ორიგინალი (მათემატიკა) - რედაქტირების ისტორია

Echelidze 16:34, 16 თებერვალი 2024-ზე

2024-02-16T16:34:35Z

Echelidze 22:00, 14 თებერვალი 2024-ზე

2024-02-14T22:00:55Z

Echelidze 21:52, 14 თებერვალი 2024-ზე

2024-02-14T21:52:44Z

Echelidze: ახალი გვერდი: '''ორიგინალი''' (''ლათ''. originalis – თავდაპირველი) – მათემატიკური ობიექ...

2024-02-14T21:42:38Z

ახალი გვერდი: '''ორიგინალი''' (''ლათ''. originalis – თავდაპირველი) – მათემატიკური ობიექ...

ახალი გვერდი

'''ორიგინალი''' (''ლათ''. originalis – თავდაპირველი) – მათემატიკური ობიექტი, რომელიც განიცდის გარდაქმნას.

ოპერაციული აღრიცხვის საფუძველს წარმოადგენს იდეა: მოცემული ფუნქცია – „ორიგინალი“ შეიცვალოს რომელიმე სხვა ფუნქციით – „გამოსახულებით“, რომელიც მიიღება პირველიდან გარკვეული წესებით. ასეთი შეცვლა საშუალებას იძლევა ზოგიერთ შემთხვევაში მარტივი და ეკონომიური წესების გამოყენებით ამოიხსნას რთული მათემატიკური ამოცანები.

ლაპლასის მემუარებში (1782 - 1812) თანამედროვე „ორიგინალს“ და „გამოსახულებას“ ჰქვია fonction determinants და fonction generatrice – „განმსაზღვრელი ფუნქცია“ და „მწარმოებელი ფუნქცია“. ეს სახელწოდებები მართალია არასახარბიელოდ იყო მიჩნეული, მაგრამ XX ს-მდე შემორჩა. ჰევისაიდი იყენებდა სახელწოდებას „საოპერატორო ფუნქცია“ (1892 - 1893). ოპერატორს იგი აღნიშნავდა p ასოთი, რომელიც კვლავ გამოიყენება თანამედროვე აღრიცხვაში (იხ. ოპერაციული აღრიცხვა).

კარსონმა შეადგინა და გამოაქვეყნა ორიგინალებისა და გამოსახულებების ცხრილი (1926). სახელწოდება original და image აგრეთვე ,==‘ ნიშანი შემოიღო ვან დერ პოლმა თავის სტატიებში (1929-1932). ეს ტერმინები არც თუ მალე იქნა მიღებული: 30 წლის განმავლობაში ჯერ კიდევ იყენებდნენ ლაპლასის ტერმინებს, აგრეთვე Objektfunktion, Resultatfunktion და Oberfunktion, Unterfunktion, ასევე ტერმინებს – „ტრანსფორმანტა“, „საწყისი ფუნქცია“ და მრავალ სხვას.

რუსულ ლიტერატურაში ტერმინი „გამოსახულება“ და ნიშანი ,==‘ პირველად გამოჩნდა ხარკოველი მათემატიკოსების ა. ეფროსის და ა. დანილევსკის წიგნში „ოპერაციული აღრიცხვა და კონტურული ინტეგრალი“ (1937), ხოლო ტერმინი „ორიგინალი“ გამოიყენეს მხოლოდ 1935 წელს.

==წყარო==
[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]

[[კატეგორია:მათემატიკა]]

←წინა ვერსია		16:34, 16 თებერვალი 2024-ის ვერსია
ხაზი 7:		ხაზი 7:
	კარსონმა შეადგინა და გამოაქვეყნა ორიგინალებისა და გამოსახულებების ცხრილი (1926). სახელწოდება original და image აგრეთვე ,==‘ ნიშანი შემოიღო ვან დერ პოლმა თავის სტატიებში (1929-1932). ეს ტერმინები არც თუ მალე იქნა მიღებული: 30 წლის განმავლობაში ჯერ კიდევ იყენებდნენ ლაპლასის ტერმინებს, აგრეთვე Objektfunktion, Resultatfunktion და Oberfunktion, Unterfunktion, ასევე ტერმინებს – „ტრანსფორმანტა“, „საწყისი ფუნქცია“ და მრავალ სხვას.		კარსონმა შეადგინა და გამოაქვეყნა ორიგინალებისა და გამოსახულებების ცხრილი (1926). სახელწოდება original და image აგრეთვე ,==‘ ნიშანი შემოიღო ვან დერ პოლმა თავის სტატიებში (1929-1932). ეს ტერმინები არც თუ მალე იქნა მიღებული: 30 წლის განმავლობაში ჯერ კიდევ იყენებდნენ ლაპლასის ტერმინებს, აგრეთვე Objektfunktion, Resultatfunktion და Oberfunktion, Unterfunktion, ასევე ტერმინებს – „ტრანსფორმანტა“, „საწყისი ფუნქცია“ და მრავალ სხვას.

−	რუსულ ლიტერატურაში ტერმინი „გამოსახულება“ და ნიშანი ,==‘ პირველად გამოჩნდა ხარკოველი მათემატიკოსების ა. ეფროსის და ა. დანილევსკის წიგნში „ოპერაციული აღრიცხვა და კონტურული [[ინტეგრალი]]“ (1937), ხოლო ტერმინი „ორიგინალი“ გამოიყენეს მხოლოდ 1935 წელს.	+	რუსულ ლიტერატურაში ტერმინი „გამოსახულება“ და ნიშანი ,==‘ პირველად გამოჩნდა ხარკოველი მათემატიკოსების ა. ეფროსის და ა. დანილევსკის წიგნში „ოპერაციული აღრიცხვა და [[კონტური\|კონტურული]] [[ინტეგრალი]]“ (1937), ხოლო ტერმინი „ორიგინალი“ გამოიყენეს მხოლოდ 1935 წელს.

←წინა ვერსია		22:00, 14 თებერვალი 2024-ის ვერსია
ხაზი 7:		ხაზი 7:
	კარსონმა შეადგინა და გამოაქვეყნა ორიგინალებისა და გამოსახულებების ცხრილი (1926). სახელწოდება original და image აგრეთვე ,==‘ ნიშანი შემოიღო ვან დერ პოლმა თავის სტატიებში (1929-1932). ეს ტერმინები არც თუ მალე იქნა მიღებული: 30 წლის განმავლობაში ჯერ კიდევ იყენებდნენ ლაპლასის ტერმინებს, აგრეთვე Objektfunktion, Resultatfunktion და Oberfunktion, Unterfunktion, ასევე ტერმინებს – „ტრანსფორმანტა“, „საწყისი ფუნქცია“ და მრავალ სხვას.		კარსონმა შეადგინა და გამოაქვეყნა ორიგინალებისა და გამოსახულებების ცხრილი (1926). სახელწოდება original და image აგრეთვე ,==‘ ნიშანი შემოიღო ვან დერ პოლმა თავის სტატიებში (1929-1932). ეს ტერმინები არც თუ მალე იქნა მიღებული: 30 წლის განმავლობაში ჯერ კიდევ იყენებდნენ ლაპლასის ტერმინებს, აგრეთვე Objektfunktion, Resultatfunktion და Oberfunktion, Unterfunktion, ასევე ტერმინებს – „ტრანსფორმანტა“, „საწყისი ფუნქცია“ და მრავალ სხვას.

−	რუსულ ლიტერატურაში ტერმინი „გამოსახულება“ და ნიშანი ,==‘ პირველად გამოჩნდა ხარკოველი მათემატიკოსების ა. ეფროსის და ა. დანილევსკის წიგნში „ოპერაციული აღრიცხვა და კონტურული ~~ინტეგრალი“~~ (1937), ხოლო ტერმინი „ორიგინალი“ გამოიყენეს მხოლოდ 1935 წელს.	+	რუსულ ლიტერატურაში ტერმინი „გამოსახულება“ და ნიშანი ,==‘ პირველად გამოჩნდა ხარკოველი მათემატიკოსების ა. ეფროსის და ა. დანილევსკის წიგნში „ოპერაციული აღრიცხვა და კონტურული [[ინტეგრალი]]“ (1937), ხოლო ტერმინი „ორიგინალი“ გამოიყენეს მხოლოდ 1935 წელს.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-'''ორიგინალი''' (''ლათ''. originalis – თავდაპირველი) – მათემატიკური ობიექტი, რომელიც განიცდის გარდაქმნას.
+'''ორიგინალი''' (''ლათ''. originalis – თავდაპირველი) – [[მათემატიკური ობიექტი]], რომელიც განიცდის [[გარდაქმნა (მათემატიკაში)|გარდაქმნა]]ს.
-ოპერაციული აღრიცხვის საფუძველს წარმოადგენს იდეა: მოცემული ფუნქცია – „ორიგინალი“ შეიცვალოს რომელიმე სხვა ფუნქციით – „გამოსახულებით“, რომელიც მიიღება პირველიდან გარკვეული წესებით. ასეთი შეცვლა საშუალებას იძლევა ზოგიერთ შემთხვევაში მარტივი და ეკონომიური წესების გამოყენებით ამოიხსნას რთული მათემატიკური ამოცანები.
+[[ოპერაციული აღრიცხვა|ოპერაციული აღრიცხვის]] საფუძველს წარმოადგენს იდეა: მოცემული [[ფუნქცია (მათემატიკური)|ფუნქცია]] – „ორიგინალი“ შეიცვალოს რომელიმე სხვა ფუნქციით – „გამოსახულებით“, რომელიც მიიღება პირველიდან გარკვეული წესებით. ასეთი შეცვლა საშუალებას იძლევა ზოგიერთ შემთხვევაში მარტივი და ეკონომიური წესების გამოყენებით [[ამოხსნა|ამოიხსნას]] რთული [[მათემატიკა|მათემატიკური]] [[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანები]].
-ლაპლასის მემუარებში (1782 - 1812) თანამედროვე „ორიგინალს“ და „გამოსახულებას“ ჰქვია fonction determinants და fonction generatrice – „განმსაზღვრელი ფუნქცია“ და „მწარმოებელი ფუნქცია“. ეს სახელწოდებები მართალია არასახარბიელოდ იყო მიჩნეული, მაგრამ XX ს-მდე შემორჩა. ჰევისაიდი იყენებდა სახელწოდებას „საოპერატორო ფუნქცია“ (1892 - 1893). ოპერატორს იგი აღნიშნავდა p ასოთი, რომელიც კვლავ გამოიყენება თანამედროვე აღრიცხვაში (იხ. ოპერაციული აღრიცხვა).
+[[ლაპლასი პიერ სიმონ|ლაპლასის]] მემუარებში (1782 - 1812) თანამედროვე „ორიგინალს“ და „გამოსახულებას“ ჰქვია fonction determinants და fonction generatrice – „განმსაზღვრელი ფუნქცია“ და „მწარმოებელი ფუნქცია“. ეს სახელწოდებები მართალია არასახარბიელოდ იყო მიჩნეული, მაგრამ XX ს-მდე შემორჩა. ჰევისაიდი იყენებდა სახელწოდებას „საოპერატორო ფუნქცია“ (1892 - 1893). [[ოპერატორი (მათემატიკა)|ოპერატორს]] იგი აღნიშნავდა p ასოთი, რომელიც კვლავ გამოიყენება თანამედროვე [[აღრიცხვა (მათემატიკა)|აღრიცხვაში]].
 კარსონმა შეადგინა და გამოაქვეყნა ორიგინალებისა და გამოსახულებების ცხრილი (1926). სახელწოდება original და image აგრეთვე ,==‘ ნიშანი შემოიღო ვან დერ პოლმა თავის სტატიებში (1929-1932). ეს ტერმინები არც თუ მალე იქნა მიღებული: 30 წლის განმავლობაში ჯერ კიდევ იყენებდნენ ლაპლასის ტერმინებს, აგრეთვე Objektfunktion, Resultatfunktion და Oberfunktion, Unterfunktion, ასევე ტერმინებს – „ტრანსფორმანტა“, „საწყისი ფუნქცია“ და მრავალ სხვას.