https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A0%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90რკინა - რედაქტირების ისტორია2026-04-25T12:48:28Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90&diff=174263&oldid=prevMalania 10:58, 15 ნოემბერი 2022-ზე2022-11-15T10:58:35Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:58, 15 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინა [[მადანი|მადნებისაგან]] პირველად მიიღეს [[აზია|აზიის]] დასავლეთ ნაწილში ძვ. წ. II ათასწლეულში. ამის შემდეგ რკინას იყენებდნენ [[ბაბილონი|ბაბილონში]], [[ეგვიპტე]]ში, [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]] და სხვ. [[საქართველო]]ს ტერიტორია მიჩნეულია რკინის წარმოების უძველეს კერად. [[ბიბლია]]ში მოხსენიებულია, რომ აქ მობინადრე ტომები უხსოვარი დროიდან მისდევდნენ ლითონების, კერძოდ, რკინის წარმოებას. ამასვე გვაუწყებს ძვ. ბერძნული და სხვა წერილობითი წყაროები. არქეოლოგიური გათხრებით დადასტურებულია, რომ რკინის წარმოება საქართველოს ტერიტორიაზე ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევრის დასაწყისში დაიწყო, მაგ., [[რაჭა]]ში რკინის დამზადება – ჭედვა უხსოვარი დროიდანაა ცნობილი. საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია რკინის მისაღები [[ქურა|ქურები]], რომლებიც აგრეთვე რკინის უძველეს წარმოებაზე მიგვითითებს. ეს ქურები შებერვითი მეთოდით მუშაობდნენ.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინა [[მადანი|მადნებისაგან]] პირველად მიიღეს [[აზია|აზიის]] დასავლეთ ნაწილში ძვ. წ. II ათასწლეულში. ამის შემდეგ რკინას იყენებდნენ [[ბაბილონი|ბაბილონში]], [[ეგვიპტე]]ში, [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]] და სხვ. [[საქართველო]]ს ტერიტორია მიჩნეულია რკინის წარმოების უძველეს კერად. [[ბიბლია]]ში მოხსენიებულია, რომ აქ მობინადრე ტომები უხსოვარი დროიდან მისდევდნენ ლითონების, კერძოდ, რკინის წარმოებას. ამასვე გვაუწყებს ძვ. ბერძნული და სხვა წერილობითი წყაროები. არქეოლოგიური გათხრებით დადასტურებულია, რომ რკინის წარმოება საქართველოს ტერიტორიაზე ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევრის დასაწყისში დაიწყო, მაგ., [[რაჭა]]ში რკინის დამზადება – ჭედვა უხსოვარი დროიდანაა ცნობილი. საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია რკინის მისაღები [[ქურა|ქურები]], რომლებიც აგრეთვე რკინის უძველეს წარმოებაზე მიგვითითებს. ეს ქურები შებერვითი მეთოდით მუშაობდნენ.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინის გამოყენება ეფუძნება მის სტრუქტურულ მდგრადობას. სუფთა რკინა რბილია (ალუმინზე რბილიც), მაგრამ მასალა შესამჩნევად მაგრდება მცირე რაოდენობით ნახშირბადის დამატების დროს. ასეთია, მაგ., [[ფოლადი]], რომელიც 1000-ჯერ უფრო მაგარია სუფთა რკინაზე. პრაქტიკაში, ფოლადთან ერთად, ყველაზე მეტად გამოიყენება რკინისგან მიღებული პროდუქტი – [[თუჯი]].  