მუზარადი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 10:20, 23 თებერვალი 2024-ზე

2024-02-23T10:20:20Z

Tkenchoshvili 16:53, 14 აპრილი 2021-ზე

2021-04-14T16:53:25Z

Tkenchoshvili 11:14, 30 აპრილი 2018-ზე

2018-04-30T11:14:02Z

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ზუჩი“ გადაიტანა გვერდზე „მუზარადი“ გადამისამართებაზე

2017-12-27T06:56:32Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ზუჩი“ გადაიტანა გვერდზე „მუზარადი“ გადამისამართებაზე

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მუზარადი“ გადაიტანა გვერდზე „ზუჩი“

2017-12-27T06:56:21Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მუზარადი“ გადაიტანა გვერდზე „ზუჩი“

Tkenchoshvili 06:55, 27 დეკემბერი 2017-ზე

2017-12-27T06:55:52Z

Tkenchoshvili 11:09, 21 ოქტომბერი 2016-ზე

2016-10-21T11:09:44Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2016-10-10T10:13:04Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 10:11, 10 ოქტომბერი 2016-ზე

2016-10-10T10:11:21Z

Xdavituri 07:21, 14 ივნისი 2016-ზე

2016-06-14T07:21:23Z

@@ ხაზი 4: / ხაზი 4: @@
 უძველესი ლითონის მუზარადი (სპილენძის და ოქროსი) მესოპოტამიაშია აღმოჩენილი (ძვ.წ. III ათასწლეული). ბრინჯაოს მუზარადები ფართოდ გავრცელდა ძვ.წ. II-I ათასწლეულიდან. შუა საუკუნეებში მუზარადი ძირითადად რკინის და ფოლადისაგან მზადდებოდა.
+[[ფაილი:Muzaradi1.jpg|მარცხნივ|მუზარადი]]
 ძველ საქართველოში, წერილობითი წყაროების ცნობებით, იხმარებოდა ხის, ტყავისა და სპილენძის მუზარადები. არქეოლოგიური მასალის მიხედვით [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს მუზარადები, ხოლო გვიან საუკუნეებში მას რკინისა და ფოლადისაგან დამზადებული მუზარადები ცვლის. შუა საუკუნეების საუკეთესო ქართული მუზარადები საქართველოდან ევროპაში გაიტანეს მუზეუმის უცხოელმა თანამშრომლებმა. გვიანფეოდალური ხანის ქართული საბრძოლო თავსაბურავები ძირითადად ოთხი სახისაა-ჩაჩქანი (ჯამის ფორმის), კვერცხისებური მუზარადი, ფაფანაკის ფორმის და ჩაბალახი. ქართული მუზარადები დამზადებულია ფოლადისაგან, კვერცხისებური თავსაბურავი ბოლოსკენ წაწვეტებულია და მთლიანობაში ძაბრისებულ ფორმას ღებულობს, წვერი უმეტეს შემთხვევაში ოთხწახნაგა შუბისპირით ბოლოვდება. ზედაპირზე უმეტესად გამოსახულია სხვადასხვა ორნამენტები და [[ვარდული|ვარდულები]]. მუზარადს წინა მხარეს აქვს საცხვირე (ცხვირის დასაცავი), რომელიც საჭირო მდგომარეობაში ხრახნის საშუალებითაა მიმაგრებული. მუზარადზე უკანა მხარეს, ყურებისა და კისრის დასაცავად, გარშემო დამაგრებულია ჯაჭვის მჭიდროდ ნაქსოვი [[ბადე]] (ზარადი). მუზარადს შიგნიდან გამოკრული ჰქონდა [[ნაბადი]], ვინაიდან შიშვლად რკინის დაფარების შემთხვევაში, შესაძლოა მოწინააღმდეგის დარტყმა მებრძოლისათვის სავალალო შედეგით დამთავრებულიყო. მეომრები სვამდნენ გამარჯვების სადღეგრძელოს დამარცხებულთა მუზარადით.
 ხშირად  მტრის მუზარადი ეკლესიისათვის შეუწირათ. მუზარადი იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ მას საბოძვრად,  საჩუქრადაც გამოიყენებდნენ (იხ. [[აბჯარი]]). გარდა ამისა, საქართველოში წარჩინებული ვაჟკაცი იარაღის ხარისხითაც ფასდებოდა, „მანუჩარმა... ოქროიანი მუზარადი თავს დაირქვა“ ან „ლიპარიტის... ოქროთ მოჭედილსა [[ფარი|ფარსა]] მისგან და მუზარადისა მიერ სხივნი სცვიოდენ [[ვითარცა]] მზისა მიერ“ და სხვ.
-ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში, ხალხურ პოეზიასა და წერილობით წყაროებში უფრო ნაკლებად  გვხვდება ტერმინი „მუზარადი“. [[ქართველები]] მას უმეტესად „[[ჩაჩქანი|ჩაჩქანს]]“, ასევე „[[ჩაფხუტი|ჩაფხუტსა]]“ და „ჩაბალახს“  უწოდებენ. მაგ.: „ვახტანგ მეფესა შეექმნა ჩაბალახი ოქროსი“ ან „საჩქაროდ გადაიხურა ჩაჩქანი ზარადიანი“  და სხვ.
+ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში, ხალხურ პოეზიასა და წერილობით წყაროებში უფრო ნაკლებად  გვხვდება [[ტერმინი]] „მუზარადი“. [[ქართველები]] მას უმეტესად „[[ჩაჩქანი|ჩაჩქანს]]“, ასევე „[[ჩაფხუტი|ჩაფხუტსა]]“ და „ჩაბალახს“  უწოდებენ. მაგ.: „ვახტანგ მეფესა შეექმნა ჩაბალახი ოქროსი“ ან „საჩქაროდ გადაიხურა ჩაჩქანი ზარადიანი“  და სხვ.

