https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%B0%E1%83%A0%E1%83%98 2026-04-25T19:41:50Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%B0%E1%83%A0%E1%83%98&diff=216558&oldid=prev 2023-12-26T11:09:09Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:09, 26 დეკემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტრანსფორმირებული სახე შეიცნობა ეპოსში („დავით სასუნელი“), სადაც ერთიანი მიჰრის ნაცვლად მღერ უფროსი და მისი შვილიშვილი</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტრანსფორმირებული სახე შეიცნობა ეპოსში („დავით სასუნელი“), სადაც ერთიანი მიჰრის ნაცვლად მღერ უფროსი და მისი შვილიშვილი</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მღერ უმცროსი გვევლინება. პირველი სანასარისა და დეჰცუნის, ქაჯთა მეფის ასულის, ვაჟია, რომლის სახელს რიგი გმირობა უკავშირდება:</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მღერ უმცროსი გვევლინება. პირველი სანასარისა და დეჰცუნის, ქაჯთა მეფის ასულის, ვაჟია, რომლის სახელს რიგი გმირობა უკავშირდება:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ებრძვის შემზარავ ლომს, რომელიც სასუნში მიმავალ გზას კეტავს; იგი ხელით ატყავებს ლომს (აქედანაა მისი ეპითეტი – „ლომის</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ებრძვის შემზარავ ლომს, რომელიც სასუნში მიმავალ გზას კეტავს; იგი ხელით ატყავებს ლომს (აქედანაა მისი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ეპითეტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>– „ლომის გამტყავებელი“), რის შემდეგაც სასუნის მკვიდრნი პურს უხვად იღებენ; ამარცხებს დევებს; კლავს სიბნელისა და ქვესკნელის [[სიმბოლო]]ს – შავ ხარს. მღერ უმცროსი დავით სასუნელისა და ხანდუთ-ხათუნის ვაჟია, რომელიც ცხოვრებას მოგზაურობაში ატარებს და მუდმივად უსამართლობას ებრძვის; ამარცხებს დევ ქუფს, კაციჭამია დედაბერს, სასუნის მტრებს; წყალდიდობისაგან იხსნის ქ. ჯეზირს;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გამტყავებელი“), რის შემდეგაც სასუნის მკვიდრნი პურს უხვად იღებენ; ამარცხებს დევებს; კლავს სიბნელისა და ქვესკნელის [[სიმბოლო]]ს</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>– შავ ხარს. მღერ უმცროსი დავით სასუნელისა და ხანდუთ-ხათუნის ვაჟია, რომელიც ცხოვრებას მოგზაურობაში ატარებს და მუდმივად</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>უსამართლობას ებრძვის; ამარცხებს დევ ქუფს, კაციჭამია დედაბერს, სასუნის მტრებს; წყალდიდობისაგან იხსნის ქ. ჯეზირს;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხვდება რა სასუნში მობრუნებულ დავითს, რომელსაც ვერ ცნობს, ორთაბრძოლაში მიწაზე აგდებს (ვარიანტი: მამა-შვილს [[გაბრიელ ჰრეშთაქი|გაბრიელ-ჰრეშთაქი]] აშველებს); შერცხვენილი დავითი ვაჟს წყევლის: უშვილობასა და უკვდავებას უსურვებს. მღერი უსამართლობასთან [[ბრძოლა]]ში უმწეო აღმოჩნდა; მას მიწა უკვე ვეღარ იკავებს და ცხენთან ([[ქურიკ ჯალალი|ქურიკ ჯალალთან]]) ერთად მიწაში ეფლობა. იგი თავისი ბედის გადასაწყვეტად მშობლების საფლავთან მიდის; მშობლები ურჩევენ, წავიდეს გამოქვაბულში და ქვეყნის ცვლილებას დაელოდოს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხვდება რა სასუნში მობრუნებულ დავითს, რომელსაც ვერ ცნობს, ორთაბრძოლაში მიწაზე აგდებს (ვარიანტი: მამა-შვილს [[გაბრიელ ჰრეშთაქი|გაბრიელ-ჰრეშთაქი]] აშველებს); შერცხვენილი დავითი ვაჟს წყევლის: უშვილობასა და უკვდავებას უსურვებს. მღერი უსამართლობასთან [[ბრძოლა]]ში უმწეო აღმოჩნდა; მას მიწა უკვე ვეღარ იკავებს და ცხენთან ([[ქურიკ ჯალალი|ქურიკ ჯალალთან]]) ერთად მიწაში ეფლობა. იგი თავისი ბედის გადასაწყვეტად მშობლების საფლავთან მიდის; მშობლები ურჩევენ, წავიდეს გამოქვაბულში და ქვეყნის ცვლილებას დაელოდოს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%B0%E1%83%A0%E1%83%98&diff=66899&oldid=prev 2018-10-12T09:00:52Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:00, 12 ოქტომბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>– შავ ხარს. მღერ უმცროსი დავით სასუნელისა და ხანდუთ-ხათუნის ვაჟია, რომელიც ცხოვრებას მოგზაურობაში ატარებს და მუდმივად</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>– შავ ხარს. მღერ უმცროსი დავით სასუნელისა და ხანდუთ-ხათუნის ვაჟია, რომელიც ცხოვრებას მოგზაურობაში ატარებს და მუდმივად</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უსამართლობას ებრძვის; ამარცხებს დევ ქუფს, კაციჭამია დედაბერს, სასუნის მტრებს; წყალდიდობისაგან იხსნის ქ. ჯეზირს;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უსამართლობას ებრძვის; ამარცხებს დევ ქუფს, კაციჭამია დედაბერს, სასუნის მტრებს; წყალდიდობისაგან იხსნის ქ. ჯეზირს;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ხვდება რა სასუნში მობრუნებულ დავითს, რომელსაც ვერ ცნობს, ორთაბრძოლაში მიწაზე აგდებს (ვარიანტი: მამა-შვილს [[გაბრიელ ჰრეშთაქი|გაბრიელ-ჰრეშთაქი]] აშველებს); შერცხვენილი დავითი ვაჟს წყევლის: უშვილობასა და უკვდავებას უსურვებს. მღერი უსამართლობასთან [[ბრძოლა]]ში უმწეო აღმოჩნდა; მას მიწა უკვე ვეღარ იკავებს და ცხენთან ([[<del class="diffchange diffchange-inline">ქურკიკ </del>ჯალალი|<del class="diffchange diffchange-inline">კურკიკ </del>ჯალალთან]]) ერთად მიწაში ეფლობა. იგი თავისი ბედის გადასაწყვეტად მშობლების საფლავთან მიდის; მშობლები ურჩევენ, წავიდეს გამოქვაბულში და ქვეყნის ცვლილებას დაელოდოს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ხვდება რა სასუნში მობრუნებულ დავითს, რომელსაც ვერ ცნობს, ორთაბრძოლაში მიწაზე აგდებს (ვარიანტი: მამა-შვილს [[გაბრიელ ჰრეშთაქი|გაბრიელ-ჰრეშთაქი]] აშველებს); შერცხვენილი დავითი ვაჟს წყევლის: უშვილობასა და უკვდავებას უსურვებს. მღერი უსამართლობასთან [[ბრძოლა]]ში უმწეო აღმოჩნდა; მას მიწა უკვე ვეღარ იკავებს და ცხენთან ([[<ins class="diffchange diffchange-inline">ქურიკ </ins>ჯალალი|<ins class="diffchange diffchange-inline">ქურიკ </ins>ჯალალთან]]) ერთად მიწაში ეფლობა. იგი თავისი ბედის გადასაწყვეტად მშობლების საფლავთან მიდის; მშობლები ურჩევენ, წავიდეს გამოქვაბულში და ქვეყნის ცვლილებას დაელოდოს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სხვა ვერსიით, მღერს [[მღვიმე|მღვიმისკენ]] მიმავალ გზას გრძნეული ყვავი ასწავლის. წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ (ვარიანტი: ყოველ შაბათს) მღერი გამოდის გამოქვაბულიდან და სინჯავს – მიწა ხომ არ გამყარდა; როცა რწმუნდება, რომ მიწა მის სიმძიმეს ვეღარ უძლებს, კვლავ უკან ბრუნდება. ერთ მწყემსს