https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98 2026-05-08T05:38:36Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=254839&oldid=prev 2025-11-12T17:21:39Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მოქვის საეპისკოპოსეოს გაუქმება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:21, 12 ნოემბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 45:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 45:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის საეპისკოპოსეოს გაუქმება =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის საეპისკოპოსეოს გაუქმება =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>XVII საუკუნის 60-იანი წლებიდან მძიმე დრო დაუდგა მოქვის ეპარქიას. ამ დროიდან აფხაზთა შემოტევის ახალი ტალღა იწყება ოდიშზე. თუკი XVI ს. მიწურულსა და XVII ს. დასაწყისში [[აფხაზები|აფხაზებმა]] მიიტაცეს ოდიშის სამთავროს ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი, ტერიტორია „ანაკოფიის მდინარიდან“ (მდ. ფსირცხა) და მდ. კელასურს შორის, ახლა ისინი იწყებენ ბრძოლას მდ. კელასურის აღმოსავლეთი მიწა-წყლის მისატაცებლად. „ხოლო ჟამებთა ამათ შინა იყო [[კირთება]] ოდიშს აფხაზთაგან“, - აღნიშნავდა ვახუშტი ბატონიშვილი. იერუსალიმის პატრიარქი დოსითეოსი (1669-1707) გულისტკივილით წერდა, რომ აფხაზებმა გაანადგურეს დადიანის სამფლობელო, „აიკლეს ეკლესიები და მონასტრები: მოქვი, ხოფი, ქიაჩი, ზუგდიდი და მთელი ქვეყანა დიოსკურიიდან ჰიპიუსამდე და ფაზისამდე“ (სოხუმიდან ცხენისწყლამდე და რიონამდე), ამასთან, „დადიანი ისეთი უმწეო იყო, რომ ძალა არ შესწევდა გაერეკა აფხაზები“.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>XVII საუკუნის 60-იანი წლებიდან მძიმე დრო დაუდგა მოქვის ეპარქიას. ამ დროიდან აფხაზთა შემოტევის ახალი ტალღა იწყება ოდიშზე. თუკი XVI ს. მიწურულსა და XVII ს. დასაწყისში [[აფხაზები|აფხაზებმა]] მიიტაცეს ოდიშის სამთავროს ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი, ტერიტორია „ანაკოფიის მდინარიდან“ (მდ. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ფსირცხა <ins class="diffchange diffchange-inline">(მდინარე)|ფსირცხა]]</ins>) და მდ. კელასურს შორის, ახლა ისინი იწყებენ ბრძოლას მდ. კელასურის აღმოსავლეთი მიწა-წყლის მისატაცებლად. „ხოლო ჟამებთა ამათ შინა იყო [[კირთება]] ოდიშს აფხაზთაგან“, - აღნიშნავდა ვახუშტი ბატონიშვილი. იერუსალიმის პატრიარქი დოსითეოსი (1669-1707) გულისტკივილით წერდა, რომ აფხაზებმა გაანადგურეს დადიანის სამფლობელო, „აიკლეს ეკლესიები და მონასტრები: მოქვი, ხოფი, ქიაჩი, ზუგდიდი და მთელი ქვეყანა დიოსკურიიდან ჰიპიუსამდე და ფაზისამდე“ (სოხუმიდან ცხენისწყლამდე და რიონამდე), ამასთან, „დადიანი ისეთი უმწეო იყო, რომ ძალა არ შესწევდა გაერეკა აფხაზები“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ პერიოდში, ოდიშის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილის ეკლესია-მონასტრებიდან უსაფრთხო ადგილას, ოდიშის შიდა რაიონებში გადმოჰქონდათ საეკლესიო წიგნები, ხატები, ჯვრები, საეკლესიო ინვენტარი. ასე აღმოჩნდა მოქვის ორი ღვთისმშობლის ხატიდან ერთი ზუგდიდის ეკლესიაში, ხოლო მეორე - ხობის მონასტერში; ხელოვნების შესანიშნავი ნიმუში - მოქვის ოთხთავი (1300 წ.) მარტვილში გადმოუტანიათ; ასევე ხელოვნების ბრწყინვალე ძეგლი, მოქვის კიდევ ერთი ოთხთავი (XII-XIII სს.) შემდეგ გიორგი დადიანის ოჯახში აღმოჩნდა. ამ უკანასკნელმა იგი [[მზითვი|მზითვად]] უბოძა თავის ასულს თამარს, იმერეთის სამეფოს სახლთუხუცესის ზურაბ წერეთლის მეუღლეს, მან კი, თავის მხრივ, იგი ჯრუჭის მონასტერს შესწირა და ამჟამად ჯრუჭის II ოთხთავის სახელითაა ცნობილი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ პერიოდში, ოდიშის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილის ეკლესია-მონასტრებიდან უსაფრთხო ადგილას, ოდიშის შიდა რაიონებში გადმოჰქონდათ საეკლესიო წიგნები, ხატები, ჯვრები, საეკლესიო ინვენტარი. ასე აღმოჩნდა მოქვის ორი ღვთისმშობლის ხატიდან ერთი ზუგდიდის ეკლესიაში, ხოლო მეორე - ხობის მონასტერში; ხელოვნების შესანიშნავი ნიმუში - მოქვის ოთხთავი (1300 წ.) მარტვილში გადმოუტანიათ; ასევე ხელოვნების ბრწყინვალე ძეგლი, მოქვის კიდევ ერთი ოთხთავი (XII-XIII სს.) შემდეგ გიორგი დადიანის ოჯახში აღმოჩნდა. ამ უკანასკნელმა იგი [[მზითვი|მზითვად]] უბოძა თავის ასულს თამარს, იმერეთის სამეფოს სახლთუხუცესის ზურაბ წერეთლის მეუღლეს, მან კი, თავის მხრივ, იგი ჯრუჭის მონასტერს შესწირა და ამჟამად ჯრუჭის II ოთხთავის სახელითაა ცნობილი.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=229541&oldid=prev 2024-06-13T20:48:41Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ტაძრის აღწერა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:48, 13 ივნისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი [[ნაგებობა]]ა, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. [[გუმბათის ყელი|გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი]] დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი [[ნაგებობა]]ა, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. [[გუმბათის ყელი|გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი]] დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>ლეონ III<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის ლეონ III-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის ეპარქიის მღვდელმთავრები =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის ეპარქიის მღვდელმთავრები =====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=229540&oldid=prev 2024-06-13T20:47:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ტაძრის აღწერა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:47, 13 ივნისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი [[ნაგებობა]]ა, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. [[გუმბათის ყელი|გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი]] დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი [[ნაგებობა]]ა, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. [[გუმბათის ყელი|გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი]] დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის ლეონ III-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლეონ III<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის ეპარქიის მღვდელმთავრები =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის ეპარქიის მღვდელმთავრები =====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=219486&oldid=prev 2024-02-20T10:03:20Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მოქვის ეპარქიის მღვდელმთავრები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:03, 20 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ოთხთავის კიდევ ერთ, უფრო გვიანდელ მინაწერში მთავარეპისკოპოსი ფილიპე ჩხეტიძე მოიხსენიება. თედო ჟორდანია მინაწერს ხელის მიხედვით XVI საუკუნით ათარიღებდა. მოგვიანებით, იგი, სავარაუდოდ, XV საუკუნის მინაწერად იქნა მიჩნეული, თუმცა მოქვის კათედრაზე მისი მოღვაწეობის ხანის დაკონკრეტება ჭირს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ოთხთავის კიდევ ერთ, უფრო გვიანდელ მინაწერში მთავარეპისკოპოსი ფილიპე ჩხეტიძე მოიხსენიება. თედო ჟორდანია მინაწერს ხელის მიხედვით XVI საუკუნით