https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98 2026-04-30T00:05:04Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=250792&oldid=prev 2025-07-29T13:15:47Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">რომანტიზმი მუსიკაში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:15, 29 ივლისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა მუსიკაში განვითარების სამი პერიოდი განვლო: ადრინდელი − 1810-40 ([[ვებერი კარლ მარია ფონ|კ. ვებერი]], [[შუბერტი ფრანც პეტერ|ფ. შუბერტი]], ა. ჰოფმანი, [[პაგანინი ნიკოლო|ნ. პაგანინი]], [[მეიერბერი ჯაკომო|ჯ. მეიერბერი]], ა. ბელინი), შუა ხანა –1840-50 (რ. შუმანი, [[შოპენი ფრიდერიკ ფრანციშეკ|ფ. შოპენი]], [[მენდელსონი ფელიქს|ფ. მენდელსონი]]) და გვიანდელი ანუ [[ნეორომანტიზმი]] − 1850-70 ([[ბერლიოზი ჰექტორ|ჰ. ბერლიოზი]], [[ლისტი ფერენც|ფ. ლისტი]], [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]], [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]], [[ვოლფი ჰუგო|ჰ. ვოლფი]]). ეს პირობითი პერიოდები გამოირჩევიან კლასიცისტურ და რომანტიკულ თვისებათა თავისებური შერწყმით (მენდელსონი, შოპენი, ბრამსი), ახალი ჟანრების ([[ბალადა (მუსიკა)|ბალადა]], [[რაფსოდია]], [[სკერცო]], [[ინტერმეცო]], [[კაპრიჩო]], ერთნაწილიანი [[სონატა]], სიმფონიური [[პოემა (მუსიკალური)|პოემა]]) შემოღებითა და ახალ გამომსახველ საშუალებათა ძიებით. რომანტიზმმა კვლავ წამოჭრა საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი სოციალური და ეთიკურ-ფილოსოფიური პრობლემები (ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), რომლებიც სუბიექტურობის თვალთახედვითაა გადაწყვეტილი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა მუსიკაში განვითარების სამი პერიოდი განვლო: ადრინდელი − 1810-40 ([[ვებერი კარლ მარია ფონ|კ. ვებერი]], [[შუბერტი ფრანც პეტერ|ფ. შუბერტი]], ა. ჰოფმანი, [[პაგანინი ნიკოლო|ნ. პაგანინი]], [[მეიერბერი ჯაკომო|ჯ. მეიერბერი]], ა. ბელინი), შუა ხანა –1840-50 (რ. შუმანი, [[შოპენი ფრიდერიკ ფრანციშეკ|ფ. შოპენი]], [[მენდელსონი ფელიქს|ფ. მენდელსონი]]) და გვიანდელი ანუ [[ნეორომანტიზმი]] − 1850-70 ([[ბერლიოზი ჰექტორ|ჰ. ბერლიოზი]], [[ლისტი ფერენც|ფ. ლისტი]], [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]], [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]], [[ვოლფი ჰუგო|ჰ. ვოლფი]]). ეს პირობითი პერიოდები გამოირჩევიან კლასიცისტურ და რომანტიკულ თვისებათა თავისებური შერწყმით (მენდელსონი, შოპენი, ბრამსი), ახალი ჟანრების ([[ბალადა (მუსიკა)|ბალადა]], [[რაფსოდია]], [[სკერცო]], [[ინტერმეცო]], [[კაპრიჩო]], ერთნაწილიანი [[სონატა]], სიმფონიური [[პოემა (მუსიკალური)|პოემა]]) შემოღებითა და ახალ გამომსახველ საშუალებათა ძიებით. რომანტიზმმა კვლავ წამოჭრა საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი სოციალური და ეთიკურ-ფილოსოფიური პრობლემები (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბერლიოზი <ins class="diffchange diffchange-inline">ჰექტორ|ბერლიოზი]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლისტი <ins class="diffchange diffchange-inline">ფერენც|ლისტი]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ვაგნერი რიხარდ|</ins>ვაგნერი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>), რომლებიც სუბიექტურობის