https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D
მუხუდო - რედაქტირების ისტორია
2026-04-25T16:09:44Z
ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში
MediaWiki 1.19.24
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=214703&oldid=prev
Tkenchoshvili 20:59, 23 ნოემბერი 2023-ზე
2023-11-23T20:59:05Z
<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:59, 23 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Muxudo.jpg|thumb|<del class="diffchange diffchange-inline">250px</del>|'''მუხუდო''' – Cicer arietinum L. <br />საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Muxudo.jpg|thumb|<ins class="diffchange diffchange-inline">200პქ</ins>|'''მუხუდო''' – Cicer arietinum L. <br />საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Muxudos naTesi.jpg|thumb|250px|'''მუხუდოს ნათესი''' <br />ახალციხე, სოფ. წნისი საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მუხუდო''' - '''(''Cicer arietinum L''.).''' პარკოსანთა ოჯახის მცენარე. ძველი ქართული სახელწოდება – „ერევინდი“, „ბარდა-ცერცვი“; მეგრულად-იმერულად, გურულად  – „მუხუდო“, კახურად – „სისირი“; ქიზიყურად – „ციცირი“ ''(მაყაშვილი, ერისთავი, 1884; ორბელიანი, 1949).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მუხუდო''' - '''(''Cicer arietinum L''.).''' პარკოსანთა ოჯახის მცენარე. ძველი ქართული სახელწოდება – „ერევინდი“, „ბარდა-ცერცვი“; მეგრულად-იმერულად, გურულად  – „მუხუდო“, კახურად – „სისირი“; ქიზიყურად – „ციცირი“ ''(მაყაშვილი, ერისთავი, 1884; ორბელიანი, 1949).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. გიულდენშტედტის (XVIII ს.) მოგზაურობის აღწერაში მუხუდოს ნათესები მითითებულია რაჭაში, სოფ. უწერაში ''(გიულდენშტედტი, 1962).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. გიულდენშტედტის (XVIII ს.) მოგზაურობის აღწერაში მუხუდოს ნათესები მითითებულია რაჭაში, სოფ. უწერაში ''(გიულდენშტედტი, 1962).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Muxudos naTesi.jpg|thumb|მარცხნივ|200პქ|'''მუხუდოს ნათესი''' <br />ახალციხე, სოფ. წნისი საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს.-ის პირველ ნახევარში მუხუდო ითესებოდა [[ლეჩხუმი|ლეჩხუმში]], აგრეთვე სამეგრელოსა და სვანეთში (''მეუნარგია, 1939; გელოვანი, 2003).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს.-ის პირველ ნახევარში მუხუდო ითესებოდა [[ლეჩხუმი|ლეჩხუმში]], აგრეთვე სამეგრელოსა და სვანეთში (''მეუნარგია, 1939; გელოვანი, 2003).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=213891&oldid=prev
Masatiani 15:20, 15 ნოემბერი 2023-ზე
2023-11-15T15:20:17Z
<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:20, 15 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 44:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 44:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსნები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსნები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: <ins class="diffchange diffchange-inline">საქართველოს </ins>სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>
Masatiani
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=196973&oldid=prev
Tkenchoshvili: /* წყარო */
2023-06-19T12:02:29Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:02, 19 ივნისი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* პური ჩვენი არსობისა<del class="diffchange diffchange-inline">: წიგნი II /საქართველო სამიწათმოქმედო კულტურის უძველესი კერა/,-ავტ: ფრუიძე ლევან, მაისაია ინეზა, სიხარულიძე შალვა, თავართქილაძე მაია. თბილისი: პალიტრა L, -2016</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პური ჩვენი არსობისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსნები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსნები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=176976&oldid=prev