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინის გამოყენება ეფუძნება მის სტრუქტურულ მდგრადობას. სუფთა რკინა რბილია (ალუმინზე რბილიც), მაგრამ მასალა შესამჩნევად მაგრდება მცირე რაოდენობით ნახშირბადის დამატების დროს. ასეთია, მაგ., [[ფოლადი]], რომელიც 1000-ჯერ უფრო მაგარია სუფთა რკინაზე. პრაქტიკაში, ფოლადთან ერთად, ყველაზე მეტად გამოიყენება რკინისგან მიღებული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პროდუქტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>– [[თუჯი]].  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბუნებაში რკინა გვხვდება [[მინერალი|მინერალების]] – ჰემატიტის (წითელი რკინის ქვა – Fe2O3) და მაგნეტიტის (მაგნიტური რკინის ქვა – Fe3O4) სახით, ასევე გავრცელებულია დოლომიტი (მურა რკინის ქვა) – 2Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>×3H<sub>2</sub>O, [[სიდერიტი]] (რკინის [[შპატი]]) – FeCO<sub>3</sub>, პირიტი (რკინის ალმადანი) – FeS<sub>2</sub>, ლელინგიტი, მისპიკელი, მელანტერიტი, ვივიანიტი, ილმენიტი, კოკიმბიტი, შტრენგიტი, მაგნომაგნეტიტი, ფიბრიფერიტი, იაროზიტი, რემერიტი, გრაფტონიტი, სკოროდიტი, ფეალიტი, ალმანდიტი, ანდრადიტი, გიპერსტენი, გედენბერგიტი, ეგირინი, ნონტრონიტი და მრავალი სხვ. მსოფლიოში რკინის საბადოებით მდიდარი ქვეყნებია: [[ბრაზილია|ბრაზილიის]] ფედერაციული რესპუბლიკა, [[ავსტრალიის კავშირი]], [[აშშ]], [[კანადა]], [[შვედეთი]]ს, [[ვენესუელის რესპუბლიკა]], [[ლიბერიის რესპუბლიკა]], [[უკრაინა]], [[საფრანგეთის რესპუბლიკა]], [[რუსეთის ფედერაცია]], [[ინდოეთის რესპუბლიკა]] და სხვ.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბუნებაში რკინა გვხვდება [[მინერალი|მინერალების]] – ჰემატიტის (წითელი რკინის ქვა – Fe2O3) და მაგნეტიტის (მაგნიტური რკინის ქვა – Fe3O4) სახით, ასევე გავრცელებულია დოლომიტი (მურა რკინის ქვა) – 2Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>×3H<sub>2</sub>O, [[სიდერიტი]] (რკინის [[შპატი]]) – FeCO<sub>3</sub>, პირიტი (რკინის ალმადანი) – FeS<sub>2</sub>, ლელინგიტი, მისპიკელი, მელანტერიტი, ვივიანიტი, ილმენიტი, კოკიმბიტი, შტრენგიტი, მაგნომაგნეტიტი, ფიბრიფერიტი, იაროზიტი, რემერიტი, გრაფტონიტი, სკოროდიტი, ფეალიტი, ალმანდიტი, ანდრადიტი, გიპერსტენი, გედენბერგიტი, ეგირინი, ნონტრონიტი და მრავალი სხვ. მსოფლიოში რკინის საბადოებით მდიდარი ქვეყნებია: [[ბრაზილია|ბრაზილიის]] ფედერაციული რესპუბლიკა, [[ავსტრალიის კავშირი]], [[აშშ]], [[კანადა]], [[შვედეთი]]ს, [[ვენესუელის რესპუბლიკა]], [[ლიბერიის რესპუბლიკა]], [[უკრაინა]], [[საფრანგეთის რესპუბლიკა]], [[რუსეთის ფედერაცია]], [[ინდოეთის რესპუბლიკა]] და სხვ.  </div></td></tr>
