https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_%28%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90%29რიცხვი (გრამატიკა) - რედაქტირების ისტორია2026-06-23T15:21:08Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=246343&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2025-05-07T19:32:21Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:32, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 42:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 42:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკული კატეგორია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკული კატეგორია]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=220248&oldid=prevTkenchoshvili 13:16, 29 თებერვალი 2024-ზე2024-02-29T13:16:31Z<p></p>
<a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=220248&oldid=220247">ცვლილებების ჩვენება</a>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=220247&oldid=prevTkenchoshvili 13:04, 29 თებერვალი 2024-ზე2024-02-29T13:04:59Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:04, 29 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახელთა მრავლობითობის -ნ და -ებ სუფიქსები, მსგავსად პირთა მრავლობითის -თ, -ენ სუფიქსებისა ზმნაში, ლექსიკურ მნიშვნელობას ვერ ცვლიან ფორმებში, ისინი მხოლოდ ფლექსიური ელემენტებია (თ. უთურგაიძე). რამდენადაც ზმნას რ. სინტაქსურად ეწარმოება, ზმნაში გამოყენებული რიცხვის ფორმანტები ოდენ ფლექსიური ელემენტები შეიძლება იყოს. სახელებში განსხვავებულად დგას საკითხი, რადგან ამოსავალია რიცხვის ლოგიკურ-სემანტიკური გაგება, ერთისა და მრავლის სემანტიკური ოპოზიცია.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახელთა მრავლობითობის -ნ და -ებ სუფიქსები, მსგავსად პირთა მრავლობითის -თ, -ენ სუფიქსებისა ზმნაში, ლექსიკურ მნიშვნელობას ვერ ცვლიან ფორმებში, ისინი მხოლოდ ფლექსიური ელემენტებია (თ. უთურგაიძე). რამდენადაც ზმნას რ. სინტაქსურად ეწარმოება, ზმნაში გამოყენებული რიცხვის ფორმანტები ოდენ ფლექსიური ელემენტები შეიძლება იყოს. სახელებში განსხვავებულად დგას საკითხი, რადგან ამოსავალია რიცხვის ლოგიკურ-სემანტიკური გაგება, ერთისა და მრავლის სემანტიკური ოპოზიცია.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] სახელის მრავლობითის წარმოება ხდება -ებ, -ნ და -თ სუფიქსებით. ამაოგან -ებ ძველ ქართულში ნაკლებად იხმარებოდა, ძირითადად უსულო საგნების ან „სოციალურად პასიურ არსებათა“ აღმნიშვნელ სახელებთან ([[დონდუა კარპეზ|კ. დონდუა]]). შესაბამისად, -ებ მორფემას არ ჰქონდა სინტაქსური ძალა. ამ ფუნქციით აღჭურვილი იყო ნ/თ-იანი მრავლობითი. მაგრამ იმთავითვე არსებობდა სხვაობა: -ებ მორფემით რიცხვის წარმოების აგლუტინაციური პრინციპია გატარებული – ყველა [[ბრუნვა (გრამატიკა)|ბრუნვა]]ში წარმოდგენილია -ებ სუფიქსი, როგორც რიცხვის ფორმანტი და მას ერთვის ბრუნვის ნიშანი. ამას ვერ ვიტყვით -თ-სუფიქსზე, რომელიც ერთდროულად რიცხვისა და ბრუნვის ნიშნის ფუნქციებს ითავსებს. -ნ მორფემა ოდენ რიცხვის აღმნიშვნელია, მაგრამ მხოლოდ ორ ბრუნვაში – სახელობითსა და წოდებითში. სახელისა და ზმნის ზიარი რიცხვის ფორმანტებია სწორედ -ნ და -თ ელემენტები, რომლებსაც ოდენ ფლექსიური ფუნქცია თუ შეიძლება ჰქონდეს, ამ თვალსაზრისით ცალკე დგას -ებ მორფემა. მისი თავდაპირველი ფუნქცია, როგორც ჩანს, სემანტიკური ოპოზიციის (ერთი – ერთზე მეტი) იმ წევრის მარკირება იყო, რომელიც სიმრავლეს აღნიშნავდა. -ებ კრებითობის სუფიქსმა მოგვიანებით შეიძინა სინტაქსური ძალა, რომელიც [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტებში]] დღესაც მერყეობს. იმავე [[დიალექტი|დიალექტებში]] შეინიშნება ტენდენცია -ებ მორფემის სიტყვაწარმოებითი ფუნქციით ხმარებისა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] სახელის მრავლობითის წარმოება ხდება -ებ, -ნ და -თ სუფიქსებით. ამაოგან -ებ ძველ ქართულში ნაკლებად იხმარებოდა, ძირითადად უსულო საგნების ან „სოციალურად პასიურ არსებათა“ აღმნიშვნელ სახელებთან ([[დონდუა კარპეზ|კ. დონდუა]]). შესაბამისად, -ებ მორფემას არ ჰქონდა სინტაქსური ძალა. ამ ფუნქციით აღჭურვილი იყო ნ/თ-იანი მრავლობითი. მაგრამ იმთავითვე არსებობდა სხვაობა: -ებ მორფემით რიცხვის წარმოების აგლუტინაციური პრინციპია გატარებული – ყველა [[ბრუნვა (გრამატიკა)|ბრუნვა]]ში წარმოდგენილია -ებ სუფიქსი, როგორც რიცხვის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ფორმანტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მას ერთვის ბრუნვის ნიშანი. ამას ვერ ვიტყვით -თ-სუფიქსზე, რომელიც ერთდროულად რიცხვისა და ბრუნვის ნიშნის ფუნქციებს ითავსებს. -ნ მორფემა ოდენ რიცხვის აღმნიშვნელია, მაგრამ მხოლოდ ორ ბრუნვაში – სახელობითსა და წოდებითში. სახელისა და ზმნის ზიარი რიცხვის ფორმანტებია სწორედ -ნ და -თ ელემენტები, რომლებსაც ოდენ ფლექსიური ფუნქცია თუ შეიძლება ჰქონდეს, ამ თვალსაზრისით ცალკე დგას -ებ მორფემა. მისი თავდაპირველი ფუნქცია, როგორც ჩანს, სემანტიკური ოპოზიციის (ერთი – ერთზე მეტი) იმ წევრის მარკირება იყო, რომელიც სიმრავლეს აღნიშნავდა. -ებ კრებითობის სუფიქსმა მოგვიანებით შეიძინა სინტაქსური ძალა, რომელიც [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტებში]] დღესაც მერყეობს. იმავე [[დიალექტი|დიალექტებში]] შეინიშნება ტენდენცია -ებ მორფემის სიტყვაწარმოებითი ფუნქციით ხმარებისა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებით სახელთა მრავლობითი რიცხვის გამოხატვა ხშირად სახელური ძირის სემანტიკაზეა დამოკიდებული. ისეთი სახელები, როგორიცაა აბსტრაქტული, გეოგრაფიული, საკუთარი, ნივთიერების, აგრეთვე რიცხვითი სახელები, [[მასდარი|მასდარები]] (საწყისი) მხოლობითი რიცხვის ფორმით იხმარება. მრავლობითობის ნიშნით მათი მარკირება მხოლოდ გარკვეულ კონტექსტშია შესაძლებელი. როგორც წესი, ასეთ შემთხვევაში ხდება აღსანიშნის გააზრება თველად საგნად. მაგ. (1) ქვევრში ღვინო ასხია; (2) მარნის თაროზე ღვინოები აწყვია. (1) პირველ წინადადებაში ღვინო ვერ გადმოიცემა მრავლობითის ფორმით, რადგან კონტექსტიო ნაგულისხმევია სიტყვის პირველადი მნიშვნელობა „სითხე“. (2) მეორე წინადადებაში მრავლობითის ფორმა – ღვინოები – დასაშვებია, რადგან კონტექსტით ხდება მნიშვნელობის სხვაგვარად გააზრება. იგულისხმება ჭურჭელი (მაგ., ბოთლი), რომელშიც სითხე (ღვინო) ასხია. მოქმედებს ეკონომიის წესი, როცა სუბსტანტივი ჩავარდება და მსაზღერელი ითავსებს მის მნიშვნელობას. წინადადება: „მარნის თაროზე ღვინოები აწყვია“ იგივეა, რაც: „მარნის თაროზე ღვინის ბოთლები აწყვია“.