Tkenchoshvili: /* წყარო */
2022-11-22T12:02:12Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:02, 22 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">პარკოსანი კულტურები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">პარკოსნები</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=145386&oldid=prev
Tkenchoshvili 09:13, 4 მარტი 2022-ზე
2022-03-04T09:13:52Z
<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:13, 4 მარტი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'' მუხუდო პირველად იხსენიება „დაბადების“ ქართულ თარგმანში (V ს.). აგრეთვე, ხოჯაყოფილის „კარაბადინის“ ქართულ თარგმანში ''(ფანასკერტელი, 1950)'', ქანანელის „წიგნი სააქიმოიში“ (1940) და სხვ.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'' მუხუდო პირველად იხსენიება „დაბადების“ ქართულ თარგმანში (V ს.). აგრეთვე, ხოჯაყოფილის „კარაბადინის“ ქართულ თარგმანში ''(ფანასკერტელი, 1950)'', ქანანელის „წიგნი სააქიმოიში“ (1940) და სხვ.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდო ძველ საქართველოში ითესებოდა როგორც სამარხვო საჭმელთაგანი. მუხუდო, როგორც სამარხვო საჭმელი, მოხსენიებულია ვახტანგ VI-ის „დასტურლამალში” ''(ვაჩეიშვილი, 2005).'' XV ს.-ში მუხუდოს მოყვანა აღნიშნულია ახალციხეში, ხერთვისში, უდეში, აწყურსა და მზვარეში ''(სვანიძე, 1984).''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდო ძველ საქართველოში ითესებოდა როგორც სამარხვო საჭმელთაგანი. მუხუდო, როგორც სამარხვო საჭმელი, მოხსენიებულია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ვახტანგ VI<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-ის „დასტურლამალში” ''(ვაჩეიშვილი, 2005).'' XV ს.-ში მუხუდოს მოყვანა აღნიშნულია ახალციხეში, ხერთვისში, უდეში, აწყურსა და მზვარეში ''(სვანიძე, 1984).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ვახუშტი ბატონიშვილი (1941) [[საქართველო|საქართველოში]] მის დროს გავრცელებულ პარკოსან-მარცვლეულ კულტურათა სიის თავში სწორედ მუხუდოს ასახელებს. XX ს.-ის 20-იანი წლების მონაცემებით, ერწოს ველზე, რომელიც მუხუდოს კულტურის გავრცელების უმაღლეს ზონადაა მიჩნეული, 3200 ფუტის სიმაღლეზე აღწერილია Cicer arietinum var. album Alef. (Декапрелевич, 1926).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ვახუშტი ბატონიშვილი (1941) [[საქართველო|საქართველოში]] მის დროს გავრცელებულ პარკოსან-მარცვლეულ კულტურათა სიის თავში სწორედ მუხუდოს ასახელებს. XX ს.-ის 20-იანი წლების მონაცემებით, ერწოს ველზე, რომელიც მუხუდოს კულტურის გავრცელების უმაღლეს ზონადაა მიჩნეული, 3200 ფუტის სიმაღლეზე აღწერილია Cicer arietinum var. album Alef. (Декапрелевич, 1926).</div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=92441&oldid=prev
Tkenchoshvili: /* წყარო */
2020-01-24T08:10:51Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:10, 24 იანვარი 2020-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 44:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 44:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსანი კულტურები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსანი კულტურები]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები]]</ins></div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=92038&oldid=prev
