<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ka">
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_%28II%29</id>
		<title>მხარგრძელი ზაქარია (II) - რედაქტირების ისტორია</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_%28II%29"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;action=history"/>
		<updated>2026-06-23T17:54:12Z</updated>
		<subtitle>ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.19.24</generator>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=228020&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მხარგრძელი ზაქარია II“ გადაიტანა გვერდზე „[[მხარგრძელი ზაქარია (II)]...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=228020&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-05-29T09:13:26Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „&lt;a href=&quot;/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_II&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;მხარგრძელი ზაქარია II&quot;&gt;მხარგრძელი ზაქარია II“&lt;/a&gt; გადაიტანა გვერდზე „[[მხარგრძელი ზაქარია (II)]...&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;09:13, 29 მაისი 2024-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=228018&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მხარგრძელი ზაქარია (II)“ გადაიტანა გვერდზე „[[მხარგრძელი ზაქარია II]...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=228018&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-05-29T09:13:18Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „&lt;a href=&quot;/wikidict/index.php/%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&quot; title=&quot;მხარგრძელი ზაქარია (II)&quot;&gt;მხარგრძელი ზაქარია (II)“&lt;/a&gt; გადაიტანა გვერდზე „[[მხარგრძელი ზაქარია II]...&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;09:13, 29 მაისი 2024-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=195729&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: /* წყარო */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=195729&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2023-06-16T07:36:46Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;წყარო&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;07:36, 16 ივნისი 2023-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 26:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 26:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=195728&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: /* წყაროები და ლიტერატურა */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=195728&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2023-06-16T07:36:36Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;წყაროები და ლიტერატურა&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;07:36, 16 ივნისი 2023-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 20:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 20:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყაროები და ლიტერატურა==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყაროები და ლიტერატურა==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი 1959: 55, 81-90; [[ბასილი ეზოსმოძღვარი|ბასილი ეზოსმოძღუარი]] 1959: 123; მესხია 1979: 264, 300; აბდალაძე 2005: 123-124.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი 1959: 55, 81-90; &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;[[ბასილი ეზოსმოძღვარი|ბასილი ეზოსმოძღუარი]] 1959: 123; &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;მესხია 1979: 264, 300; &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;აბდალაძე 2005: 123-124.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=167233&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  08:51, 4 ოქტომბერი 2022-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=167233&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2022-10-04T08:51:58Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;08:51, 4 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 3:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 3:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1177 წელს, დემნა უფლისწულის [[აჯანყება|აჯანყების]] დროს, ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; და მისი მამა სარგისი აჯანყებულთა [[ბანაკი (სამხედრო)|ბანაკში]] იყვნენ, მაგრამ მალე მიატოვეს იგი და [[გიორგი III]] -ის მხარეზე გადავიდნენ. ზაქარია მხარგრძელმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი რუსის ამბოხების ჩახშობაშიც (1191). &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1177 