</table>Malaniahttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90&diff=170598&oldid=prevTkenchoshvili 11:32, 26 ოქტომბერი 2022-ზე2022-10-26T11:32:13Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:32, 26 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინის გამოყენება ეფუძნება მის სტრუქტურულ მდგრადობას. სუფთა რკინა რბილია (ალუმინზე რბილიც), მაგრამ მასალა შესამჩნევად მაგრდება მცირე რაოდენობით ნახშირბადის დამატების დროს. ასეთია, მაგ., [[ფოლადი]], რომელიც 1000-ჯერ უფრო მაგარია სუფთა რკინაზე. პრაქტიკაში, ფოლადთან ერთად, ყველაზე მეტად გამოიყენება რკინისგან მიღებული პროდუქტი – [[თუჯი]].  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინის გამოყენება ეფუძნება მის სტრუქტურულ მდგრადობას. სუფთა რკინა რბილია (ალუმინზე რბილიც), მაგრამ მასალა შესამჩნევად მაგრდება მცირე რაოდენობით ნახშირბადის დამატების დროს. ასეთია, მაგ., [[ფოლადი]], რომელიც 1000-ჯერ უფრო მაგარია სუფთა რკინაზე. პრაქტიკაში, ფოლადთან ერთად, ყველაზე მეტად გამოიყენება რკინისგან მიღებული პროდუქტი – [[თუჯი]].  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბუნებაში რკინა გვხვდება [[მინერალი|მინერალების]] – ჰემატიტის (წითელი რკინის ქვა – Fe2O3) და მაგნეტიტის (მაგნიტური რკინის ქვა – Fe3O4) სახით, ასევე გავრცელებულია დოლომიტი (მურა რკინის ქვა) – 2Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>×3H<sub>2</sub>O, [[სიდერიტი]] (რკინის შპატი) – FeCO<sub>3</sub>, პირიტი (რკინის ალმადანი) – FeS<sub>2</sub>, ლელინგიტი, მისპიკელი, მელანტერიტი, ვივიანიტი, ილმენიტი, კოკიმბიტი, შტრენგიტი, მაგნომაგნეტიტი, ფიბრიფერიტი, იაროზიტი, რემერიტი, გრაფტონიტი, სკოროდიტი, ფეალიტი, ალმანდიტი, ანდრადიტი, გიპერსტენი, გედენბერგიტი, ეგირინი, ნონტრონიტი და მრავალი სხვ. მსოფლიოში რკინის საბადოებით მდიდარი ქვეყნებია: [[ბრაზილია|ბრაზილიის]] ფედერაციული რესპუბლიკა, [[ავსტრალიის კავშირი]], [[აშშ]], [[კანადა]], [[შვედეთი]]ს, [[ვენესუელის რესპუბლიკა]], [[ლიბერიის რესპუბლიკა]], [[უკრაინა]], [[საფრანგეთის რესპუბლიკა]], [[რუსეთის ფედერაცია]], [[ინდოეთის რესპუბლიკა]] და სხვ.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბუნებაში რკინა გვხვდება [[მინერალი|მინერალების]] – ჰემატიტის (წითელი რკინის ქვა – Fe2O3) და მაგნეტიტის (მაგნიტური რკინის ქვა – Fe3O4) სახით, ასევე გავრცელებულია დოლომიტი (მურა რკინის ქვა) – 2Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>×3H<sub>2</sub>O, [[სიდერიტი]] (რკინის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>შპატი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>) – FeCO<sub>3</sub>, პირიტი (რკინის ალმადანი) – FeS<sub>2</sub>, ლელინგიტი, მისპიკელი, მელანტერიტი, ვივიანიტი, ილმენიტი, კოკიმბიტი, შტრენგიტი, მაგნომაგნეტიტი, ფიბრიფერიტი, იაროზიტი, რემერიტი, გრაფტონიტი, სკოროდიტი, ფეალიტი, ალმანდიტი, ანდრადიტი, გიპერსტენი, გედენბერგიტი, ეგირინი, ნონტრონიტი და მრავალი სხვ. მსოფლიოში რკინის საბადოებით მდიდარი ქვეყნებია: [[ბრაზილია|ბრაზილიის]] ფედერაციული რესპუბლიკა, [[ავსტრალიის კავშირი]], [[აშშ]], [[კანადა]], [[შვედეთი]]ს, [[ვენესუელის რესპუბლიკა]], [[ლიბერიის რესპუბლიკა]], [[უკრაინა]], [[საფრანგეთის რესპუბლიკა]], [[რუსეთის ფედერაცია]], [[ინდოეთის რესპუბლიკა]] და სხვ.