@@ ხაზი 5: / ხაზი 5: @@
 უძველესი ლითონის მუზარადი (სპილენძის და ოქროსი) მესოპოტამიაშია აღმოჩენილი (ძვ.წ. III ათასწლეული). ბრინჯაოს მუზარადები ფართოდ გავრცელდა ძვ.წ. II-I ათასწლეულიდან. შუა საუკუნეებში მუზარადი ძირითადად რკინის და ფოლადისაგან მზადდებოდა.
-ძველ საქართველოში, წერილობითი წყაროების ცნობებით, იხმარებოდა ხის, ტყავისა და სპილენძის მუზარადები. არქეოლოგიური მასალის მიხედვით [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს მუზარადები, ხოლო გვიან საუკუნეებში მას რკინისა და ფოლადისაგან დამზადებული მუზარადები ცვლის. შუა საუკუნეების საუკეთესო ქართული მუზარადები საქართველოდან ევროპაში გაიტანეს მუზეუმის უცხოელმა თანამშრომლებმა. გვიანფეოდალური ხანის ქართული საბრძოლო თავსაბურავები ძირითადად ოთხი სახისაა-ჩაჩქანი (ჯამის ფორმის), კვერცხისებური მუზარადი, ფაფანაკის ფორმის და ჩაბალახი. ქართული მუზარადები დამზადებულია ფოლადისაგან, კვერცხისებური თავსაბურავი ბოლოსკენ წაწვეტებულია და მთლიანობაში ძაბრისებულ ფორმას ღებულობს, წვერი უმეტეს შემთხვევაში ოთხწახნაგა შუბისპირით ბოლოვდება. ზედაპირზე უმეტესად გამოსახულია სხვადასხვა ორნამენტები და [[ვარდული|ვარდულები]]. მუზარადს წინა მხარეს აქვს საცხვირე (ცხვირის დასაცავი), რომელიც საჭირო მდგომარეობაში ხრახნის საშუალებითაა მიმაგრებული. მუზარადზე უკანა მხარეს, ყურებისა და კისრის დასაცავად, გარშემო დამაგრებულია ჯაჭვის მჭიდროდ ნაქსოვი ბადე (ზარადი). მუზარადს შიგნიდან გამოკრული ჰქონდა [[ნაბადი]], ვინაიდან შიშვლად რკინის დაფარების შემთხვევაში, შესაძლოა მოწინააღმდეგის დარტყმა მებრძოლისათვის სავალალო შედეგით დამთავრებულიყო. მეომრები სვამდნენ გამარჯვების სადღეგრძელოს დამარცხებულთა მუზარადით.
+ძველ საქართველოში, წერილობითი წყაროების ცნობებით, იხმარებოდა ხის, ტყავისა და სპილენძის მუზარადები. არქეოლოგიური მასალის მიხედვით [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს მუზარადები, ხოლო გვიან საუკუნეებში მას რკინისა და ფოლადისაგან დამზადებული მუზარადები ცვლის. შუა საუკუნეების საუკეთესო ქართული მუზარადები საქართველოდან ევროპაში გაიტანეს მუზეუმის უცხოელმა თანამშრომლებმა. გვიანფეოდალური ხანის ქართული საბრძოლო თავსაბურავები ძირითადად ოთხი სახისაა-ჩაჩქანი (ჯამის ფორმის), კვერცხისებური მუზარადი, ფაფანაკის ფორმის და ჩაბალახი. ქართული მუზარადები დამზადებულია ფოლადისაგან, კვერცხისებური თავსაბურავი ბოლოსკენ წაწვეტებულია და მთლიანობაში ძაბრისებულ ფორმას ღებულობს, წვერი უმეტეს შემთხვევაში ოთხწახნაგა შუბისპირით ბოლოვდება. ზედაპირზე უმეტესად გამოსახულია სხვადასხვა ორნამენტები და [[ვარდული|ვარდულები]]. მუზარადს წინა მხარეს აქვს საცხვირე (ცხვირის დასაცავი), რომელიც საჭირო მდგომარეობაში ხრახნის საშუალებითაა მიმაგრებული. მუზარადზე უკანა მხარეს, ყურებისა და კისრის დასაცავად, გარშემო დამაგრებულია ჯაჭვის მჭიდროდ ნაქსოვი [[ბადე]] (ზარადი). მუზარადს შიგნიდან გამოკრული ჰქონდა [[ნაბადი]], ვინაიდან შიშვლად რკინის დაფარების შემთხვევაში, შესაძლოა მოწინააღმდეგის დარტყმა მებრძოლისათვის სავალალო შედეგით დამთავრებულიყო. მეომრები სვამდნენ გამარჯვების სადღეგრძელოს დამარცხებულთა მუზარადით.
 [[ფაილი:Muzaradi1.jpg|thumb|მუზარადი]]