თვალთახედვითაა გადაწყვეტილი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთ-ერთ წამყვან ჟანრს რომანტიკოსთა შემოქმედებაში წარმოადგენს ხალხური სასიმღერო ტრადიციებზე აღმოცენებული ვოკალური ლირიკა, რომელშიც პოეტური სიტყვა, ვოკალური მელოდია და საფორტეპიანო თანხლება ორგანულ მთლიანობაშია მოცემული (შუბერტი, შუმანი, მენდელსონი, კ. ლევე, ვოლფი). ნაირფეროვან ფსიქოლოგიურ განწყობილებათა გამოთქმის უშუალობით, მღერადობითა და კოლორიტულობით, რომანტიკულმა სიმღერამ ღრმა კვალი დაამჩნია XIX ს. სიმფონიურ და კამერულ-საკრავიერ მუსიკას, მის „ლირიზაციას“, „სასიმღერო სიმფონიზმის“ (შუბერტი) წარმოქმნას. ცალკეული სასიმღერო ციკლები კომპოზიტორთა თავისებურ ემოციურ „დღიურად“ იქცა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთ-ერთ წამყვან ჟანრს რომანტიკოსთა შემოქმედებაში წარმოადგენს ხალხური სასიმღერო ტრადიციებზე აღმოცენებული ვოკალური ლირიკა, რომელშიც პოეტური სიტყვა, ვოკალური მელოდია და საფორტეპიანო თანხლება ორგანულ მთლიანობაშია მოცემული (შუბერტი, შუმანი, მენდელსონი, კ. ლევე, ვოლფი). ნაირფეროვან ფსიქოლოგიურ განწყობილებათა გამოთქმის უშუალობით, მღერადობითა და კოლორიტულობით, რომანტიკულმა სიმღერამ ღრმა კვალი დაამჩნია XIX ს. სიმფონიურ და კამერულ-საკრავიერ მუსიკას, მის „ლირიზაციას“, „სასიმღერო სიმფონიზმის“ (შუბერტი) წარმოქმნას. ცალკეული სასიმღერო ციკლები კომპოზიტორთა თავისებურ ემოციურ „დღიურად“ იქცა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=247840&oldid=prev 2025-05-16T21:01:08Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">რომანტიზმი მუსიკაში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:01, 16 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა მუსიკაში განვითარების სამი პერიოდი განვლო: ადრინდელი − 1810-40 ([[ვებერი კარლ მარია ფონ|კ. ვებერი]], ფ. შუბერტი, ა. ჰოფმანი, [[პაგანინი ნიკოლო|ნ. პაგანინი]], [[მეიერბერი ჯაკომო|ჯ. მეიერბერი]], ა. ბელინი), შუა ხანა –1840-50 (რ. შუმანი, ფ. შოპენი, [[მენდელსონი ფელიქს|ფ. მენდელსონი]]) და გვიანდელი ანუ [[ნეორომანტიზმი]] − 1850-70 ([[ბერლიოზი ჰექტორ|ჰ. ბერლიოზი]], [[ლისტი ფერენც|ფ. ლისტი]], [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]], [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]], [[ვოლფი ჰუგო|ჰ. ვოლფი]]). ეს პირობითი პერიოდები გამოირჩევიან კლასიცისტურ და რომანტიკულ თვისებათა თავისებური შერწყმით (მენდელსონი, შოპენი, ბრამსი), ახალი ჟანრების ([[ბალადა (მუსიკა)|ბალადა]], [[რაფსოდია]], [[სკერცო]], [[ინტერმეცო]], [[კაპრიჩო]], ერთნაწილიანი [[სონატა]], სიმფონიური [[პოემა (მუსიკალური)|პოემა]]) შემოღებითა და ახალ გამომსახველ საშუალებათა ძიებით. რომანტიზმმა კვლავ წამოჭრა საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი სოციალური და ეთიკურ-ფილოსოფიური პრობლემები (ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), რომლებიც სუბიექტურობის თვალთახედვითაა გადაწყვეტილი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა მუსიკაში განვითარების სამი პერიოდი განვლო: ადრინდელი − 1810-40 ([[ვებერი კარლ მარია ფონ|კ. ვებერი]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[შუბერტი ფრანც პეტერ|</ins>ფ. შუბერტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ა. ჰოფმანი, [[პაგანინი ნიკოლო|ნ. პაგანინი]], [[მეიერბერი