https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94 2026-04-25T20:14:40Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=236926&oldid=prev 2024-10-23T09:00:20Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:00, 23 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთადერთი დოკუმენტი მოსეს შესახებ არის [[ბიბლია]], რომელშიც მოსეს ხუთი წიგნიც შედის (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა და მეორე რჯულისა). სწორედ ამ წიგნებშია აღწერილი ებრაელთა გამოსვლა ეგვიპტის ტყვეობიდან და „[[აღთქმული მიწა|აღთქმული მიწის]]“, [[ქანაანი|ქანაანის]] საზღვრამდე მისვლა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთადერთი დოკუმენტი მოსეს შესახებ არის [[ბიბლია]], რომელშიც მოსეს ხუთი წიგნიც შედის (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა და მეორე რჯულისა). სწორედ ამ წიგნებშია აღწერილი ებრაელთა გამოსვლა ეგვიპტის ტყვეობიდან და „[[აღთქმული მიწა|აღთქმული მიწის]]“, [[ქანაანი|ქანაანის]] საზღვრამდე მისვლა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოსვლის წიგნის მიხედვით მოსეს მშობლები ლევის ტომიდან იყვნენ. მისი დაბადების პერიოდში ეგვიპტის [[ფარაონი]]ს ზუსტი ვინაობა არ არის დაზუსტებული და სავარაუდოდ რამზეს II (ძვ.წ. 1300-1234), ამენჰოტეპ IV (ეხნატონი, ძვ.წ. 1383-1365) და [[თუტმოს III]] (ძვ.წ. 1503-1449) ივარაუდება. რამზეს II-ზე ვარაუდს ის უდევს საფუძვლად, რომ ეს ფარაონი გოშენში (ეგვიპტის ნაწილი, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ იგივე ჰაბირუ). ერთ-ერთი ეგვიპტური დოკუმენტის, შმოთის წიგნის მიხედვით ებრაელები აქტიურად მონაწილეობდნენ რამზესის მშენებლობებში. იმ პერიოდში ფარაონი ახალ ქალაქს, პერ-რამზესს აშენებდა, რომლის მშენებლობისას გამოუყენებია ებრაელებიც. თუმცა ამავე ვერსიაში აღინიშნება, რომ ებრაელთა გამოსვლა რამზეს II-ს მემკვიდრის, მერნეპტახის დროს მოხდა. მეორე ვერსია ამტკიცებს, რომ მოსე ამენჰოტეპ IV ეხნატონის დროს იყო. ამ ვერსიას ასაბუთებენ ეხნატონის რელიგიური რეფორმებით, რომელიც ერთი ღმერთის, ატონის თაყვანისცემას ითვალისწინებდა. ფარაონს სურდა ყველა სხვა ღმერთი მოეშორებინა და ერთადერთი და უძლიერესი, მზის ღვთაება ატონი დაეტოვებინა. თუმცა არის კიდევ ერთი ვერსია, თითქოს ეხნატონის დროს ეგვიპტეში [[იოსები (ძველი აღთქმა)|იოსები]] იყო და არა მოსე. თუტმოს III-ზე ვერსიას ამტკიცებენ მერნეპტახის ერთ-ერთ სტელის მიხედვით, სადაც წერია, რომ ფარაონი იბრძოდა „ქაანის“ (ალბათ [[ქანაანი]] იგულისხმება) მიწაზე „ისირაელის“ ხალხის წინააღმდეგ. თუ ამაში ისრაელთან ომი იგულისხმება მაშინ ჩანს, რომ ებრაელები რამზეს II-ს და მერნეპტახის დროს უკვე გამოსულები იყვნენ ეგვიპტიდან და ქანაანიც დაპყრობილი ჰქონდათ. ამიტომ შეიძლება ისინი თუტმოს III-ს დროს გამოსულიყვნენ. ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამ ვარაუდებიდან არის რამზეს II-ს შესახებ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოსვლის წიგნის მიხედვით მოსეს მშობლები ლევის ტომიდან იყვნენ. მისი დაბადების პერიოდში ეგვიპტის [[ფარაონი]]ს ზუსტი ვინაობა არ არის დაზუსტებული და სავარაუდოდ რამზეს II (ძვ.წ. 1300-1234), ამენჰოტეპ IV (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ეხნატონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ძვ.წ. 1383-1365) და [[თუტმოს III]] (ძვ.წ. 1503-1449) ივარაუდება. რამზეს II-ზე ვარაუდს ის უდევს საფუძვლად, რომ ეს ფარაონი გოშენში (ეგვიპტის ნაწილი, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ იგივე ჰაბირუ). ერთ-ერთი ეგვიპტური დოკუმენტის, შმოთის წიგნის მიხედვით ებრაელები აქტიურად მონაწილეობდნენ რამზესის მშენებლობებში. იმ პერიოდში ფარაონი ახალ ქალაქს, პერ-რამზესს აშენებდა, რომლის მშენებლობისას გამოუყენებია ებრაელებიც. თუმცა ამავე ვერსიაში აღინიშნება, რომ ებრაელთა გამოსვლა რამზეს II-ს მემკვიდრის, მერნეპტახის დროს მოხდა. მეორე ვერსია ამტკიცებს, რომ მოსე ამენჰოტეპ IV ეხნატონის დროს იყო. ამ ვერსიას ასაბუთებენ ეხნატონის რელიგიური რეფორმებით, რომელიც ერთი ღმერთის, ატონის თაყვანისცემას ითვალისწინებდა. ფარაონს სურდა ყველა სხვა ღმერთი მოეშორებინა და ერთადერთი და უძლიერესი, მზის ღვთაება ატონი დაეტოვებინა. თუმცა არის კიდევ ერთი ვერსია, თითქოს ეხნატონის დროს ეგვიპტეში [[იოსები (ძველი აღთქმა)|იოსები]] იყო და არა მოსე. თუტმოს III-ზე ვერსიას ამტკიცებენ მერნეპტახის ერთ-ერთ სტელის მიხედვით, სადაც წერია, რომ ფარაონი იბრძოდა „ქაანის“ (ალბათ [[ქანაანი]] იგულისხმება) მიწაზე „ისირაელის“ ხალხის წინააღმდეგ. თუ ამაში ისრაელთან ომი იგულისხმება მაშინ ჩანს, რომ ებრაელები რამზეს II-ს და მერნეპტახის დროს უკვე გამოსულები იყვნენ ეგვიპტიდან და ქანაანიც დაპყრობილი ჰქონდათ. ამიტომ შეიძლება ისინი თუტმოს III-ს დროს გამოსულიყვნენ. ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამ ვარაუდებიდან არის რამზეს II-ს შესახებ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონმა ბრძანა ეგვიპტეში ყველა ებრაელი ახალდაბადებული ბიჭის ამოხოცვა, თუმცა მოსე გადარჩა (ბიბლიის მიხედვით დედამისმა იოსაბედმა შვილი ნილოსში ჩაუშვა კალათით და შემდეგ ფარაონის ასულმა იპოვა). არსებობს ვარაუდი, რომ ეგვიპტელი პრინცესა რამზეს II-ს ასული, ტერმუტისი იყო, მეორე ვარაუდით ხატშესუფტი, თუტმოს I-ს ასული. ებრაელები ეგვიპტელ პრინცესას ბათიას (უფლის ასულს) უწოდებენ და წერენ, რომ მან მოსესთან ერთად დატოვა ეგვიპტე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონმა ბრძანა ეგვიპტეში ყველა ებრაელი ახალდაბადებული ბიჭის ამოხოცვა, თუმცა მოსე გადარჩა (ბიბლიის მიხედვით დედამისმა იოსაბედმა შვილი ნილოსში ჩაუშვა კალათით და შემდეგ ფარაონის ასულმა იპოვა). არსებობს ვარაუდი, რომ ეგვიპტელი პრინცესა რამზეს II-ს ასული, ტერმუტისი იყო, მეორე ვარაუდით ხატშესუფტი, თუტმოს I-ს ასული. ებრაელები ეგვიპტელ პრინცესას ბათიას (უფლის ასულს) უწოდებენ და წერენ, რომ მან მოსესთან ერთად დატოვა ეგვიპტე. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=236862&oldid=prev 2024-10-22T21:18:45Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:18, 22 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთადერთი დოკუმენტი მოსეს შესახებ არის [[ბიბლია]], რომელშიც მოსეს ხუთი წიგნიც შედის (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა და მეორე რჯულისა). სწორედ ამ წიგნებშია აღწერილი ებრაელთა გამოსვლა ეგვიპტის ტყვეობიდან და „[[აღთქმული მიწა|აღთქმული მიწის]]“, [[ქანაანი|ქანაანის]] საზღვრამდე მისვლა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთადერთი დოკუმენტი მოსეს შესახებ არის [[ბიბლია]], რომელშიც მოსეს ხუთი წიგნიც შედის (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა და მეორე რჯულისა). სწორედ ამ წიგნებშია აღწერილი ებრაელთა გამოსვლა ეგვიპტის ტყვეობიდან და „[[აღთქმული მიწა|აღთქმული მიწის]]“, [[ქანაანი|ქანაანის]] საზღვრამდე მისვლა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოსვლის წიგნის მიხედვით მოსეს მშობლები ლევის ტომიდან იყვნენ. მისი დაბადების პერიოდში ეგვიპტის <del class="diffchange diffchange-inline">ფარაონის </del>ზუსტი ვინაობა არ არის დაზუსტებული და სავარაუდოდ რამზეს II (ძვ.წ. 1300-1234), ამენჰოტეპ IV (ეხნატონი, ძვ.წ. 1383-1365) და [[თუტმოს III]] (ძვ.წ. 1503-1449) ივარაუდება. რამზეს II-ზე ვარაუდს ის უდევს საფუძვლად, რომ ეს ფარაონი გოშენში (ეგვიპტის ნაწილი, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ იგივე ჰაბირუ). ერთ-ერთი ეგვიპტური დოკუმენტის, შმოთის წიგნის მიხედვით ებრაელები აქტიურად მონაწილეობდნენ რამზესის მშენებლობებში. იმ პერიოდში ფარაონი ახალ ქალაქს, პერ-რამზესს აშენებდა, რომლის მშენებლობისას გამოუყენებია ებრაელებიც. თუმცა ამავე ვერსიაში აღინიშნება, რომ ებრაელთა გამოსვლა რამზეს II-ს მემკვიდრის, მერნეპტახის დროს მოხდა. მეორე ვერსია ამტკიცებს, რომ მოსე ამენჰოტეპ IV ეხნატონის დროს იყო. ამ ვერსიას ასაბუთებენ ეხნატონის რელიგიური რეფორმებით, რომელიც ერთი ღმერთის, ატონის თაყვანისცემას ითვალისწინებდა. ფარაონს სურდა ყველა სხვა ღმერთი მოეშორებინა და ერთადერთი და უძლიერესი, მზის ღვთაება ატონი დაეტოვებინა. თუმცა არის კიდევ ერთი ვერსია, თითქოს ეხნატონის დროს ეგვიპტეში [[იოსები (ძველი აღთქმა)|იოსები]] იყო და არა მოსე. თუტმოს III-ზე ვერსიას ამტკიცებენ მერნეპტახის ერთ-ერთ სტელის მიხედვით, სადაც წერია, რომ ფარაონი იბრძოდა „ქაანის“ (ალბათ [[ქანაანი]] იგულისხმება) მიწაზე „ისირაელის“ ხალხის წინააღმდეგ. თუ ამაში ისრაელთან ომი იგულისხმება მაშინ ჩანს, რომ ებრაელები რამზეს II-ს და მერნეპტახის დროს უკვე გამოსულები იყვნენ ეგვიპტიდან და ქანაანიც დაპყრობილი ჰქონდათ. ამიტომ შეიძლება ისინი თუტმოს III-ს დროს გამოსულიყვნენ. ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამ ვარაუდებიდან არის რამზეს II-ს შესახებ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოსვლის წიგნის მიხედვით მოსეს მშობლები ლევის ტომიდან იყვნენ. მისი დაბადების პერიოდში ეგვიპტის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფარაონი]]ს </ins>ზუსტი ვინაობა არ არის დაზუსტებული და სავარაუდოდ რამზეს II (ძვ.წ. 1300-1234), ამენჰოტეპ IV (ეხნატონი, ძვ.წ. 1383-1365) და [[თუტმოს III]] (ძვ.წ. 1503-1449) ივარაუდება. რამზეს II-ზე ვარაუდს ის უდევს საფუძვლად, რომ ეს ფარაონი გოშენში (ეგვიპტის ნაწილი, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ იგივე ჰაბირუ). ერთ-ერთი ეგვიპტური დოკუმენტის, შმოთის წიგნის მიხედვით ებრაელები აქტიურად მონაწილეობდნენ რამზესის მშენებლობებში. იმ პერიოდში ფარაონი ახალ ქალაქს, პერ-რამზესს აშენებდა, რომლის მშენებლობისას გამოუყენებია ებრაელებიც. თუმცა ამავე ვერსიაში აღინიშნება, რომ ებრაელთა გამოსვლა რამზეს II-ს მემკვიდრის, მერნეპტახის დროს მოხდა. მეორე ვერსია ამტკიცებს, რომ მოსე ამენჰოტეპ IV ეხნატონის დროს იყო. ამ ვერსიას ასაბუთებენ ეხნატონის რელიგიური რეფორმებით, რომელიც ერთი ღმერთის, ატონის თაყვანისცემას ითვალისწინებდა. ფარაონს სურდა ყველა სხვა ღმერთი მოეშორებინა და ერთადერთი და უძლიერესი, მზის ღვთაება ატონი დაეტოვებინა. თუმცა არის კიდევ ერთი ვერსია, თითქოს ეხნატონის დროს ეგვიპტეში [[იოსები (ძველი აღთქმა)|იოსები]] იყო და არა მოსე. თუტმოს III-ზე ვერსიას ამტკიცებენ მერნეპტახის ერთ-ერთ სტელის მიხედვით, სადაც წერია, რომ ფარაონი იბრძოდა „ქაანის“ (ალბათ [[ქანაანი]] იგულისხმება) მიწაზე „ისირაელის“ ხალხის წინააღმდეგ. თუ ამაში ისრაელთან ომი იგულისხმება მაშინ ჩანს, რომ ებრაელები რამზეს II-ს და მერნეპტახის დროს უკვე გამოსულები იყვნენ ეგვიპტიდან და ქანაანიც დაპყრობილი ჰქონდათ. ამიტომ შეიძლება ისინი თუტმოს III-ს დროს გამოსულიყვნენ. ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამ ვარაუდებიდან არის რამზეს II-ს შესახებ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონმა ბრძანა ეგვიპტეში ყველა ებრაელი ახალდაბადებული ბიჭის ამოხოცვა, თუმცა მოსე გადარჩა (ბიბლიის მიხედვით დედამისმა იოსაბედმა შვილი ნილოსში ჩაუშვა კალათით და შემდეგ ფარაონის ასულმა იპოვა). არსებობს ვარაუდი, რომ ეგვიპტელი პრინცესა რამზეს II-ს ასული, ტერმუტისი იყო, მეორე ვარაუდით ხატშესუფტი, თუტმოს I-ს ასული. ებრაელები ეგვიპტელ პრინცესას ბათიას (უფლის ასულს) უწოდებენ და წერენ, რომ მან მოსესთან ერთად დატოვა ეგვიპტე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონმა ბრძანა ეგვიპტეში ყველა ებრაელი ახალდაბადებული ბიჭის ამოხოცვა, თუმცა მოსე გადარჩა (ბიბლიის მიხედვით დედამისმა იოსაბედმა შვილი ნილოსში ჩაუშვა კალათით და შემდეგ ფარაონის ასულმა იპოვა). არსებობს ვარაუდი, რომ ეგვიპტელი პრინცესა რამზეს II-ს ასული, ტერმუტისი იყო, მეორე ვარაუდით ხატშესუფტი, თუტმოს I-ს ასული. ებრაელები ეგვიპტელ პრინცესას ბათიას (უფლის ასულს) უწოდებენ და წერენ, რომ მან მოსესთან ერთად დატოვა ეგვიპტე. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=236571&oldid=prev 2024-10-18T09:05:36Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:05, 18 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთადერთი დოკუმენტი მოსეს შესახებ არის [[ბიბლია]], რომელშიც მოსეს ხუთი წიგნიც შედის (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა და მეორე რჯულისა). სწორედ ამ წიგნებშია აღწერილი ებრაელთა გამოსვლა ეგვიპტის ტყვეობიდან და „[[აღთქმული მიწა|აღთქმული მიწის]]“, [[ქანაანი|ქანაანის]] საზღვრამდე მისვლა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთადერთი დოკუმენტი მოსეს შესახებ არის [[ბიბლია]], რომელშიც მოსეს ხუთი წიგნიც შედის (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა და მეორე რჯულისა). სწორედ ამ წიგნებშია აღწერილი ებრაელთა გამოსვლა ეგვიპტის ტყვეობიდან და „[[აღთქმული მიწა|აღთქმული მიწის]]“, [[ქანაანი|ქანაანის]] საზღვრამდე მისვლა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოსვლის წიგნის მიხედვით მოსეს მშობლები ლევის ტომიდან იყვნენ. მისი დაბადების პერიოდში ეგვიპტის ფარაონის ზუსტი ვინაობა არ არის დაზუსტებული და სავარაუდოდ რამზეს II (ძვ.წ. 1300-1234), ამენჰოტეპ IV (ეხნატონი, ძვ.