https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%98ნაწილაკი - რედაქტირების ისტორია2026-04-27T02:17:39Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%98&diff=246358&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2025-05-07T19:35:45Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:35, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 46:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 46:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მეტყველების ნაწილები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მეტყველების ნაწილები]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%98&diff=218674&oldid=prevTkenchoshvili 09:56, 7 თებერვალი 2024-ზე2024-02-07T09:56:10Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:56, 7 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ნაწილაკი''' – მეტყველების ნაწილი, დამოუკიდებელ მნიშვნელობას მოკლებული [[სიტყვა]], [[ბგერა]] ან ბგერათკომპლექსი, რომელიც ერთვის წინადადების წევრს ან მთელ წინადადებას და სხვადასხვა ელფერი (მოდალური და მისთ.) შეაქვს მის მნიშვნელობაში.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ნაწილაკი''' – მეტყველების ნაწილი, დამოუკიდებელ მნიშვნელობას მოკლებული [[სიტყვა]], [[ბგერა]] ან ბგერათკომპლექსი, რომელიც ერთვის წინადადების წევრს ან მთელ წინადადებას და სხვადასხვა ელფერი (მოდალური და მისთ.) შეაქვს მის მნიშვნელობაში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ნაწილაკის(ისევე როგორც საერთოდ ფუნქციონალური სიტყვების) როლი <del class="diffchange diffchange-inline">გამონათქეამის </del>შინაარსობრივ</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ნაწილაკის(ისევე როგორც საერთოდ ფუნქციონალური სიტყვების) როლი <ins class="diffchange diffchange-inline">გამონათქვამის </ins>შინაარსობრივ</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გამთლიანებაში.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გამთლიანებაში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ნაწილაკები ქართულში განსხვავებულ ჯგუფებს ქმნიან. მათი ადგილი არ არის მკაცრად განსაზღვრული; ზოგი ნაწილაკი წინ უძღვის სიტყვას (არ, ვერ, ნუ-), ზოგი – მოსდევს მას (-ვე, -ღა, -ოდე…); ნაწილაკი ცალკეც იწერება ([[დეფისი]]თ - მეთქი… უდეფისოდ – ხოლმე. თურმე…) და სიტყვასთან შერწყმულიც (ხუთიოდე, სადღა…). ნაწილაკთაგან ზოგი მხოლოდ [[ზმნა]]სთან იხმარება (არ, ვერ…), ზოგი – სახელთან (-ოდე), ზოგიც – ყველა სიტყვასთან (-ო). ფუნქციის მიხედვით გამოიყოფა შემდეგი ჯგუფები: <del class="diffchange diffchange-inline">კითხეითი</del>, მიმართებითი, განუსაზღვრელობითი, უკუთქმითი, გაძლიერებითი, მიგებითი. სიტყვასიტყვითი და სხვ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ნაწილაკები ქართულში განსხვავებულ ჯგუფებს ქმნიან. მათი ადგილი არ არის მკაცრად განსაზღვრული; ზოგი ნაწილაკი წინ უძღვის სიტყვას (არ, ვერ, ნუ-), ზოგი – მოსდევს მას (-ვე, -ღა, -ოდე…); ნაწილაკი ცალკეც იწერება ([[დეფისი]]თ - მეთქი… უდეფისოდ – ხოლმე. თურმე…) და სიტყვასთან შერწყმულიც (ხუთიოდე, სადღა…). ნაწილაკთაგან ზოგი მხოლოდ [[ზმნა]]სთან იხმარება (არ, ვერ…), ზოგი – სახელთან (-ოდე), ზოგიც – ყველა სიტყვასთან (-ო). ფუნქციის მიხედვით გამოიყოფა შემდეგი ჯგუფები: <ins class="diffchange diffchange-inline">კითხვითი</ins>, მიმართებითი, განუსაზღვრელობითი, უკუთქმითი, გაძლიერებითი, მიგებითი. სიტყვასიტყვითი და სხვ.