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინა შედის მცენარეთა და ცხოველთა ორგანიზმის შემადგენლობაშიც. რკინის ძირითად მასას იყენებენ ნაირგვარი შედგენილობის შენადნობების სახით. [[მშენებლობა]]ში გამოყენებული რკინის სახეობებია: გაგლინული, თვითნაბადი, ლეგირებული, რბილი, საარმატურე, საბურულე, სუფთა, სხმული, უხვად ლეგირებული, ფურცლოვანი, ღარული და სხვ.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რკინა შედის მცენარეთა და ცხოველთა ორგანიზმის შემადგენლობაშიც. რკინის ძირითად მასას იყენებენ ნაირგვარი შედგენილობის შენადნობების სახით. [[მშენებლობა]]ში გამოყენებული რკინის სახეობებია: გაგლინული, თვითნაბადი, ლეგირებული, რბილი, საარმატურე, საბურულე, სუფთა, სხმული, უხვად ლეგირებული, ფურცლოვანი, ღარული და სხვ.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90&diff=166842&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: თვითნაბადი რკინა '''რკინა''' – ქიმიური ელემე...2022-09-30T08:29:38Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:TviTnabadi_rkina.JPG" title="ფაილი:TviTnabadi rkina.JPG">თვითნაბადი რკინა</a> '''რკინა''' – ქიმიური ელემე...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:TviTnabadi rkina.JPG|thumb|თვითნაბადი რკინა]]<br />
'''რკინა''' – ქიმიური ელემენტი. <br />
<br />
სიმბოლოა –Fe; <br /><br />
ატომური ნომერი – 26; <br /><br />
სიმკვრივე – 7840 კგ/მ<sup>3</sup>, <br /><br />
ლღობის ტემპერატურა – 1539°C. <br />
<br />
ის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული [[ლითონი]]ა დედა-მიწის ქერქში (მეორე ადგილზეა [[ალუმინი]]ს შემდეგ). მბზინავი, ჭედადი მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონია. სწრაფად განიცდის კოროზიას ჰაერის, ტემპერატურისა და ტენიანობის პირობებში. სუფთა ჟანგბადში რკინა იწვის, ხოლო მცირედისპერსიულ მდგომარეობაში ჰაერზეც თვითაალდება. ის მიეკუთვნება [[მძიმე ლითონები|მძიმე ლითონებს]]. პლასტიკურია, ადვილად იჭედება, იგლინება, იწელება [[მავთული|მავთულად]]. სხვა ლითონებს შორის გამოირჩევა მაგნიტური თვისებებით. მიიზიდება მაგნიტით და თვითონაც მაგნიტდება მაგნიტურ ველში. <br />
<br />
მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ დედამიწის ბირთვი 3500 კმ რადიუსით ძირითადად რკინა და [[ნიკელი]]საგან შედგება. ეს ბირთვი ქმნის დედამიწის მაგნიტურ ველს, რომლის მსგავსიც, როგორც ჩანს, არა აქვს მთვარესა და მეზობელ პლანეტებს. რკინა ცნობილია წინაისტორიული დროიდან. ადამიანი პირველად, ალბათ, მეტეორიტულ რკინას გაეცნო, რაზეც მიგვანიშნებს მისი დასახელება უძველესი ხალხების ენებზე, მაგ., ძველეგვიპტური „ბენი-პეტი“ ნიშნავს „ციურ რკინას“. <br />
<br />
