამდენიმე პერიოდად, რომლებიც განსხვავდებიან როგორც პრობლემების ხასიათით, ასევე მათი გადაწყვეტის მეთოდებით: 1) მექანიკის, როგორც მეცნიერების ზოგადი კანონების აღმოჩენის წინა პერიოდი; 2) მექანიკის საფუძვლების შექმნის პერიოდი (XVII ს); 3) მექანიკის მნიშვნელოვანი დარგების (მყარი სხეულის მექანიკა, დრეკადობის თეორია, ჰიდრომექანიკა) შექმნის პერიოდი (XVIIIს); 4) რეალურ გარემოთა და სისტემების მექანიკის განვითარების პერიოდი (XIX - XX ს. ).<br /> <br /> მექანიკის ცნება პირველად შემოტანილია არისტოტელეს ტრაქტატში (ძვ. წ. IV საუკ.). ძველთაგანვე ცნობილი იყო ძალთა შეკრებისა და გაწონასწორების კანონები, უმარტივესი მანქანების თვისებები და ბერკეტის წონასწორობის პირობები (არქიმედე, ძვ. წ. III საუკ.).<br /> <br /> მექანიკის განვითარებაში უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ნ. კოპერნიკისა და ი. კეპლერის აღმოჩენებს. განუზომლად დიდია გ. გალილეის მოღვაწეობა, რომელმაც შემოიტანა მრავალი ცნება და აღმოაჩინა ინერციის პრინციპი. მექანიკის საკითხებს მნიშვნელოვანი შრომები მიუძღვნეს რ.დეკარტმა, ქ, ჰიუგენსმა და სხვ. მექანიკამ დასრულებული სახე მიიღო ი.ნიუტონის შრომებში. კლასიკური მექანიკის განვითარებაში უდიდესი წვლილი შეიტანა ნიუტონის ტრაქტატმა -&quot;ნატურალური ფილოსოფიის მათემატიკური საწყისები&quot; (1687). თავისი წინამორბედების მიერ მიღებული შედეგების ღრმად გაანალიზებით, ნიუტონმა მექანიკის აღწერას საფუძვლად დაუდო სამი კანონი, რომლებიც ცნობილია ნიუტონის კანონების სახელწოდებით. ნიუტონის მექანიკა აღწერს ისეთი სხეულების მოძრაობას, რომელთა სიჩქარე გაცილებით ნაკლებია სინათლის სიჩქარეზე სიცარიელეში.<br /> <br /> მექანიკის განვითარებას ფუნდამენტური შრომები მიუძღვნეს ეილერმა, დალამბერმა, ლაგრანჟმა, ჰამილტონმა და მრავალმა სხვა მეცნიერმა.<br /> <br /> თანამედროვე მექანიკის პრობლემების სისტემას, პირველ ყოვლისა, მიეკუთვნება რხევათა თეორიის ამოცანები, მყარი სხეულის დინამიკის და მოძრაობის მდგრადობის თეორიის საკითხები; დრეკადობის თეორიაში დიდი ყურადღება ექცევა პლასტიკურობისა და ცოცვადობის საკითხებს მანქანათა ნაწილებსა და ნაგებობებში; თხელკედლიანი კონსტრუქციების მდგრადობისა და სიმტკიცის გათვლებს; ჰიდროაერომექანიკის მნიშვნელოვანი პრობლემებია დიდი სიჩქარეები ავიაციაში, ბალისტიკაში, კოსმონავტიკაში. (იხ. თეორიული მექანიკა). <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:მათემატიკა]]<br /> [[კატეგორია:მეცნიერება]]<br /> [[კატეგორია:მექანიკა]]</div>

Echelidze