წ. 1383-1365) და [[თუტმოს III]] (ძვ.წ. 1503-1449) ივარაუდება. რამზეს II-ზე ვარაუდს ის უდევს საფუძვლად, რომ ეს ფარაონი გოშენში (ეგვიპტის ნაწილი, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ იგივე ჰაბირუ). ერთ-ერთი ეგვიპტური დოკუმენტის, შმოთის წიგნის მიხედვით ებრაელები აქტიურად მონაწილეობდნენ რამზესის მშენებლობებში. იმ პერიოდში ფარაონი ახალ ქალაქს, პერ-რამზესს აშენებდა, რომლის მშენებლობისას გამოუყენებია ებრაელებიც. თუმცა ამავე ვერსიაში აღინიშნება, რომ ებრაელთა გამოსვლა რამზეს II-ს მემკვიდრის, მერნეპტახის დროს მოხდა. მეორე ვერსია ამტკიცებს, რომ მოსე ამენჰოტეპ IV ეხნატონის დროს იყო. ამ <del class="diffchange diffchange-inline">ეერსიას </del>ასაბუთებენ ეხნატონის რელიგიური რეფორმებით, რომელიც ერთი ღმერთის, ატონის თაყვანისცემას ითვალისწინებდა. ფარაონს სურდა ყველა სხვა ღმერთი მოეშორებინა და ერთადერთი და უძლიერესი, მზის ღვთაება ატონი დაეტოვებინა. თუმცა არის კიდევ ერთი ვერსია, თითქოს ეხნატონის დროს ეგვიპტეში [[იოსები (ძველი აღთქმა)|იოსები]] იყო და არა მოსე. თუტმოს III-ზე ვერსიას ამტკიცებენ მერნეპტახის ერთ-ერთ სტელის მიხედვით, სადაც წერია, რომ ფარაონი იბრძოდა „ქაანის“ (ალბათ [[ქანაანი]] იგულისხმება) მიწაზე „ისირაელის“ ხალხის წინააღმდეგ. თუ ამაში ისრაელთან ომი იგულისხმება მაშინ ჩანს, რომ ებრაელები რამზეს II-ს და მერნეპტახის დროს უკვე გამოსულები იყვნენ ეგვიპტიდან და ქანაანიც დაპყრობილი ჰქონდათ. ამიტომ შეიძლება ისინი თუტმოს III-ს დროს გამოსულიყვნენ. ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამ ვარაუდებიდან არის რამზეს II-ს შესახებ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გამოსვლის წიგნის მიხედვით მოსეს მშობლები ლევის ტომიდან იყვნენ. მისი დაბადების პერიოდში ეგვიპტის ფარაონის ზუსტი ვინაობა არ არის დაზუსტებული და სავარაუდოდ რამზეს II (ძვ.წ. 1300-1234), ამენჰოტეპ IV (ეხნატონი, ძვ.წ. 1383-1365) და [[თუტმოს III]] (ძვ.წ. 1503-1449) ივარაუდება. რამზეს II-ზე ვარაუდს ის უდევს საფუძვლად, რომ ეს ფარაონი გოშენში (ეგვიპტის ნაწილი, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ იგივე ჰაბირუ). ერთ-ერთი ეგვიპტური დოკუმენტის, შმოთის წიგნის მიხედვით ებრაელები აქტიურად მონაწილეობდნენ რამზესის მშენებლობებში. იმ პერიოდში ფარაონი ახალ ქალაქს, პერ-რამზესს აშენებდა, რომლის მშენებლობისას გამოუყენებია ებრაელებიც. თუმცა ამავე ვერსიაში აღინიშნება, რომ ებრაელთა გამოსვლა რამზეს II-ს მემკვიდრის, მერნეპტახის დროს მოხდა. მეორე ვერსია ამტკიცებს, რომ მოსე ამენჰოტეპ IV ეხნატონის დროს იყო. ამ <ins class="diffchange diffchange-inline">ვერსიას </ins>ასაბუთებენ ეხნატონის რელიგიური რეფორმებით, რომელიც ერთი ღმერთის, ატონის თაყვანისცემას ითვალისწინებდა. ფარაონს სურდა ყველა სხვა ღმერთი მოეშორებინა და ერთადერთი და უძლიერესი, მზის ღვთაება ატონი დაეტოვებინა. თუმცა არის კიდევ ერთი ვერსია, თითქოს ეხნატონის დროს ეგვიპტეში [[იოსები (ძველი აღთქმა)|იოსები]] იყო და არა მოსე. თუტმოს III-ზე ვერსიას ამტკიცებენ მერნეპტახის ერთ-ერთ სტელის მიხედვით, სადაც წერია, რომ ფარაონი იბრძოდა „ქაანის“ (ალბათ [[ქანაანი]] იგულისხმება) მიწაზე „ისირაელის“ ხალხის წინააღმდეგ. თუ ამაში ისრაელთან ომი იგულისხმება მაშინ ჩანს, რომ ებრაელები რამზეს II-ს და მერნეპტახის დროს უკვე გამოსულები იყვნენ ეგვიპტიდან და ქანაანიც დაპყრობილი ჰქონდათ. ამიტომ შეიძლება ისინი თუტმოს III-ს დროს გამოსულიყვნენ. ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამ ვარაუდებიდან არის რამზეს II-ს შესახებ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონმა ბრძანა ეგვიპტეში ყველა ებრაელი ახალდაბადებული ბიჭის ამოხოცვა, თუმცა მოსე გადარჩა (ბიბლიის მიხედვით დედამისმა იოსაბედმა შვილი ნილოსში ჩაუშვა კალათით და შემდეგ ფარაონის ასულმა იპოვა). არსებობს ვარაუდი, რომ ეგვიპტელი პრინცესა რამზეს II-ს ასული, ტერმუტისი იყო, მეორე ვარაუდით ხატშესუფტი, თუტმოს I-ს ასული. ებრაელები ეგვიპტელ პრინცესას ბათიას (უფლის ასულს) უწოდებენ და წერენ, რომ მან მოსესთან ერთად დატოვა ეგვიპტე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონმა ბრძანა ეგვიპტეში ყველა ებრაელი ახალდაბადებული ბიჭის ამოხოცვა, თუმცა მოსე გადარჩა (ბიბლიის მიხედვით დედამისმა იოსაბედმა შვილი ნილოსში ჩაუშვა კალათით და შემდეგ ფარაონის ასულმა იპოვა). არსებობს ვარაუდი, რომ ეგვიპტელი პრინცესა რამზეს II-ს ასული, ტერმუტისი იყო, მეორე ვარაუდით ხატშესუფტი, თუტმოს I-ს ასული. ებრაელები ეგვიპტელ პრინცესას ბათიას (უფლის ასულს) უწოდებენ და წერენ, რომ მან მოსესთან ერთად დატოვა ეგვიპტე. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=203122&oldid=prev 2023-09-15T17:28:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:28, 15 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით უფალი აალებული მაყვლის ბუჩქის სახით გამოეცხადა მოსეს და გამოუცხადა, რომ მას ებრაელი ერი ეგვიპტიდან უნდა გამოეყვანა. ამის შემდეგ მოსე დაბრუნდა ეგვიპტეში და ფარაონი ღვთისაგან მოვლენილი 10 სასჯელის შემდეგ აიძულა გაეშვა ებრაელები. სწორედ აქედან იწყება ებრაელი ხალხის მოგზაურობა აღთქმულ მიწამდე ანუ ქანაანამდე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით უფალი აალებული მაყვლის ბუჩქის სახით გამოეცხადა მოსეს და გამოუცხადა, რომ მას ებრაელი ერი ეგვიპტიდან უნდა გამოეყვანა. ამის შემდეგ მოსე დაბრუნდა ეგვიპტეში და ფარაონი ღვთისაგან მოვლენილი 10 სასჯელის შემდეგ აიძულა გაეშვა ებრაელები. სწორედ აქედან იწყება ებრაელი ხალხის მოგზაურობა აღთქმულ მიწამდე ანუ ქანაანამდე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით მოსემ ხალხი წითელ ზღვამდე მიიყვანა, იქ კი უფლის ძალით ორად გაყო წყალი და ისე გადაიყვანა მეორე ნაწილზე. ეს ბიბლიური ტექსტები დაახლოებით ასე იშიფრება: მოსემ, რომელმაც შეიტყო, რომ ფარაონის [[ჯარი]] უკან მოსდევდა (ბიბლია ამ ფაქტს აღწერს) გადაუხვია მთავარი გზიდან და სამხრეთით დაიძრა, შემდეგ კი ისევ ჩრდილოეთისკენ გაემართა და წითელი ზღვის მიადგა იმ ადგილას, სადაც წყალი ყველაზე დაბალი იყო და ზღვის მიქცევის დროს მასზე გადასვლა ისევე შეიძლებოდა, როგორც ჩვეულებრივ გზაზე. ბიბლიის მიხედვით მოსეს ცეცხლის სვეტი მიუძღოდა წინ, რომელიც გზას უჩვენებდა. ცეცხლის სვეტად ეგვიპტელებს მოეჩვენათ წინ მიმავალი ებრაელების უამრავი დიდი ჩირაღდანი, რათა გზა გაენათებინათ ღამე სვლისთვის. როდესაც წითელ ზღვას მიაღწიეს ზღვის მიქცევა იყო დაწყებული, ამიტომ ებრაელები სწრაფად გავიდნენ მეორე ნაპირზე, ფარაონის ჯარის გამოჩენისას