წელს, დემნა უფლისწულის [[აჯანყება|აჯანყების]] დროს, ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; და მისი მამა სარგისი აჯანყებულთა [[ბანაკი (სამხედრო)|ბანაკში]] იყვნენ, მაგრამ მალე მიატოვეს იგი და [[გიორგი III]] -ის მხარეზე გადავიდნენ. ზაქარია მხარგრძელმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი რუსის ამბოხების ჩახშობაშიც (1191). &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, [[თამარ მეფე|თამარ მეფემ]] ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, „''მჯდომსა სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა ლორისასა''“. მასვე, „''მოყმესა ღირსსა სპასპეტობისასა''“, დამატებით მისცეს ქალაქი რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი [[გამრეკელ თორელი|გამრეკელ თორელის]] საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, [[თამარ მეფე|თამარ მეფემ]] ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, „''მჯდომსა სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა ლორისასა''“. მასვე, „''მოყმესა ღირსსა სპასპეტობისასა''“, დამატებით მისცეს &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ქალაქი&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი [[გამრეკელ თორელი|გამრეკელ თორელის]] საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 23:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 23:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[ენციკლოპედიური ლექსიკონი]. – კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი. – თბილისი 2017&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=120431&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: /* წყაროები და ლიტერატურა */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=120431&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2021-03-24T09:14:17Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;წყაროები და ლიტერატურა&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;09:14, 24 მარტი 2021-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 20:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 20:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყაროები და ლიტერატურა==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყაროები და ლიტერატურა==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი 1959: 55, 81-90; ბასილი ეზოსმოძღუარი 1959: 123; მესხია 1979: 264, 300; აბდალაძე 2005: 123-124.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი 1959: 55, 81-90; &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[ბასილი ეზოსმოძღვარი|&lt;/ins&gt;ბასილი ეზოსმოძღუარი&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;1959: 123; მესხია 1979: 264, 300; აბდალაძე 2005: 123-124.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=55445&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  10:39, 20 ივნისი 2018-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=55445&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-06-20T10:39:39Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;10:39, 20 ივნისი 2018-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ზაქარია (II) მხარგრძელი''' - ქართველი დიდებული,&amp;#160; [[ამირსპასალარი]] [[სარგის (I) მხარგრძელი|სარგის მხარგრძელის]] ძე, „დიდი იშხანი“, ამირსპასალარი&amp;#160; 1190/1191-1207/1210/1212 წწ.; [[მანდატურთუხუცესი]] 1206 წ-დან გარდაცვალებამდე, გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ზაქარია (II) მხარგრძელი''' - &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[ქართველები|&lt;/ins&gt;ქართველი&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;დიდებული,&amp;#160; [[ამირსპასალარი]] [[სარგის (I) მხარგრძელი|სარგის მხარგრძელის]] ძე, „დიდი იშხანი“, ამირსპასალარი&amp;#160; 1190/1191-1207/1210/1212 წწ.; [[მანდატურთუხუცესი]] 1206 წ-დან გარდაცვალებამდე, გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწე და &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;მხედართმთავარი&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1177 წელს, დემნა უფლისწულის აჯანყების დროს, ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; და მისი მამა სარგისი აჯანყებულთა [[ბანაკი (სამხედრო)|ბანაკში]] იყვნენ, მაგრამ მალე მიატოვეს იგი და [[გიორგი III]] -ის მხარეზე გადავიდნენ. ზაქარია მხარგრძელმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი რუსის ამბოხების ჩახშობაშიც (1191). &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1177 წელს, დემნა უფლისწულის &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[აჯანყება|&lt;/ins&gt;აჯანყების&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;დროს, ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; და მისი მამა სარგისი აჯანყებულთა [[ბანაკი (სამხედრო)|ბანაკში]] იყვნენ, მაგრამ მალე მიატოვეს იგი და [[გიორგი III]] -ის მხარეზე გადავიდნენ. ზაქარია მხარგრძელმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი რუსის ამბოხების ჩახშობაშიც (1191). &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, [[თამარ მეფე|თამარ მეფემ]] ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„მჯდომსა &lt;/del&gt;სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ლორისასა“&lt;/del&gt;. მასვე, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„მოყმესა &lt;/del&gt;ღირსსა &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;სპასპეტობისასა“&lt;/del&gt;, დამატებით მისცეს ქალაქი რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი [[გამრეკელ თორელი|გამრეკელ თორელის]] საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, [[თამარ მეფე|თამარ მეფემ]] ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„''მჯდომსა &lt;/ins&gt;სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ლორისასა''“&lt;/ins&gt;. მასვე, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„''მოყმესა &lt;/ins&gt;ღირსსა &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;სპასპეტობისასა''“&lt;/ins&gt;, დამატებით მისცეს ქალაქი რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი [[გამრეკელ თორელი|გამრეკელ თორელის]] საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 25:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 25:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში. [ენციკლოპედიური ლექსიკონი]. – კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი. – თბილისი 2017&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში. [ენციკლოპედიური ლექსიკონი]. – კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი. – თბილისი 2017&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;. აკადემიკოსის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის საერთო რედაქციით. თბილისი, 2017&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;* &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ამირსპასალარები ]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ამირსპასალარები ]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=50068&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  10:29, 30 აპრილი 2018-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=50068&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-04-30T10:29:53Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;10:29, 30 აპრილი 2018-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 7:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 7:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ზაქარია, მიუხედავად იმისა, რომ „''გარნა ყოვლითურთ მართლმადიდებლობისა მოსავი''“ იყო, მისი ძმის, მსახურთუხუცეს ივანესაგან განსხვავებით, ბოლომდე სომხური (ანტიქლკედონური) სარწმუნოების ერთგული დარჩა. თამარის ისტორიკოსთა თანახმად, მისი წინადადებით მოეწყო ქართველ-სომეხი სამღვდელოების პაექრობა სარწმუნოების შესახებ, რომელიც სომეხთა დამარცხებით დამთავრდა. მიუხედავად ანტიქალკედონური რწმენისა, ზაქარია, როგორც მთავარსარდალი, რათა ჯარში შესაძლო დაპირისპირებები თავიდან აეცდინა, რწმენის საკითხებში კომპრომისული გადაწყვეტილებების მოძებნას ცდილობდა. მაგ., მოლაშქრეთათვის მოწყობილ საველე ეკლესიებში მას უცდია სომხური და ქართული საეკლესიო კალენდრების დაახლოება (შ. მესხია). სპარსეთის ლაშქრობიდან გამარჯვებული და დიდი [[ალაფი (სამხედრო)|ალაფით]] დაბრუნებული ამირსპასალარი&amp;#160; და მანდატურთუხუცესი ზაქარია მალევე გარდაიცვალა, ცოტა ხნით ადრე თამარის გარდაცვალებამდე. ამიტომ მისი გარდაცვალების თარიღი სამეცნიერო ლიტერატურაში ისევე საკამათოა, როგორც თავად თამარის გარდაცვალების თარიღი -1207, 1210 ან 1212 წწ.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ზაქარია, მიუხედავად იმისა, რომ „''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;გარნა&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ყოვლითურთ მართლმადიდებლობისა მოსავი''“ იყო, მისი ძმის, მსახურთუხუცეს ივანესაგან განსხვავებით, ბოლომდე სომხური (ანტიქლკედონური) სარწმუნოების ერთგული დარჩა. თამარის ისტორიკოსთა თანახმად, მისი წინადადებით მოეწყო ქართველ-სომეხი სამღვდელოების პაექრობა სარწმუნოების შესახებ, რომელიც სომეხთა დამარცხებით დამთავრდა. მიუხედავად ანტიქალკედონური რწმენისა, ზაქარია, როგორც მთავარსარდალი, რათა ჯარში შესაძლო დაპირისპირებები თავიდან აეცდინა, რწმენის საკითხებში კომპრომისული გადაწყვეტილებების მოძებნას ცდილობდა. მაგ., მოლაშქრეთათვის მოწყობილ საველე ეკლესიებში მას უცდია სომხური და ქართული საეკლესიო კალენდრების დაახლოება (შ. მესხია). სპარსეთის ლაშქრობიდან გამარჯვებული და დიდი [[ალაფი (სამხედრო)|ალაფით]] დაბრუნებული ამირსპასალარი&amp;#160; და მანდატურთუხუცესი ზაქარია მალევე გარდაიცვალა, ცოტა ხნით ადრე თამარის გარდაცვალებამდე. ამიტომ მისი გარდაცვალების თარიღი სამეცნიერო ლიტერატურაში ისევე საკამათოა, როგორც თავად თამარის გარდაცვალების თარიღი -1207, 1210 ან 1212 წწ.