Tkenchoshvili 10:54, 17 იანვარი 2020-ზე
2020-01-17T10:54:52Z
<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:54, 17 იანვარი 2020-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. გიულდენშტედტის (XVIII ს.) მოგზაურობის აღწერაში მუხუდოს ნათესები მითითებულია რაჭაში, სოფ. უწერაში ''(გიულდენშტედტი, 1962).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. გიულდენშტედტის (XVIII ს.) მოგზაურობის აღწერაში მუხუდოს ნათესები მითითებულია რაჭაში, სოფ. უწერაში ''(გიულდენშტედტი, 1962).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს.-ის პირველ ნახევარში მუხუდო ითესებოდა ლეჩხუმში, აგრეთვე სამეგრელოსა და სვანეთში (''მეუნარგია, 1939; გელოვანი, 2003).''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს.-ის პირველ ნახევარში მუხუდო ითესებოდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლეჩხუმი|</ins>ლეჩხუმში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, აგრეთვე სამეგრელოსა და სვანეთში (''მეუნარგია, 1939; გელოვანი, 2003).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლ. დეკაპრელევიჩი და ვლ. მენაბდე (1929) აღნიშნავენ, რომ რაჭაში მუხუდო გავრცელებულია 800-850 მ ზღ. დ.-დან და სამარცვლე-პარკოსან კულტურებს შორის მეორე ადგილზეა ''(Декапрелевич, Менабде, 1929).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლ. დეკაპრელევიჩი და ვლ. მენაბდე (1929) აღნიშნავენ, რომ რაჭაში მუხუდო გავრცელებულია 800-850 მ ზღ. დ.-დან და სამარცვლე-პარკოსან კულტურებს შორის მეორე ადგილზეა ''(Декапрелевич, Менабде, 1929).''</div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=91743&oldid=prev
Tkenchoshvili 11:41, 15 იანვარი 2020-ზე
2020-01-15T11:41:49Z
<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:41, 15 იანვარი 2020-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჯავახიშვილი ივანე|ივ. ჯავახიშვილის]] მონაცემებით, „...მუხუდოს თესავენ როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოში, მაგრამ მისი ნათესების არე მაინც ამერეთში სჭარბობს“ ''(ჯავახიშვილი, 1986).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჯავახიშვილი ივანე|ივ. ჯავახიშვილის]] მონაცემებით, „...მუხუდოს თესავენ როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ საქართველოში, მაგრამ მისი ნათესების არე მაინც ამერეთში სჭარბობს“ ''(ჯავახიშვილი, 1986).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდო მოხსენიებულია რუსი დესპანის ნ. ტოლოჩანოვის (1660-1662 წწ.) <del class="diffchange diffchange-inline">იმერეთის </del>აღწერაში „ქართული ხანდურის“ სახელწოდებით (ჯავახიშვილი, 1986); ხოლო რუსეთის ელჩის ა. იევლიევის საანგარიშო მოხსენებაში, რომელიც XVII ს.-ის შუა წლების იმერეთის სამეფოს აღწერილობას შეიცავს, პარკოსანი კულტურებიდან აღნიშნულია მუხუდო-ოქროს ცერცვი ''(მაისაია, 2013).''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდო მოხსენიებულია რუსი დესპანის ნ. ტოლოჩანოვის (1660-1662 წწ.) <ins class="diffchange diffchange-inline">[[იმერეთი]]ს </ins>აღწერაში „ქართული ხანდურის“ სახელწოდებით (ჯავახიშვილი, 1986); ხოლო რუსეთის ელჩის ა. იევლიევის საანგარიშო მოხსენებაში, რომელიც XVII ს.-ის შუა წლების იმერეთის სამეფოს აღწერილობას შეიცავს, პარკოსანი კულტურებიდან აღნიშნულია მუხუდო-ოქროს ცერცვი ''(მაისაია, 2013).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. გიულდენშტედტის (XVIII ს.) მოგზაურობის აღწერაში მუხუდოს ნათესები მითითებულია რაჭაში, სოფ. უწერაში ''(გიულდენშტედტი, 1962).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. გიულდენშტედტის (XVIII ს.) მოგზაურობის აღწერაში მუხუდოს ნათესები მითითებულია რაჭაში, სოფ. უწერაში ''(გიულდენშტედტი, 1962).''</div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=87536&oldid=prev