კი უკვე მოქცევა იყო დაწყებული და ეგვიპტელები იძულებულები გახდნენ თავი დაენებებინათ მოსეს დევნისთვის, რადგან ისინი უკვე ვეღარ დაეწეოდნენ ებრაელებს. მოსეს ამ მოქმედებებში ჩანს [[ადგილმდებარეობა|ადგილმდებარეობის]] კარგი მცოდნის და ტაქტიკოსი სამხედრო [[მეთაური|მეთაურის]] გამოცდილება. მან ყველაფერი სწორად გააკეთა და თავისი ხალხი საფრთხეს მოარიდა. ამის შემდეგ ებრაელები დაიძრნენ სინას ნახევარკუნძულის სამხრეთით, [[სინას მთა|სინას მთისკენ]]. ბიბლიის მიხედვით მთა ცეცხლს აფრქვევდა, დიდი ხმაური ისმოდა და ერგვლივ ყველაფერს აყრუებდა. მეცნიერთა მოსაზრებით სინას მთაზე მოიპოვებოდა სასარგებლო [[მადანი]], ამიტომ იქ გამართული იყო მაღაროები და სამჭედლოები, სადაც ლითონის ნივთებს და [[იარაღი (იურიდიული)|იარაღს]] ამზადებდნენ. [[სამჭედლო|სამჭედლოებიდან]] ყოველთვის დიდი ხმაური გამოდის „მითუმეტეს უამრავი სამჭედლოდან, ხოლო მუშაობაში იყენებდნენ ცეცხლსაც. შეიძლება ბიბლიური ლეგენდა ამ ფაქტს უკავშირდებოდეს. სწორედ სინას მთიდან ჩამოიტანა მოსემ [[ათი მცნება]] ორი ქვის ფიქალით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით მოსემ ხალხი წითელ ზღვამდე მიიყვანა, იქ კი უფლის ძალით ორად გაყო წყალი და ისე გადაიყვანა მეორე ნაწილზე. ეს ბიბლიური ტექსტები დაახლოებით ასე იშიფრება: მოსემ, რომელმაც შეიტყო, რომ ფარაონის [[ჯარი]] უკან მოსდევდა (ბიბლია ამ ფაქტს აღწერს) გადაუხვია მთავარი გზიდან და სამხრეთით დაიძრა, შემდეგ კი ისევ ჩრდილოეთისკენ გაემართა და წითელი ზღვის მიადგა იმ ადგილას, სადაც წყალი ყველაზე დაბალი იყო და ზღვის მიქცევის დროს მასზე გადასვლა ისევე შეიძლებოდა, როგორც ჩვეულებრივ გზაზე. ბიბლიის მიხედვით მოსეს ცეცხლის სვეტი მიუძღოდა წინ, რომელიც გზას უჩვენებდა. ცეცხლის სვეტად ეგვიპტელებს მოეჩვენათ წინ მიმავალი ებრაელების უამრავი დიდი ჩირაღდანი, რათა გზა გაენათებინათ ღამე სვლისთვის. როდესაც წითელ ზღვას მიაღწიეს ზღვის მიქცევა იყო დაწყებული, ამიტომ ებრაელები სწრაფად გავიდნენ მეორე ნაპირზე, ფარაონის ჯარის გამოჩენისას კი უკვე მოქცევა იყო დაწყებული და ეგვიპტელები იძულებულები გახდნენ თავი დაენებებინათ მოსეს დევნისთვის, რადგან ისინი უკვე ვეღარ დაეწეოდნენ ებრაელებს. მოსეს ამ მოქმედებებში ჩანს [[ადგილმდებარეობა|ადგილმდებარეობის]] კარგი მცოდნის და ტაქტიკოსი სამხედრო [[მეთაური|მეთაურის]] გამოცდილება. მან ყველაფერი სწორად გააკეთა და თავისი ხალხი საფრთხეს მოარიდა. ამის შემდეგ ებრაელები დაიძრნენ სინას ნახევარკუნძულის სამხრეთით, [[სინას მთა|სინას მთისკენ]]. ბიბლიის მიხედვით მთა ცეცხლს აფრქვევდა, დიდი ხმაური ისმოდა და ერგვლივ ყველაფერს აყრუებდა. მეცნიერთა მოსაზრებით სინას მთაზე მოიპოვებოდა სასარგებლო [[მადანი]], ამიტომ იქ გამართული იყო მაღაროები და სამჭედლოები, სადაც ლითონის ნივთებს და [[იარაღი (იურიდიული)|იარაღს]] ამზადებდნენ. [[სამჭედლო|სამჭედლოებიდან]] ყოველთვის დიდი ხმაური გამოდის „მითუმეტეს უამრავი სამჭედლოდან, ხოლო მუშაობაში იყენებდნენ ცეცხლსაც. შეიძლება ბიბლიური <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლეგენდა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ამ ფაქტს უკავშირდებოდეს. სწორედ სინას მთიდან ჩამოიტანა მოსემ [[ათი მცნება]] ორი ქვის ფიქალით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსემ და მისმა ძმამ, [[აარონი|აარონმა]] იცოდნენ, რომ ქანაანამდე მიღწევა რთული იქნებოდა და ალბათ ზოგჯერ იარაღის ძალითაც მოუწევდათ მოქმედება, ამიტომ მათ დაიწყეს იარაღის დამზადება და ებრაელი [[ბრძოლისუნარიანობა|ბრძოლისუნარიანი]] მამაკაცების [[შეიარაღება]] (შესაძლოა სიანს მთაზე მისვლის მთავარი მიზეზი სწორედ ეს ყოფილიყო). მოსემ ჯარი ეგვიპტური არმიის მოდელის მიხედვით მოაწყო, რადგან სწორედ ამ ქვეყანაში ცხოვრობდა და თან მაშინდელი ეგვიპტის არმია იმ დროის ერთ-ერთი საუკეთესო [[სამხედრო ძალა|სამხედრო ძალად]] ითვლებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსემ და მისმა ძმამ, [[აარონი|აარონმა]] იცოდნენ, რომ ქანაანამდე მიღწევა რთული იქნებოდა და ალბათ ზოგჯერ იარაღის ძალითაც მოუწევდათ მოქმედება, ამიტომ მათ დაიწყეს იარაღის დამზადება და ებრაელი [[ბრძოლისუნარიანობა|ბრძოლისუნარიანი]] მამაკაცების [[შეიარაღება]] (შესაძლოა სიანს მთაზე მისვლის მთავარი მიზეზი სწორედ ეს ყოფილიყო). მოსემ ჯარი ეგვიპტური არმიის მოდელის მიხედვით მოაწყო, რადგან სწორედ ამ ქვეყანაში ცხოვრობდა და თან მაშინდელი ეგვიპტის არმია იმ დროის ერთ-ერთი საუკეთესო [[სამხედრო ძალა|სამხედრო ძალად]] ითვლებოდა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=161760&oldid=prev 2022-07-26T11:22:48Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:22, 26 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ბრძოლის შემდეგ მოსემ გამოავლინა თავისი ხასიათის კიდევ ერთი თვისება, სისასტიკე. ყველა [[მოწინააღმდეგე (სამხედრო ტერმინი)|მოწინააღმდეგეს]], რომელიც ებრაელებს ქანაანამდე შეხვდათ ის საოცარი სისასტიკით გაუსწორდა. ქანაანისკენ მიმავალი ებრაელები გაუსწორდნენ მოსეს ცოლის თანამემამულეებს, [[მადიამელები|მადიამელებს]], რომლებიც სინას ნახევარკუნძულზე და პალესტინის სამხრეთით ცხოვრობდნენ. ბიბლიის მიხედვით მოსემ 12000 კაცი გაგზავნა მათ წინააღმდეგ სალაშქროდ. გამარჯვებულმა ებრაელებმა დახოცეს მადიამელი მეფეები: ევი, რეკემი, ცური, ხური და რება, ასევე მოკლეს ბაალამი ბეყორის ძე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ბრძოლის შემდეგ მოსემ გამოავლინა თავისი ხასიათის კიდევ ერთი თვისება, სისასტიკე. ყველა [[მოწინააღმდეგე (სამხედრო ტერმინი)|მოწინააღმდეგეს]], რომელიც ებრაელებს ქანაანამდე შეხვდათ ის საოცარი სისასტიკით გაუსწორდა. ქანაანისკენ მიმავალი ებრაელები გაუსწორდნენ მოსეს ცოლის თანამემამულეებს, [[მადიამელები|მადიამელებს]], რომლებიც სინას ნახევარკუნძულზე და პალესტინის სამხრეთით ცხოვრობდნენ. ბიბლიის მიხედვით მოსემ 12000 კაცი გაგზავნა მათ წინააღმდეგ სალაშქროდ. გამარჯვებულმა ებრაელებმა დახოცეს მადიამელი მეფეები: ევი, რეკემი, ცური, ხური და რება, ასევე მოკლეს ბაალამი ბეყორის ძე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსეს ჯარებმა დაამარცხეს ესებონელები, ასევე ამორევლები, რომელთაც მეფე სეონი მეთაურობდათ ბრძოლაში. ებრაელებმა დაამარცხეს ხეშბონის მეფე სიხონიც. მოსეს არმია შეიჭრა (ბაშანის) ქვეყანაში და გაანადგურა მათი მეფის, ოგის ძალები. ამ წარმატებული ლაშქრობის შემდეგ ებრაელები უკვე მდინარე [[იორდანე|იორდანეს]] გაღმა, [[იერიხონი|იერიხონთან]] ახლოს დაბანაკდნენ. ამან შეაშფოთა [[მოაბი|მოაბის]] მეფე, ბალაკ ციფორის ძემ და მტრის