https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90 2026-05-09T19:30:13Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90&diff=249417&oldid=prev 2025-06-14T13:01:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:01, 14 ივნისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mtiula.png|thumb|250px|'''მთიულა''']]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mtiula.png|thumb|250px|'''მთიულა''']]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მთიულა''' (ლათ. Fringilla montifringilla&#160; Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ფრინველთა გვარი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება 2 სახეობა − მთიულა და ნიბლია (სკვინჩა). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მთიულა''' (ლათ. Fringilla montifringilla&#160; Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ფრინველთა გვარი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება 2 სახეობა − მთიულა და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნიბლია (სკვინჩა)<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* კლასი − ფრინველები (AVES)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* კლასი − ფრინველები (AVES)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90&diff=249406&oldid=prev 2025-06-14T12:27:48Z

<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Mtiula.png" title="ფაილი:Mtiula.png">&#039;&#039;&#039;მთიულა&#039;&#039;&#039;</a> &#039;&#039;&#039;მთიულა&#039;&#039;&#039; (ლათ. Fringilla montifringilla Linnaeus, 1758) − ფრ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Mtiula.png|thumb|250px|'''მთიულა''']]<br /> '''მთიულა''' (ლათ. Fringilla montifringilla Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ფრინველთა გვარი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება 2 სახეობა − მთიულა და ნიბლია (სკვინჩა). <br /> * კლასი − ფრინველები (AVES)<br /> * რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)<br /> * ოჯახი − [[მთიულასებრნი]] (Fringillidae)<br /> * გვარი − მთიულა (Fringilla) <br /> მთიულა დაახლოებით ბეღურასოდენა ფრინველია, ფრთა 80-95 მმ-ია, კუდი – 58-70 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 11-12 მმ, წონა – 20-30 გ. სქესთა შორის განსხვავება სიდიდეში შეუმჩნეველია, ხოლო შეფერილობაში საკმაოდ კარგადაა გამოხატული. ზრდასრულ მამალს გაზაფხულსა და ზაფხულში თავი, ზურგი, ფრთის დიდი მფარავები, მეორე რიგის შიგნითა მომქნევები და ყველაზე გრძელი კუდზედა ბუმბულები პრიალა შავია, შესამჩნევი მოლურჯო ელვარებით. მხრები, ფრთის საშუალო მფარავები, დიდი მფარავების წვეროები, მკერდის ქვემო ნაწილი, სხეულის გვერდები, მუცელი და კუდზედა ბუმბულები [[თეთრი (ფერი)|თეთრია]], ყელი, ჩიჩახვი, მკერდის ზემო ნაწილი და ფრთის პატარა მფარავები ჟანგისფერ-ქარცი. პირველი რიგის მომქნევები მურაა, მაგრამ ძირში რამდენადმე უფრო ღიაა. საჭის ბუმბულები შავია, კიდურა წყვილზე არამკვეთრი თეთრი ლაქებით ძირის ნაწილში. ახალ ბუმბულსაფარველზე, რომელიც მაისამდეა შენარჩუნებული, შავი ფერი რამდენადმე დაფარულია ბუმბულების ჟანგისფერი წვეროებით. მხრის ბუმბულები ჟანგისფერია, ფრთის დიდი მფარავების წვეროები ქარცია; მომქნევებისა და საჭის ბუმბულების გარეთა მარაოებზე ღია ფერის არშიებია. მოშავო ფერის ნისკარტს ძირი მოყვითალო აქვს; ფეხები მორუხო-რქისფერია. დედალი უფრო მკრთალია. შავი ფერი შეცვლილია მოწაბლისფროთი. სხეულის ზურგის მხარეს ღია ფერის არშიები მეტადაა განვითარებული. ზურგსა და თავზე ყოველთვისაა არამკვეთრი სიჭრელე.<br /> <br /> ====გავრცელება==== <br /> ბუდობის არეალი მოიცავს [[ევროპა|ევროპისა]] და [[აზია|აზიის]] ტყის ზონის ჩრდილოეთ ნაწილს, დასავლეთით სკანდინავიიდან, აღმოსავლეთით კამჩატკის ჩათვლით. [[ჩრდილოეთი]] საზღვარი მიჰყვება ტყის ჩრდილოეთ საზღვარს და მხოლოდ აქა-იქ სცილდება მას. [[სამხრეთი]]თ ბუდობს ლენინგრადამდე, მოსკოვის, კოსტრომის, პერმის ოლქებამდე, ურალის ქედზე – 54-ე პარალელამდე, ალტაიზე, ტუვის ოლქში, საიანის მთებზე, ბაიკალის ტბამდე და ამურის შესართავამდე. ზამთარს ატარებს სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ [[აფრიკა]]ში, წინა აზიაში, [[პალესტინა]]ში, [[ამიერკავკასია]]ში, [[ერაყი|ერაყში]], ბელუჯისტანში, [[პაკისტანი|პაკისტანში]], სამხრეთ [[ჩინეთი|ჩინეთსა]] და [[იაპონია]]ში. საქართველოში ცნობილია, როგორც მოზამთრე ფრინველი. უფრო მრავლადაა მიმოფრენის პერიოდებში. <br /> <br /> ====ბიოტოპი==== <br /> ბინადრობს ნაირგვარი ტიპის ტყეში, როგორც მაღალტანიან, ისე დაბალტანიან, უღრანსა თუ გამეჩხერებულ ტყეებში, მაგრამ რამდენადმე უფრო მეტია არყნარებსა და წიწვიანებში.<br /> <br /> ====გამრავლება==== <br /> ბუდეს იკეთებს [[ხე]]ზე, მეტწილად არყზე, [[ნაძვი|ნაძვზე]] და [[ფიჭვი|ფიჭვზე]], აგრეთვე სხვა ხეებზეც. წელიწადში მრავლდება ერთხელ. მაისში დებს 5-7 კვერცხს. საინკუბაციო პერიოდის ხანგრძლივობა დადგენილი არაა.<br /> <br /> ====კვება==== <br /> მთიულას ძირითად საკვებს შეადგენენ [[ფეხსახსრიანები|ფეხსახსრიანთა]] წარმომადგენლები. მათ შორის უმთავრესია ცხვირგრძელა ხოჭოები, ქერცლფრთიანების მუხლუხოები, ნაირგვარი სიფრიფანაფრთიანები, ბუგრები, ობობები და მრავალი სხვა. მცენარეული საკვებიდან აღსანიშნავია სარეველა მცენარეების, აგრეთვე ზოგიერთი ხემცენარის [[თესლი|თესლები]], რომელთაც მთიულა ეტანება უმთავრესად ზამთარში. ჭამს კენკრასაც.<br /> <br /> ====მნიშვნელობა==== <br /> სარეველა მცენარეთა თესლებისა და მავნე [[მწერები]]ს მასობრივად განადგურებით დიდი სარგებლობა მოაქვს სახალხო მეურნეობისათვის, როგორც ბუდობის, ისე მიმოფრენის დროს და საზამთრო ადგილებშიც.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველთა გვარი]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველები]]<br /> [[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]]<br /> [[კატეგორია:მთიულასებრნი]]<br /> [[კატეგორია:მთიულა]]</div>

Echelidze