Tkenchoshvili 11:51, 6 სექტემბერი 2019-ზე
2019-09-06T11:51:20Z
<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:51, 6 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Muxudo.jpg|thumb|250px|'''მუხუდო''' – Cicer arietinum L. <br />საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Muxudo.jpg|thumb|250px|'''მუხუდო''' – Cicer arietinum L. <br />საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Muxudos naTesi.jpg|thumb|250px|'''მუხუდოს ნათესი''' <br />ახალციხე, სოფ. წნისი საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Muxudos naTesi.jpg|thumb|250px|'''მუხუდოს ნათესი''' <br />ახალციხე, სოფ. წნისი საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღის საკოლექციო ნაკვეთი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მუხუდო''' - '''(''Cicer arietinum L''.).''' პარკოსანთა ოჯახის მცენარე. ძველი ქართული სახელწოდება – „ერევინდი“, „ბარდა-ცერცვი“; მეგრულად-იმერულად, გურულად  – „მუხუდო“, კახურად – „სისირი“; ქიზიყურად – „ციცირი“ ''(მაყაშვილი, ერისთავი, 1884; ორბელიანი, 1949).'' მუხუდო პირველად იხსენიება „დაბადების“ ქართულ თარგმანში (V ს.). აგრეთვე, ხოჯაყოფილის „კარაბადინის“ ქართულ თარგმანში ''(ფანასკერტელი, 1950)'', ქანანელის „წიგნი სააქიმოიში“ (1940) და სხვ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მუხუდო''' - '''(''Cicer arietinum L''.).''' პარკოსანთა ოჯახის მცენარე. ძველი ქართული სახელწოდება – „ერევინდი“, „ბარდა-ცერცვი“; მეგრულად-იმერულად, გურულად  – „მუხუდო“, კახურად – „სისირი“; ქიზიყურად – „ციცირი“ ''(მაყაშვილი, ერისთავი, 1884; ორბელიანი, 1949).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'' მუხუდო პირველად იხსენიება „დაბადების“ ქართულ თარგმანში (V ს.). აგრეთვე, ხოჯაყოფილის „კარაბადინის“ ქართულ თარგმანში ''(ფანასკერტელი, 1950)'', ქანანელის „წიგნი სააქიმოიში“ (1940) და სხვ.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდო ძველ საქართველოში ითესებოდა როგორც სამარხვო საჭმელთაგანი. მუხუდო, როგორც სამარხვო საჭმელი, მოხსენიებულია ვახტანგ VI-ის „დასტურლამალში” ''(ვაჩეიშვილი, 2005).'' XV ს.-ში მუხუდოს მოყვანა აღნიშნულია ახალციხეში, ხერთვისში, უდეში, აწყურსა და მზვარეში ''(სვანიძე, 1984).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდო ძველ საქართველოში ითესებოდა როგორც სამარხვო საჭმელთაგანი. მუხუდო, როგორც სამარხვო საჭმელი, მოხსენიებულია ვახტანგ VI-ის „დასტურლამალში” ''(ვაჩეიშვილი, 2005).'' XV ს.-ში მუხუდოს მოყვანა აღნიშნულია ახალციხეში, ხერთვისში, უდეში, აწყურსა და მზვარეში ''(სვანიძე, 1984).''</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდოს მარცვალი მდიდარია შეუცვლელი ამინომჟავებით (ტრიპტოფანი, ლიზინი, ცისტინი და სხვ.). ცილების რაოდენობა ჯიშების მიხედვით მერყეობს 12,6%-დან 31,2%-მდე; ცხიმებისა - 4,1%-დან 7,2%- მდე; უაზოტო ექსტრაქტული ნივთიერებებისა – 47%-დან 60%-მდე; მუხუდოს მარცვალი დიდი რაოდენობით შეიცავს ვიტამინებს ''(ვაჩეიშვილი, 2005; ჩაჩავა, 2009).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მუხუდოს მარცვალი მდიდარია შეუცვლელი ამინომჟავებით (ტრიპტოფანი, ლიზინი, ცისტინი და სხვ.). ცილების რაოდენობა ჯიშების მიხედვით მერყეობს 12,6%-დან 31,2%-მდე; ცხიმებისა - 4,1%-დან 7,2%- მდე; უაზოტო ექსტრაქტული ნივთიერებებისა – 47%-დან 60%-მდე; მუხუდოს მარცვალი დიდი რაოდენობით შეიცავს ვიტამინებს ''(ვაჩეიშვილი, 2005; ჩაჩავა, 2009).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სასურსათოდ გამოიყენება მუხუდოს თეთრმარცვლიანი ჯიშები. მუხუდოს იყენებდნენ მოხარშულს. მას შეკაზმავენ ძმრით, ნივრითა და წიწაკით. ზოგჯერ მუხუდო ქელეხში [[ბრინჯი|ბრინჯის]] მაგივრობას სწევდა. მოხარშული თეთრი მუხუდო შეზავდება ხახვით, პილპილით, დაფნით, ქინძითა და ზაფრანით, დაემატება კარტოფილი და ბრინჯი. მუხუდოსაგან მზადდება მუკაშარი, სისირი: დაღერღილი წითელი მუხუდო მოიხარშება და შეზავდება დანაყული ნიგვზით, ხახვით, მარილითა და ქინძით. მოხარშული თეთრი მუხუდო მოიხრაკება ზეთში, დაემატება წვრილად დაჭრილი ხახვი, შეზავდება მარილით ''(ძველი ქართული კერძები, 2006)'' იცოდნენ აგრეთვე მუხუდოს და [[ცერცვი|ცერცვის]] მოხალვა. მოხალული ცერცვისა და მუხუდოსაგან აკეთებდნენ ფაფას სამარხვოდ ან [[პური|პურის]] გულებად - „ნაჩდუნად“ ხმარობდნენ ''(ჩართოლანი, 1961).''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სასურსათოდ გამოიყენება მუხუდოს თეთრმარცვლიანი ჯიშები. მუხუდოს იყენებდნენ მოხარშულს. მას შეკაზმავენ ძმრით, ნივრითა და წიწაკით. ზოგჯერ მუხუდო ქელეხში [[ბრინჯი|ბრინჯის]] მაგივრობას სწევდა. მოხარშული თეთრი მუხუდო შეზავდება <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ხახვი|</ins>ხახვით<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, პილპილით, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[დაფნა|</ins>დაფნით<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ქინძი|</ins>ქინძითა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და ზაფრანით, დაემატება კარტოფილი და ბრინჯი. მუხუდოსაგან მზადდება მუკაშარი, სისირი: დაღერღილი წითელი მუხუდო მოიხარშება და შეზავდება დანაყული ნიგვზით, ხახვით, მარილითა და ქინძით. მოხარშული თეთრი მუხუდო მოიხრაკება ზეთში, დაემატება წვრილად დაჭრილი ხახვი, შეზავდება მარილით ''(ძველი ქართული კერძები, 2006)'' იცოდნენ აგრეთვე მუხუდოს და [[ცერცვი|ცერცვის]] მოხალვა. მოხალული ცერცვისა და მუხუდოსაგან აკეთებდნენ ფაფას სამარხვოდ ან [[პური|პურის]] გულებად - „ნაჩდუნად“ ხმარობდნენ ''(ჩართოლანი, 1961).''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეგრელოში (მარტვილის რაიონი) მცხოვრებ უხუცესთა გადმოცემით, ძველად დილის საუზმისათვის [[კეცი ქვისა|ქვის კეცებში]] აცხობდნენ მუხუდოს ფქვილის მჭადს. „ზოგჯერ მუხუდოს მარცვალს მოხალავდნენ ქვის კეცზე, დაფქვავდნენ ხელის საფქვავით, მოზილავდნენ ნელთბილ წყალში, შეურევდნენ ახლად ამოყვანილ ჭყლინტ ყველს და გამოაცხობდნენ ქვის კეცებზე“ ''(მარტვილის რ-ნი, სოფ. ლეფოჩხვე, მთხრ. ტ. ფოჩხუა, 2000 წ.).''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეგრელოში (მარტვილის რაიონი) მცხოვრებ უხუცესთა გადმოცემით, ძველად დილის საუზმისათვის [[კეცი ქვისა|ქვის კეცებში]] აცხობდნენ მუხუდოს ფქვილის მჭადს. „ზოგჯერ მუხუდოს მარცვალს მოხალავდნენ ქვის კეცზე, დაფქვავდნენ ხელის საფქვავით, მოზილავდნენ ნელთბილ წყალში, შეურევდნენ ახლად ამოყვანილ ჭყლინტ ყველს და გამოაცხობდნენ ქვის კეცებზე“ ''(მარტვილის რ-ნი, სოფ. ლეფოჩხვე, მთხრ. ტ. ფოჩხუა, 2000 წ.).''</div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili
https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D&diff=87535&oldid=prev
Tkenchoshvili: /* წყარო */
2019-09-06T11:48:30Z
<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:48, 6 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 41:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 41:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსანი კულტურები<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:პარკოსანი კულტურები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ეთნოგრაფია</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
</table>
Tkenchoshvili