@@ ხაზი 9: / ხაზი 9: @@
 [[ფაილი:Muzaradi1.jpg|thumb|მუზარადი]]
-ხშირად  მტრის მუზარადი ეკლესიისათვის შეუწირათ. მუზარადი იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ მას საბოძვრად,  საჩუქრადაც გამოიყენებდნენ (იხ. [[აბჯარი]]). გარდა ამისა, საქართველოში წარჩინებული ვაჟკაცი იარაღის ხარისხითაც ფასდებოდა, „მანუჩარმა... ოქროიანი მუზარადი თავს დაირქვა“ ან „ლიპარიტის... ოქროთ მოჭედილსა [[ფარი|ფარსა]] მისგან და მუზარადისა მიერ სხივნი სცვიოდენ ვითარცა მზისა მიერ“ და სხვ.
+ხშირად  მტრის მუზარადი ეკლესიისათვის შეუწირათ. მუზარადი იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ მას საბოძვრად,  საჩუქრადაც გამოიყენებდნენ (იხ. [[აბჯარი]]). გარდა ამისა, საქართველოში წარჩინებული ვაჟკაცი იარაღის ხარისხითაც ფასდებოდა, „მანუჩარმა... ოქროიანი მუზარადი თავს დაირქვა“ ან „ლიპარიტის... ოქროთ მოჭედილსა [[ფარი|ფარსა]] მისგან და მუზარადისა მიერ სხივნი სცვიოდენ [[ვითარცა]] მზისა მიერ“ და სხვ.
 ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში, ხალხურ პოეზიასა და წერილობით წყაროებში უფრო ნაკლებად  გვხვდება ტერმინი „მუზარადი“. [[ქართველები]] მას უმეტესად „[[ჩაჩქანი|ჩაჩქანს]]“, ასევე „[[ჩაფხუტი|ჩაფხუტსა]]“ და „ჩაბალახს“  უწოდებენ. მაგ.: „ვახტანგ მეფესა შეექმნა ჩაბალახი ოქროსი“ ან „საჩქაროდ გადაიხურა ჩაჩქანი ზარადიანი“  და სხვ.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Muzaradi.jpg|thumb|300პქ|მუზარადი]]
-'''მუზარადი''' - თავდასაცავი საჭურველის სახეობა. გამოიყენებოდა ბრძოლის დროს თავდაცვის მიზნით.
+'''მუზარადი''' - (ფრანგული - casque), თავდასაცავი საჭურველის სახეობა. გამოიყენებოდა ბრძოლის დროს თავდაცვის მიზნით. საბრძოლო მუზარადი ცნობილია უძველესი დროიდან. ამზადებდნენ ხისაგან, არყის ხის ქერქისაგან, წნელებისა და ტყავისაგან.