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებით სახელთა მრავლობითი რიცხვის გამოხატვა ხშირად სახელური ძირის სემანტიკაზეა დამოკიდებული. ისეთი სახელები, როგორიცაა აბსტრაქტული, გეოგრაფიული, საკუთარი, ნივთიერების, აგრეთვე რიცხვითი სახელები, [[მასდარი|მასდარები]] (საწყისი) მხოლობითი რიცხვის ფორმით იხმარება. მრავლობითობის ნიშნით მათი მარკირება მხოლოდ გარკვეულ კონტექსტშია შესაძლებელი. როგორც წესი, ასეთ შემთხვევაში ხდება აღსანიშნის გააზრება თველად საგნად. მაგ. (1) ქვევრში ღვინო ასხია; (2) მარნის თაროზე ღვინოები აწყვია. (1) პირველ წინადადებაში ღვინო ვერ გადმოიცემა მრავლობითის ფორმით, რადგან კონტექსტიო ნაგულისხმევია სიტყვის პირველადი მნიშვნელობა „სითხე“. (2) მეორე წინადადებაში მრავლობითის ფორმა – ღვინოები – დასაშვებია, რადგან კონტექსტით ხდება მნიშვნელობის სხვაგვარად გააზრება. იგულისხმება ჭურჭელი (მაგ., ბოთლი), რომელშიც სითხე (ღვინო) ასხია. მოქმედებს ეკონომიის წესი, როცა სუბსტანტივი ჩავარდება და მსაზღერელი ითავსებს მის მნიშვნელობას. წინადადება: „მარნის თაროზე ღვინოები აწყვია“ იგივეა, რაც: „მარნის თაროზე ღვინის ბოთლები აწყვია“.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=219148&oldid=prevTkenchoshvili 19:19, 14 თებერვალი 2024-ზე2024-02-14T19:19:45Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:19, 14 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გვხვდება ასეთი ფორმებიც: ვისები, ვინმეები, რამეები. როგორც ჩანს, ნაცვალსახელთა რიცხვის გრამატიკული გამოხატვის პროცესი გვიანდელია. სავარაუდოა, რომ თავდაპირველად ერთისა და მრავლის  გარჩევა ლექსიკური სუპლეტივიზმით ხდებოდა: მე – ჩვენ, შენ – თქვენ.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გვხვდება ასეთი ფორმებიც: ვისები, ვინმეები, რამეები. როგორც ჩანს, ნაცვალსახელთა რიცხვის გრამატიკული გამოხატვის პროცესი გვიანდელია. სავარაუდოა, რომ თავდაპირველად ერთისა და მრავლის  გარჩევა ლექსიკური სუპლეტივიზმით ხდებოდა: მე – ჩვენ, შენ – თქვენ.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულისთვის უცხო არ არის მრავლობითის ფორმათა ლექსიკალიზაციის პროცესიც. მაგ., და-ვით-ნ-ი, ლოცვა- -ი ტიპის სახე-ლებს მრავლობითი რივცვის გაგება არ ახლავს.  ამგვარი ფორმები ხშირია გეოგრაფიულ  სახელებში, როგორიცაა რკო-ნ-ი, კოშკ-ებ-ი, მოწამე-თ-ა.. აღსანიშნავია, რომ მთელ რიგ [[ტოპონიმი ტოპონიმებში]] შემონახულია -ეე, -ეთ რიცხვის სუფიქსები ([[შანიძე აკაკი|ა. შანიძე]]).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულისთვის უცხო არ არის მრავლობითის ფორმათა ლექსიკალიზაციის პროცესიც. მაგ., და-ვით-ნ-ი, ლოცვა- -ი ტიპის სახე-ლებს მრავლობითი რივცვის გაგება არ ახლავს.  