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== კითხვითი ნაწილაკები ====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== კითხვითი ნაწილაკები ====</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კითხვითი ნაწილაკები გამოხატავენ კითხვას სხვადასხვა სემანტიკური ნიუანსით: განა, ნუთუ, არ-კი, აკი, ხომ… ძველ ქართულში იყო სხვა კითხვითი ნაწილაკებიც – -ა („იაკობ მანდ არსა”), -მე („რათ-მე ვყო”). ამჟამად აღნიშნული ფუნქციით -ა <del class="diffchange diffchange-inline">გვხედება </del>აღმოსავლეთ საქართველოს მთის დიალექტებში ([[თუშური დიალექტი|თუშური]], ფშაური-),-მე კი განუსაზღვრელი ნაწილაკის ფუნქციით გამოიყენება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კითხვითი ნაწილაკები გამოხატავენ კითხვას სხვადასხვა სემანტიკური ნიუანსით: განა, ნუთუ, არ-კი, აკი, ხომ… ძველ ქართულში იყო სხვა კითხვითი ნაწილაკებიც – -ა („იაკობ მანდ არსა”), -მე („რათ-მე ვყო”). ამჟამად აღნიშნული ფუნქციით -ა <ins class="diffchange diffchange-inline">გვხვდება </ins>აღმოსავლეთ საქართველოს მთის დიალექტებში ([[თუშური დიალექტი|თუშური]], ფშაური-),-მე კი განუსაზღვრელი ნაწილაკის ფუნქციით გამოიყენება.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== მიმართებითი ნაწილაკები ====  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== მიმართებითი ნაწილაკები ====  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== განუსაზღვრელობითი ნაწილაკები ====  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== განუსაზღვრელობითი ნაწილაკები ====  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>განუსაზღვრელობითი ნაწილაკები ერთვის კითხვით სიტყვას – [[ნაცვალსახელი|ნაცვალსახელს]] ან [[ზმნიზედა]]ს – და მას <del class="diffchange diffchange-inline">განუსაზღერელობის </del>მნიშვნელობას ანიჭებს, ამ ფუნქციით ქართულში გამოიყენება -მე: ვინ+მე, რომელი+მე, სად+მე, როგორ+მე…</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>განუსაზღვრელობითი ნაწილაკები ერთვის კითხვით სიტყვას – [[ნაცვალსახელი|ნაცვალსახელს]] ან [[ზმნიზედა]]ს – და მას <ins class="diffchange diffchange-inline">განუსაზღვრელობის </ins>მნიშვნელობას ანიჭებს, ამ ფუნქციით ქართულში გამოიყენება -მე: ვინ+მე, რომელი+მე, სად+მე, როგორ+მე…</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანალოგიური ფუნქციისაა –ღაც(ა), (ვიღაცსა, რაღაც(ა)…).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანალოგიური ფუნქციისაა –ღაც(ა), (ვიღაცსა, რაღაც(ა)…).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უარყოფის მნიშვნელობები სემანტიკურად განსხვავებულია.