მღერი ეუბნება, რომ გამოქვაბულიდან საბოლოოდ მხოლოდ მაშინ დატოვებს, როცა ქვეყანა სამართლიანი გახდება, როცა [[ხორბალი|ხორბლის]] მარცვალი კაკლისტოლა გახდება, ხოლო [[ქერი]]სა – ასკილის ნაყოფზე დიდი. თქმულებათა ცალკეული ვერსიების თანახმად, კლდეში, სადაც მღერი იმყოფება, მუდმივი [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთელი]] ანთია, „ბედის ბორბალი“ ტრიალებს; როცა ბორბალი გაჩერდება, მღერი გამოვა და უსამართლო ქვეყანას დაანგრევს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სხვა ვერსიით, მღერს [[მღვიმე|მღვიმისკენ]] მიმავალ გზას გრძნეული ყვავი ასწავლის. წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ (ვარიანტი: ყოველ შაბათს) მღერი გამოდის გამოქვაბულიდან და სინჯავს – მიწა ხომ არ გამყარდა; როცა რწმუნდება, რომ მიწა მის სიმძიმეს ვეღარ უძლებს, კვლავ უკან ბრუნდება. ერთ მწყემსს მღერი ეუბნება, რომ გამოქვაბულიდან საბოლოოდ მხოლოდ მაშინ დატოვებს, როცა ქვეყანა სამართლიანი გახდება, როცა [[ხორბალი|ხორბლის]] მარცვალი კაკლისტოლა გახდება, ხოლო [[ქერი]]სა – ასკილის ნაყოფზე დიდი. თქმულებათა ცალკეული ვერსიების თანახმად, კლდეში, სადაც მღერი იმყოფება, მუდმივი [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთელი]] ანთია, „ბედის ბორბალი“ ტრიალებს; როცა ბორბალი გაჩერდება, მღერი გამოვა და უსამართლო ქვეყანას დაანგრევს.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%B0%E1%83%A0%E1%83%98&diff=66390&oldid=prev 2018-10-01T12:43:40Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;მიჰრ-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(სომხ. Միհր&#039;&#039;) – სომხური წარმართული <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98" title="პანთეონი">პანთეონის</a> ციური ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''მიჰრ-ი''' ''(სომხ. Միհր'') – სომხური წარმართული [[პანთეონი]]ს ციური სინათლის, სიკეთისა და სამართლიანობის მზიურ-ცეცხლოვანი ღმერთი, [[არამაზდი]]ს ვაჟი. <br /> <br /> თრჷნდეზის დღეობაზე კოცონის გარშემო ფერხულის გამართვისა და მასზე გადახტომის ჩვეულება, როგორც ჩანს, მიჰრის სახელობის [[დღესასწაული|დღესასწაულს]] უკავშირდება, და მზისა და ცეცხლის ცხოველმყოფელი ძალის შესახებ ძველსომხურ წარმოდგენებს ასახავს. <br /> ქრისტიანულ ეპოქაში მან ტრანსფორმაცია განიცადა და [[მირქმა|მირქმის]] დღესასწაულს დაუკავშირდა („[[თიარინდაღაჟი|თჲარ ჷნდ აღაჟ-ი]]“). თებერვლის თვის სომხური სახელწოდება მეჰექან-ი („მიჰრისა“), აგრეთვე სომხური მეჰეანი („საკერპე, ბომონი“) მიჰრის სახელიდან მომდინარეობს.<br /> <br /> სომხურ ონომასტიკაში (ტოპონიმიკის ჩათვლით) მიჰრის სახელიდან ნაწარმოები 150-ზე მეტი დასახელება ითვლება. მიჰრის<br /> ტრანსფორმირებული სახე შეიცნობა ეპოსში („დავით სასუნელი“), სადაც ერთიანი მიჰრის ნაცვლად მღერ უფროსი და მისი შვილიშვილი<br /> მღერ უმცროსი გვევლინება. პირველი სანასარისა და დეჰცუნის, ქაჯთა მეფის ასულის, ვაჟია, რომლის სახელს რიგი გმირობა უკავშირდება:<br /> ებრძვის შემზარავ ლომს, რომელიც სასუნში მიმავალ გზას კეტავს; იგი ხელით ატყავებს ლომს (აქედანაა მისი ეპითეტი – „ლომის<br /> გამტყავებელი“), რის შემდეგაც სასუნის მკვიდრნი პურს უხვად იღებენ; ამარცხებს დევებს; კლავს სიბნელისა და ქვესკნელის [[სიმბოლო]]ს<br /> – შავ ხარს. მღერ უმცროსი დავით სასუნელისა და ხანდუთ-ხათუნის ვაჟია, რომელიც ცხოვრებას მოგზაურობაში ატარებს და მუდმივად<br /> უსამართლობას ებრძვის; ამარცხებს დევ ქუფს, კაციჭამია დედაბერს, სასუნის მტრებს; წყალდიდობისაგან იხსნის ქ. ჯეზირს;<br /> ხვდება რა სასუნში მობრუნებულ დავითს, რომელსაც ვერ ცნობს, ორთაბრძოლაში მიწაზე აგდებს (ვარიანტი: მამა-შვილს [[გაბრიელ ჰრეშთაქი|გაბრიელ-ჰრეშთაქი]] აშველებს); შერცხვენილი დავითი ვაჟს წყევლის: უშვილობასა და უკვდავებას უსურვებს. მღერი უსამართლობასთან [[ბრძოლა]]ში უმწეო აღმოჩნდა; მას მიწა უკვე ვეღარ იკავებს და ცხენთან ([[ქურკიკ ჯალალი|კურკიკ ჯალალთან]]) ერთად მიწაში ეფლობა. იგი თავისი ბედის გადასაწყვეტად მშობლების საფლავთან მიდის; მშობლები ურჩევენ, წავიდეს გამოქვაბულში და ქვეყნის ცვლილებას დაელოდოს. <br /> <br /> სხვა ვერსიით, მღერს [[მღვიმე|მღვიმისკენ]] მიმავალ გზას გრძნეული ყვავი ასწავლის. წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ (ვარიანტი: ყოველ შაბათს) მღერი გამოდის გამოქვაბულიდან და სინჯავს – მიწა ხომ არ გამყარდა; როცა რწმუნდება, რომ მიწა მის სიმძიმეს ვეღარ უძლებს, კვლავ უკან ბრუნდება. ერთ მწყემსს მღერი ეუბნება, რომ გამოქვაბულიდან საბოლოოდ მხოლოდ მაშინ დატოვებს, როცა ქვეყანა სამართლიანი გახდება, როცა [[ხორბალი|ხორბლის]] მარცვალი კაკლისტოლა გახდება, ხოლო [[ქერი]]სა – ასკილის ნაყოფზე დიდი. თქმულებათა ცალკეული ვერსიების თანახმად, კლდეში, სადაც მღერი იმყოფება, მუდმივი [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთელი]] ანთია, „ბედის ბორბალი“ ტრიალებს; როცა ბორბალი გაჩერდება, მღერი გამოვა და უსამართლო ქვეყანას დაანგრევს.<br /> <br /> სტრაბონის მოწმობით, მიჰრის დღესასწაულებზე მზის ღმერთს დიდი რაოდენობით ცხენებს სწირავდნენ. [[ქსენოფონტი|ქსენოფონტეს]], როგორც ამას თავად წერს, ერთ-ერთი სოფლის მამასახლისისთვის თავისი ცხენი მიუცია, რათა იგი მზის ღმერთისთვის შეეწირათ. <br /> <br /> მიჰრის სახელობის სამლოცავებიდან ცნობილია ბაგაიარიჯის (თურქეთი) ტაძარი, სადაც ელინისტურ ხანაში ცეცხლის ღმერთის მჭედელ [[ჰეფესტო]]ს სტატუეტი დაუდგამთ. გარნში მდებარე მიჰრის ტაძარი, რომელიც სომეხ მეფეთა საზაფხულო რეზიდენციაში I ს-ში აუგიათ, მდ. აზათის ხეობის თავზე დღემდე დგას.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *Абрамян Л. Герой, прикованный на горе: перекрывающиеся ландшафты и мифы // Сборник статей к 60-летию Альберта Кашфулловича Байбурина. СПб., 2007; <br /> *Арутюнян С. Б. Михр // Мифологический словарь. Гл. редактор Е. М. Мелетинский. М., 1991; <br /> *Вардумян Г. Д. Дохристианский пантеон // Армяне. Ответственные редакторы: Л. М. Варданян, Г. Г. Саркисян, А. Е. Тер-Саркисянц. М., 2012; <br /> *Давид Сасунский. Армянский народный эпос. М., 1958; <br /> *Петросян А. Армянский эпос и мифология. Истоки. Миф и история. Ереван, 2002; <br /> *მისივე, Армянский Мхер, Западный Митра и урартский Халди // Армянский эпос «Сасунские удальцы» и мировое эпическое наследие. Ереван, 2004.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br /> [[კატეგორია:სომხური მითები]]<br /> [[კატეგორია:ღმერთები]]<br /> [[კატეგორია:სომხური ღვთაებანი]]</div>

Echelidze