წინააღმდეგ მზადება დაიწყო (ბიბლიის მიხედვით მან დასახმარებლად უხმო წინასწარმეტყველ ბალაამს დასახმარებლად და ებრაელთა დასაწყევლად). მოაბთან ერთად მოსეს წინააღმდეგ გამოდიოდა მადიამელთა ნაწილი. მიუხედავად ამისა გამოცდილმა და კარგად შეიარაღებულმა მოსეს არმიამ კვლავ გაიმარჯვა და მოაბელები სასტიკად დაამარცხა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსეს ჯარებმა დაამარცხეს ესებონელები, ასევე ამორევლები, რომელთაც მეფე სეონი მეთაურობდათ ბრძოლაში. ებრაელებმა დაამარცხეს ხეშბონის მეფე სიხონიც. მოსეს არმია შეიჭრა (ბაშანის) ქვეყანაში და გაანადგურა მათი მეფის, ოგის ძალები. ამ წარმატებული ლაშქრობის შემდეგ ებრაელები უკვე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მდინარე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>[[იორდანე|იორდანეს]] გაღმა, [[იერიხონი|იერიხონთან]] ახლოს დაბანაკდნენ. ამან შეაშფოთა [[მოაბი|მოაბის]] მეფე, ბალაკ ციფორის ძემ და მტრის წინააღმდეგ მზადება დაიწყო (ბიბლიის მიხედვით მან დასახმარებლად უხმო წინასწარმეტყველ ბალაამს დასახმარებლად და ებრაელთა დასაწყევლად). მოაბთან ერთად მოსეს წინააღმდეგ გამოდიოდა მადიამელთა ნაწილი. მიუხედავად ამისა გამოცდილმა და კარგად შეიარაღებულმა მოსეს არმიამ კვლავ გაიმარჯვა და მოაბელები სასტიკად დაამარცხა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის ცნობებს თუ გავითვალისწინებთ მოსემ მოახერხა ურთულესი ლაშქრობის წარმატებით განხორციელება. ყველა მის მოქმედებაში ჩანს სამხედრო, ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ნიჭი და დიდი გამოცდილება, რის გარეშეც ებრაელთა ლეგენდარული გმირი ამდენი ღვაწლის დადებას ვერ შეძლებდა ქანაანამდე მიღწევაში, რის შემდეგაც ებრაელებს უკვე მისი შემცვლელი, იესო ნავეს ძე გაუძღვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის ცნობებს თუ გავითვალისწინებთ მოსემ მოახერხა ურთულესი ლაშქრობის წარმატებით განხორციელება. ყველა მის მოქმედებაში ჩანს სამხედრო, ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ნიჭი და დიდი გამოცდილება, რის გარეშეც ებრაელთა ლეგენდარული გმირი ამდენი ღვაწლის დადებას ვერ შეძლებდა ქანაანამდე მიღწევაში, რის შემდეგაც ებრაელებს უკვე მისი შემცვლელი, იესო ნავეს ძე გაუძღვა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=161233&oldid=prev 2022-07-21T09:01:11Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:01, 21 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით უფალი აალებული მაყვლის ბუჩქის სახით გამოეცხადა მოსეს და გამოუცხადა, რომ მას ებრაელი ერი ეგვიპტიდან უნდა გამოეყვანა. ამის შემდეგ მოსე დაბრუნდა ეგვიპტეში და ფარაონი ღვთისაგან მოვლენილი 10 სასჯელის შემდეგ აიძულა გაეშვა ებრაელები. სწორედ აქედან იწყება ებრაელი ხალხის მოგზაურობა აღთქმულ მიწამდე ანუ ქანაანამდე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით უფალი აალებული მაყვლის ბუჩქის სახით გამოეცხადა მოსეს და გამოუცხადა, რომ მას ებრაელი ერი ეგვიპტიდან უნდა გამოეყვანა. ამის შემდეგ მოსე დაბრუნდა ეგვიპტეში და ფარაონი ღვთისაგან მოვლენილი 10 სასჯელის შემდეგ აიძულა გაეშვა ებრაელები. სწორედ აქედან იწყება ებრაელი ხალხის მოგზაურობა აღთქმულ მიწამდე ანუ ქანაანამდე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით მოსემ ხალხი წითელ ზღვამდე მიიყვანა, იქ კი უფლის ძალით ორად გაყო წყალი და ისე გადაიყვანა მეორე ნაწილზე. ეს ბიბლიური ტექსტები დაახლოებით ასე იშიფრება: მოსემ, რომელმაც შეიტყო, რომ ფარაონის [[ჯარი]] უკან მოსდევდა (ბიბლია ამ ფაქტს აღწერს) გადაუხვია მთავარი გზიდან და სამხრეთით დაიძრა, შემდეგ კი ისევ ჩრდილოეთისკენ გაემართა და წითელი ზღვის მიადგა იმ ადგილას, სადაც წყალი ყველაზე დაბალი იყო და ზღვის მიქცევის დროს მასზე გადასვლა ისევე შეიძლებოდა, როგორც ჩვეულებრივ გზაზე. ბიბლიის მიხედვით მოსეს ცეცხლის სვეტი მიუძღოდა წინ, რომელიც გზას უჩვენებდა. ცეცხლის სვეტად ეგვიპტელებს მოეჩვენათ წინ მიმავალი ებრაელების უამრავი დიდი ჩირაღდანი, რათა გზა გაენათებინათ ღამე სვლისთვის. როდესაც წითელ ზღვას მიაღწიეს ზღვის მიქცევა იყო დაწყებული, ამიტომ ებრაელები სწრაფად გავიდნენ მეორე ნაპირზე, ფარაონის ჯარის გამოჩენისას კი უკვე მოქცევა იყო დაწყებული და ეგვიპტელები იძულებულები გახდნენ თავი დაენებებინათ მოსეს დევნისთვის, რადგან ისინი უკვე ვეღარ დაეწეოდნენ ებრაელებს. მოსეს ამ მოქმედებებში ჩანს [[ადგილმდებარეობა|ადგილმდებარეობის]] კარგი მცოდნის და ტაქტიკოსი სამხედრო [[მეთაური|მეთაურის]] გამოცდილება. მან ყველაფერი სწორად გააკეთა და თავისი ხალხი საფრთხეს მოარიდა. ამის შემდეგ ებრაელები დაიძრნენ სინას ნახევარკუნძულის სამხრეთით, [[სინას მთა|სინას მთისკენ]]. ბიბლიის მიხედვით მთა ცეცხლს აფრქვევდა, დიდი ხმაური ისმოდა და ერგვლივ ყველაფერს აყრუებდა. მეცნიერთა მოსაზრებით სინას მთაზე მოიპოვებოდა სასარგებლო მადანი, ამიტომ იქ გამართული იყო მაღაროები და სამჭედლოები, სადაც ლითონის ნივთებს და [[იარაღი (იურიდიული)|იარაღს]] ამზადებდნენ. [[სამჭედლო|სამჭედლოებიდან]] ყოველთვის დიდი ხმაური გამოდის „მითუმეტეს უამრავი სამჭედლოდან, ხოლო მუშაობაში იყენებდნენ ცეცხლსაც. შეიძლება ბიბლიური ლეგენდა ამ ფაქტს უკავშირდებოდეს. სწორედ სინას მთიდან ჩამოიტანა მოსემ [[ათი მცნება]] ორი ქვის ფიქალით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიის მიხედვით მოსემ ხალხი წითელ ზღვამდე მიიყვანა, იქ კი უფლის ძალით ორად გაყო წყალი და ისე გადაიყვანა მეორე ნაწილზე. ეს ბიბლიური ტექსტები დაახლოებით ასე იშიფრება: მოსემ, რომელმაც შეიტყო, რომ ფარაონის [[ჯარი]] უკან მოსდევდა (ბიბლია ამ ფაქტს აღწერს) გადაუხვია მთავარი გზიდან და სამხრეთით დაიძრა, შემდეგ კი ისევ ჩრდილოეთისკენ გაემართა და წითელი ზღვის მიადგა იმ ადგილას, სადაც წყალი ყველაზე დაბალი იყო და ზღვის მიქცევის დროს მასზე გადასვლა ისევე შეიძლებოდა, როგორც ჩვეულებრივ გზაზე. ბიბლიის მიხედვით მოსეს ცეცხლის სვეტი მიუძღოდა წინ, რომელიც გზას უჩვენებდა. ცეცხლის სვეტად ეგვიპტელებს მოეჩვენათ წინ მიმავალი ებრაელების უამრავი დიდი ჩირაღდანი, რათა გზა გაენათებინათ ღამე სვლისთვის. როდესაც წითელ ზღვას მიაღწიეს ზღვის მიქცევა იყო დაწყებული, ამიტომ ებრაელები სწრაფად გავიდნენ მეორე ნაპირზე, ფარაონის ჯარის გამოჩენისას კი უკვე მოქცევა იყო დაწყებული და ეგვიპტელები იძულებულები გახდნენ თავი დაენებებინათ მოსეს დევნისთვის, რადგან ისინი უკვე ვეღარ დაეწეოდნენ ებრაელებს. მოსეს ამ მოქმედებებში ჩანს [[ადგილმდებარეობა|ადგილმდებარეობის]] კარგი მცოდნის და ტაქტიკოსი სამხედრო [[მეთაური|მეთაურის]] გამოცდილება. მან ყველაფერი სწორად გააკეთა და თავისი ხალხი საფრთხეს მოარიდა. ამის შემდეგ ებრაელები დაიძრნენ სინას ნახევარკუნძულის სამხრეთით, [[სინას მთა|სინას მთისკენ]]. ბიბლიის მიხედვით მთა ცეცხლს აფრქვევდა, დიდი ხმაური ისმოდა და ერგვლივ ყველაფერს აყრუებდა. მეცნიერთა მოსაზრებით სინას მთაზე მოიპოვებოდა სასარგებლო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მადანი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ამიტომ იქ გამართული იყო მაღაროები და სამჭედლოები, სადაც ლითონის ნივთებს და [[იარაღი (იურიდიული)|იარაღს]] ამზადებდნენ. [[სამჭედლო|სამჭედლოებიდან]] ყოველთვის დიდი ხმაური გამოდის „მითუმეტეს უამრავი სამჭედლოდან, ხოლო მუშაობაში იყენებდნენ ცეცხლსაც. შეიძლება ბიბლიური ლეგენდა ამ ფაქტს უკავშირდებოდეს. სწორედ სინას მთიდან ჩამოიტანა მოსემ [[ათი მცნება]] ორი ქვის ფიქალით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსემ და მისმა ძმამ, [[აარონი|აარონმა]] იცოდნენ, რომ ქანაანამდე მიღწევა რთული იქნებოდა და ალბათ ზოგჯერ იარაღის ძალითაც მოუწევდათ მოქმედება, ამიტომ მათ დაიწყეს იარაღის დამზადება და ებრაელი [[ბრძოლისუნარიანობა|ბრძოლისუნარიანი]] მამაკაცების [[შეიარაღება]] (შესაძლოა სიანს მთაზე მისვლის მთავარი მიზეზი სწორედ ეს ყოფილიყო). მოსემ ჯარი ეგვიპტური არმიის მოდელის მიხედვით მოაწყო, რადგან სწორედ ამ ქვეყანაში ცხოვრობდა და თან მაშინდელი ეგვიპტის არმია იმ დროის ერთ-ერთი საუკეთესო [[სამხედრო ძალა|სამხედრო ძალად]] ითვლებოდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსემ და მისმა ძმამ, [[აარონი|აარონმა]] იცოდნენ, რომ ქანაანამდე მიღწევა რთული იქნებოდა და ალბათ ზოგჯერ იარაღის ძალითაც მოუწევდათ მოქმედება, ამიტომ მათ დაიწყეს იარაღის დამზადება და ებრაელი [[ბრძოლისუნარიანობა|ბრძოლისუნარიანი]] მამაკაცების [[შეიარაღება]] (შესაძლოა სიანს მთაზე მისვლის მთავარი მიზეზი სწორედ ეს ყოფილიყო). მოსემ ჯარი ეგვიპტური არმიის მოდელის მიხედვით მოაწყო, რადგან სწორედ ამ ქვეყანაში ცხოვრობდა და თან მაშინდელი ეგვიპტის არმია იმ დროის ერთ-ერთი საუკეთესო [[სამხედრო ძალა|სამხედრო ძალად]] ითვლებოდა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=56964&oldid=prev 2018-07-05T13:32:12Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:32, 5 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღთქმის პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღთქმის პერსონაჟები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ბიბლიური სამხედრო მოღვაწეები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=56638&oldid=prev 2018-07-03T10:05:15Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:05, 3 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსეს ჯარი მთლიანად ქვეითებისგან შედგებოდა და იყოფოდა მსუბუქ და მძიმე ქვეითთა [[რაზმი (სამხედრო)|რაზმებად]]. მძიმე ქვეითები შეიარაღებულები იყვნენ დიდი ხისა და ტყავის [[ფარი|ფარით]], [[შუბი|შუბით]] და [[ხმალი|ხმლით]]. მსუბუქი ქვეითები [[მშვილდი|მშვილდ]]-[[ისარი|ისრებით]] და [[შურდული|შურდულებით]] იბრძოდნენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსეს ჯარი მთლიანად ქვეითებისგან შედგებოდა და იყოფოდა მსუბუქ და მძიმე ქვეითთა [[რაზმი (სამხედრო)|რაზმებად]]. მძიმე ქვეითები შეიარაღებულები იყვნენ დიდი ხისა და ტყავის [[ფარი|ფარით]], [[შუბი|შუბით]] და [[ხმალი|ხმლით]]. მსუბუქი ქვეითები [[მშვილდი|მშვილდ]]-[[ისარი|ისრებით]] და [[შურდული|შურდულებით]] იბრძოდნენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სინადან დაძრულ ებრაელებს გზად დაპირისპირება მოუვიდათ ქანაანის სამხრეთით მცხოვრებ ტომებთან, [[ამალეკები|ამალეკებთან]], რომლებიც გზაზე თავს დაესხნენ ებრაელებს. მოსემ ჯარი საომრად მოამზადა. მას ეხმარებოდნენ ქალებ იეფუნის ძე და მომავალი განთქმული [[მხედართმთავარი]], [[იესო ნავეს ძე]] (ისეოშუა ბინ ნუნი), რომელიც კარგად ერკვეოდა [[სამხედრო საქმე|სამხედრო საქმეში]]. ბრძოლა ამალეკებსა და ებრაელებს შორის რეფიდიმთან მოხდა. მოსემ ჯარი კლდის ძირში განალაგა და თვითონ მაღლობიდან ადევნებდა თვალს ბრძოლის მსვლელობას და იქიდან იძლეოდა მითითებებს, როცა ეს საჭირო ხდებოდა. მოხერხებულმა ებრაელმა წინამძღოლმა შესანიშნავი ადგილი შეარჩია ბრძოლის გასამართად და გასაძღოლად. ებრაელებმა მოახერხეს ამალეკვბის დამარცხება და განადგურება. ბიბლიის მიხედვით როდესაც კლდეზე მდგარი მოსე ხელებს ზემოთ აღმართავდა მისი ჯარი იგებდა, ხოლო როცა ჩამოსწევდა მტერი აღწევდა უპირატესობას, ამიტომ მას აარონი და ხური ეხმარებოდნენ რათა ხელები მაღლა ჰქონოდა აწეული. ამ ცნობის მიხედვით ვარაუდობენ, რომ რეფიდიმის ბრძოლაში კლდეზე მდგარი მოსე ბრძანებებს აძლევდა ჯარს, ხოლო როცა საჭირო გადაწყვეტილებას სწრაფად ვერ მიიღებდა მას სხვა სამხედრო მეთაურები ეხმარებოდნენ. დამარცხებულ ამალეკებზე ებრაელებმა სასტიკად იძიეს შური და დახოცეს მათი დიდი ნაწილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სინადან დაძრულ ებრაელებს გზად დაპირისპირება მოუვიდათ ქანაანის სამხრეთით მცხოვრებ ტომებთან, [[ამალეკები|ამალეკებთან]], რომლებიც გზაზე თავს დაესხნენ ებრაელებს. მოსემ ჯარი საომრად მოამზადა. მას ეხმარებოდნენ ქალებ იეფუნის ძე და მომავალი განთქმული [[მხედართმთავარი]], [[იესო ნავეს ძე]] (ისეოშუა ბინ ნუნი), რომელიც კარგად ერკვეოდა [[სამხედრო საქმე|სამხედრო საქმეში]]. ბრძოლა ამალეკებსა და ებრაელებს შორის რეფიდიმთან მოხდა. მოსემ ჯარი კლდის ძირში განალაგა და თვითონ მაღლობიდან ადევნებდა თვალს ბრძოლის მსვლელობას და იქიდან იძლეოდა მითითებებს, როცა ეს საჭირო ხდებოდა. მოხერხებულმა ებრაელმა წინამძღოლმა შესანიშნავი ადგილი შეარჩია ბრძოლის გასამართად და გასაძღოლად. ებრაელებმა მოახერხეს ამალეკვბის დამარცხება და განადგურება. ბიბლიის მიხედვით როდესაც კლდეზე მდგარი მოსე ხელებს ზემოთ აღმართავდა მისი ჯარი იგებდა, ხოლო როცა ჩამოსწევდა მტერი აღწევდა უპირატესობას, ამიტომ მას აარონი და ხური ეხმარებოდნენ რათა ხელები მაღლა ჰქონოდა აწეული. ამ ცნობის მიხედვით ვარაუდობენ, რომ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[რეფიდიმის ბრძოლა|</ins>რეფიდიმის ბრძოლაში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>კლდეზე მდგარი მოსე ბრძანებებს აძლევდა ჯარს, ხოლო როცა საჭირო გადაწყვეტილებას სწრაფად ვერ მიიღებდა მას სხვა სამხედრო მეთაურები ეხმარებოდნენ. დამარცხებულ ამალეკებზე ებრაელებმა სასტიკად იძიეს შური და დახოცეს მათი დიდი ნაწილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ბრძოლის შემდეგ მოსემ გამოავლინა თავისი