-არქეოლოგიური მასალის მიხედვით [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს მუზარადები, ხოლო გვიან საუკუნეებში მას რკინისა და ფოლადისაგან დამზადებული მუზარადები ცვლის. შუა საუკუნეების საუკეთესო ქართული მუზარადები საქართველოდან ევროპაში გაიტანეს მუზეუმის უცხოელმა თანამშრომლებმა. გვიანფეოდალური ხანის ქართული საბრძოლო თავსაბურავები ძირითადად ოთხი სახისაა-ჩაჩქანი (ჯამის ფორმის), კვერცხისებური მუზარადი, ფაფანაკის ფორმის და ჩაბალახი. ქართული მუზარადები დამზადებულია ფოლადისაგან, კვერცხისებური თავსაბურავი ბოლოსკენ წაწვეტებულია და მთლიანობაში ძაბრისებულ ფორმას ღებულობს, წვერი უმეტეს შემთხვევაში ოთხწახნაგა შუბისპირით ბოლოვდება. ზედაპირზე უმეტესად გამოსახულია სხვადასხვა ორნამენტები და [[ვარდული|ვარდულები]]. მუზარადს წინა მხარეს აქვს საცხვირე (ცხვირის დასაცავი), რომელიც საჭირო მდგომარეობაში ხრახნის საშუალებითაა მიმაგრებული. მუზარადზე უკანა მხარეს, ყურებისა და კისრის დასაცავად, გარშემო დამაგრებულია ჯაჭვის მჭიდროდ ნაქსოვი ბადე (ზარადი). მუზარადს შიგნიდან გამოკრული ჰქონდა [[ნაბადი]], ვინაიდან შიშვლად რკინის დაფარების შემთხვევაში, შესაძლოა მოწინააღმდეგის დარტყმა მებრძოლისათვის სავალალო შედეგით დამთავრებულიყო. მეომრები სვამდნენ გამარჯვების სადღეგრძელოს დამარცხებულთა მუზარადით.
+უძველესი ლითონის მუზარადი (სპილენძის და ოქროსი) მესოპოტამიაშია აღმოჩენილი (ძვ.წ. III ათასწლეული). ბრინჯაოს მუზარადები ფართოდ გავრცელდა ძვ.წ. II-I ათასწლეულიდან. შუა საუკუნეებში მუზარადი ძირითადად რკინის და ფოლადისაგან მზადდებოდა.
 [[ფაილი:Muzaradi1.jpg|thumb|მუზარადი]]
@@ ხაზი 10: / ხაზი 12: @@
 ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში, ხალხურ პოეზიასა და წერილობით წყაროებში უფრო ნაკლებად  გვხვდება ტერმინი „მუზარადი“. [[ქართველები]] მას უმეტესად „[[ჩაჩქანი|ჩაჩქანს]]“, ასევე „[[ჩაფხუტი|ჩაფხუტსა]]“ და „ჩაბალახს“  უწოდებენ. მაგ.: „ვახტანგ მეფესა შეექმნა ჩაბალახი ოქროსი“ ან „საჩქაროდ გადაიხურა ჩაჩქანი ზარადიანი“  და სხვ.
 == ლიტერატურა ==
@@ ხაზი 19: / ხაზი 24: @@
 [[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]
 [[კატეგორია:მეომართა სამოსი]]