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დასაწყისში ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; მონაწილეობდა საქართველოს ყველა&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დასაწყისში ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; მონაწილეობდა საქართველოს ყველა&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=42321&amp;oldid=prev</id>
		<title>Labashidze  07:27, 22 თებერვალი 2018-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=42321&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-02-22T07:27:29Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;07:27, 22 თებერვალი 2018-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ზაქარია (II) მხარგრძელი''' - ქართველი დიდებული,&amp;#160; [[ამირსპასალარი]] [[სარგის (I) მხარგრძელი|სარგის მხარგრძელის]] ძე, „დიდი იშხანი“, ამირსპასალარი&amp;#160; 1190/1191-1207/1210/1212 წწ.; [[მანდატურთუხუცესი]] 1206 წ-დან გარდაცვალებამდე, გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ზაქარია (II) მხარგრძელი''' - ქართველი დიდებული,&amp;#160; [[ამირსპასალარი]] [[სარგის (I) მხარგრძელი|სარგის მხარგრძელის]] ძე, „დიდი იშხანი“, ამირსპასალარი&amp;#160; 1190/1191-1207/1210/1212 წწ.; [[მანდატურთუხუცესი]] 1206 წ-დან გარდაცვალებამდე, გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1177 წელს, დემნა უფლისწულის აჯანყების დროს, ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; და მისი მამა სარგისი აჯანყებულთა ბანაკში იყვნენ, მაგრამ მალე მიატოვეს იგი და გიორგი III -ის მხარეზე გადავიდნენ. ზაქარია მხარგრძელმა&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1177 წელს, დემნა უფლისწულის აჯანყების დროს, ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; და მისი მამა სარგისი აჯანყებულთა &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[ბანაკი (სამხედრო)|&lt;/ins&gt;ბანაკში&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;იყვნენ, მაგრამ მალე მიატოვეს იგი და &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;გიორგი III&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;-ის მხარეზე გადავიდნენ. ზაქარია მხარგრძელმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი რუსის ამბოხების ჩახშობაშიც (1191). &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი რუსის ამბოხების ჩახშობაშიც (1191). &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, თამარ მეფემ ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, „მჯდომსა სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა ლორისასა“. მასვე, „მოყმესა ღირსსა სპასპეტობისასა“, დამატებით მისცეს ქალაქი რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი გამრეკელ თორელის საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[თამარ მეფე|&lt;/ins&gt;თამარ მეფემ&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, „მჯდომსა სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა ლორისასა“. მასვე, „მოყმესა ღირსსა სპასპეტობისასა“, დამატებით მისცეს ქალაქი რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[გამრეკელ თორელი|&lt;/ins&gt;გამრეკელ თორელის&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 12:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 11:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დასაწყისში ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; მონაწილეობდა საქართველოს ყველა&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დასაწყისში ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; მონაწილეობდა საქართველოს ყველა&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ძირითად [[ომი|ომში]]. 1202 წელს [[ბასიანის ბრძოლა 1203|ბასიანის ბრძოლაში]] იგი სარდლობდა ქართული ლაშქრის მარჯვენა ფრთას, დავით სოსლანის გარდაცვალების შემდეგ ზაქარია მხარგრძელი როგორც ამირსპასალარი, ხელმძღვანელობდა ქართული [[არმია|არმიის]] სტრატეგიულ ოპერაციებს: &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ძირითად [[ომი|ომში]]. 