ხასიათის კიდევ ერთი თვისება, სისასტიკე. ყველა [[მოწინააღმდეგე (სამხედრო ტერმინი)|მოწინააღმდეგეს]], რომელიც ებრაელებს ქანაანამდე შეხვდათ ის საოცარი სისასტიკით გაუსწორდა. ქანაანისკენ მიმავალი ებრაელები გაუსწორდნენ მოსეს ცოლის თანამემამულეებს, [[მადიამელები|მადიამელებს]], რომლებიც სინას ნახევარკუნძულზე და პალესტინის სამხრეთით ცხოვრობდნენ. ბიბლიის მიხედვით მოსემ 12000 კაცი გაგზავნა მათ წინააღმდეგ სალაშქროდ. გამარჯვებულმა ებრაელებმა დახოცეს მადიამელი მეფეები: ევი, რეკემი, ცური, ხური და რება, ასევე მოკლეს ბაალამი ბეყორის ძე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ბრძოლის შემდეგ მოსემ გამოავლინა თავისი ხასიათის კიდევ ერთი თვისება, სისასტიკე. ყველა [[მოწინააღმდეგე (სამხედრო ტერმინი)|მოწინააღმდეგეს]], რომელიც ებრაელებს ქანაანამდე შეხვდათ ის საოცარი სისასტიკით გაუსწორდა. ქანაანისკენ მიმავალი ებრაელები გაუსწორდნენ მოსეს ცოლის თანამემამულეებს, [[მადიამელები|მადიამელებს]], რომლებიც სინას ნახევარკუნძულზე და პალესტინის სამხრეთით ცხოვრობდნენ. ბიბლიის მიხედვით მოსემ 12000 კაცი გაგზავნა მათ წინააღმდეგ სალაშქროდ. გამარჯვებულმა ებრაელებმა დახოცეს მადიამელი მეფეები: ევი, რეკემი, ცური, ხური და რება, ასევე მოკლეს ბაალამი ბეყორის ძე. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=56416&oldid=prev 2018-06-29T10:10:15Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:10, 29 ივნისი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღთქმის პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი აღთქმის პერსონაჟები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ბიბლიური სამხედრო მოღვაწეები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%94&diff=56415&oldid=prev 2018-06-29T10:01:34Z

<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Gvido_reni_mose.jpg" title="ფაილი:Gvido reni mose.jpg">მოსე, გვიდო რენი</a> &#039;&#039;&#039;მოსე&#039;&#039;&#039; - (ებრაულად მოშე ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Gvido reni mose.jpg|thumb|250პქ|მოსე, გვიდო რენი]]<br /> '''მოსე''' - (ებრაულად მოშე „წყლიდან ამოყვანილი“, დაახლ. ძვ.წ. -XVI-XIII საუკუნეებს შორის პერიოდი, რადგან ზუსტი თარიღები არ არსებობს) – [[ებრაელები|ებრაელი]] წინასწარმეტყველი და კანონმდებელი, [[იუდაიზმი|იუდაიზმის]] ჩამოყალიბების ფუძემდებელი, სამხედრო და პოლიტიკური [[მეთაური]], [[ისრაელი|ისრაელის]] ტომების გამაერთიანებელი, ებრაელთა მხსნელი [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] უღლისგან.<br /> <br /> ერთადერთი დოკუმენტი მოსეს შესახებ არის [[ბიბლია]], რომელშიც მოსეს ხუთი წიგნიც შედის (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა და მეორე რჯულისა). სწორედ ამ წიგნებშია აღწერილი ებრაელთა გამოსვლა ეგვიპტის ტყვეობიდან და „[[აღთქმული მიწა|აღთქმული მიწის]]“, [[ქანაანი|ქანაანის]] საზღვრამდე მისვლა. <br /> <br /> გამოსვლის წიგნის მიხედვით მოსეს მშობლები ლევის ტომიდან იყვნენ. მისი დაბადების პერიოდში ეგვიპტის ფარაონის ზუსტი ვინაობა არ არის დაზუსტებული და სავარაუდოდ რამზეს II (ძვ.წ. 1300-1234), ამენჰოტეპ IV (ეხნატონი, ძვ.წ. 1383-1365) და [[თუტმოს III]] (ძვ.წ. 1503-1449) ივარაუდება. რამზეს II-ზე ვარაუდს ის უდევს საფუძვლად, რომ ეს ფარაონი გოშენში (ეგვიპტის ნაწილი, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ იგივე ჰაბირუ). ერთ-ერთი ეგვიპტური დოკუმენტის, შმოთის წიგნის მიხედვით ებრაელები აქტიურად მონაწილეობდნენ რამზესის მშენებლობებში. იმ პერიოდში ფარაონი ახალ ქალაქს, პერ-რამზესს აშენებდა, რომლის მშენებლობისას გამოუყენებია ებრაელებიც. თუმცა ამავე ვერსიაში აღინიშნება, რომ ებრაელთა გამოსვლა რამზეს II-ს მემკვიდრის, მერნეპტახის დროს მოხდა. მეორე ვერსია ამტკიცებს, რომ მოსე ამენჰოტეპ IV ეხნატონის დროს იყო. ამ ეერსიას ასაბუთებენ ეხნატონის რელიგიური რეფორმებით, რომელიც ერთი ღმერთის, ატონის თაყვანისცემას ითვალისწინებდა. ფარაონს სურდა ყველა სხვა ღმერთი მოეშორებინა და ერთადერთი და უძლიერესი, მზის ღვთაება ატონი დაეტოვებინა. თუმცა არის კიდევ ერთი ვერსია, თითქოს ეხნატონის დროს ეგვიპტეში [[იოსები (ძველი აღთქმა)|იოსები]] იყო და არა მოსე. თუტმოს III-ზე ვერსიას ამტკიცებენ მერნეპტახის ერთ-ერთ სტელის მიხედვით, სადაც წერია, რომ ფარაონი იბრძოდა „ქაანის“ (ალბათ [[ქანაანი]] იგულისხმება) მიწაზე „ისირაელის“ ხალხის წინააღმდეგ. თუ ამაში ისრაელთან ომი იგულისხმება მაშინ ჩანს, რომ ებრაელები რამზეს II-ს და მერნეპტახის დროს უკვე გამოსულები იყვნენ ეგვიპტიდან და ქანაანიც დაპყრობილი ჰქონდათ. ამიტომ შეიძლება ისინი თუტმოს III-ს დროს გამოსულიყვნენ. ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამ ვარაუდებიდან არის რამზეს II-ს შესახებ. <br /> <br /> ფარაონმა ბრძანა ეგვიპტეში ყველა ებრაელი ახალდაბადებული ბიჭის ამოხოცვა, თუმცა მოსე გადარჩა (ბიბლიის მიხედვით დედამისმა იოსაბედმა შვილი ნილოსში ჩაუშვა კალათით და შემდეგ ფარაონის ასულმა იპოვა). არსებობს ვარაუდი, რომ ეგვიპტელი პრინცესა რამზეს II-ს ასული, ტერმუტისი იყო, მეორე ვარაუდით ხატშესუფტი, თუტმოს I-ს ასული. ებრაელები ეგვიპტელ პრინცესას ბათიას (უფლის ასულს) უწოდებენ და წერენ, რომ მან მოსესთან ერთად დატოვა ეგვიპტე. <br /> [[ფაილი:Ribera mose.jpg|thumb|250პქ|მოსე, ჯუზეპე დე რიბერ]]<br /> ბიბლიის მიხედვით მოსემ მოკლა ეგვიპტელი ზედამხედველი, რომელიც ებრაელ მუშას სცემდა. ამ დანაშაულისაგან თავის დასაცავად ის [[მადიამი|მადიამის]] ქვეყანაში გაიქცა, სინას ნახევარკუნძულზე, იქ ცოლად მოიყვანა სეფორა, მადიამელი დიდებულის და მღვდელმთავრის, იოთორის ასული. არსებობს კიდევ ერთი ვარაუდი, თითქოს მოსემ [[ეგვიპტის არმია|ეგვიპტელთა ჯარით]] [[ლაშქრობა|ილაშქრა]] [[ეთიოპია|ეთიოპიაში]] და იქაური მეფის ასულზე, ფარბისზე დაქორწინდა.