ამგვარი ფორმები ხშირია გეოგრაფიულ  სახელებში, როგორიცაა რკო-ნ-ი, კოშკ-ებ-ი, მოწამე-თ-ა.. აღსანიშნავია, რომ მთელ რიგ [[ტოპონიმი<ins class="diffchange diffchange-inline">|</ins>ტოპონიმებში]] <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>შემონახულია -ეე, -ეთ რიცხვის სუფიქსები ([[შანიძე აკაკი|ა. შანიძე]]).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ვ. ეზუგბაია''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ვ. ეზუგბაია''</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=219139&oldid=prevTkenchoshvili 15:44, 14 თებერვალი 2024-ზე2024-02-14T15:44:35Z<p></p>
<a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=219139&oldid=219138">ცვლილებების ჩვენება</a>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=219138&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''რიცხვი''' – ლოგიკურ-გრამატიკული კატეგორია. ლოგი...2024-02-14T15:15:59Z<p>ახალი გვერდი: '''რიცხვი''' – ლოგიკურ-<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90" title="გრამატიკა">გრამატიკული</a> კატეგორია. ლოგი...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''რიცხვი''' – ლოგიკურ-[[გრამატიკა|გრამატიკული]] კატეგორია. ლოგიკური თვალსაზრისით, რიცხვი გულისხმობს სემანტიკურ ოპოზიციას: ერთი – ერთზე მეტი. ეს უკანასკნელი შეიიძლება იყოს ორი, სამი, ოთხი და ა. შ. გარდა ამისა, არსებობს ჯგუფი ე. წ. უთვლადი საგნებისა, რომელთა რიცხვის გაგება განსხვავებულია თელადი საგნების რიცხვის გაგებისაგან. გრამატიკული თვალსაზსრსით, რიცხვის კატეგორია ემყარება სემანტიკურ ოპოზიციას: მხოლოობითი – მრავლობითი, რაც ენათა უმრავლესობისთვისაა დამახასიათებელი. ზოგ [[ენა (მეტყველება)|ენა]]ში გვხედება ორობითი, სამობითი და ა. შ. რიცხვიც.<br />
<br />
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, სპეციალურ ლიტერატურაში რიცხვის წარმოების ორი სისტემაა გამოყოფილი: ლოგიკური და გრამატიკული, რომელთა თანხვედრა [[არსებითი სახელი|არსებით სახელებში]] ხდება. სხვაგვარად, რიცხვი არის ენობრივი აზროვნების ობიექტთა (საგანთა) რაოდენობრიეი მახასიათებელი, რომელიც მხოლოდ არსებით სახელებსა და [[პირი (გრამატიკა)|პირი]]ს (ჩვენებით) [[ნაცვალსახელი|ნაცვალსახელებს]] შეიძლება ჰქონდეს. დანარჩენ [[მეტყველების ნაწილები|მეტყველების ნაწილებს]] რიცხვი, სინტაქსურად ეწარმოება. კერძოდ, სახელის ან ნაცვალსახელის რიცხვის ფორმას ეთანხმება [[ზმნა|ზმნის]] ფორმა. ასევე, [[ზედსართავი სახელი]]ს ფორმაც გამოხატავს მიმართებას არსებითი სახელის რიცხვის ფორმისადმი. ორსავე შემთხვევაში გვაქვს რიცხვში შეთანხმება, რიცხვიც სინტაქსური კატეგორიაა და არა ლოგიკური.<br />
<br />
სახელის მრავლობითი რიცხვი გულისხმობს სიმრავლის (რაოდენობრიობის) ცნებას, რომელიც ყველა ენაში ერთნაირად აღიქმება, ამავე დროს ლოგიკურად და გრამატიკულადაც ერთი დაიგივე ოდენობაა. სახელის მხოლობითი რიცხვი ერთის გაგებას ემყარება, თუმცა ისიც პირობითია და დამოკიდებულია ამა თუ იმ ენის მსოფლხედვაზე. <br />
<br />
ზმნის რიცხვის ფორმა გვიჩვენებს, მოქმედებს ერთი, თუ ერთზე მეტი პირი. ამღენად, მრავლობითობის <br />
