https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90 2026-06-21T17:05:55Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=237278&oldid=prev 2024-10-30T10:35:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:35, 30 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mironi badros mtyorcneli.JPG|thumb|მირონი. ბადროს მტყორცნელი. ძვ.წ. V საუკუნე. რომი, ეროვნული მუზეუმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mironi badros mtyorcneli.JPG|thumb|მირონი. ბადროს მტყორცნელი. ძვ.წ. V საუკუნე. რომი, ეროვნული მუზეუმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], მემფისი). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, [[ამფორა|ამფორებსა]] და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მემფისი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, [[ამფორა|ამფორებსა]] და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში ([[თანამედროვე ხუთჭიდი|ხუთჭიდი]]) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში ([[თანამედროვე ხუთჭიდი|ხუთჭიდი]]) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=192462&oldid=prev 2023-05-03T12:44:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:44, 3 მაისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 16:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=== მძლეოსნობა საქართველოში ===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=== მძლეოსნობა საქართველოში ===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:WinaRobebiT rbena.JPG|thumb|250პქ|3000 მეტრზე წინაღობებით რბენა. რიო დე ჟანეირო, 2016 წელი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:WinaRobebiT rbena.JPG|thumb|250პქ|3000 მეტრზე წინაღობებით რბენა. რიო დე ჟანეირო, 2016 წელი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შეჯიბრებები მძლეოსნურ ვარჯიშებში (რბენა, ხტომა, შუბის ტყორცნა და სხვ.) ჯერ კიდევ წარმართულ ქართულ ხალხურ დღესასწაულებზე იმართებოდა. საამისოდ გამოყოფილი იყო სპეციალური ადგილები. აპოლონიოს როდოსელის, „არგონავტიკაში“ ვკითხულობთ: „კოლხები აქ ბრწყინვალე გმირების მოსაგონებლად რბენასა და მხედრულ შეჯიბრებებს აწყობდნენ“. ძველ ქართულში „რბენის“ მნიშვნელობით სხვადასხვა სიტყვას იყენებდნენ. მაგ. [[ბასილი ზარზმელი]] მას „სრბას“ უწოდებს, [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] ისტორიკოსი – „მკვირცხლობას“ და „ფეხით მალობას“, არჩილ მეფე – „ფეხმსუბუქობას“. რბენა არა მარტო მდაბიოთა სამხედრო ფიზიკური მომზადების საშუალება იყო, არამედ მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა წარჩინებულთა ვარჯიშებშიც. ეთნოგრაფიული მასალებით დასტურდება, რომ ხალხში განსაკუთრებით პოპულარული ყოფილა შუბის ტყორცნა მიზანში, ჭოკით სიგრძეზე ხტომა, [[ნაბადი|ნაბადზე]] ხტომა, ხუნტრუცი („ჭაბუკთა, ქალთა მიერ როკვა, რბოლა ძალისამებრ მათისა“. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]), ფუნდრუკი („ჭაბუკთამიერი მღერა, რბოლა, ხლდომა, ქვათა სრევა“. სულხან-საბა ორბელიანი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შეჯიბრებები მძლეოსნურ ვარჯიშებში (რბენა, ხტომა, შუბის ტყორცნა და სხვ.) ჯერ კიდევ წარმართულ ქართულ ხალხურ დღესასწაულებზე იმართებოდა. საამისოდ გამოყოფილი იყო სპეციალური ადგილები. აპოლონიოს როდოსელის, „არგონავტიკაში“ ვკითხულობთ: „კოლხები აქ ბრწყინვალე გმირების მოსაგონებლად რბენასა და მხედრულ შეჯიბრებებს აწყობდნენ“. ძველ ქართულში „რბენის“ მნიშვნელობით სხვადასხვა სიტყვას იყენებდნენ. მაგ. [[ბასილი ზარზმელი]] მას „სრბას“ უწოდებს, [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] ისტორიკოსი – „მკვირცხლობას“ და „ფეხით მალობას“, არჩილ მეფე – „ფეხმსუბუქობას“. რბენა არა მარტო მდაბიოთა სამხედრო ფიზიკური მომზადების საშუალება იყო, არამედ მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა წარჩინებულთა ვარჯიშებშიც. ეთნოგრაფიული მასალებით დასტურდება, რომ ხალხში განსაკუთრებით პოპულარული ყოფილა შუბის ტყორცნა მიზანში, ჭოკით სიგრძეზე ხტომა, [[ნაბადი|ნაბადზე]] ხტომა, ხუნტრუცი („ჭაბუკთა, ქალთა მიერ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>როკვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რბოლა ძალისამებრ მათისა“. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]), ფუნდრუკი („ჭაბუკთამიერი მღერა, რბოლა, ხლდომა, ქვათა სრევა“. სულხან-საბა ორბელიანი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველი პროფესიონალური მძლეოსნური ჯგუფი 1918 წელს თელავში ჩამოყალიბდა და მას გიორგი ჩიკვაიძე ჩაუდგა სათავეში. იქვე ჩატარდა პირველი შეჯიბრებები რამდენიმე მძლეოსნურ სახეობაში. 1925 წელს საქართველოს ფიზკულტურის უმაღლეს საბჭოში შექმნილ მძლეოსნობის სექციას ასევე გიორგი ჩიკვაიძე უძღვებოდა, წევრებად კი მიწვეული იყვნენ გრიგოლ გიორგაძე, ბორის დიაჩკოვი, არჩილ ბაქრაძე და სხვები. მათი თაოსნობით რეგულარულად იმართებოდა მძლეოსნური შეჯიბრებები, ტრადიციული სამატჩო შეხვედრები [[თბილისი]]ს, ბაქოს და ერევნის ნაკრებ გუნდებს შორის. მძლეოსნური რეკორდების აღრიცხვა დაიწყო 1922 წლიდან. საქართველოს პირველი რეკორდსმენი იყო გორის დიაჩკოვი, რომელმაც 100 8 12,4 წამში გაირბინა. 1930-იან წლებში სპორტული შედეგები საგრძნობლად გაიზარდა, საკავშირო რეკორდები დაამყარეს ბორის დიაჩკოვმა, დიმიტრი იოსელიანმა, ჰერტრუდა მაიერმა, გიორგი შხვაცაბაიამ. 1936 წელს ადგილიდან სიგრძეზე ხტომაში მსოფლიო რეკორდსმენი გახდა დიმიტრი იოსელიანი (3485 სმ), 1948 წელს კი მსოფლიოში საუკეთესო შედეგი აჩვენა ბადროს მტყორცნელმა [[ნინო დუმბაძე]]მ (49 მ, 11 სმ), რომელმაც ორჯერ გააუმჯობესა თავისი მიღწევა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველი პროფესიონალური მძლეოსნური ჯგუფი 1918 წელს თელავში ჩამოყალიბდა და მას გიორგი ჩიკვაიძე ჩაუდგა სათავეში. იქვე ჩატარდა პირველი შეჯიბრებები რამდენიმე მძლეოსნურ სახეობაში. 1925 წელს საქართველოს ფიზკულტურის უმაღლეს საბჭოში შექმნილ მძლეოსნობის სექციას ასევე გიორგი ჩიკვაიძე უძღვებოდა, წევრებად კი მიწვეული იყვნენ გრიგოლ გიორგაძე, ბორის დიაჩკოვი, არჩილ ბაქრაძე და სხვები. მათი თაოსნობით რეგულარულად იმართებოდა მძლეოსნური შეჯიბრებები, ტრადიციული სამატჩო შეხვედრები [[თბილისი]]ს, ბაქოს და ერევნის ნაკრებ გუნდებს შორის. მძლეოსნური რეკორდების აღრიცხვა დაიწყო 1922 წლიდან. საქართველოს პირველი რეკორდსმენი იყო გორის დიაჩკოვი, რომელმაც 100 8 12,4 წამში გაირბინა. 1930-იან წლებში სპორტული შედეგები საგრძნობლად გაიზარდა, საკავშირო რეკორდები დაამყარეს ბორის დიაჩკოვმა, დიმიტრი იოსელიანმა, ჰერტრუდა მაიერმა, გიორგი შხვაცაბაიამ. 1936 წელს ადგილიდან სიგრძეზე ხტომაში მსოფლიო რეკორდსმენი გახდა დიმიტრი იოსელიანი (3485 სმ), 1948 წელს კი მსოფლიოში საუკეთესო შედეგი აჩვენა ბადროს მტყორცნელმა [[ნინო დუმბაძე]]მ (49 მ, 11 სმ), რომელმაც ორჯერ გააუმჯობესა თავისი მიღწევა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=157741&oldid=prev 2022-06-01T11:15:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:15, 1 ივნისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 38:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 38:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====თარჯრბენი====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====თარჯრბენი====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დისტანცია – 110 მ და 400 მ (კაცები), 100 მ და 400 მ (ქალები). თარჯის დგარი ლითონისგან მზადდება, ზედა ხარიხა კი ხისაა. მთელი ეს კონსტრუქცია 10 კგ–ზე მეტს არ უნდა იწონიდეს. თი– თოეულ ბილიკზე დგამენ 10–10 თარჯს. მათი სიგანე ერთნაირია და უდრის 1,20 მეტრს, სიმაღლე კი დამოკიდებულია დისტანციის სიგრძესა და მონაწილის სქესზე.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დისტანცია – 110 მ და 400 მ (კაცები), 100 მ და 400 მ (ქალები). თარჯის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>დგარი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ლითონისგან მზადდება, ზედა ხარიხა კი ხისაა. მთელი ეს კონსტრუქცია 10 კგ–ზე მეტს არ უნდა იწონიდეს. თი– თოეულ ბილიკზე დგამენ 10–10 თარჯს. მათი სიგანე ერთნაირია და უდრის 1,20 მეტრს, სიმაღლე კი დამოკიდებულია დისტანციის სიგრძესა და მონაწილის სქესზე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====მარათონი====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====მარათონი====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=124071&oldid=prev 2021-06-24T16:00:52Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:00, 24 ივნისი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mironi badros mtyorcneli.JPG|thumb|მირონი. ბადროს მტყორცნელი. ძვ.წ. V საუკუნე. რომი, ეროვნული მუზეუმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Mironi badros mtyorcneli.JPG|thumb|მირონი. ბადროს მტყორცნელი. ძვ.წ. V საუკუნე. რომი, ეროვნული მუზეუმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], მემფისი). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, ამფორებსა და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], მემფისი). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ამფორა|</ins>ამფორებსა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში ([[თანამედროვე ხუთჭიდი|ხუთჭიდი]]) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში ([[თანამედროვე ხუთჭიდი|ხუთჭიდი]]) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=123135&oldid=prev 2021-05-14T12:24:53Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:24, 14 მაისი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], მემფისი). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, ამფორებსა და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], მემფისი). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, ამფორებსა და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში (ხუთჭიდი) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[თანამედროვე </ins>ხუთჭიდი<ins class="diffchange diffchange-inline">|ხუთჭიდი]]</ins>) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Morbenlebi.JPG|thumb|250პქ|მორბენალთა შეჯიბრება. პანთენური ამფორა. ძვ.წ. VI საუკუნე. ნიუ-იორკი, მეტროპოლიტენ მუზეუმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Morbenlebi.JPG|thumb|250პქ|მორბენალთა შეჯიბრება. პანთენური ამფორა. ძვ.წ. VI საუკუნე. ნიუ-იორკი, მეტროპოლიტენ მუზეუმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე სიმაღლეზე ხტომის წინამორბედად მიჩნეულია მაღალ წინაღობათა დასაძლევად გამიზნული ვარჯიშები, მაგალითად, ცხენებზე გადახტომა. შუა საუკუნეების ათლეტები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ ქალაქის [[გალავანი|გალავნის]] ნიშნულამდე ახტომაში. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]], სადაც 1886 წელს პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. ჭოკით ხტომას, როგორც ბუნებრივ წინაღობათა დაძლევის საშუალებას, უძველესი დროიდან იყენებდნენ. ისტორიული წყაროებით დასტურდება, რომ ყოველწლიური ირლანდიური თამაშების პროგრამაში (იმართებოდა 554 წლამდე) ჭოკით ხტომაც შედიოდა.1912 წლიდან აღინუსხება მსოფლიოს რეკორდები. ადრე ჭოკებს ამზადებდნენ სხვადასხვა ჯიშის ხისგან ([[წიფელი]], კედარი, წითელი [[ფიჭვი]]). XX საუკუნეში შემოიღეს იაპონური ბამბუკის ფიზიკურ ვარჯიშებს შორის ერთ-ერთი უძველესია ბადროს ტყორცნა. ეს სახეობა, როგორც ხუთჭიდის (პენტატლონი) ნაწილი, ანტიკური ოლიმპიადების პროგრამაში შედიოდა. ბერძნები ბადროს დისკოს უწოდებდნენ, ბადროს მტყორცნელს – დისკობოლოსს. საყოველთაოდ ცნობილია ელადელი სკულპტორის, მირონის ბადროს მტყორცნელის უძველესი ქანდაკება, რომელიც ბერლინის მუზეუმში ინახება. ბირთვის კვრასაც დიდი ისტორია აქვს. თავდაპირველად დღევანდელი ბირთვის ნაცვლად მძიმე ქვებს იყენებდნენ, მოგვიანებით – ლითონის ნაჭრებს. ოლიმპიის გათხრებისას აღმოჩენილია ქვის, ხის, რკინის, სპილენძისა და ბრინჯაოს ბირთვები, რომელთა წონა 1,25-5,70 კგ-ია, დიამეტრი – 16,4-34 სმ. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა დიდ ბრიტანეთში. ამით აიხსნება, რომ ბირთვისა და საკვრელი სექტორის ზომა-წონა ბრიტანული საზომი ერთეულებით განისაზღვრება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე სიმაღლეზე ხტომის წინამორბედად მიჩნეულია მაღალ წინაღობათა დასაძლევად გამიზნული ვარჯიშები, მაგალითად, ცხენებზე გადახტომა. შუა საუკუნეების ათლეტები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ ქალაქის [[გალავანი|გალავნის]] ნიშნულამდე ახტომაში. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]], სადაც 1886 წელს პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. ჭოკით ხტომას, როგორც ბუნებრივ წინაღობათა დაძლევის საშუალებას, უძველესი დროიდან იყენებდნენ. ისტორიული წყაროებით დასტურდება, რომ ყოველწლიური ირლანდიური თამაშების პროგრამაში (იმართებოდა 554 წლამდე) ჭოკით ხტომაც შედიოდა.1912 წლიდან აღინუსხება მსოფლიოს რეკორდები. ადრე ჭოკებს ამზადებდნენ სხვადასხვა ჯიშის ხისგან ([[წიფელი]], კედარი, წითელი [[ფიჭვი]]). XX საუკუნეში შემოიღეს იაპონური ბამბუკის ფიზიკურ ვარჯიშებს შორის ერთ-ერთი უძველესია ბადროს ტყორცნა. ეს სახეობა, როგორც ხუთჭიდის (პენტატლონი) ნაწილი, ანტიკური ოლიმპიადების პროგრამაში შედიოდა. ბერძნები ბადროს დისკოს უწოდებდნენ, ბადროს მტყორცნელს – დისკობოლოსს. საყოველთაოდ ცნობილია ელადელი სკულპტორის, მირონის ბადროს მტყორცნელის უძველესი ქანდაკება, რომელიც ბერლინის მუზეუმში ინახება. ბირთვის კვრასაც დიდი ისტორია აქვს. თავდაპირველად დღევანდელი ბირთვის ნაცვლად მძიმე ქვებს იყენებდნენ, მოგვიანებით – ლითონის ნაჭრებს. ოლიმპიის გათხრებისას აღმოჩენილია ქვის, ხის, რკინის, სპილენძისა და ბრინჯაოს ბირთვები, რომელთა წონა 1,25-5,70 კგ-ია, დიამეტრი – 16,4-34 სმ. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა დიდ ბრიტანეთში. ამით აიხსნება, რომ ბირთვისა და საკვრელი სექტორის ზომა-წონა ბრიტანული საზომი ერთეულებით განისაზღვრება. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუბის ტყორცნას, როგორც მძლეოსნურ სახეობას, საფუძვლად დაედო უძველესი ტომების შუბით ბრძოლისა და ნადირობის მრავალსაუკუნოვანი გამოცდილება. [[აფრიკა]]ში აღმოჩენილი, ბუშმენების მიერ შესრულებული ნაკაწრი ნახატები, რომლებზეც შუბით ნადირობის სცენებია გამოსახული, ძვ.წ. IV ათასწლეულით თარიღდება. [[ურო|უროს]] ტყორცნა ოლიმპიურ სახეობად 1900 წელს აღიარეს და, იქიდან მოყოლებული, ყველა თამაშების პროგრამაშია. 2000 წლიდან ოლიმპიადებზე უროს მტყორცნელი ქალებიც დაუშვეს, რაც მნიშვნელოვანი სიახლე იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუბის ტყორცნას, როგორც მძლეოსნურ სახეობას, საფუძვლად დაედო უძველესი ტომების შუბით ბრძოლისა და ნადირობის მრავალსაუკუნოვანი გამოცდილება. [[აფრიკა]]ში აღმოჩენილი, ბუშმენების მიერ შესრულებული ნაკაწრი ნახატები, რომლებზეც შუბით ნადირობის სცენებია გამოსახული, ძვ.წ. IV ათასწლეულით თარიღდება. [[ურო|უროს]] ტყორცნა ოლიმპიურ სახეობად 1900 წელს აღიარეს და, იქიდან მოყოლებული, ყველა თამაშების პროგრამაშია. 2000 წლიდან ოლიმპიადებზე უროს მტყორცნელი ქალებიც დაუშვეს, რაც მნიშვნელოვანი სიახლე იყო. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მრავალჭიდელები უნივერსალური ათლეტები არიან. კაცები თავდაპირველად ხუთჭიდში გამოდიოდნენ, XX საუკუნის 20-იანი წლებიდან კი ათჭიდში ასპარეზობენ. ქალთა მრავალჭიდის ისტორია 60-იანი წლებიდან იწყება. ეს სახეობა თავიდან ხუთ დისციპლინას მოიცავდა, 80-იანი წლებიდან კი – შვიდს. მრავალჭიდი სპორტსმენისგან მრავალმხრივ ფიზიკურ და ტექნიკურ მომზადებას მოითხოვს, ზოგადად კი, მძლეოსნობა სპორტის თითქმის ყველა სახეობის საფუძველია, ამიტომაც უწოდეს „სპორტის დედოფალი“. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მრავალჭიდელები უნივერსალური ათლეტები არიან. კაცები თავდაპირველად ხუთჭიდში გამოდიოდნენ, XX საუკუნის 20-იანი წლებიდან კი ათჭიდში ასპარეზობენ. ქალთა მრავალჭიდის ისტორია 60-იანი წლებიდან იწყება. ეს სახეობა თავიდან ხუთ დისციპლინას მოიცავდა, 80-იანი წლებიდან კი – შვიდს. მრავალჭიდი სპორტსმენისგან მრავალმხრივ ფიზიკურ და ტექნიკურ მომზადებას მოითხოვს, ზოგადად კი, მძლეოსნობა სპორტის თითქმის ყველა სახეობის საფუძველია, ამიტომაც უწოდეს „სპორტის დედოფალი“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=== მძლეოსნობა საქართველოში ===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=== მძლეოსნობა საქართველოში ===</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=122883&oldid=prev 2021-04-21T10:23:49Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:23, 21 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიული მნიშვნელობისა იყო [[რობერტ შავლაყაძე|რობერტ შავლაყაძის]] გამარჯვება [[რომის XVII ოლიმპიური თამაშები (1960)|რომის ოლიმპიურ თამაშებში]]. [[ქართველები|ქართველმა]] სიმაღლეზე მხტომელმა უშუალო ბრძოლაში აჯობა პლანეტის უძლიერეს ათლეტებს, მათ შორის – ამერიკელ მსოფლიო რეკორდსმენს ჯონ თომასს. სიცოცხლეშივე ლეგენდარულ სპორტსმენად აღიარეს პლანეტის ყველა დროის ერთ-ერთი უძლიერესი მძლეოსანი სამხტომში [[ვიქტორ სანეევი]], რომელმაც ოლიმპიურ თამაშებში 3 ოქროს და 1 ვერცხლის მედალი მოიპოვა, მსოფლიოს რეკორდი კი სამჯერ გააუმჯობესა. სანეევი საქართველოს XX საუკუნის საუკეთესო სპორტსმენად აღიარეს. ოლიმპიურ თამაშებში ბოლო მედალი [[მაია აზარაშვილი|მაია აზარაშვილმა]] აიღო (ესტაფეტა 4X100 მ) – სეულში 1988 წელს. მას შემდეგ საქართველოს მძლეოსნებს დიდ შეჯიბრებებში მნიშვნელოვანი ნარმატებებისთვის არ მიუღწევიათ, თუმცა რამდენიმე ჩვენმა სპორტსმენმა ოლიმპიური თამაშების ლიცენზიის მოპოვება შეძლო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიული მნიშვნელობისა იყო [[რობერტ შავლაყაძე|რობერტ შავლაყაძის]] გამარჯვება [[რომის XVII ოლიმპიური თამაშები (1960)|რომის ოლიმპიურ თამაშებში]]. [[ქართველები|ქართველმა]] სიმაღლეზე მხტომელმა უშუალო ბრძოლაში აჯობა პლანეტის უძლიერეს ათლეტებს, მათ შორის – ამერიკელ მსოფლიო რეკორდსმენს ჯონ თომასს. სიცოცხლეშივე ლეგენდარულ სპორტსმენად აღიარეს პლანეტის ყველა დროის ერთ-ერთი უძლიერესი მძლეოსანი სამხტომში [[ვიქტორ სანეევი]], რომელმაც ოლიმპიურ თამაშებში 3 ოქროს და 1 ვერცხლის მედალი მოიპოვა, მსოფლიოს რეკორდი კი სამჯერ გააუმჯობესა. სანეევი საქართველოს XX საუკუნის საუკეთესო სპორტსმენად აღიარეს. ოლიმპიურ თამაშებში ბოლო მედალი [[მაია აზარაშვილი|მაია აზარაშვილმა]] აიღო (ესტაფეტა 4X100 მ) – სეულში 1988 წელს. მას შემდეგ საქართველოს მძლეოსნებს დიდ შეჯიბრებებში მნიშვნელოვანი ნარმატებებისთვის არ მიუღწევიათ, თუმცა რამდენიმე ჩვენმა სპორტსმენმა ოლიმპიური თამაშების ლიცენზიის მოპოვება შეძლო. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Sanaevi v.JPG|thumb|სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი სამხტომაში ვიქტორ სანეევი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===წესები=== &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===წესები=== &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელოვანი საერთაშორისო შეჯიბრებები იმართება სტადიონის მთავარ არენაზე, რომელიც აღჭურვილია სარბენი ბილიკებით, ხტომისა და ტყორცნის სექტორებით. სტანდარტული სარბენი ოვალის სიგრძეა 400 მ, ბილიკების რაოდენობა – 8, ბილიკის სიგანე – 125 სმ. მარათონისა და გრძელ დისტანციებზე სპორტული სიარულისთვის ეწყობა სპეციალური ტრასები სტადიონის ფარგლებს გარეთ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელოვანი საერთაშორისო შეჯიბრებები იმართება სტადიონის მთავარ არენაზე, რომელიც აღჭურვილია სარბენი ბილიკებით, ხტომისა და ტყორცნის სექტორებით. სტანდარტული სარბენი ოვალის სიგრძეა 400 მ, ბილიკების რაოდენობა – 8, ბილიკის სიგანე – 125 სმ. მარათონისა და გრძელ დისტანციებზე სპორტული სიარულისთვის ეწყობა სპეციალური ტრასები სტადიონის ფარგლებს გარეთ. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=122881&oldid=prev 2021-04-21T10:18:43Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:18, 21 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Sigrdzeze xtoma amfora.JPG|thumb|250პქ|სიგრძეზე ხტომა. წითელფიგურიანი კილიკი. ძვ.წ. V საუკუნე. ბოსტონი, ხელოვნების მუზეუმი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მძლეოსნობა''' − სპორტის უძველესი, პოპულარული და გავრცელებული სახეობა. მოიცავს სხვადასხვა დისტანციაზე რბენას და სპორტულ სიარულს, ხტომას, ტყორცნას, მძლეოსნურ მრავალჭიდს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''მძლეოსნობა''' − სპორტის უძველესი, პოპულარული და გავრცელებული სახეობა. მოიცავს სხვადასხვა დისტანციაზე რბენას და სპორტულ სიარულს, ხტომას, ტყორცნას, მძლეოსნურ მრავალჭიდს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Mironi badros mtyorcneli.JPG|thumb|მირონი. ბადროს მტყორცნელი. ძვ.წ. V საუკუნე. რომი, ეროვნული მუზეუმი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], მემფისი). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, ამფორებსა და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მძლეოსნობა კაცობრიობის ისტორიის ადრეულ პერიოდში ჩაისახა. უძველესი ცნობა მორბენალთა შეჯიბრების შესახებ ძვ.წ. 3800 წლით თარიღდება ([[ეგვიპტე]], მემფისი). ძველ ინდურ იარაღთა წიგნში (ძვ.წ. 1400) დაწვრილებით არის აღწერილი სამხედრო ვარჯიშები, მათ შორის რბენა და ხტომა. სავარაუდოა, რომ უკვე ძვ.წ. პირველ ათასწლეულში მძლეოსნობა (რბენა, ხტომა, ტყორცნა) ყველა კონტინენტზე იყო გავრცელებული და მრავალი მიმდევარიც ჰყავდა. ჰომეროსის „ილიადაში“ ვრცლად არის აღწერილი [[ტროას ომი|ტროას ბრძოლების]] გმირების – [[აქილევსი]]ს, აიაქსის, [[ოდისევსი]]ს შეჯიბრება რბენასა და [[შუბი]]ს ტყორცნაში. მძლეოსნობის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]]. [[ანტიკური ოლიმპიური თამაშები|ანტიკური ოლიმპიური]] და დელფური თამაშების საფუძველს თანამედროვე მძლეოსნური სახეობები შეადგენდა. ძველბერძნული ოლიმპიადის პირველი ჩემპიონი (გვარად კოროიბოსი) მორბენალი იყო. ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთი კუნძულის მიუვალ კლდეზე ნაპოვნია წარწერა: „თუ გსურს ძლიერი იყო – ირბინე; თუ გსურს ლამაზი იყო – ირბინე; თუ გსურს ჭკვიანი იყო – ირბინე“. საბერძნეთში აღმოჩენილ უძველეს ვაზებზე, ამფორებსა და მედალიონებზე აღბეჭდილია მძლეოსანთა – მორბენალთა, მხტომელთა, მტყორცნელთა შეჯიბრებების ამსახველი სურათები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში (ხუთჭიდი) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თითოეულ მძლეოსნურ დისციპლინას თავისი ისტორია აქვს. პირველი ანტიკური თამაშების პროგრამაში შედიოდა რბენა 1 სტადიაზე (192, 27 მ). მოგვიანებით უფრო გრძელი დისტანციებიც შემოიღეს, მათ შორის რბენა 24 სტადიაზე. საშუალო და გრძელ მანძილებზე რბენა თანამედროვე სახით ინგლისში ჩამოყალიბდა. ასევე ინგლისში გავრცელდა პირველად სპორტული სიარული. 