https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90ნამგალა - რედაქტირების ისტორია2026-05-01T00:02:01Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90&diff=245338&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''ნამგალა''' (ლათ. Apus apus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი, ფრინველი ნამგალ...2025-04-29T11:34:59Z<p>ახალი გვერდი: '''ნამგალა''' (ლათ. Apus apus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი, ფრინველი ნამგალ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ნამგალა''' (ლათ. Apus apus Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი, ფრინველი ნამგალასნაირთა რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება 2 სახეობა - ნამგალა და [[მეკირია]]<br />
* კლასი − ფრინველები (AVES)<br />
* რიგი − [[ნამგალასნაირნი]] (Micropodiformes)<br />
* ქვერიგი − [[ნამგალები]] (Apodes)<br />
* ოჯახი − [[ნამგალასებრნი]] (Apodidae)<br />
* გვარი − ნამგალა (Apus)<br />
ნამგალა სიდიდით [[მეკირია]]ზე პატარაა, მაგრამ სოფლის მერცხალზე დიდია. ფრთა 155-180 მმ-ია, კუდი – 70-80 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 5-6 მმ, გალო – 10-18 მმ, წონა – 40-45 გ. სქესობრივი დიმორფიზმი სიდიდესა და შეფერილობაში გამოხატული არაა. ზრდასრული ფრინველი მურა-შავია, ოდნავ შესამჩნევი მეტალური ელვარებით. ყელი და ზოგიერთებს შუბლიც მოთეთრო აქვთ. კუდქვეშა ბუმბულები და ფრთის კიდე მტევნის მოხრილობასთან ოდნავ უფრო ღიაა, ვიდრე მუცელი. ნისკარტი და ფეხები შავია. ფრთები ვიწრო და გრძელია, დაკეცილ მდგომარეობაში ბევრად სცილდება კუდის წვეროს, ხოლო გაშლილ მდგომარეობაში, ფრენის დროს ნამგლისებურადაა მოხრილი. კუდის კიდურა ბუმბულები 25-30 მმ-ით გრძელია შუა ბუმბულებზე. ამიტომ კუდი ამოკვეთილია.<br />
<br />
აღწერილია 2 ქვესახეობა. [[საქართველო]]ში მოიპოვება ევროპული ნამგალა – A. a. apus Linn., 1758.<br />
<br />
====გავრცელება==== <br />
ბუდობის არეალი მოიცავს [[ევროპა|ევროპისა]] და [[აზია|აზიის]] ტყის ზონას [[ისლანდია|ისლანდიიდან]] ყვითელ ზღვამდე, [[ჩრდილოეთი]]თ თითქმის მთელ სკანდინავიაში, არხანგელსკამდე, ტობოლსკამდე და ბაიკალის ჩრდილოეთ ნაპირებამდე; [[სამხრეთი]]თ – ხმელთაშუა ზღვის კუნძულები, მცირე აზია, [[ირანი]], [[ავღანეთი]], ჰიმალაის მთები, [[მონღოლეთი|მონგოლეთი]], ჩრდილოეთი [[ჩინეთი]]; აგრეთვე [[აფრიკა]]ში ([[ალჟირი]], [[ტუნისი]], [[მაროკო]]). ზამთრობს ტროპიკულსა და სამხრეთ აფრიკაში. საქართველოში მოიპოვება ყველგან როგორც მობუდარი ფრინველი.<br />
<br />
====ბიოტოპი==== <br />
გაშლილი ტერიტორიის მოსაზღვრე ტყეები, ფრიალო კლდეები და თიხნარი [[ფლატე]]ების ნაპირები, კულტურულ [[ლანდშაფტი|ლანდშაფტში]] - [[შენობა|შენობები]], უმეტესად ქვის ნაგებობები. უპირატესობას ანიჭებს ღია ლანდშაფტს.<br />
<br />
====გამრავლება==== <br />
ქმნიან მუდმივ წყვილებს. ბუდობს კოლონიებად, ზოგჯერ ცალკეულ წყვილებადაც. ბუდეს აწყობს კლდის ნაპრალებში, ფლატეების სოროებში, [[სახლი|სახლების]] კედლებში დარჩენილ ხვრელებში, [[სახურავი|სახურავების]] ქვეშ, ზოგან ხის ფუღუროშიც. ბუდისათვის მასალას აგროვებს, აგრეთვე წყვილდება ჰაერში, ფრენის დროს. მაისის პირველ ნახევარში დებს 2-4 კვერცხს. ბუდეზე ზის მხოლოდ დედალი. მამალი კი კვებავს მას. საინკუბაციო პერიოდი 18 დღემდე გრძელდება.<br />
<br />
====კვება==== <br />
ნამგალა ძირითადად [[მწერები]]თ იკვებება. მათ შორის აღნიშნულია [[კოღოები]], [[ქინქლები]], ხოჭოები, პეპლები, ბუზები, ტკაცუნები, ჭიჭინობელები, ფრთიანი ჭიანჭველები და მრავალი სხვა, რომლებიც თავიანთი აქტიური ფრენით თუ ქარის მიერ ატაცებული ჰაერში აღმოჩნდებიან.<br />
<br />
====მნიშვნელობა==== <br />
მავნე მწერების მასობრივად განადგურებით დიდი სარგებლობა მოაქვს ადამიანისათვის.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველთა გვარი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველები]]<br />
[[კატეგორია:ნამგალასნაირნი]]<br />
[[კატეგორია:ნამგალები]]<br />
[[კატეგორია:ნამგალასებრნი]]</div>Echelidze