@@ ხაზი 3: / ხაზი 3: @@
 '''მუზარადი''' - თავდასაცავი საჭურველის სახეობა. გამოიყენებოდა ბრძოლის დროს თავდაცვის მიზნით.
-არქეოლოგიური მასალის მიხედვით [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს მუზარადები, ხოლო გვიან საუკუნეებში მას რკინისა და ფოლადისაგან დამზადებული მუზარადები ცვლის. შუა საუკუნეების საუკეთესო ქართული მუზარადები საქართველოდან ევროპაში გაიტანეს მუზეუმის უცხოელმა თანამშრომლებმა. გვიანფეოდალური ხანის ქართული საბრძოლო თავსაბურავები ძირითადად ოთხი სახისაა-ჩაჩქანი (ჯამის ფორმის), კვერცხისებური მუზარადი, ფაფანაკის ფორმის და ჩაბალახი. ქართული მუზარადები დამზადებულია ფოლადისაგან, კვერცხისებური თავსაბურავი ბოლოსკენ წაწვეტებულია და მთლიანობაში ძაბრისებულ ფორმას ღებულობს, წვერი უმეტეს შემთხვევაში ოთხწახნაგა შუბისპირით ბოლოვდება. ზედაპირზე უმეტესად გამოსახულია სხვადასხვა ორნამენტები და ვარდულები. მუზარადს წინა მხარეს აქვს საცხვირე (ცხვირის დასაცავი), რომელიც საჭირო მდგომარეობაში ხრახნის საშუალებითაა მიმაგრებული. მუზარადზე უკანა მხარეს, ყურებისა და კისრის დასაცავად, გარშემო დამაგრებულია ჯაჭვის მჭიდროდ ნაქსოვი ბადე (ზარადი). მუზარადს შიგნიდან გამოკრული ჰქონდა ნაბადი, ვინაიდან შიშვლად რკინის დაფარების შემთხვევაში, შესაძლოა მოწინააღმდეგის დარტყმა მებრძოლისათვის სავალალო შედეგით დამთავრებულიყო. მეომრები სვამდნენ გამარჯვების სადღეგრძელოს დამარცხებულთა მუზარადით.
+არქეოლოგიური მასალის მიხედვით [[საქართველო]]ს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოს მუზარადები, ხოლო გვიან საუკუნეებში მას რკინისა და ფოლადისაგან დამზადებული მუზარადები ცვლის. შუა საუკუნეების საუკეთესო ქართული მუზარადები საქართველოდან ევროპაში გაიტანეს მუზეუმის უცხოელმა თანამშრომლებმა. გვიანფეოდალური ხანის ქართული საბრძოლო თავსაბურავები ძირითადად ოთხი სახისაა-ჩაჩქანი (ჯამის ფორმის), კვერცხისებური მუზარადი, ფაფანაკის ფორმის და ჩაბალახი. ქართული მუზარადები დამზადებულია ფოლადისაგან, კვერცხისებური თავსაბურავი ბოლოსკენ წაწვეტებულია და მთლიანობაში ძაბრისებულ ფორმას ღებულობს, წვერი უმეტეს შემთხვევაში ოთხწახნაგა შუბისპირით ბოლოვდება. ზედაპირზე უმეტესად გამოსახულია სხვადასხვა ორნამენტები და [[ვარდული|ვარდულები]]. მუზარადს წინა მხარეს აქვს საცხვირე (ცხვირის დასაცავი), რომელიც საჭირო მდგომარეობაში ხრახნის საშუალებითაა