1867 წელს აქ ქვეყნის პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. სიგრძეზე ხტომა უძველესი მძლეოსნური დისციპლინაა და ჯერ კიდევ ანტიკურ პენტატლონში (ხუთჭიდი) შედიოდა. არეკნისთვის ძელებს იყენებდნენ. მხტომელს ხელში ეჭირა რკინის ან ქვის ჰანტელი. XIX საუკუნეში ბრიტანელმა და ამერიკელმა სპორტსმენებმა სიგრძეზე ხტომის ახალი ხერხი შეიმუშავეს, დაიხვეწა გამორბენის, არეკნისა და ფრენის ტექნიკა. ჩვენამდე მოღწეული ნახატები მოწმობენ, რომ სამხტომი გავრცელებული ყოფილა შუა საუკუნეების [[ევროპა]]ში. [[I ოლიმპიური თამაშები]]ს პროგრამაში 12 მძლეოსნურ დისციპლინას შორის სამხტომიც შეიტანეს. გაიმარჯვა ამერიკელმა ჯეიმს კონოლიმ (13,71 მ), რომელმაც თანამედროვე ოლიმპიური თამაშების პირველი ოქროს მედალი მოიპოვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Morbenlebi.JPG|thumb|250პქ|მორბენალთა შეჯიბრება. პანთენური ამფორა. ძვ.წ. VI საუკუნე. ნიუ-იორკი, მეტროპოლიტენ მუზეუმი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე სიმაღლეზე ხტომის წინამორბედად მიჩნეულია მაღალ წინაღობათა დასაძლევად გამიზნული ვარჯიშები, მაგალითად, ცხენებზე გადახტომა. შუა საუკუნეების ათლეტები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ ქალაქის [[გალავანი|გალავნის]] ნიშნულამდე ახტომაში. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]], სადაც 1886 წელს პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. ჭოკით ხტომას, როგორც ბუნებრივ წინაღობათა დაძლევის საშუალებას, უძველესი დროიდან იყენებდნენ. ისტორიული წყაროებით დასტურდება, რომ ყოველწლიური ირლანდიური თამაშების პროგრამაში (იმართებოდა 554 წლამდე) ჭოკით ხტომაც შედიოდა.1912 წლიდან აღინუსხება მსოფლიოს რეკორდები. ადრე ჭოკებს ამზადებდნენ სხვადასხვა ჯიშის ხისგან ([[წიფელი]], კედარი, წითელი [[ფიჭვი]]). XX საუკუნეში შემოიღეს იაპონური ბამბუკის ფიზიკურ ვარჯიშებს შორის ერთ-ერთი უძველესია ბადროს ტყორცნა. ეს სახეობა, როგორც ხუთჭიდის (პენტატლონი) ნაწილი, ანტიკური ოლიმპიადების პროგრამაში შედიოდა. ბერძნები ბადროს დისკოს უწოდებდნენ, ბადროს მტყორცნელს – დისკობოლოსს. საყოველთაოდ ცნობილია ელადელი სკულპტორის, მირონის ბადროს მტყორცნელის უძველესი ქანდაკება, რომელიც ბერლინის მუზეუმში ინახება. ბირთვის კვრასაც დიდი ისტორია აქვს. თავდაპირველად დღევანდელი ბირთვის ნაცვლად მძიმე ქვებს იყენებდნენ, მოგვიანებით – ლითონის ნაჭრებს. ოლიმპიის გათხრებისას აღმოჩენილია ქვის, ხის, რკინის, სპილენძისა და ბრინჯაოს ბირთვები, რომელთა წონა 1,25-5,70 კგ-ია, დიამეტრი – 16,4-34 სმ. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა დიდ ბრიტანეთში. ამით აიხსნება, რომ ბირთვისა და საკვრელი სექტორის ზომა-წონა ბრიტანული საზომი ერთეულებით განისაზღვრება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე სიმაღლეზე ხტომის წინამორბედად მიჩნეულია მაღალ წინაღობათა დასაძლევად გამიზნული ვარჯიშები, მაგალითად, ცხენებზე გადახტომა. შუა საუკუნეების ათლეტები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ ქალაქის [[გალავანი|გალავნის]] ნიშნულამდე ახტომაში. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]], სადაც 1886 წელს პირველი ჩემპიონატი გაიმართა. ჭოკით ხტომას, როგორც ბუნებრივ წინაღობათა დაძლევის საშუალებას, უძველესი დროიდან იყენებდნენ. ისტორიული წყაროებით დასტურდება, რომ ყოველწლიური ირლანდიური თამაშების პროგრამაში (იმართებოდა 554 წლამდე) ჭოკით ხტომაც შედიოდა.1912 წლიდან აღინუსხება მსოფლიოს რეკორდები. ადრე ჭოკებს ამზადებდნენ სხვადასხვა ჯიშის ხისგან ([[წიფელი]], კედარი, წითელი [[ფიჭვი]]). XX საუკუნეში შემოიღეს იაპონური ბამბუკის ფიზიკურ ვარჯიშებს შორის ერთ-ერთი უძველესია ბადროს ტყორცნა. ეს სახეობა, როგორც ხუთჭიდის (პენტატლონი) ნაწილი, ანტიკური ოლიმპიადების პროგრამაში შედიოდა. ბერძნები ბადროს დისკოს უწოდებდნენ, ბადროს მტყორცნელს – დისკობოლოსს. საყოველთაოდ ცნობილია ელადელი სკულპტორის, მირონის ბადროს მტყორცნელის უძველესი ქანდაკება, რომელიც ბერლინის მუზეუმში ინახება. ბირთვის კვრასაც დიდი ისტორია აქვს. თავდაპირველად დღევანდელი ბირთვის ნაცვლად მძიმე ქვებს იყენებდნენ, მოგვიანებით – ლითონის ნაჭრებს. ოლიმპიის გათხრებისას აღმოჩენილია ქვის, ხის, რკინის, სპილენძისა და ბრინჯაოს ბირთვები, რომელთა წონა 1,25-5,70 კგ-ია, დიამეტრი – 16,4-34 სმ. სპორტის სახეობად ჩამოყალიბდა დიდ ბრიტანეთში. ამით აიხსნება, რომ ბირთვისა და საკვრელი სექტორის ზომა-წონა ბრიტანული საზომი ერთეულებით განისაზღვრება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=== მძლეოსნობა საქართველოში ===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=== მძლეოსნობა საქართველოში ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:WinaRobebiT rbena.JPG|thumb|250პქ|3000 მეტრზე წინაღობებით რბენა. რიო დე ჟანეირო, 2016 წელი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შეჯიბრებები მძლეოსნურ ვარჯიშებში (რბენა, ხტომა, შუბის ტყორცნა და სხვ.) ჯერ კიდევ წარმართულ ქართულ ხალხურ დღესასწაულებზე იმართებოდა. საამისოდ გამოყოფილი იყო სპეციალური ადგილები. აპოლონიოს როდოსელის, „არგონავტიკაში“ ვკითხულობთ: „კოლხები აქ ბრწყინვალე გმირების მოსაგონებლად რბენასა და მხედრულ შეჯიბრებებს აწყობდნენ“. ძველ ქართულში „რბენის“ მნიშვნელობით სხვადასხვა სიტყვას იყენებდნენ. მაგ. [[ბასილი ზარზმელი]] მას „სრბას“ უწოდებს, [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] ისტორიკოსი – „მკვირცხლობას“ და „ფეხით მალობას“, არჩილ მეფე – „ფეხმსუბუქობას“. რბენა არა მარტო მდაბიოთა სამხედრო ფიზიკური მომზადების საშუალება იყო, არამედ მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა წარჩინებულთა ვარჯიშებშიც. ეთნოგრაფიული მასალებით დასტურდება, რომ ხალხში განსაკუთრებით პოპულარული ყოფილა შუბის ტყორცნა მიზანში, ჭოკით სიგრძეზე ხტომა, [[ნაბადი|ნაბადზე]] ხტომა, ხუნტრუცი („ჭაბუკთა, ქალთა მიერ როკვა, რბოლა ძალისამებრ მათისა“. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]), ფუნდრუკი („ჭაბუკთამიერი მღერა, რბოლა, ხლდომა, ქვათა სრევა“. სულხან-საბა ორბელიანი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შეჯიბრებები მძლეოსნურ ვარჯიშებში (რბენა, ხტომა, შუბის ტყორცნა და სხვ.) ჯერ კიდევ წარმართულ ქართულ ხალხურ დღესასწაულებზე იმართებოდა. საამისოდ გამოყოფილი იყო სპეციალური ადგილები. აპოლონიოს როდოსელის, „არგონავტიკაში“ ვკითხულობთ: „კოლხები აქ ბრწყინვალე გმირების მოსაგონებლად რბენასა და მხედრულ შეჯიბრებებს აწყობდნენ“. ძველ ქართულში „რბენის“ მნიშვნელობით სხვადასხვა სიტყვას იყენებდნენ. მაგ. [[ბასილი ზარზმელი]] მას „სრბას“ უწოდებს, [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] ისტორიკოსი – „მკვირცხლობას“ და „ფეხით მალობას“, არჩილ მეფე – „ფეხმსუბუქობას“. რბენა არა მარტო მდაბიოთა სამხედრო ფიზიკური მომზადების საშუალება იყო, არამედ მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა წარჩინებულთა ვარჯიშებშიც. ეთნოგრაფიული მასალებით დასტურდება, რომ ხალხში განსაკუთრებით პოპულარული ყოფილა შუბის ტყორცნა მიზანში, ჭოკით სიგრძეზე ხტომა, [[ნაბადი|ნაბადზე]] ხტომა, ხუნტრუცი („ჭაბუკთა, ქალთა მიერ როკვა, რბოლა ძალისამებრ მათისა“. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]), ფუნდრუკი („ჭაბუკთამიერი მღერა, რბოლა, ხლდომა, ქვათა სრევა“. სულხან-საბა ორბელიანი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=122876&oldid=prev 2021-04-21T09:50:16Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;მძლეოსნობა&#039;&#039;&#039; − სპორტის უძველესი, პოპულარული და გავრცელებუ...</p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AB%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&amp;diff=122876">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili