ოშჰამახო - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 19:52, 19 სექტემბერი 2023-ზე

2023-09-19T19:52:51Z

Tkenchoshvili 20:41, 3 აპრილი 2021-ზე

2021-04-03T20:41:52Z

Echelidze: ახალი გვერდი: '''ოშჰამახო''' ''(ადიღ. Iуащхьэмахуэ/ Iошъхьэмаф: Iуащхьэ – „მთა“, махуэ – „ბედნ...

2018-11-16T09:35:41Z

ახალი გვერდი: '''ოშჰამახო''' ''(ადიღ. Iуащхьэмахуэ/ Iошъхьэмаф: Iуащхьэ – „მთა“, махуэ – „ბედნ...

ახალი გვერდი

'''ოშჰამახო''' ''(ადიღ. Iуащхьэмахуэ/ Iошъхьэмаф: Iуащхьэ – „მთა“, махуэ – „ბედნიერი“, ე. ი. „ბედნიერების მთა“, „წმინდა მთა“'') — იალბუზი – ოლიმპი, ღმერთების სამკვიდრო ჩერქეზულ მითოლოგიაში.

ოშჰამახო, ისევე როგორც, ზოგადად, ყველა მთა, [[თჰაშხო]]ს – დიდი ღმერთის, შექმნილია. ნართული ეპოსში იგი ცის რეპრეზენტანტიაა, იშვიათად სტუმრობენ ნართები (წელიწადში ერთხელ ერთი ნართი, ღმერთების მიწვევით). მაგრამ აუცილებლობის შემთხვევაში ისინი ამ რეგლამენტაციას არღვევენ. ასე მაგალითად, ბოროტი ღმერთის – პაყოს, მდევნელი ნართები მას ზეცაში დაეწევიან. ზოგჯერ ოშჰამახოზე მოხვედრის მცდელობა გმირისთვის მძიმე განსაცდელის მომტანი ხდება. ამასთან არის დაკავშირებული ერთ-ერთი პრომეთეული მოტივი ოშჰამახოზე მიჯაჭვულ ტანჯულზე, რომლის როლში ხშირად [[ნასრენ-ჟაჭე]] გვევლინება. ნართულ თქმულებათა ზოგიერთ ვერსიაში ოშჰამახო და ყაზბეგი ტიტანებად გვევლინებიან და ერთმანეთს მტრობენ. ყაზბეგი მოწინააღმდეგეს [[დანა|დანით]] ხელში ეპარება, მაგრამ ოშჰამახოს მცველი ძაღლები – ბერმამით-უფროსი და ბერმამით-უმცროსი, ხმაურს ასტეხენ, და იწყება დაუნდობელი ორთაბრძოლა, რომელიც მთელი დღე გრძელდება. საღამო ჟამს დასისხლიანებული, მაგრამ ჯერ კიდევ ცოცხალი ყაზბეგი თერგს გაღმა ეცემა. იგივე მოსდით ოშჰამახოსა და ბერმამითებს. შემდეგ ოშჰამახოს გადაუვლის ნუჰ-ბეღიმბარი ([[ისლამი]]ს გავლენა) და იალბუზს [[უნაგირი]]ს ფორმას აძლევს. უფრო მოგვიანებით, ოშჰამახო რატომღაც გოგო ხდება და თავისი სილამაზის დასაფარად ყინულის [[ჯავშანი|ჯავშანს]] იცვამს. ასე რომ, მისი სილამაზე თვით თჰაშხომაც (დიდმა ღმერთმაც) არ უნდა იხილოს.

ყაბარდოელები განსაკუთრებულად ეთაყვანებოდნენ ოშჰამახოს და, არცთუ იშვიათად, სახით მისკენ მიქცეულნი ლოცულობდნენ. გარდა ამისა, ისინი თვლიდნენ, თითქოს ჯადოქარი მაქციები ([[უდი|უდები]]) ორგიებისთვის ყოველწლიურად იალბუზზე იკრიბებოდნენ.

==ლიტერატურა==
*Нартхэр. Адыгэ эпос. Тт. I-VII. Мыекъуапэ, 1968-1971;
*Лавров Л. И. Доисламские верования адыгейцев и кабардинцев // Исследования и материалы по вопросам первобытных религиозных верований. Труды Института этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая. Новая серия. Т. 51. М., 1959;
*Шенкао М. А. Пространство и время в представлении древных адыгов // Мир культуры адыгов (проблемы эволюции и целостности). Составитель и научный редактор Р. А. Ханаху. Майкоп, 2002.

==წყარო==
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]

[[კატეგორია:მითოლოგია]]
[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]
[[კატეგორია:ჩერქეზული მითები]]
[[კატეგორია:მითიური მთები]]

←წინა ვერსია		19:52, 19 სექტემბერი 2023-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
−	'''ოშჰამახო''' ''(ადიღ. Iуащхьэмахуэ/ Iошъхьэмаф: Iуащхьэ – „მთა“, махуэ – „ბედნიერი“, ე. ი. „ბედნიერების მთა“, „წმინდა მთა“'') — იალბუზი – ოლიმპი, ღმერთების სამკვიდრო ჩერქეზულ ~~მითოლოგიაში~~.	+	'''ოშჰამახო''' ''(ადიღ. Iуащхьэмахуэ/ Iошъхьэмаф: Iуащхьэ – „მთა“, махуэ – „ბედნიერი“, ე. ი. „ბედნიერების მთა“, „წმინდა მთა“'') — იალბუზი – ოლიმპი, ღმერთების სამკვიდრო ჩერქეზულ [[მითოლოგია]]ში.