ჯაკომო|ჯ. მეიერბერი]], ა. ბელინი), შუა ხანა –1840-50 (რ. შუმანი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[შოპენი ფრიდერიკ ფრანციშეკ|</ins>ფ. შოპენი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[მენდელსონი ფელიქს|ფ. მენდელსონი]]) და გვიანდელი ანუ [[ნეორომანტიზმი]] − 1850-70 ([[ბერლიოზი ჰექტორ|ჰ. ბერლიოზი]], [[ლისტი ფერენც|ფ. ლისტი]], [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]], [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]], [[ვოლფი ჰუგო|ჰ. ვოლფი]]). ეს პირობითი პერიოდები გამოირჩევიან კლასიცისტურ და რომანტიკულ თვისებათა თავისებური შერწყმით (მენდელსონი, შოპენი, ბრამსი), ახალი ჟანრების ([[ბალადა (მუსიკა)|ბალადა]], [[რაფსოდია]], [[სკერცო]], [[ინტერმეცო]], [[კაპრიჩო]], ერთნაწილიანი [[სონატა]], სიმფონიური [[პოემა (მუსიკალური)|პოემა]]) შემოღებითა და ახალ გამომსახველ საშუალებათა ძიებით. რომანტიზმმა კვლავ წამოჭრა საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი სოციალური და ეთიკურ-ფილოსოფიური პრობლემები (ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), რომლებიც სუბიექტურობის თვალთახედვითაა გადაწყვეტილი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთ-ერთ წამყვან ჟანრს რომანტიკოსთა შემოქმედებაში წარმოადგენს ხალხური სასიმღერო ტრადიციებზე აღმოცენებული ვოკალური ლირიკა, რომელშიც პოეტური სიტყვა, ვოკალური მელოდია და საფორტეპიანო თანხლება ორგანულ მთლიანობაშია მოცემული (შუბერტი, შუმანი, მენდელსონი, კ. ლევე, ვოლფი). ნაირფეროვან ფსიქოლოგიურ განწყობილებათა გამოთქმის უშუალობით, მღერადობითა და კოლორიტულობით, რომანტიკულმა სიმღერამ ღრმა კვალი დაამჩნია XIX ს. სიმფონიურ და კამერულ-საკრავიერ მუსიკას, მის „ლირიზაციას“, „სასიმღერო სიმფონიზმის“ (შუბერტი) წარმოქმნას. ცალკეული სასიმღერო ციკლები კომპოზიტორთა თავისებურ ემოციურ „დღიურად“ იქცა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთ-ერთ წამყვან ჟანრს რომანტიკოსთა შემოქმედებაში წარმოადგენს ხალხური სასიმღერო ტრადიციებზე აღმოცენებული ვოკალური ლირიკა, რომელშიც პოეტური სიტყვა, ვოკალური მელოდია და საფორტეპიანო თანხლება ორგანულ მთლიანობაშია მოცემული (შუბერტი, შუმანი, მენდელსონი, კ. ლევე, ვოლფი). ნაირფეროვან ფსიქოლოგიურ განწყობილებათა გამოთქმის უშუალობით, მღერადობითა და კოლორიტულობით, რომანტიკულმა სიმღერამ ღრმა კვალი დაამჩნია XIX ს. სიმფონიურ და კამერულ-საკრავიერ მუსიკას, მის „ლირიზაციას“, „სასიმღერო სიმფონიზმის“ (შუბერტი) წარმოქმნას. ცალკეული სასიმღერო ციკლები კომპოზიტორთა თავისებურ ემოციურ „დღიურად“ იქცა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=247109&oldid=prev 2025-05-10T20:24:02Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">რომანტიზმი მუსიკაში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:24, 10 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა მუსიკაში განვითარების სამი პერიოდი განვლო: ადრინდელი − 1810-40 ([[ვებერი კარლ მარია ფონ|კ. ვებერი]], ფ. შუბერტი, ა. ჰოფმანი, [[პაგანინი ნიკოლო|ნ. პაგანინი]], [[მეიერბერი ჯაკომო|ჯ. მეიერბერი]], ა. ბელინი), შუა ხანა –1840-50 (რ. შუმანი, ფ. შოპენი, [[მენდელსონი ფელიქს|ფ. მენდელსონი]]) და გვიანდელი ანუ [[ნეორომანტიზმი]] − 1850-70 ([[ბერლიოზი ჰექტორ|ჰ. ბერლიოზი]], [[ლისტი ფერენც|ფ. ლისტი]], [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]], [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]], [[ვოლფი ჰუგო|ჰ. ვოლფი]]). ეს პირობითი პერიოდები გამოირჩევიან კლასიცისტურ და რომანტიკულ თვისებათა თავისებური შერწყმით (მენდელსონი, შოპენი, ბრამსი), ახალი ჟანრების ([[ბალადა (მუსიკა)|ბალადა]], [[რაფსოდია]], [[სკერცო]], [[ინტერმეცო]], [[კაპრიჩო]], ერთნაწილიანი სონატა, სიმფონიური [[პოემა (მუსიკალური)|პოემა]]) შემოღებითა და ახალ გამომსახველ საშუალებათა ძიებით. რომანტიზმმა კვლავ წამოჭრა საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი სოციალური და ეთიკურ-ფილოსოფიური პრობლემები (ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), რომლებიც სუბიექტურობის თვალთახედვითაა გადაწყვეტილი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა მუსიკაში განვითარების სამი პერიოდი განვლო: ადრინდელი − 1810-40 ([[ვებერი კარლ მარია ფონ|კ. ვებერი]], ფ. შუბერტი, ა. ჰოფმანი, [[პაგანინი ნიკოლო|ნ. პაგანინი]], [[მეიერბერი ჯაკომო|ჯ. მეიერბერი]], ა. ბელინი), შუა ხანა –1840-50 (რ. შუმანი, ფ. შოპენი, [[მენდელსონი ფელიქს|ფ. მენდელსონი]]) და გვიანდელი ანუ [[ნეორომანტიზმი]] − 1850-70 ([[ბერლიოზი ჰექტორ|ჰ. ბერლიოზი]], [[ლისტი ფერენც|ფ. ლისტი]], [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]], [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]], [[ვოლფი ჰუგო|ჰ. ვოლფი]]). ეს პირობითი პერიოდები გამოირჩევიან კლასიცისტურ და რომანტიკულ თვისებათა თავისებური შერწყმით (მენდელსონი, შოპენი, ბრამსი), ახალი ჟანრების ([[ბალადა (მუსიკა)|ბალადა]], [[რაფსოდია]], [[სკერცო]], [[ინტერმეცო]], [[კაპრიჩო]], ერთნაწილიანი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სონატა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, სიმფონიური [[პოემა (მუსიკალური)|პოემა]]) შემოღებითა და ახალ გამომსახველ საშუალებათა ძიებით. რომანტიზმმა კვლავ წამოჭრა საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი სოციალური და ეთიკურ-ფილოსოფიური პრობლემები (ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), რომლებიც სუბიექტურობის თვალთახედვითაა გადაწყვეტილი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთ-ერთ წამყვან ჟანრს რომანტიკოსთა შემოქმედებაში წარმოადგენს ხალხური სასიმღერო ტრადიციებზე აღმოცენებული ვოკალური ლირიკა, რომელშიც პოეტური სიტყვა, ვოკალური მელოდია და საფორტეპიანო თანხლება ორგანულ მთლიანობაშია მოცემული (შუბერტი, შუმანი, მენდელსონი, კ. ლევე, ვოლფი). ნაირფეროვან ფსიქოლოგიურ განწყობილებათა გამოთქმის უშუალობით, მღერადობითა და კოლორიტულობით, რომანტიკულმა სიმღერამ ღრმა კვალი დაამჩნია XIX ს. სიმფონიურ და კამერულ-საკრავიერ მუსიკას, მის „ლირიზაციას“, „სასიმღერო სიმფონიზმის“ (შუბერტი) წარმოქმნას. ცალკეული სასიმღერო ციკლები კომპოზიტორთა თავისებურ ემოციურ „დღიურად“ იქცა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთ-ერთ წამყვან ჟანრს რომანტიკოსთა შემოქმედებაში წარმოადგენს ხალხური სასიმღერო ტრადიციებზე აღმოცენებული ვოკალური ლირიკა, რომელშიც პოეტური სიტყვა, ვოკალური მელოდია და საფორტეპიანო თანხლება ორგანულ მთლიანობაშია მოცემული (შუბერტი, შუმანი, მენდელსონი, კ. ლევე, ვოლფი). ნაირფეროვან ფსიქოლოგიურ განწყობილებათა გამოთქმის უშუალობით, მღერადობითა და კოლორიტულობით, რომანტიკულმა სიმღერამ ღრმა კვალი დაამჩნია XIX ს. სიმფონიურ და კამერულ-საკრავიერ მუსიკას, მის „ლირიზაციას“, „სასიმღერო სიმფონიზმის“ (შუბერტი) წარმოქმნას. ცალკეული სასიმღერო ციკლები კომპოზიტორთა თავისებურ ემოციურ „დღიურად“ იქცა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=247063&oldid=prev 2025-05-10T18:06:56Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">რომანტიზმი მუსიკაში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:06, 10 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიული მიმართულების კომპოზიტორები (ჰოფმანი, ვებერი, შუმანი, ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), თავიანთი მხატვრულ-ესთეტიკური პრინციპებისა და შემოქმედებითი მოღვაწეობის პოპულარიზაციის მიზნით ხშირად გამოდიოდნენ კრიტიკის პუბლიცისტური წერილებით, ვრცელი სტატიებითა და კვლევითი ხასიათის შრომებით. თუმცა ბევრი რამ მათი ამ სახის მოღვაწეობიდან დღეისათვის მოძველებულია, მაგრამ მათი ისტორიული მნიშვნელობა უეჭველია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიული მიმართულების კომპოზიტორები (ჰოფმანი, ვებერი, შუმანი, ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), თავიანთი მხატვრულ-ესთეტიკური პრინციპებისა და შემოქმედებითი მოღვაწეობის პოპულარიზაციის მიზნით ხშირად გამოდიოდნენ კრიტიკის პუბლიცისტური წერილებით, ვრცელი სტატიებითა და კვლევითი ხასიათის შრომებით. თუმცა ბევრი რამ მათი ამ სახის მოღვაწეობიდან დღეისათვის მოძველებულია, მაგრამ მათი ისტორიული მნიშვნელობა უეჭველია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიული მუსიკის ტრადიციებმა დიდი გავლენა მოახდინეს XIX ს. ბოლო ოცწლეულებისა და XX ს. I ოცწლეულის მუსიკალურ კულტურაზე (ა. ბრუკნერის, მალერის, რ. შტრაუსის, დებიუსის, <del class="diffchange diffchange-inline">სკრიაბინის </del>შემოქმედება), ეროვნული საკომპოზიციო სკოლების ჩამოყალიბებაზე ესპანეთში (ალბენისი), ნორვეგიაში (გრიგი), ფინეთში (სიბელიუსი). გარკვეულწილად რუსეთში ([[ალიაბიევი ალექსანდრე|ალიაბიევი]], ვერსტოვსკი, ახალგაზრდა გლინკა) რ-ის გავლენა XIX ს. მეორე ნახ., XX ს. დასაწყისში განიცადეს ისეთმა კომპოზიტორებმა, როგორებიც იყვნენ ჩაიკოვსკი, სკრიაბინი, [[რახმანინოვი სერგეი|რახმანინოვი]],</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიული მუსიკის ტრადიციებმა დიდი გავლენა მოახდინეს XIX ს. ბოლო ოცწლეულებისა და XX ს. I ოცწლეულის მუსიკალურ კულტურაზე (ა. ბრუკნერის, მალერის, რ. შტრაუსის, დებიუსის, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სკრიაბინი ალექსანდრე|სკრიაბინი]]ს </ins>შემოქმედება), ეროვნული საკომპოზიციო სკოლების ჩამოყალიბებაზე ესპანეთში (ალბენისი), ნორვეგიაში (გრიგი), ფინეთში (სიბელიუსი). გარკვეულწილად რუსეთში ([[ალიაბიევი ალექსანდრე|ალიაბიევი]], ვერსტოვსკი, ახალგაზრდა გლინკა) რ-ის გავლენა XIX ს. მეორე ნახ., XX ს. დასაწყისში განიცადეს ისეთმა კომპოზიტორებმა, როგორებიც იყვნენ ჩაიკოვსკი, სკრიაბინი, [[რახმანინოვი სერგეი|რახმანინოვი]],</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტნერი. რომანტიზმმა ნაწილობრივ გავლენა მოახდინა აგრეთვე მომდევნო პერიოდის ცალკეული გამოჩენილი კომპოზიტორების ([[შოსტაკოვიჩი დიმიტრი|დ. შოსტაკოვიჩი]], [[პროკოფიევი სერგეი|ს. პროკოფიევი]], [[ბარტოკი ბელა|ბ. ბარტოკი]], ბ. ბრიტენი) შემოქმედებაზე, რომანტიული მუსიკის ზემოქმედება განიცადეს