მიმაგრებული. მუზარადზე უკანა მხარეს, ყურებისა და კისრის დასაცავად, გარშემო დამაგრებულია ჯაჭვის მჭიდროდ ნაქსოვი ბადე (ზარადი). მუზარადს შიგნიდან გამოკრული ჰქონდა [[ნაბადი]], ვინაიდან შიშვლად რკინის დაფარების შემთხვევაში, შესაძლოა მოწინააღმდეგის დარტყმა მებრძოლისათვის სავალალო შედეგით დამთავრებულიყო. მეომრები სვამდნენ გამარჯვების სადღეგრძელოს დამარცხებულთა მუზარადით.
 [[ფაილი:Muzaradi1.jpg|thumb|მუზარადი]]
-ხშირად  მტრის მუზარადი ეკლესიისათვის შეუწირათ. მუზარადი იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ მას საბოძვრად,  საჩუქრადაც გამოიყენებდნენ (იხ. აბჯარი). გარდა ამისა, საქართველოში წარჩინებული ვაჟკაცი იარაღის ხარისხითაც ფასდებოდა, „მანუჩარმა... ოქროიანი მუზარადი თავს დაირქვა“ ან „ლიპარიტის... ოქროთ მოჭედილსა ფარსა მისგან და მუზარადისა მიერ სხივნი სცვიოდენ ვითარცა მზისა მიერ“ და სხვ.
+ხშირად  მტრის მუზარადი ეკლესიისათვის შეუწირათ. მუზარადი იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ მას საბოძვრად,  საჩუქრადაც გამოიყენებდნენ (იხ. [[აბჯარი]]). გარდა ამისა, საქართველოში წარჩინებული ვაჟკაცი იარაღის ხარისხითაც ფასდებოდა, „მანუჩარმა... ოქროიანი მუზარადი თავს დაირქვა“ ან „ლიპარიტის... ოქროთ მოჭედილსა [[ფარი|ფარსა]] მისგან და მუზარადისა მიერ სხივნი სცვიოდენ ვითარცა მზისა მიერ“ და სხვ.
-ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში, ხალხურ პოეზიასა და წერილობით წყაროებში უფრო ნაკლებად  გვხვდება ტერმინი „მუზარადი“. [[ქართველები]] მას უმეტესად „ჩაჩქანს“, ასევე „ჩაფხუტსა“ და „ჩაბალახს“  უწოდებენ. მაგ.: „ვახტანგ მეფესა შეექმნა ჩაბალახი ოქროსი“ ან „საჩქაროდ გადაიხურა ჩაჩქანი ზარადიანი“  და სხვ.
+ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში, ხალხურ პოეზიასა და წერილობით წყაროებში უფრო ნაკლებად  გვხვდება ტერმინი „მუზარადი“. [[ქართველები]] მას უმეტესად „[[ჩაჩქანი|ჩაჩქანს]]“, ასევე „[[ჩაფხუტი|ჩაფხუტსა]]“ და „ჩაბალახს“  უწოდებენ. მაგ.: „ვახტანგ მეფესა შეექმნა ჩაბალახი ოქროსი“ ან „საჩქაროდ გადაიხურა ჩაჩქანი ზარადიანი“  და სხვ.
 == ლიტერატურა ==

←წინა ვერსია		10:13, 10 ოქტომბერი 2016-ის ვერსია
ხაზი 20:		ხაზი 20:
	[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]		[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]

−	[[კატეგორია:~~ქართული~~ სამოსი]]	+	[[კატეგორია:მეომართა სამოსი]]