ათარიღებდა. მოგვიანებით, იგი, სავარაუდოდ, XV საუკუნის მინაწერად იქნა მიჩნეული, თუმცა მოქვის კათედრაზე მისი მოღვაწეობის ხანის დაკონკრეტება ჭირს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენთვის ცნობილი შემდეგი მოქველი მღვდელმთავარია რომანოზი, რომელიც თოფურიძეთა სასისხლო სიგელში იხსენიება. ეს სიგელი 1412-1442 წწ. თარიღდება და, ამდენად, რომანოზ მოქველიც ამ ხანის მოღვაწეა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვენთვის ცნობილი შემდეგი მოქველი მღვდელმთავარია რომანოზი, რომელიც თოფურიძეთა სასისხლო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სიგელი (საბუთი)|</ins>სიგელში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>იხსენიება. ეს სიგელი 1412-1442 წწ. თარიღდება და, ამდენად, რომანოზ მოქველიც ამ ხანის მოღვაწეა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Moqvis taZari.jpg|thumb|250პქ|მარცხნივ|'''მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარი'''. &lt;br /&gt;ინტერიერი, თაღები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Moqvis taZari.jpg|thumb|250პქ|მარცხნივ|'''მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარი'''. &lt;br /&gt;ინტერიერი, თაღები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Moqvis taZari2jpg.jpg|thumb|250პქ|'''მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარი'''. &lt;br /&gt;ინტერიერი, ხედი ჩრდილოეთისკენ]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Moqvis taZari2jpg.jpg|thumb|250პქ|'''მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარი'''. &lt;br /&gt;ინტერიერი, ხედი ჩრდილოეთისკენ]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=219198&oldid=prev 2024-02-15T21:04:28Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მოქვის ოთხთავი (1300 წ.)</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:04, 15 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 76:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 76:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის ოთხთავი (1300 წ.) =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== მოქვის ოთხთავი (1300 წ.) =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მოქვის ოთხთავი]] (1300 წ.) გადაწერილი დანიელ მოქველის თაოსნობით, ბერი ეფრემის მიერ. ხელნაწერის ტექსტი დაწერილია ორ სვეტად, კლასიკური ნუსხურით, ჩასმულია ვერცხლით მოჭედილ ყდაში (XIX ს.). მოქვის ოთხთავი ერთ-ერთი უმდიდრესი ქართული ხელნაწერია მინიატიურებისა და მორთული საზედაო <del class="diffchange diffchange-inline">ასოების </del>რაოდენობის მხრივ. მინიატიურები, რომლებიც თანმიმდევრულად ასურათებენ ტექსტის შინაარსს, შესრულებულია ღია ნათელი ფერებით, საზედაო ასოები ფერადებით და ოქრომელნით. მათი შეს- რულება დიდი ოსტატობით და სიფაქიზით გამოირჩევა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[მოქვის ოთხთავი]] (1300 წ.) გადაწერილი დანიელ მოქველის თაოსნობით, ბერი ეფრემის მიერ. ხელნაწერის ტექსტი დაწერილია ორ სვეტად, კლასიკური ნუსხურით, ჩასმულია ვერცხლით მოჭედილ ყდაში (XIX ს.). მოქვის ოთხთავი ერთ-ერთი უმდიდრესი ქართული ხელნაწერია მინიატიურებისა და მორთული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>საზედაო <ins class="diffchange diffchange-inline">ასოები]]ს </ins>რაოდენობის მხრივ. მინიატიურები, რომლებიც თანმიმდევრულად ასურათებენ ტექსტის შინაარსს, შესრულებულია ღია ნათელი ფერებით, საზედაო ასოები ფერადებით და ოქრომელნით. მათი შეს- რულება დიდი ოსტატობით და სიფაქიზით გამოირჩევა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ოთხთავი (XII-XIII სს.) =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ოთხთავი (XII-XIII სს.) =====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=204530&oldid=prev 2023-09-25T20:39:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:39, 25 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 61:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 61:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზეთის ეპისკოპოს [[ალექსანდრე (ალექსი ოქროპირიძე)|ალექსანდრე ოქროპირიძის]] (1862-1869) თხოვნით მთავარმა მიხეილ შარვაშიძემ (1823-1864) 1862-1864 წწ. საკუთარი სახსრებით დაიწყო მოქვის ტაძრის განახლება, რისთვისაც 25 ათასი მანეთი ვერცხლით გაიღო. [[აფხაზეთის სამთავრო]]ს გაუქმებისა და მიხეილ შარვაშიძის რუსეთში გადასახლების შემდეგ ტაძრის აღდგენა შეჩერდა. აღდგენითი სამუშაოების შედეგად ტაძარს სახე შეეცვალა. გუმბათს დაადგეს პატარა როტონდა, დასავლეთით ააგეს ეკვდერი და სხვ. მიხეილ შარვაშიძემ მოქვის ტაძარი სამთავრო სახლის წევრთა აკლდამად აქცია. აქ დაიკრძალა მისი მეუღლე ალექსანდრა დადიანი, ქალიშვილი _ ელენე, შემდეგ უკვე თვითონ მიხეილ შარვაშიძეც, მოგვიანებით კი, 1918 წელს, მისი ვაჟი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე [[გიორგი შარვაშიძე]].</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზეთის ეპისკოპოს [[ალექსანდრე (ალექსი ოქროპირიძე)|ალექსანდრე ოქროპირიძის]] (1862-1869) თხოვნით მთავარმა მიხეილ შარვაშიძემ (1823-1864) 1862-1864 წწ. საკუთარი სახსრებით დაიწყო მოქვის ტაძრის განახლება, რისთვისაც 25 ათასი მანეთი ვერცხლით გაიღო. [[აფხაზეთის სამთავრო]]ს გაუქმებისა და მიხეილ შარვაშიძის რუსეთში გადასახლების შემდეგ ტაძრის აღდგენა შეჩერდა. აღდგენითი სამუშაოების შედეგად ტაძარს სახე შეეცვალა. გუმბათს დაადგეს პატარა როტონდა, დასავლეთით ააგეს ეკვდერი და სხვ. მიხეილ შარვაშიძემ მოქვის ტაძარი სამთავრო სახლის წევრთა აკლდამად აქცია. აქ დაიკრძალა მისი მეუღლე ალექსანდრა დადიანი, ქალიშვილი _ ელენე, შემდეგ უკვე თვითონ მიხეილ შარვაშიძეც, მოგვიანებით კი, 1918 წელს, მისი ვაჟი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე [[გიორგი შარვაშიძე]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1868 წლის მაისში მოქვში ეპისკოპოსი [[გაბრიელ ქიქოძე|გაბრიელი (ქიქოძე)]] ჩავიდა. 25 მაისს წირვას მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარში სხვადასხვა სოფლიდან ჩამოსული ქრისტიანი და ბევრი მაჰმადიანიც დაესწრო. 1868 წლის ცნობით, სოფელ მოქვში 127 ქრისტიანი და 291 მაჰმადიანი ცხოვრობდა. მეუფემ მონათლა მარშანია, მარღანია და ამ უკანასკნელის ცოლშვილი. მარღანიას თხოვნით, ნათლია თვითონ მეუფე იყო, [[ნათლობა|ნათლობის]] საიდუმლო მღვდელმა დავით მაჭავარიანმა შეასრულა. მოგვიანებით, მღვდელმთავარი წერდა: შეუძლებელია „მოქვთან გამომშვიდობება ისე, რომ ორიოდე სიტყვა არ ვთქვა ტაძარზე. მისი არქიტექტურა ორიგინალურია: შინაგანი განლაგების მიხედვით, ტაძარი გამოირჩევა ამიერკავკასიის უმრავლესი ეკლესიებისაგან იმით, რომ ის არის არა ჯვრისებრი, როგორც უძველესი ეკლესიების მეტი ნაწილი, არამედ წაგრძელებული ოთხკუთხედი; კედლების ირგვლივ ქვების გალერეაა, ზემოთ კი [[ქორედი|ქორედები]]“. მიუხედავად აღდგენითი სამუშაოების ჩატარებისა, რომელიც საკმაოდ ძვირი დაჯდა, როგორც გაბრიელ ეპისკოპოსი გულისტკივილით წერდა, უხარისხო კრამიტით გადახურულ ტაძარში წვიმა ატანდა, კორპუსის და გუმბათის სარკმლები შემინული არ იყო, სამრეკლოზე ზარი არ იყო დაკიდებული და გუმბათზე აღსამართ სპილენძის ჯვართან ერთად ეკლესიაში ინახებოდა. ტაძარს ჯერ კიდევ არ ჰქონდა [[კანკელი]] და აუცილებელი საეკლესიო ნივთები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1868 წლის მაისში მოქვში ეპისკოპოსი [[გაბრიელ ქიქოძე|გაბრიელი (ქიქოძე)]] ჩავიდა. 25 მაისს წირვას მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარში სხვადასხვა სოფლიდან ჩამოსული ქრისტიანი და ბევრი მაჰმადიანიც დაესწრო. 1868 წლის ცნობით, სოფელ მოქვში 127 ქრისტიანი და 291 მაჰმადიანი ცხოვრობდა. მეუფემ მონათლა მარშანია, მარღანია და ამ უკანასკნელის ცოლშვილი. მარღანიას თხოვნით, ნათლია თვითონ მეუფე იყო, [[ნათლობა|ნათლობის]] საიდუმლო მღვდელმა დავით მაჭავარიანმა შეასრულა. მოგვიანებით, მღვდელმთავარი წერდა: შეუძლებელია „მოქვთან გამომშვიდობება ისე, რომ ორიოდე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სიტყვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>არ ვთქვა ტაძარზე. მისი არქიტექტურა ორიგინალურია: შინაგანი განლაგების მიხედვით, ტაძარი გამოირჩევა ამიერკავკასიის უმრავლესი ეკლესიებისაგან იმით, რომ ის არის არა ჯვრისებრი, როგორც უძველესი ეკლესიების მეტი ნაწილი, არამედ წაგრძელებული ოთხკუთხედი; კედლების ირგვლივ ქვების გალერეაა, ზემოთ კი [[ქორედი|ქორედები]]“. მიუხედავად აღდგენითი სამუშაოების ჩატარებისა, რომელიც საკმაოდ ძვირი დაჯდა, როგორც გაბრიელ ეპისკოპოსი გულისტკივილით წერდა, უხარისხო კრამიტით გადახურულ ტაძარში წვიმა ატანდა, კორპუსის და გუმბათის სარკმლები შემინული არ იყო, სამრეკლოზე ზარი არ იყო დაკიდებული და გუმბათზე აღსამართ სპილენძის ჯვართან ერთად ეკლესიაში ინახებოდა. ტაძარს ჯერ კიდევ არ ჰქონდა [[კანკელი]] და აუცილებელი საეკლესიო ნივთები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეპისკოპოსმა გაბრიელმა 1870-1871 წწ. დაასრულა მოქვის ტაძრის აღდგენა. 1871 წლის 28 ოქტომბერს მოქვში ჩასული მეუფე აღნიშნავდა, რომ ტაძარი მთლიანად განახლდა. დარჩენილი იყო მხოლოდ კანკელი, რომელიც გაბრიელ ეპისკოპოსის შეკვეთით დამზადდა და 1872 წელს დააყენეს ეკლესიაში. მღვდელმთავარი შემდეგ წლებშიც არ აკლებდა ყურადღებას მოქვის ტაძარს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეპისკოპოსმა გაბრიელმა 1870-1871 წწ. დაასრულა მოქვის ტაძრის აღდგენა. 1871 წლის 28 ოქტომბერს მოქვში ჩასული მეუფე აღნიშნავდა, რომ ტაძარი მთლიანად განახლდა. დარჩენილი იყო მხოლოდ კანკელი, რომელიც გაბრიელ ეპისკოპოსის შეკვეთით დამზადდა და 1872 წელს დააყენეს ეკლესიაში. მღვდელმთავარი შემდეგ წლებშიც არ აკლებდა ყურადღებას მოქვის ტაძარს.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=176941&oldid=prev 2022-11-22T11:34:46Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:34, 22 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 137:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 137:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ოჩამჩირის <del class="diffchange diffchange-inline">მუნოცოპალიტეტის </del>არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ოჩამჩირის <ins class="diffchange diffchange-inline">მუნიციპალიტეტის </ins>არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=163265&oldid=prev 2022-08-26T10:33:06Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:33, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტაძრის აღწერა =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტაძრის აღწერა =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი <del class="diffchange diffchange-inline">ნაგებობაა</del>, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. [[გუმბათის ყელი|გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი]] დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნაგებობა]]ა</ins>, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. [[გუმბათის ყელი|გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი]] დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის ლეონ III-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის ლეონ III-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=157581&oldid=prev 2022-05-31T11:48:47Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ტაძრის აღწერა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:48, 31 მაისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტაძრის აღწერა =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტაძრის აღწერა =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი ნაგებობაა, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოქვის ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. იგი [[ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობა|ჯვარგუმბათოვანი]] სტილის სამნავიანი ნაგებობაა, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან ტაძარს სამი [[შვერილი]] [[აფსიდა|აფსიდი]] აქვს. შუა, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] აფსიდი შიგნიდან [[ნალი|ნალისებური]] ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. [[გუმბათი]] ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ სვეტს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[გუმბათის ყელი|</ins>გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>დაბალია. ტაძარი შემოსილია თლილი ქვის პერანგით, ფასადებზე ჩუქურთმები არა აქვს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის ლეონ III-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„მატიანე ქართლისას“ ცნობით, მოქვის ტაძარი აგებულია და კურთხეულია საკათედროდ „აფხაზთა“ მეფის ლეონ III-ის (957- 967) მიერ: „ამან (ლეონ III-მ, - ავტ.) აღაშენა [[ეკლესია]] მოქჳსა და შექმნა საყდრად საეპისკოპოსოდ, [[კურთხევა|აკურთხა]] და განასრულა ყოვლითა [[განგება|განგებითა]]”. ლეონ III-ის მიერ ტაძრის საკათედროდ კურთხევა IX-X სს. „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე იმ პროცესის შემადგენელი ნაწილია, როდესაც იქმნება ჭყონდიდის, ბედიის, დრანდის საეპისკოპოსოები.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=153331&oldid=prev 2022-04-20T11:42:52Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ტაძრის აღდგენა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:42, 20 აპრილი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 59:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 59:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტაძრის აღდგენა =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტაძრის აღდგენა =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზეთის ეპისკოპოს [[ალექსანდრე (ალექსი ოქროპირიძე)|ალექსანდრე ოქროპირიძის]] (1862-1869) თხოვნით მთავარმა მიხეილ შარვაშიძემ (1823-1864) 1862-1864 წწ. საკუთარი სახსრებით დაიწყო მოქვის ტაძრის განახლება, რისთვისაც 25 ათასი მანეთი ვერცხლით გაიღო. [[აფხაზეთის სამთავრო]]ს გაუქმებისა და მიხეილ შარვაშიძის რუსეთში გადასახლების შემდეგ ტაძრის აღდგენა შეჩერდა. აღდგენითი სამუშაოების შედეგად ტაძარს სახე შეეცვალა. გუმბათს დაადგეს პატარა როტონდა, დასავლეთით ააგეს ეკვდერი და სხვ. მიხეილ შარვაშიძემ მოქვის ტაძარი სამთავრო სახლის წევრთა აკლდამად აქცია. აქ დაიკრძალა მისი მეუღლე ალექსანდრა დადიანი, ქალიშვილი _ ელენე, შემდეგ უკვე თვითონ მიხეილ შარვაშიძეც, მოგვიანებით კი, 1918 წელს, მისი ვაჟი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე გიორგი შარვაშიძე.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზეთის ეპისკოპოს [[ალექსანდრე (ალექსი ოქროპირიძე)|ალექსანდრე ოქროპირიძის]] (1862-1869) თხოვნით მთავარმა მიხეილ შარვაშიძემ (1823-1864) 1862-1864 წწ. საკუთარი სახსრებით დაიწყო მოქვის ტაძრის განახლება, რისთვისაც 25 ათასი მანეთი ვერცხლით გაიღო. [[აფხაზეთის სამთავრო]]ს გაუქმებისა და მიხეილ შარვაშიძის რუსეთში გადასახლების შემდეგ ტაძრის აღდგენა შეჩერდა. აღდგენითი სამუშაოების შედეგად ტაძარს სახე შეეცვალა. გუმბათს დაადგეს პატარა როტონდა, დასავლეთით ააგეს ეკვდერი და სხვ. მიხეილ შარვაშიძემ მოქვის ტაძარი სამთავრო სახლის წევრთა აკლდამად აქცია. აქ დაიკრძალა მისი მეუღლე ალექსანდრა დადიანი, ქალიშვილი _ ელენე, შემდეგ უკვე თვითონ მიხეილ შარვაშიძეც, მოგვიანებით კი, 1918 წელს, მისი ვაჟი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გიორგი შარვაშიძე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1868 წლის მაისში მოქვში ეპისკოპოსი [[გაბრიელ ქიქოძე|გაბრიელი (ქიქოძე)]] ჩავიდა. 25 მაისს წირვას მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარში სხვადასხვა სოფლიდან ჩამოსული ქრისტიანი და ბევრი მაჰმადიანიც დაესწრო. 1868 წლის ცნობით, სოფელ მოქვში 127 ქრისტიანი და 291 მაჰმადიანი ცხოვრობდა. მეუფემ მონათლა მარშანია, მარღანია და ამ უკანასკნელის ცოლშვილი. მარღანიას თხოვნით, ნათლია თვითონ მეუფე იყო, [[ნათლობა|ნათლობის]] საიდუმლო მღვდელმა დავით მაჭავარიანმა შეასრულა. მოგვიანებით, მღვდელმთავარი წერდა: შეუძლებელია „მოქვთან გამომშვიდობება ისე, რომ ორიოდე სიტყვა არ ვთქვა ტაძარზე. მისი არქიტექტურა ორიგინალურია: შინაგანი განლაგების მიხედვით, ტაძარი გამოირჩევა ამიერკავკასიის უმრავლესი ეკლესიებისაგან იმით, რომ ის არის არა ჯვრისებრი, როგორც უძველესი ეკლესიების მეტი ნაწილი, არამედ წაგრძელებული ოთხკუთხედი; კედლების ირგვლივ ქვების გალერეაა, ზემოთ კი [[ქორედი|ქორედები]]“. მიუხედავად აღდგენითი სამუშაოების ჩატარებისა, რომელიც საკმაოდ ძვირი დაჯდა, როგორც გაბრიელ ეპისკოპოსი გულისტკივილით წერდა, უხარისხო კრამიტით გადახურულ ტაძარში წვიმა ატანდა, კორპუსის და გუმბათის სარკმლები შემინული არ იყო, სამრეკლოზე ზარი არ იყო დაკიდებული და გუმბათზე აღსამართ სპილენძის ჯვართან ერთად ეკლესიაში ინახებოდა. ტაძარს ჯერ კიდევ არ ჰქონდა [[კანკელი]] და აუცილებელი საეკლესიო ნივთები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1868 წლის მაისში მოქვში ეპისკოპოსი [[გაბრიელ ქიქოძე|გაბრიელი (ქიქოძე)]] ჩავიდა. 25 მაისს წირვას მოქვის ღვთისმშობლის ტაძარში სხვადასხვა სოფლიდან ჩამოსული ქრისტიანი და ბევრი მაჰმადიანიც დაესწრო. 1868 წლის ცნობით, სოფელ მოქვში 127 ქრისტიანი და 291 მაჰმადიანი ცხოვრობდა. მეუფემ მონათლა მარშანია, მარღანია და ამ უკანასკნელის ცოლშვილი. მარღანიას თხოვნით, ნათლია თვითონ მეუფე იყო, [[ნათლობა|ნათლობის]] საიდუმლო მღვდელმა დავით მაჭავარიანმა შეასრულა. მოგვიანებით, მღვდელმთავარი წერდა: შეუძლებელია „მოქვთან გამომშვიდობება ისე, რომ ორიოდე სიტყვა არ ვთქვა ტაძარზე. მისი არქიტექტურა ორიგინალურია: შინაგანი განლაგების მიხედვით, ტაძარი გამოირჩევა ამიერკავკასიის უმრავლესი ეკლესიებისაგან იმით, რომ ის არის არა ჯვრისებრი, როგორც უძველესი ეკლესიების მეტი ნაწილი, არამედ წაგრძელებული ოთხკუთხედი; კედლების ირგვლივ ქვების გალერეაა, ზემოთ კი [[ქორედი|ქორედები]]“. მიუხედავად აღდგენითი სამუშაოების ჩატარებისა, რომელიც საკმაოდ ძვირი დაჯდა, როგორც გაბრიელ ეპისკოპოსი გულისტკივილით წერდა, უხარისხო კრამიტით გადახურულ ტაძარში წვიმა ატანდა, კორპუსის და გუმბათის სარკმლები შემინული არ იყო, სამრეკლოზე ზარი არ იყო დაკიდებული და გუმბათზე აღსამართ სპილენძის ჯვართან ერთად ეკლესიაში ინახებოდა. ტაძარს ჯერ კიდევ არ ჰქონდა [[კანკელი]] და აუცილებელი საეკლესიო ნივთები.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili