https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9E%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90 2026-05-09T11:56:52Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9E%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&diff=219083&oldid=prev 2024-02-14T09:14:55Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;რედუპლიკაცია&#039;&#039;&#039; – (გვიანდ. ლათ. reduplication – გაორკეცება), სიტყვის, ფუ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''რედუპლიკაცია''' – (გვიანდ. ლათ. reduplication – გაორკეცება), სიტყვის, ფუძის, ძირის ერთი ან რამდენიმე ელემენტის განმეორება.<br /> <br /> ფუძე შეიძლება იყოს გაორკეცებული მთლიანად და უცვლელად (ქაფქაფ-ი), ნაწილობრივ და ცვლილებებით: &lt;br /&gt;<br /> 1) ხმოვნის შენაცვლებით (ბალახ-ბულახი); &lt;br /&gt;<br /> 2) თავკიდური თანხმოვნის ცვლილებებით (გიჟმაჟი); &lt;br /&gt;<br /> 3) ბოლოკიდური თანხმოვნის დისიმილაციით (გორგოლია) და ა. შ. &lt;br /&gt;<br /> ნაწილობრივი ან ცვლილებებით (მიახლოებითი) გაორკეცება ხშირად ფონეტიკური ცვლილების შედეგია (გოგორ-ა &lt; გორ-გორ-აკ-ი). ზოგჯერ ფუძის ნაწილობრივი რედუპლიკაცია პირველადია: ჩვეულებრივ გვაქვს უშუალოდ [[მარცვალი (გრამატიკა)|მარცვლის]] ან ოდენ თანხმოვნის რედუპლიკაცია; (ღოღო „ზაქი“…).<br /> <br /> რედუპლიკაცია გვხვდება სახელებში, ზმნებში, [[ზმნისართი|ზმნისართებში]]. მეტ-ნაკლებად გავრცელებულია სხვადასხვა წყობის ენებში ([[იბერიულ-კავკასიური ენები|იბერიულ-კავკასიურში]], ინდოევროპულში, [[თურქული ენები|თურქულში]]…). ცნობილია რედუპლიკაციის განსხვავებული სახეები: უკავშირო, ასინდეტური (ბუტბუტ-ი) კავშირიანი, კოპულატური: (ფეხ-და-ფეხ), მაერთხმოვნიანი: (ტყაპ-ა-ტყუპ-ი); ბრუნვისფორმიანი (ერთმანეთ-ი). რედუპლიკაცია დასტურდება რამდენიმე ფუნქციით: &lt;br /&gt;<br /> 1) თხზვის ერთ-ერთი სახეობა (პირისპირ, ბუტბუტ-ი). უფრო ხშირად თავს იჩენს ხმაბაძვითსა და [[ბგერწერა|ბგერწერით]] სიტყვებში; &lt;br /&gt;<br /> 2) სტილისტიკური საშუალება – აძლიერებს მნიშვნელობას: ბევრი, ბევრი ხალხი; პატარა, პატარა ლიფსიტა; &lt;br /&gt;<br /> 3) მორფოლოგიური, ფუნქციით გამოხატავს &lt;br /&gt;<br /> ა) მრავლობითი რიცხვის სახელებში (შუმერ. ქურ – „ქვეყანა“, ქურქურ – „ქვეყნები“); მსაზღვრელის გაორკეცებით გამოხატულია მრავლობით რიცხვში ისეთ სახელთან, რომელთაც მრავლობითი რიცხვის ფორმები საერთოდ არ გააჩნიათ (ჩქარ-ჩქარი ელვა);<br /> ბ) განაწილებითობას რიცხვით სახელებში: ხუთ-ხუთ-ი; &lt;br /&gt;<br /> გ) ხარისხს (აღმატებითს, ოდნაობითს) [[ზედსართავი სახელი|ზედსართავ სახელებში]]: ცხელ-ცხელ-ი<br /> (= უცხელესი) შავ-შავი (= მოშავო);&lt;br /&gt;<br /> დ) მრავალგზისობას, განგრძობითობას [[ზმნა|ზმნებში]]: ხტუნვა-ხტუნვით მიდიოდა; &lt;br /&gt;<br /> ე) პერფექტს (მაგ., ბერძნულში). <br /> <br /> ''ლ. სანიკიძე''<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია: ენათმეცნიერება]]</div>

Tkenchoshvili