1202 წელს [[ბასიანის ბრძოლა 1203|ბასიანის ბრძოლაში]] იგი სარდლობდა ქართული ლაშქრის მარჯვენა ფრთას, დავით სოსლანის გარდაცვალების შემდეგ ზაქარია მხარგრძელი როგორც ამირსპასალარი, ხელმძღვანელობდა ქართული [[არმია|არმიის]] სტრატეგიულ ოპერაციებს: &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ლაშქრობებს არდებილზე (1208), არჭეშ-ხლათის მიმართულებაზე &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1204_10 &lt;/del&gt;წლებში (ქართველთა სამხრეთის ლაშქრობები), სპარსეთში 1210 წელს (ქართველთა სამხრეთ-აღმოსავლეთის ლაშქრობა). წარმატებული ლაშქრობებისათვის მეფემ ზ.მ-ს ვრცელი სამფლობელოები უბოძა ჩრდილოეთ სომხეთის გათავისუფლებულ&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ლაშქრობებს არდებილზე (1208), არჭეშ-ხლათის მიმართულებაზე &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1204-10 &lt;/ins&gt;წლებში (ქართველთა სამხრეთის ლაშქრობები), სპარსეთში 1210 წელს (&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[ქართველთა სამხრეთ-აღმოსავლეთის ლაშქრობა 1210|&lt;/ins&gt;ქართველთა სამხრეთ-აღმოსავლეთის ლაშქრობა&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;). წარმატებული ლაშქრობებისათვის მეფემ ზ.მ-ს ვრცელი სამფლობელოები უბოძა ჩრდილოეთ სომხეთის გათავისუფლებულ ტერიტორიაზე. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ტერიტორიაზე. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Labashidze</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=37994&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  13:06, 14 დეკემბერი 2017-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90_(II)&amp;diff=37994&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-12-14T13:06:42Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;13:06, 14 დეკემბერი 2017-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ზაქარია (II) მხარგრძელი''' - [[ამირსპასალარი]] [[სარგის (I) მხარგრძელი|სარგის მხარგრძელის]] ძე, „დიდი იშხანი“, ამირსპასალარი&amp;#160; 1190/1191-1207/1210/1212 წწ.; [[მანდატურთუხუცესი]] 1206 წ-დან გარდაცვალებამდე. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ზაქარია (II) მხარგრძელი''' - &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ქართველი დიდებული,&amp;#160; &lt;/ins&gt;[[ამირსპასალარი]] [[სარგის (I) მხარგრძელი|სარგის მხარგრძელის]] ძე, „დიდი იშხანი“, ამირსპასალარი&amp;#160; 1190/1191-1207/1210/1212 წწ.; [[მანდატურთუხუცესი]] 1206 წ-დან გარდაცვალებამდე&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;1177 წელს, დემნა უფლისწულის აჯანყების დროს, ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; და მისი მამა სარგისი აჯანყებულთა ბანაკში იყვნენ, მაგრამ მალე მიატოვეს იგი და გიორგი III -ის მხარეზე გადავიდნენ. ზაქარია მხარგრძელმა&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი რუსის ამბოხების ჩახშობაშიც (1191)&lt;/ins&gt;. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, თამარ მეფემ ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, „მჯდომსა სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა ლორისასა“. მასვე, „მოყმესა ღირსსა სპასპეტობისასა“, დამატებით მისცეს ქალაქი რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი გამრეკელ თორელის საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[გამრეკელ თორელი]]ს გარდაცვალების შემდეგ, თამარის ისტორიკოსების ცნობით, თამარ მეფემ ამირსპასალარობა უბოძა ზაქარიას, „მჯდომსა სომეხთა მეფის ადგილსა, პატრონსა ლორისასა“. მასვე, „მოყმესა ღირსსა სპასპეტობისასა“, დამატებით მისცეს ქალაქი რუსთავიც, ხოლო ამირსპასალარი გამრეკელ თორელის საგანმგეო თმოგვი სარგის ვარამის ძეს უბოძეს. 1199 წ. ანისის ხელახალი შემომტკიცების შემდგომ თამარმა იგიც ამირსპასალარ ზაქარიას გადასცა. ანისის ფლობამ ზაქარიას შემატა „შაჰინშაჰის“ ტიტულიც (''შ. მესხია''). სომხურ ისტორიოგარაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ანი-შირაკის მფლობელ მხარგრძელთა ეს ტიტული იმის მიმანიშნებელია, რომ „ზაქარიანებმა“, როგორც სომეხი ბაგრატუნების მემკვიდრეებმა, ფაქტობრივად აღადგინეს სომხური სახელმწიფო, რომელიც მხოლოდ ფორმალურად ცნობდა [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფოს უზენაესობას. ამ მოსაზრების საპირისპიროდ ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ ამგვარი დასკვნების საფუძველს ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ვაჟის ტიტული “შაჰინშაჰი“ არ იძლევა, რამდენადაც ის ჯერ კიდევ XII ს-ის შუა ხანებში საკუთარ სახელადაა დადასტურებული, ასევე საკუთარი სახელია იგი ზაქარიას შთამომავლებში (''ა. აბდალაძე'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 5:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 8:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1206 წ. [[ჭიაბერი|ჭიაბერის]] გარდაცვალების შემდეგ, ზაქარია ამირსპასალარმა მანდატურთუხუცესის სახელოც მიიღო. ამის შემდეგ ეს თანამდებობაც გარკვეული ხნის განმავლობაში მხარგრძელთა სახლის სამემკვიდრეო თანამდებობად იქცა (''შ. მესხია'').&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ზაქარია, მიუხედავად იმისა, რომ „''გარნა ყოვლითურთ მართლმადიდებლობისა მოსავი''“ იყო, მისი ძმის, მსახურთუხუცეს ივანესაგან განსხვავებით, ბოლომდე სომხური (ანტიქლკედონური) სარწმუნოების ერთგული დარჩა. თამარის ისტორიკოსთა თანახმად, მისი წინადადებით მოეწყო ქართველ-სომეხი სამღვდელოების პაექრობა სარწმუნოების შესახებ, რომელიც სომეხთა დამარცხებით დამთავრდა. მიუხედავად ანტიქალკედონური რწმენისა, ზაქარია, როგორც მთავარსარდალი, რათა ჯარში შესაძლო დაპირისპირებები თავიდან აეცდინა, რწმენის საკითხებში კომპრომისული გადაწყვეტილებების მოძებნას ცდილობდა. მაგ., მოლაშქრეთათვის მოწყობილ საველე ეკლესიებში მას უცდია სომხური და ქართული საეკლესიო კალენდრების დაახლოება (შ. მესხია). სპარსეთის ლაშქრობიდან გამარჯვებული და დიდი ალაფით დაბრუნებული ამირსპასალარი&amp;#160; და მანდატურთუხუცესი ზაქარია მალევე გარდაიცვალა, ცოტა ხნით ადრე თამარის გარდაცვალებამდე. ამიტომ მისი გარდაცვალების თარიღი სამეცნიერო ლიტერატურაში ისევე საკამათოა, როგორც თავად თამარის გარდაცვალების თარიღი -1207, 1210 ან 1212 წწ.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ზაქარია, მიუხედავად იმისა, რომ „''გარნა ყოვლითურთ მართლმადიდებლობისა მოსავი''“ იყო, მისი ძმის, მსახურთუხუცეს ივანესაგან განსხვავებით, ბოლომდე სომხური (ანტიქლკედონური) სარწმუნოების ერთგული დარჩა. თამარის ისტორიკოსთა თანახმად, მისი წინადადებით მოეწყო ქართველ-სომეხი სამღვდელოების პაექრობა სარწმუნოების შესახებ, რომელიც სომეხთა დამარცხებით დამთავრდა. მიუხედავად ანტიქალკედონური რწმენისა, ზაქარია, როგორც მთავარსარდალი, რათა ჯარში შესაძლო დაპირისპირებები თავიდან აეცდინა, რწმენის საკითხებში კომპრომისული გადაწყვეტილებების მოძებნას ცდილობდა. მაგ., მოლაშქრეთათვის მოწყობილ საველე ეკლესიებში მას უცდია სომხური და ქართული საეკლესიო კალენდრების დაახლოება (შ. მესხია). სპარსეთის ლაშქრობიდან გამარჯვებული და დიდი &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[ალაფი (სამხედრო)|&lt;/ins&gt;ალაფით&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;დაბრუნებული ამირსპასალარი&amp;#160; და მანდატურთუხუცესი ზაქარია მალევე გარდაიცვალა, ცოტა ხნით ადრე თამარის გარდაცვალებამდე. ამიტომ მისი გარდაცვალების თარიღი სამეცნიერო ლიტერატურაში ისევე საკამათოა, როგორც თავად თამარის გარდაცვალების თარიღი -1207, 1210 ან 1212 წწ.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დასაწყისში ზაქარია მხარგრძელი&amp;#160; მონაწილეობდა საქართველოს ყველა&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ძირითად [[ომი|ომში]]. 1202 წელს [[ბასიანის ბრძოლა 1203|ბასიანის ბრძოლაში]] იგი სარდლობდა ქართული ლაშქრის მარჯვენა ფრთას, დავით სოსლანის გარდაცვალების შემდეგ ზაქარია მხარგრძელი როგორც ამირსპასალარი, ხელმძღვანელობდა ქართული [[არმია|არმიის]] სტრატეგიულ ოპერაციებს: &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ლაშქრობებს არდებილზე (1208), არჭეშ-ხლათის მიმართულებაზე 1204_10 წლებში (ქართველთა სამხრეთის ლაშქრობები), სპარსეთში 1210 წელს (ქართველთა სამხრეთ-აღმოსავლეთის ლაშქრობა). წარმატებული ლაშქრობებისათვის მეფემ ზ.მ-ს ვრცელი სამფლობელოები უბოძა ჩრდილოეთ სომხეთის გათავისუფლებულ&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ტერიტორიაზე. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 16:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 26:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში. [ენციკლოპედიური ლექსიკონი]. – კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი. – თბილისი 2017&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში. [ენციკლოპედიური ლექსიკონი]. – კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი. – თბილისი &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;2017&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;* ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი. აკადემიკოსის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის საერთო რედაქციით. თბილისი, &lt;/ins&gt;2017&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ამირსპასალარები ]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ამირსპასალარები ]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:მანდატურთუხუცესები ]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:მანდატურთუხუცესები ]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:მხარგრძელები]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:მხარგრძელები]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[კატეგორია:მხედართმთავრები]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[კატეგორია:ქართველი მხედართმთავრები]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	</feed>