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უარყოფის მნიშვნელობები სემანტიკურად განსხვავებულია.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გაძლიერებითი ნაწილაკების ფუნქციაა სახელებზე, [[ზმნიზედა|ზმნიზედებზე]] (ზმნისართებზე) დართვისას ყურადღება გაამახვილოს ამ უკანასკნელთა მიერ გამოხატულ საგანზე, თვისებაზე, ადგილზე… როგორც მრავალთაგან ერთ-ერთზე. ამ შემთხვევაში გაძლიერებითი ნაწილაკი <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენელობით </del>უახლოვდება „აგრეთვეს“. მაგ. „გიორგიც მოსულა“ ნიშნავს, რომ მის გარდა სხვა პირებიც მოსულან; „ამ დილითაც ქარია“ ნიშნავს, რომ ქარი იყო წუხელ ან გუშინ, ანდა გუშინწინ და ა. შ. „წიგნიც ვიყიდე“ ნიშნავს, რომ სხვა საგნებთან ერთად ვიყიდე აგრეთვე წიგნი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გაძლიერებითი ნაწილაკების ფუნქციაა სახელებზე, [[ზმნიზედა|ზმნიზედებზე]] (ზმნისართებზე) დართვისას ყურადღება გაამახვილოს ამ უკანასკნელთა მიერ გამოხატულ საგანზე, თვისებაზე, ადგილზე… როგორც მრავალთაგან ერთ-ერთზე. ამ შემთხვევაში გაძლიერებითი ნაწილაკი <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელობით </ins>უახლოვდება „აგრეთვეს“. მაგ. „გიორგიც მოსულა“ ნიშნავს, რომ მის გარდა სხვა პირებიც მოსულან; „ამ დილითაც ქარია“ ნიშნავს, რომ ქარი იყო წუხელ ან გუშინ, ანდა გუშინწინ და ა. შ. „წიგნიც ვიყიდე“ ნიშნავს, რომ სხვა საგნებთან ერთად ვიყიდე აგრეთვე წიგნი.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუ წინადადებაში ერთგვაროვანი წევრებია, მაშინ გაძლიერების მიზნით -ც შეიძლება დაერთოს თითოეულ მათგანს: „წიგნიც ვიყიდე და რვეულიც“, -ც ნაწილაკის გამეორება აუცილებელია უკუთქმით და აკრძალვით შერწყმულ წინადადებებში: „არც ჯიხვი მოკლა,</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუ წინადადებაში ერთგვაროვანი წევრებია, მაშინ გაძლიერების მიზნით -ც შეიძლება დაერთოს თითოეულ მათგანს: „წიგნიც ვიყიდე და რვეულიც“, -ც ნაწილაკის გამეორება აუცილებელია უკუთქმით და აკრძალვით შერწყმულ წინადადებებში: „არც ჯიხვი მოკლა,</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 44:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 44:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">გრამატიკა]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:მეტყველების ნაწილები]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%98&diff=218673&oldid=prevTkenchoshvili: /* უკუთქმითი ნაწილაკები */2024-02-07T09:54:18Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">უკუთქმითი ნაწილაკები</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:54, 7 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიგებითი ნაწილაკები გამოიყენება რაიმეს დადასტურების ან უარყოფის ფუნქციით. მიგებითი ნაწილაკები ორგვარია: დადასტურებითი</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიგებითი ნაწილაკები გამოიყენება რაიმეს დადასტურების ან უარყოფის ფუნქციით. მიგებითი ნაწილაკები ორგვარია: დადასტურებითი</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>(ჰო, კი, დიახ) და უკუთქმითი (არა, ვერა). ეს ნაწილაკები გვხვდება კითხვის პასუხად და ენაცვლებიან მთელ წინადადებას (გინდა ნაირ-ნაირი ყვავილები დაგიკრიფო? – არა).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>(ჰო, კი, დიახ) და უკუთქმითი (არა, ვერა). ეს ნაწილაკები გვხვდება კითხვის პასუხად და ენაცვლებიან მთელ წინადადებას (გინდა ნაირ-ნაირი ყვავილები დაგიკრიფო? – არა).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==== სიტყვასიტყვითი ნაწილაკები ==== </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">სიტყვასიტყვითი ნაწილაკები გამოხატავენ თავისი ან სხვისი ნათქვამის უცვლელად გამეორებას:მეთქი – იმეორებს I პირის ნათქვამს („აკი გითხარი მოვალ-მეთქი“) თქვა, თქო – აღნიშნავს მოუბრის დანაბარებ სიტყვას, რომელიც II პირმა III-ს უნდა გადასცეს</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">(ამაღამ არ მოხვიდე-თქო, გადაეცი“; ო – გადმოგვცემს III პირის ნათქვამს („დედამ შემოგითვალა, წერილები ხშირად მოიწერეო“).</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">''კ. გაბუნია''</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">== ლიტერატურა ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[შანიძე აკაკი|შანიძე ა]]., ქართული გრამატიკის საფუძვლები, I, თბ., 1953;</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* შერაზადაშვილი მ., ნაწილაკი – წინადადების ინფორმაციული სტრუქტურის კომპონენტი. – „საენათმეცნიერო ძიებანი“, IX, თბ,, 1999;</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* შენგელაია ნ. არასრული სიტყვები და ტექსტის სემანტიკური მთლიანობა, თბ. 2000.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%98&diff=218663&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ნაწილაკი''' – მეტყველების ნაწილი, დამოუკიდებელ მნიშვნელობა...2024-02-07T08:32:30Z<p>ახალი გვერდი: '''ნაწილაკი''' – მეტყველების ნაწილი, დამოუკიდებელ მნიშვნელობა...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ნაწილაკი''' – მეტყველების ნაწილი, დამოუკიდებელ მნიშვნელობას მოკლებული [[სიტყვა]], [[ბგერა]] ან ბგერათკომპლექსი, რომელიც ერთვის წინადადების წევრს ან მთელ წინადადებას და სხვადასხვა ელფერი (მოდალური და მისთ.) შეაქვს მის მნიშვნელობაში.<br />
<br />
განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ნაწილაკის(ისევე როგორც საერთოდ ფუნქციონალური სიტყვების) როლი გამონათქეამის შინაარსობრივ<br />
გამთლიანებაში.<br />
<br />
ნაწილაკები ქართულში განსხვავებულ ჯგუფებს ქმნიან. მათი ადგილი არ არის მკაცრად განსაზღვრული; ზოგი ნაწილაკი წინ უძღვის სიტყვას (არ, ვერ, ნუ-), ზოგი – მოსდევს მას (-ვე, -ღა, -ოდე…); ნაწილაკი ცალკეც იწერება ([[დეფისი]]თ - მეთქი… უდეფისოდ – ხოლმე. თურმე…) და სიტყვასთან შერწყმულიც (ხუთიოდე, სადღა…). ნაწილაკთაგან ზოგი მხოლოდ [[ზმნა]]სთან იხმარება (არ, ვერ…), ზოგი – სახელთან (-ოდე), ზოგიც – ყველა სიტყვასთან (-ო). ფუნქციის მიხედვით გამოიყოფა შემდეგი ჯგუფები: კითხეითი, მიმართებითი, განუსაზღვრელობითი, უკუთქმითი, გაძლიერებითი, მიგებითი. სიტყვასიტყვითი და სხვ.<br />
<br />
==== კითხვითი ნაწილაკები ====<br />
კითხვითი ნაწილაკები გამოხატავენ კითხვას სხვადასხვა სემანტიკური ნიუანსით: განა, ნუთუ, არ-კი, აკი, ხომ… ძველ ქართულში იყო სხვა კითხვითი ნაწილაკებიც – -ა („იაკობ მანდ არსა”), -მე („რათ-მე ვყო”). ამჟამად აღნიშნული ფუნქციით -ა გვხედება აღმოსავლეთ საქართველოს მთის დიალექტებში ([[თუშური დიალექტი|თუშური]], ფშაური-),-მე კი განუსაზღვრელი ნაწილაკის ფუნქციით გამოიყენება.<br />
<br />
==== მიმართებითი ნაწილაკები ==== <br />
მიმართებითი ნაწილაკები ერთვიან სრულმნიშვნელოვან კითხვით სიტყვებს და გადააქცევენ მათ მიმართებითად, ძველ ქართულში მიმართებითი ნაწილაკები იყო: ესე, ეგე, იგი (წარმოშობით ჩვენებითი ნაცვალსახელები) და -ცა (რომელი+იგი „რომელიც“, ვინ+ცა „ვინც“…). ამათგან თანამედროვე ქართულში მხოლოდ -ც (-ცა) გვხვდება: ვინც, ვისიც, სადაც, როგორც.<br />
<br />
==== განუსაზღვრელობითი ნაწილაკები ==== <br />
განუსაზღვრელობითი ნაწილაკები ერთვის კითხვით სიტყვას – [[ნაცვალსახელი|ნაცვალსახელს]] ან [[ზმნიზედა]]ს – და მას განუსაზღერელობის მნიშვნელობას ანიჭებს, ამ ფუნქციით ქართულში გამოიყენება -მე: ვინ+მე, რომელი+მე, სად+მე, როგორ+მე…<br />
ანალოგიური ფუნქციისაა –ღაც(ა), (ვიღაცსა, რაღაც(ა)…).<br />
<br />
==== უკუთქმითი ნაწილაკები ==== <br />
უკუთქმითი ნაწილაკები ერთვიან [[ზმნა]]ს და გამოხატავენ ზმნით აღნიშნული მოქმედების უარყოფას. ასეთებია არ, ვერ, ნუ (ცალკე) და -ღა, -ც ნაწილაკების დართვით – აღარ, ვეღარ, ნუღარ, არც(ა), ვერც(ა), ნურ(ც). ამ ნაწილაკებით გამოხატული<br />
უარყოფის მნიშვნელობები სემანტიკურად განსხვავებულია. <br />
<br />
გაძლიერებითი ნაწილაკების ფუნქციაა სახელებზე, [[ზმნიზედა|ზმნიზედებზე]] (ზმნისართებზე) დართვისას ყურადღება გაამახვილოს ამ უკანასკნელთა მიერ გამოხატულ საგანზე, თვისებაზე, ადგილზე… როგორც მრავალთაგან ერთ-ერთზე. ამ შემთხვევაში გაძლიერებითი ნაწილაკი მნიშენელობით უახლოვდება „აგრეთვეს“. მაგ. „გიორგიც მოსულა“ ნიშნავს, რომ მის გარდა სხვა პირებიც მოსულან; „ამ დილითაც ქარია“ ნიშნავს, რომ ქარი იყო წუხელ ან გუშინ, ანდა გუშინწინ და ა. შ. „წიგნიც ვიყიდე“ ნიშნავს, რომ სხვა საგნებთან ერთად ვიყიდე აგრეთვე წიგნი.<br />
<br />
თუ წინადადებაში ერთგვაროვანი წევრებია, მაშინ გაძლიერების მიზნით -ც შეიძლება დაერთოს თითოეულ მათგანს: „წიგნიც ვიყიდე და რვეულიც“, -ც ნაწილაკის გამეორება აუცილებელია უკუთქმით და აკრძალვით შერწყმულ წინადადებებში: „არც ჯიხვი მოკლა,<br />
არც არჩვი“, „ნურც ჯიხვს მოკლავ, ნურც არჩვს“. გაძლიერების ფუნქციით -ც სხვა შემთხვევებშიც გამოიყენება (შდრ. ც-ს მნიშვნელობა ასეთ კონტექსტებში: „წიგნიც ვიყიდე“ – ძალიან მინდოდა და იმიტომ; „ქალაქშიც გაემგზავრა“ – ძალიან უნდოდა ქალაქში გამგზავრება და მისთ).<br />
<br />
მიგებითი ნაწილაკები გამოიყენება რაიმეს დადასტურების ან უარყოფის ფუნქციით. მიგებითი ნაწილაკები ორგვარია: დადასტურებითი<br />
(ჰო, კი, დიახ) და უკუთქმითი (არა, ვერა). ეს ნაწილაკები გვხვდება კითხვის პასუხად და ენაცვლებიან მთელ წინადადებას (გინდა ნაირ-ნაირი ყვავილები დაგიკრიფო? – არა).</div>Tkenchoshvili