გაგება საკუთრივ ზმნაში კი არ დევს, არამედ ქვემდებარე-სუბიექტში, ანუ: „ისინი მოდიან“ გამოხატავს არა იმდღენად „სიარულს“, რამდენადაც „მოსიარულეებს“. ესაა გრამატიკული მოელენა, რომლის საფუძველზეც გამოიყოფა რიცხვის მორფოსინტაქსური კატეგორია. <br />
<br />
ამრიგად, რიცხვის კატეგორია მოიცავს ენის მორფოლოგიურ, სინტაქსურ და სემანტიკურ დონეებს. შესაბამისად, <br />
ერთი მხრივ, რიცხვი გრამატიკული კატეგორიაა, მეორე მხრივ, ის ლექსიკურ კატეგორიათა სფეროსაც განეკუთენება. აქ იგულისხმება რიცხეითი სახელები, რაოდენობის აღმნიშვნელი სახელები, როგორიცაა „ბევრი“, „მრავალი“ და ა. შ. <br />
<br />
ქართულში გრამატიკული რიცხვის წარმოება [[აფიქსი|აფიქსთა]] საშუალებით ხდება. არსებობს მრავლობითის ადღმნიშვნელ [[მორფემა|მორფემათა]] სხვადასხვაგვარი კვალიფიკაცია: რიცხვი წარმოქმნის კატეგორიად არის მიჩნეული, ამიტომაც სახელის მრავლობითის მაწარმოებელი -ებ სუფიქსი წარმოსაქმნელ აფიქსთა რიგში დგას ([[აკაკი შანიძე|ა. შანიძე]]). ფლექსიურ და დერივაციულ აფიქსთა გვერდით გამოყოფილია ე. წ. გარდამავალი <br />
ტიპის აფიქსები – -ებ მორფემა სახელებში და -თ – ზმნაში (არნ. ჩიქობავა), მესამე თვალსაზრისით, <br />
სახელთა მრავლობითობის -ნ და -ებ სუფიქსები, მსგავსად პირთა მრავლობითის -თ, -ენ სუფიქსებისა ზმნაში, ლექსიკურ მნიშვნელობას ვერ ცვლიან ფორმებში, ისინი მხოლოდ ფლექსიური ელემენტებია (თ. უთურგაიძე). რამდე�ნადაც სმნას რ. სინტაქსურად ეწარმოება, ზმნაში გამოყენებული რიცხვის ფორმანტები ოდენ ფლექსიური ელემენტები შეიძლება იყოს. სახელებში განსხვავებულად დგას საკითხი, რადგან ამოსავალია რიცხვის ლოგიკურ-სემანტიკური გაგება, ერთისა და მრავლის სემანტიკური ოპოზიცია. <br />
<br />
[[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] სახელის მრავლობითის წარმოება ხდება -ებ, -ნ და -თ სუფიქსებით. ამაოგან -ებ ძველ ქართულში ნაკლებად იხმარებოდა, ძირითადად უსულო საგნების ან „სოციალურად პასიურ არსებათა“ აღმნიშვნელ სახელებთან ([[დონდუა კარპეზ|კ. დონდუა]]). შესაბამისად, -ებ მორფემას არ ჰქონდა სინტაქსური ძალა. ამ ფუნქციით აღჭურვილი იყო ნ/თ-იანი მრავლობითი. მაგრამ იმთავითვე არსებობდა სხვაობა: -ებ მორფემით რიცხვის წარმოების აგლუტინაციური პრინციპია გატარებული – ყველა [[ბრუნვა (გრამატიკა)|ბრუნვა]]ში წარმოდგენილია -ებ სუფიქსი, როგორც რიცხვის ფორმანტი და მას ერთვის ბრუნვის ნიშანი. ამას ვერ ვიტყვით -თ-სუფიქსზე, რომელიც ერთდროულად რიცხვისა და ბრუნვის ნიშნის ფუნქციებს ითავსებს. -ნ მორფემა ოდენ რიცხვის აღმნიშვნელია, მაგრამ მხოლოდ ორ ბრუნვაში – სახელობითსა და წოდებითში. სახელისა და ზმნის ზიარი რიცხვის ფორმანტებია სწორედ -ნ და -თ ელემენტები, რომლებსაც ოდენ ფლექსიური ფუნქცია თუ შეიძლება ჰქონდეს, ამ თვალსაზრისით ცალკე დგას -ებ მორფემა. მისი თავდაპირეელი ფუნქცია, როგორც ჩანს, სემანტიკური ოპოზიციის (ერთი – ერთზე მეტი) იმ წევრის მარკირება იყო, რომელიც სიმრავლეს აღნიშნავდა. -ებ კრებითობის სუფიქსმა მოგვიანებით შეიძინა სინტაქსური ძალა, რომელიც [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტებში]] დღესაც მერყეობს. იმავე [[დიალექტი|დიალექტებში]] შეინიშნება ტენდენცია -ებ მორფემის სიტყვაწარმოებითი ფუნქციით ხმარებისა.</div>Tkenchoshvili