რკინა [[მადანი|მადნებისაგან]] პირველად მიიღეს [[აზია|აზიის]] დასავლეთ ნაწილში ძვ. წ. II ათასწლეულში. ამის შემდეგ რკინას იყენებდნენ [[ბაბილონი|ბაბილონში]], [[ეგვიპტე]]ში, [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]] და სხვ. [[საქართველო]]ს ტერიტორია მიჩნეულია რკინის წარმოების უძველეს კერად. [[ბიბლია]]ში მოხსენიებულია, რომ აქ მობინადრე ტომები უხსოვარი დროიდან მისდევდნენ ლითონების, კერძოდ, რკინის წარმოებას. ამასვე გვაუწყებს ძვ. ბერძნული და სხვა წერილობითი წყაროები. არქეოლოგიური გათხრებით დადასტურებულია, რომ რკინის წარმოება საქართველოს ტერიტორიაზე ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევრის დასაწყისში დაიწყო, მაგ., [[რაჭა]]ში რკინის დამზადება – ჭედვა უხსოვარი დროიდანაა ცნობილი. საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია რკინის მისაღები [[ქურა|ქურები]], რომლებიც აგრეთვე რკინის უძველეს წარმოებაზე მიგვითითებს. ეს ქურები შებერვითი მეთოდით მუშაობდნენ. <br />
<br />
რკინის გამოყენება ეფუძნება მის სტრუქტურულ მდგრადობას. სუფთა რკინა რბილია (ალუმინზე რბილიც), მაგრამ მასალა შესამჩნევად მაგრდება მცირე რაოდენობით ნახშირბადის დამატების დროს. ასეთია, მაგ., [[ფოლადი]], რომელიც 1000-ჯერ უფრო მაგარია სუფთა რკინაზე. პრაქტიკაში, ფოლადთან ერთად, ყველაზე მეტად გამოიყენება რკინისგან მიღებული პროდუქტი – [[თუჯი]]. <br />
<br />
ბუნებაში რკინა გვხვდება [[მინერალი|მინერალების]] – ჰემატიტის (წითელი რკინის ქვა – Fe2O3) და მაგნეტიტის (მაგნიტური რკინის ქვა – Fe3O4) სახით, ასევე გავრცელებულია დოლომიტი (მურა რკინის ქვა) – 2Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>×3H<sub>2</sub>O, [[სიდერიტი]] (რკინის შპატი) – FeCO<sub>3</sub>, პირიტი (რკინის ალმადანი) – FeS<sub>2</sub>, ლელინგიტი, მისპიკელი, მელანტერიტი, ვივიანიტი, ილმენიტი, კოკიმბიტი, შტრენგიტი, მაგნომაგნეტიტი, ფიბრიფერიტი, იაროზიტი, რემერიტი, გრაფტონიტი, სკოროდიტი, ფეალიტი, ალმანდიტი, ანდრადიტი, გიპერსტენი, გედენბერგიტი, ეგირინი, ნონტრონიტი და მრავალი სხვ. მსოფლიოში რკინის საბადოებით მდიდარი ქვეყნებია: [[ბრაზილია|ბრაზილიის]] ფედერაციული რესპუბლიკა, [[ავსტრალიის კავშირი]], [[აშშ]], [[კანადა]], [[შვედეთი]]ს, [[ვენესუელის რესპუბლიკა]], [[ლიბერიის რესპუბლიკა]], [[უკრაინა]], [[საფრანგეთის რესპუბლიკა]], [[რუსეთის ფედერაცია]], [[ინდოეთის რესპუბლიკა]] და სხვ. <br />
<br />
რკინა შედის მცენარეთა და ცხოველთა ორგანიზმის შემადგენლობაშიც. რკინის ძირითად მასას იყენებენ ნაირგვარი შედგენილობის შენადნობების სახით. [[მშენებლობა]]ში გამოყენებული რკინის სახეობებია: გაგლინული, თვითნაბადი, ლეგირებული, რბილი, საარმატურე, საბურულე, სუფთა, სხმული, უხვად ლეგირებული, ფურცლოვანი, ღარული და სხვ.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br />
[[კატეგორია:ქიმიური ელემენტები]]<br />
[[კატეგორია:ლითონები]]<br />
[[კატეგორია:მძიმე ლითონები]]</div>Tkenchoshvili