	ოშჰამახო, ისევე როგორც, ზოგადად, ყველა მთა, [[თჰაშხო]]ს – დიდი ღმერთის, შექმნილია. ნართული ეპოსში იგი ცის რეპრეზენტანტიაა, იშვიათად სტუმრობენ ნართები (წელიწადში ერთხელ ერთი ნართი, ღმერთების მიწვევით). მაგრამ აუცილებლობის შემთხვევაში ისინი ამ რეგლამენტაციას არღვევენ. ასე მაგალითად, ბოროტი ღმერთის – პაყოს, მდევნელი ნართები მას ზეცაში დაეწევიან. ზოგჯერ ოშჰამახოზე მოხვედრის მცდელობა გმირისთვის მძიმე განსაცდელის მომტანი ხდება. ამასთან არის დაკავშირებული ერთ-ერთი პრომეთეული მოტივი ოშჰამახოზე მიჯაჭვულ ტანჯულზე, რომლის როლში ხშირად [[ნასრენ-ჟაჭე]] გვევლინება. ნართულ თქმულებათა ზოგიერთ ვერსიაში ოშჰამახო და [[ყაზბეგის მწვერვალი\|ყაზბეგი]] ტიტანებად გვევლინებიან და ერთმანეთს მტრობენ. ყაზბეგი მოწინააღმდეგეს [[დანა\|დანით]] ხელში ეპარება, მაგრამ ოშჰამახოს მცველი ძაღლები – ბერმამით-უფროსი და ბერმამით-უმცროსი, ხმაურს ასტეხენ, და იწყება დაუნდობელი ორთაბრძოლა, რომელიც მთელი დღე გრძელდება. საღამო ჟამს დასისხლიანებული, მაგრამ ჯერ კიდევ ცოცხალი ყაზბეგი თერგს გაღმა ეცემა. იგივე მოსდით ოშჰამახოსა და ბერმამითებს. შემდეგ ოშჰამახოს გადაუვლის ნუჰ-ბეღიმბარი ([[ისლამი]]ს გავლენა) და იალბუზს [[უნაგირი]]ს ფორმას აძლევს. უფრო მოგვიანებით, ოშჰამახო რატომღაც გოგო ხდება და თავისი სილამაზის დასაფარად ყინულის [[ჯავშანი\|ჯავშანს]] იცვამს. ასე რომ, მისი სილამაზე თვით თჰაშხომაც (დიდმა ღმერთმაც) არ უნდა იხილოს.		ოშჰამახო, ისევე როგორც, ზოგადად, ყველა მთა, [[თჰაშხო]]ს – დიდი ღმერთის, შექმნილია. ნართული ეპოსში იგი ცის რეპრეზენტანტიაა, იშვიათად სტუმრობენ ნართები (წელიწადში ერთხელ ერთი ნართი, ღმერთების მიწვევით). მაგრამ აუცილებლობის შემთხვევაში ისინი ამ რეგლამენტაციას არღვევენ. ასე მაგალითად, ბოროტი ღმერთის – პაყოს, მდევნელი ნართები მას ზეცაში დაეწევიან. ზოგჯერ ოშჰამახოზე მოხვედრის მცდელობა გმირისთვის მძიმე განსაცდელის მომტანი ხდება. ამასთან არის დაკავშირებული ერთ-ერთი პრომეთეული მოტივი ოშჰამახოზე მიჯაჭვულ ტანჯულზე, რომლის როლში ხშირად [[ნასრენ-ჟაჭე]] გვევლინება. ნართულ თქმულებათა ზოგიერთ ვერსიაში ოშჰამახო და [[ყაზბეგის მწვერვალი\|ყაზბეგი]] ტიტანებად გვევლინებიან და ერთმანეთს მტრობენ. ყაზბეგი მოწინააღმდეგეს [[დანა\|დანით]] ხელში ეპარება, მაგრამ ოშჰამახოს მცველი ძაღლები – ბერმამით-უფროსი და ბერმამით-უმცროსი, ხმაურს ასტეხენ, და იწყება დაუნდობელი ორთაბრძოლა, რომელიც მთელი დღე გრძელდება. საღამო ჟამს დასისხლიანებული, მაგრამ ჯერ კიდევ ცოცხალი ყაზბეგი თერგს გაღმა ეცემა. იგივე მოსდით ოშჰამახოსა და ბერმამითებს. შემდეგ ოშჰამახოს გადაუვლის ნუჰ-ბეღიმბარი ([[ისლამი]]ს გავლენა) და იალბუზს [[უნაგირი]]ს ფორმას აძლევს. უფრო მოგვიანებით, ოშჰამახო რატომღაც გოგო ხდება და თავისი სილამაზის დასაფარად ყინულის [[ჯავშანი\|ჯავშანს]] იცვამს. ასე რომ, მისი სილამაზე თვით თჰაშხომაც (დიდმა ღმერთმაც) არ უნდა იხილოს.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 '''ოშჰამახო''' ''(ადიღ. Iуащхьэмахуэ/ Iошъхьэмаф: Iуащхьэ – „მთა“, махуэ – „ბედნიერი“, ე. ი. „ბედნიერების მთა“, „წმინდა მთა“'') — იალბუზი – ოლიმპი, ღმერთების სამკვიდრო ჩერქეზულ მითოლოგიაში.
-ოშჰამახო, ისევე როგორც, ზოგადად, ყველა მთა, [[თჰაშხო]]ს – დიდი ღმერთის, შექმნილია. ნართული ეპოსში იგი ცის რეპრეზენტანტიაა, იშვიათად სტუმრობენ ნართები (წელიწადში ერთხელ ერთი ნართი, ღმერთების მიწვევით). მაგრამ აუცილებლობის შემთხვევაში ისინი ამ რეგლამენტაციას არღვევენ. ასე მაგალითად, ბოროტი ღმერთის – პაყოს, მდევნელი ნართები მას ზეცაში დაეწევიან. ზოგჯერ ოშჰამახოზე მოხვედრის მცდელობა გმირისთვის მძიმე განსაცდელის მომტანი ხდება. ამასთან არის დაკავშირებული ერთ-ერთი პრომეთეული მოტივი ოშჰამახოზე მიჯაჭვულ ტანჯულზე, რომლის როლში ხშირად [[ნასრენ-ჟაჭე]] გვევლინება. ნართულ თქმულებათა ზოგიერთ ვერსიაში ოშჰამახო და ყაზბეგი ტიტანებად გვევლინებიან და ერთმანეთს მტრობენ. ყაზბეგი მოწინააღმდეგეს [[დანა|დანით]] ხელში ეპარება, მაგრამ ოშჰამახოს მცველი ძაღლები – ბერმამით-უფროსი და ბერმამით-უმცროსი, ხმაურს ასტეხენ, და იწყება დაუნდობელი ორთაბრძოლა, რომელიც მთელი დღე გრძელდება. საღამო ჟამს დასისხლიანებული, მაგრამ ჯერ კიდევ ცოცხალი ყაზბეგი თერგს გაღმა ეცემა. იგივე მოსდით ოშჰამახოსა და ბერმამითებს. შემდეგ ოშჰამახოს გადაუვლის ნუჰ-ბეღიმბარი ([[ისლამი]]ს გავლენა) და იალბუზს [[უნაგირი]]ს ფორმას აძლევს. უფრო მოგვიანებით, ოშჰამახო რატომღაც გოგო ხდება და თავისი სილამაზის დასაფარად ყინულის [[ჯავშანი|ჯავშანს]] იცვამს. ასე რომ, მისი სილამაზე თვით თჰაშხომაც (დიდმა ღმერთმაც) არ უნდა იხილოს.
+ოშჰამახო, ისევე როგორც, ზოგადად, ყველა მთა, [[თჰაშხო]]ს – დიდი ღმერთის, შექმნილია. ნართული ეპოსში იგი ცის რეპრეზენტანტიაა, იშვიათად სტუმრობენ ნართები (წელიწადში ერთხელ ერთი ნართი, ღმერთების მიწვევით). მაგრამ აუცილებლობის შემთხვევაში ისინი ამ რეგლამენტაციას არღვევენ. ასე მაგალითად, ბოროტი ღმერთის – პაყოს, მდევნელი ნართები მას ზეცაში დაეწევიან. ზოგჯერ ოშჰამახოზე მოხვედრის მცდელობა გმირისთვის მძიმე განსაცდელის მომტანი ხდება. ამასთან არის დაკავშირებული ერთ-ერთი პრომეთეული მოტივი ოშჰამახოზე მიჯაჭვულ ტანჯულზე, რომლის როლში ხშირად [[ნასრენ-ჟაჭე]] გვევლინება. ნართულ თქმულებათა ზოგიერთ ვერსიაში ოშჰამახო და [[ყაზბეგის მწვერვალი|ყაზბეგი]] ტიტანებად გვევლინებიან და ერთმანეთს მტრობენ. ყაზბეგი მოწინააღმდეგეს [[დანა|დანით]] ხელში ეპარება, მაგრამ ოშჰამახოს მცველი ძაღლები – ბერმამით-უფროსი და ბერმამით-უმცროსი, ხმაურს ასტეხენ, და იწყება დაუნდობელი ორთაბრძოლა, რომელიც მთელი დღე გრძელდება. საღამო ჟამს დასისხლიანებული, მაგრამ ჯერ კიდევ ცოცხალი ყაზბეგი თერგს გაღმა ეცემა. იგივე მოსდით ოშჰამახოსა და ბერმამითებს. შემდეგ ოშჰამახოს გადაუვლის ნუჰ-ბეღიმბარი ([[ისლამი]]ს გავლენა) და იალბუზს [[უნაგირი]]ს ფორმას აძლევს. უფრო მოგვიანებით, ოშჰამახო რატომღაც გოგო ხდება და თავისი სილამაზის დასაფარად ყინულის [[ჯავშანი|ჯავშანს]] იცვამს. ასე რომ, მისი სილამაზე თვით თჰაშხომაც (დიდმა ღმერთმაც) არ უნდა იხილოს.
 ყაბარდოელები განსაკუთრებულად ეთაყვანებოდნენ ოშჰამახოს და, არცთუ იშვიათად, სახით მისკენ მიქცეულნი ლოცულობდნენ. გარდა ამისა, ისინი თვლიდნენ, თითქოს ჯადოქარი მაქციები ([[უდი|უდები]]) ორგიებისთვის ყოველწლიურად იალბუზზე იკრიბებოდნენ.