<br /> <br /> ბიბლიის მიხედვით უფალი აალებული მაყვლის ბუჩქის სახით გამოეცხადა მოსეს და გამოუცხადა, რომ მას ებრაელი ერი ეგვიპტიდან უნდა გამოეყვანა. ამის შემდეგ მოსე დაბრუნდა ეგვიპტეში და ფარაონი ღვთისაგან მოვლენილი 10 სასჯელის შემდეგ აიძულა გაეშვა ებრაელები. სწორედ აქედან იწყება ებრაელი ხალხის მოგზაურობა აღთქმულ მიწამდე ანუ ქანაანამდე. <br /> <br /> ბიბლიის მიხედვით მოსემ ხალხი წითელ ზღვამდე მიიყვანა, იქ კი უფლის ძალით ორად გაყო წყალი და ისე გადაიყვანა მეორე ნაწილზე. ეს ბიბლიური ტექსტები დაახლოებით ასე იშიფრება: მოსემ, რომელმაც შეიტყო, რომ ფარაონის [[ჯარი]] უკან მოსდევდა (ბიბლია ამ ფაქტს აღწერს) გადაუხვია მთავარი გზიდან და სამხრეთით დაიძრა, შემდეგ კი ისევ ჩრდილოეთისკენ გაემართა და წითელი ზღვის მიადგა იმ ადგილას, სადაც წყალი ყველაზე დაბალი იყო და ზღვის მიქცევის დროს მასზე გადასვლა ისევე შეიძლებოდა, როგორც ჩვეულებრივ გზაზე. ბიბლიის მიხედვით მოსეს ცეცხლის სვეტი მიუძღოდა წინ, რომელიც გზას უჩვენებდა. ცეცხლის სვეტად ეგვიპტელებს მოეჩვენათ წინ მიმავალი ებრაელების უამრავი დიდი ჩირაღდანი, რათა გზა გაენათებინათ ღამე სვლისთვის. როდესაც წითელ ზღვას მიაღწიეს ზღვის მიქცევა იყო დაწყებული, ამიტომ ებრაელები სწრაფად გავიდნენ მეორე ნაპირზე, ფარაონის ჯარის გამოჩენისას კი უკვე მოქცევა იყო დაწყებული და ეგვიპტელები იძულებულები გახდნენ თავი დაენებებინათ მოსეს დევნისთვის, რადგან ისინი უკვე ვეღარ დაეწეოდნენ ებრაელებს. მოსეს ამ მოქმედებებში ჩანს [[ადგილმდებარეობა|ადგილმდებარეობის]] კარგი მცოდნის და ტაქტიკოსი სამხედრო [[მეთაური|მეთაურის]] გამოცდილება. მან ყველაფერი სწორად გააკეთა და თავისი ხალხი საფრთხეს მოარიდა. ამის შემდეგ ებრაელები დაიძრნენ სინას ნახევარკუნძულის სამხრეთით, [[სინას მთა|სინას მთისკენ]]. ბიბლიის მიხედვით მთა ცეცხლს აფრქვევდა, დიდი ხმაური ისმოდა და ერგვლივ ყველაფერს აყრუებდა. მეცნიერთა მოსაზრებით სინას მთაზე მოიპოვებოდა სასარგებლო მადანი, ამიტომ იქ გამართული იყო მაღაროები და სამჭედლოები, სადაც ლითონის ნივთებს და [[იარაღი (იურიდიული)|იარაღს]] ამზადებდნენ. [[სამჭედლო|სამჭედლოებიდან]] ყოველთვის დიდი ხმაური გამოდის „მითუმეტეს უამრავი სამჭედლოდან, ხოლო მუშაობაში იყენებდნენ ცეცხლსაც. შეიძლება ბიბლიური ლეგენდა ამ ფაქტს უკავშირდებოდეს. სწორედ სინას მთიდან ჩამოიტანა მოსემ [[ათი მცნება]] ორი ქვის ფიქალით. <br /> <br /> მოსემ და მისმა ძმამ, [[აარონი|აარონმა]] იცოდნენ, რომ ქანაანამდე მიღწევა რთული იქნებოდა და ალბათ ზოგჯერ იარაღის ძალითაც მოუწევდათ მოქმედება, ამიტომ მათ დაიწყეს იარაღის დამზადება და ებრაელი [[ბრძოლისუნარიანობა|ბრძოლისუნარიანი]] მამაკაცების [[შეიარაღება]] (შესაძლოა სიანს მთაზე მისვლის მთავარი მიზეზი სწორედ ეს ყოფილიყო). მოსემ ჯარი ეგვიპტური არმიის მოდელის მიხედვით მოაწყო, რადგან სწორედ ამ ქვეყანაში ცხოვრობდა და თან მაშინდელი ეგვიპტის არმია იმ დროის ერთ-ერთი საუკეთესო [[სამხედრო ძალა|სამხედრო ძალად]] ითვლებოდა. <br /> <br /> მოსეს ჯარი მთლიანად ქვეითებისგან შედგებოდა და იყოფოდა მსუბუქ და მძიმე ქვეითთა [[რაზმი (სამხედრო)|რაზმებად]]. მძიმე ქვეითები შეიარაღებულები იყვნენ დიდი ხისა და ტყავის [[ფარი|ფარით]], [[შუბი|შუბით]] და [[ხმალი|ხმლით]]. მსუბუქი ქვეითები [[მშვილდი|მშვილდ]]-[[ისარი|ისრებით]] და [[შურდული|შურდულებით]] იბრძოდნენ. <br /> <br /> სინადან დაძრულ ებრაელებს გზად დაპირისპირება მოუვიდათ ქანაანის სამხრეთით მცხოვრებ ტომებთან, [[ამალეკები|ამალეკებთან]], რომლებიც გზაზე თავს დაესხნენ ებრაელებს. მოსემ ჯარი საომრად მოამზადა. მას ეხმარებოდნენ ქალებ იეფუნის ძე და მომავალი განთქმული [[მხედართმთავარი]], [[იესო ნავეს ძე]] (ისეოშუა ბინ ნუნი), რომელიც კარგად ერკვეოდა [[სამხედრო საქმე|სამხედრო საქმეში]]. ბრძოლა ამალეკებსა და ებრაელებს შორის რეფიდიმთან მოხდა. მოსემ ჯარი კლდის ძირში განალაგა და თვითონ მაღლობიდან ადევნებდა თვალს ბრძოლის მსვლელობას და იქიდან იძლეოდა მითითებებს, როცა ეს საჭირო ხდებოდა. მოხერხებულმა ებრაელმა წინამძღოლმა შესანიშნავი ადგილი შეარჩია ბრძოლის გასამართად და გასაძღოლად. ებრაელებმა მოახერხეს ამალეკვბის დამარცხება და განადგურება. ბიბლიის მიხედვით როდესაც კლდეზე მდგარი მოსე ხელებს ზემოთ აღმართავდა მისი ჯარი იგებდა, ხოლო როცა ჩამოსწევდა მტერი აღწევდა უპირატესობას, ამიტომ მას აარონი და ხური ეხმარებოდნენ რათა ხელები მაღლა ჰქონოდა აწეული. ამ ცნობის მიხედვით ვარაუდობენ, რომ რეფიდიმის ბრძოლაში კლდეზე მდგარი მოსე ბრძანებებს აძლევდა ჯარს, ხოლო როცა საჭირო გადაწყვეტილებას სწრაფად ვერ მიიღებდა მას სხვა სამხედრო მეთაურები ეხმარებოდნენ. დამარცხებულ ამალეკებზე ებრაელებმა სასტიკად იძიეს შური და დახოცეს მათი დიდი ნაწილი. <br /> <br /> ამ ბრძოლის შემდეგ მოსემ გამოავლინა თავისი ხასიათის კიდევ ერთი თვისება, სისასტიკე. ყველა [[მოწინააღმდეგე (სამხედრო ტერმინი)|მოწინააღმდეგეს]], რომელიც ებრაელებს ქანაანამდე შეხვდათ ის საოცარი სისასტიკით გაუსწორდა. ქანაანისკენ მიმავალი ებრაელები გაუსწორდნენ მოსეს ცოლის თანამემამულეებს, [[მადიამელები|მადიამელებს]], რომლებიც სინას ნახევარკუნძულზე და პალესტინის სამხრეთით ცხოვრობდნენ. ბიბლიის მიხედვით მოსემ 12000 კაცი გაგზავნა მათ წინააღმდეგ სალაშქროდ. გამარჯვებულმა ებრაელებმა დახოცეს მადიამელი მეფეები: ევი, რეკემი, ცური, ხური და რება, ასევე მოკლეს ბაალამი ბეყორის ძე. <br /> <br /> მოსეს ჯარებმა დაამარცხეს ესებონელები, ასევე ამორევლები, რომელთაც მეფე სეონი მეთაურობდათ ბრძოლაში. ებრაელებმა დაამარცხეს ხეშბონის მეფე სიხონიც. მოსეს არმია შეიჭრა (ბაშანის) ქვეყანაში და გაანადგურა მათი მეფის, ოგის ძალები. ამ წარმატებული ლაშქრობის შემდეგ ებრაელები უკვე მდინარე [[იორდანე|იორდანეს]] გაღმა, [[იერიხონი|იერიხონთან]] ახლოს დაბანაკდნენ. ამან შეაშფოთა [[მოაბი|მოაბის]] მეფე, ბალაკ ციფორის ძემ და მტრის წინააღმდეგ მზადება დაიწყო (ბიბლიის მიხედვით მან დასახმარებლად უხმო წინასწარმეტყველ ბალაამს დასახმარებლად და ებრაელთა დასაწყევლად). მოაბთან ერთად მოსეს წინააღმდეგ გამოდიოდა მადიამელთა ნაწილი. მიუხედავად ამისა გამოცდილმა და კარგად შეიარაღებულმა მოსეს არმიამ კვლავ გაიმარჯვა და მოაბელები სასტიკად დაამარცხა. <br /> <br /> ბიბლიის ცნობებს თუ გავითვალისწინებთ მოსემ მოახერხა ურთულესი ლაშქრობის წარმატებით განხორციელება. ყველა მის მოქმედებაში ჩანს სამხედრო, ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ნიჭი და დიდი გამოცდილება, რის გარეშეც ებრაელთა ლეგენდარული გმირი ამდენი ღვაწლის დადებას ვერ შეძლებდა ქანაანამდე მიღწევაში, რის შემდეგაც ებრაელებს უკვე მისი შემცვლელი, იესო ნავეს ძე გაუძღვა. <br /> <br /> ბიბლიის მიხედვით მოსე 120 წლის ასაკში გარდაიცვალა ნაბავის მთაზე, თუმცა მისი დასაფლავების ადგილმდებარეობა უცნობია. ერთ-ერთი გავრცელებული მეცნიერული ვერსიით მოსეს გარდაცვალება ასეთი გასაიდუმლოებული იმიტომ არის, რომ ის თვითონ ებრაელებმა მოკლეს ჩადენილი სისასტიკის გამო, ხოლო საფლავი მოსეს მომხრეებმა დამალეს, რათა თავიანთ ბელადზე გაცოფებულ ხალხს მისი ნეშტისთვის შეურაცხოფა არ მიეყენებინა. <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ბიბლიის სამხედრო ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები]]<br /> [[კატეგორია:ძველი აღთქმის პერსონაჟები]]</div>

Tkenchoshvili