ქართველ კომპოზიტორთა თაობებმა დაწყებული [[ფალიაშვილი ზაქარია|ზ. ფალიაშვილით]] და თანამედროვე კომპოზიტორებით დამთავრებული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტნერი. რომანტიზმმა ნაწილობრივ გავლენა მოახდინა აგრეთვე მომდევნო პერიოდის ცალკეული გამოჩენილი კომპოზიტორების ([[შოსტაკოვიჩი დიმიტრი|დ. შოსტაკოვიჩი]], [[პროკოფიევი სერგეი|ს. პროკოფიევი]], [[ბარტოკი ბელა|ბ. ბარტოკი]], ბ. ბრიტენი) შემოქმედებაზე, რომანტიული მუსიკის ზემოქმედება განიცადეს ქართველ კომპოზიტორთა თაობებმა დაწყებული [[ფალიაშვილი ზაქარია|ზ. ფალიაშვილით]] და თანამედროვე კომპოზიტორებით დამთავრებული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=246798&oldid=prev 2025-05-08T11:54:06Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:54, 8 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[ხელოვნების განმარტებითი <ins class="diffchange diffchange-inline">ლექსიკონი]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[მუსიკის ენციკლოპედიური </ins>ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მიმდინარეობა ხელოვნებაში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მიმდინარეობა ხელოვნებაში]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მიმდინარეობა თეატრში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მიმდინარეობა თეატრში]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რომანტიზმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რომანტიზმი]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=246797&oldid=prev 2025-05-08T11:53:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:53, 8 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მე-18 საუკუნეში რომანტიკულად ითვლებოდა ყოველივე ფანტასტიკური, უჩვეულო, უცნაური, მხოლოდ წიგნებში მოთხრობილი. მე-18–19 საუკუნის მიჯნაზე სიტყვა რომანტიკულმა შეიძინა ახალი შინაარსი და განისაზღვრა როგორც კლასიციზმთან დაპირისპირებული მიმართულება ხელოვნებაში. რომანტიზმი იყო, აგრეთვე, ანტიგანმანათლებლური ტენდენციების ყველაზე მკაფიო გამოვლინება, რაც თავდაპირველად აისახა სენტიმენტალიზმში და წინარერომანტიზმში. პროგრესისადმი ნიჰილისტურმა დამოკიდებულებამ, ისტორიული მოვლენების აუხსნელობის განცდამ, ურწმუნეობამ სოციალური კეთილმოწყობის მიმართ, გამოიწვია რომანტიზმის „კოსმიური პესიმიზმი“, „მსოფლიო სევდა“, სამყაროს აღქმა „საბედისწერო ტრაგედიად“. ამასთანავე, ზემოთქმულის საპირისპიროდ რომანტიზმისთვის ნიშნეული იყო ადამიანის შესაძლებლობების ურყევი რწმენა, სამყაროს მშვენიერების აღიარება, განახლებისაკენ დაუოკებელი სწრაფვა იდეალისა და სინამდვილის, ოცნებისა და რეალობის დაპირისპებამ წარმოშვა ე.წ. „რომანტიკული ირონია“, რაც პირველხანად გამოწვეული იყო სამყაროს და ყოფის შეუცნობლობის განცდით, ოცნების განუხორციელებლობის აღიარებით. სწორედ ამ დამოკიდებულებამ წარმოშვა ყოველივე ზღაპრულის, ფანტასტიკურის, ხალხური თქმულებებისა და იგავური აზროვნებისაკენ ლტოლვა, ბუნების ეგზოტიკური სურათების ასახვა, ევროპისაგან შორს მყოფი ხალხების ეთნოსისადმი ინტერესი. რომანტიკოსები ეძებდნენ უნივერსუმს, სამყაროს ერთიან მოდელს, რომლის სათავეში იდგა ადამიანი თავისი განუმეორებელი ინდივიდუალობით. რომანტიკოსებმა გაილაშქრეს ე.წ. „მიმესისის“ წინააღმდეგ. ისინი თვლიდნენ, რომ ბუნების ბაძვა კი არა, თავად ხელოვანის სულიერი სამყარო, მისი ხედვა და აღქმაა მთავარი. მათ მიაჩნდათ, რომ ხელოვანი სინამდვილის სარკე კი არა, ახალი რეალობის შემომქმედია. ამით აიხსნება რომანტიკოსების ძიებანი მხატვრული ფორმის სფეროში, პირობითი გამომსახველი საშუალებების თამამი გამოყენება. რომანტიზმმა უარყო ყოველივე ყოფითი და პროზაული. მან უმაღლეს ფასეულობად გამოაცხადა ირაციონალური და ზეგრძნობადი, ფანტასტიკური და გროტესკული, რაც შემდგომში საფუძვლად დაედო არა მხოლოდ [[ნეორომანტიზმი|ნეორომანტიზმს]], არამედ [[სიმბოლიზმი|სიმბოლიზმსაც]], [[ექსპრესიონიზმი|ექსპრესიონიზმსაც]], ნაწილობრივ სიურრეალიზმსაც და სხვა ავანგარდისტულ მიმართულებებს ხელოვნებაში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მე-18 საუკუნეში რომანტიკულად ითვლებოდა ყოველივე ფანტასტიკური, უჩვეულო, უცნაური, მხოლოდ წიგნებში მოთხრობილი. მე-18–19 საუკუნის მიჯნაზე სიტყვა რომანტიკულმა შეიძინა ახალი შინაარსი და განისაზღვრა როგორც კლასიციზმთან დაპირისპირებული მიმართულება ხელოვნებაში. რომანტიზმი იყო, აგრეთვე, ანტიგანმანათლებლური ტენდენციების ყველაზე მკაფიო გამოვლინება, რაც თავდაპირველად აისახა სენტიმენტალიზმში და წინარერომანტიზმში. პროგრესისადმი ნიჰილისტურმა დამოკიდებულებამ, ისტორიული მოვლენების აუხსნელობის განცდამ, ურწმუნეობამ სოციალური კეთილმოწყობის მიმართ, გამოიწვია რომანტიზმის „კოსმიური პესიმიზმი“, „მსოფლიო სევდა“, სამყაროს აღქმა „საბედისწერო ტრაგედიად“. ამასთანავე, ზემოთქმულის საპირისპიროდ რომანტიზმისთვის ნიშნეული იყო ადამიანის შესაძლებლობების ურყევი რწმენა, სამყაროს მშვენიერების აღიარება, განახლებისაკენ დაუოკებელი სწრაფვა იდეალისა და სინამდვილის, ოცნებისა და რეალობის დაპირისპებამ წარმოშვა ე.წ. „რომანტიკული ირონია“, რაც პირველხანად გამოწვეული იყო სამყაროს და ყოფის შეუცნობლობის განცდით, ოცნების განუხორციელებლობის აღიარებით. სწორედ ამ დამოკიდებულებამ წარმოშვა ყოველივე ზღაპრულის, ფანტასტიკურის, ხალხური თქმულებებისა და იგავური აზროვნებისაკენ ლტოლვა, ბუნების ეგზოტიკური სურათების ასახვა, ევროპისაგან შორს მყოფი ხალხების ეთნოსისადმი ინტერესი. რომანტიკოსები ეძებდნენ უნივერსუმს, სამყაროს ერთიან მოდელს, რომლის სათავეში იდგა ადამიანი თავისი განუმეორებელი ინდივიდუალობით. რომანტიკოსებმა გაილაშქრეს ე.წ. „მიმესისის“ წინააღმდეგ. ისინი თვლიდნენ, რომ ბუნების ბაძვა კი არა, თავად ხელოვანის სულიერი სამყარო, მისი ხედვა და აღქმაა მთავარი. მათ მიაჩნდათ, რომ ხელოვანი სინამდვილის სარკე კი არა, ახალი რეალობის შემომქმედია. ამით აიხსნება რომანტიკოსების ძიებანი მხატვრული ფორმის სფეროში, პირობითი გამომსახველი საშუალებების თამამი გამოყენება. რომანტიზმმა უარყო ყოველივე ყოფითი და პროზაული. მან უმაღლეს ფასეულობად გამოაცხადა ირაციონალური და ზეგრძნობადი, ფანტასტიკური და გროტესკული, რაც შემდგომში საფუძვლად დაედო არა მხოლოდ [[ნეორომანტიზმი|ნეორომანტიზმს]], არამედ [[სიმბოლიზმი|სიმბოლიზმსაც]], [[ექსპრესიონიზმი|ექსპრესიონიზმსაც]], ნაწილობრივ სიურრეალიზმსაც და სხვა ავანგარდისტულ მიმართულებებს ხელოვნებაში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახვით ხელოვნებაში რომანტიზმი ყველაზე მკაფიოდ გამოიხატა ფერწერისა და გრაფიკაში, ნაწილობრივ – ქანდაკებაში, შედარებით ნაკლებად მკაფიოდ – [[არქიტექტურა]]ში (ე.წ. „ყალბი გოთიკა“).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახვით ხელოვნებაში რომანტიზმი ყველაზე მკაფიოდ გამოიხატა ფერწერისა და გრაფიკაში, ნაწილობრივ – ქანდაკებაში, შედარებით ნაკლებად მკაფიოდ – [[არქიტექტურა]]ში (ე.წ. „ყალბი გოთიკა“).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>===<del class="diffchange diffchange-inline">მუსიკა</del>===</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>===<ins class="diffchange diffchange-inline">რომანტიზმი მუსიკაში </ins>===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური-იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=246796&oldid=prev 2025-05-08T11:52:58Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">სახვითი ხელოვნება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:52, 8 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მე-18 საუკუნეში რომანტიკულად ითვლებოდა ყოველივე ფანტასტიკური, უჩვეულო, უცნაური, მხოლოდ წიგნებში მოთხრობილი. მე-18–19 საუკუნის მიჯნაზე სიტყვა რომანტიკულმა შეიძინა ახალი შინაარსი და განისაზღვრა როგორც კლასიციზმთან დაპირისპირებული მიმართულება ხელოვნებაში. რომანტიზმი იყო, აგრეთვე, ანტიგანმანათლებლური ტენდენციების ყველაზე მკაფიო გამოვლინება, რაც თავდაპირველად აისახა სენტიმენტალიზმში და წინარერომანტიზმში. პროგრესისადმი ნიჰილისტურმა დამოკიდებულებამ, ისტორიული მოვლენების აუხსნელობის განცდამ, ურწმუნეობამ სოციალური კეთილმოწყობის მიმართ, გამოიწვია რომანტიზმის „კოსმიური პესიმიზმი“, „მსოფლიო სევდა“, სამყაროს აღქმა „საბედისწერო ტრაგედიად“. ამასთანავე, ზემოთქმულის საპირისპიროდ რომანტიზმისთვის ნიშნეული იყო ადამიანის შესაძლებლობების ურყევი რწმენა, სამყაროს მშვენიერების აღიარება, განახლებისაკენ დაუოკებელი სწრაფვა იდეალისა და სინამდვილის, ოცნებისა და რეალობის დაპირისპებამ წარმოშვა ე.წ. „რომანტიკული ირონია“, რაც პირველხანად გამოწვეული იყო სამყაროს და ყოფის შეუცნობლობის განცდით, ოცნების განუხორციელებლობის აღიარებით. სწორედ ამ დამოკიდებულებამ წარმოშვა ყოველივე ზღაპრულის, ფანტასტიკურის, ხალხური თქმულებებისა და იგავური აზროვნებისაკენ ლტოლვა, ბუნების ეგზოტიკური სურათების ასახვა, ევროპისაგან შორს მყოფი ხალხების ეთნოსისადმი ინტერესი. რომანტიკოსები ეძებდნენ უნივერსუმს, სამყაროს ერთიან მოდელს, რომლის სათავეში იდგა ადამიანი თავისი განუმეორებელი ინდივიდუალობით. რომანტიკოსებმა გაილაშქრეს ე.წ. „მიმესისის“ წინააღმდეგ. ისინი თვლიდნენ, რომ ბუნების ბაძვა კი არა, თავად ხელოვანის სულიერი სამყარო, მისი ხედვა და აღქმაა მთავარი. მათ მიაჩნდათ, რომ ხელოვანი სინამდვილის სარკე კი არა, ახალი რეალობის შემომქმედია. ამით აიხსნება რომანტიკოსების ძიებანი მხატვრული ფორმის სფეროში, პირობითი გამომსახველი საშუალებების თამამი გამოყენება. რომანტიზმმა უარყო ყოველივე ყოფითი და პროზაული. მან უმაღლეს ფასეულობად გამოაცხადა ირაციონალური და ზეგრძნობადი, ფანტასტიკური და გროტესკული, რაც შემდგომში საფუძვლად დაედო არა მხოლოდ [[ნეორომანტიზმი|ნეორომანტიზმს]], არამედ [[სიმბოლიზმი|სიმბოლიზმსაც]], [[ექსპრესიონიზმი|ექსპრესიონიზმსაც]], ნაწილობრივ სიურრეალიზმსაც და სხვა ავანგარდისტულ მიმართულებებს ხელოვნებაში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მე-18 საუკუნეში რომანტიკულად ითვლებოდა ყოველივე ფანტასტიკური, უჩვეულო, უცნაური, მხოლოდ წიგნებში მოთხრობილი. მე-18–19 საუკუნის მიჯნაზე სიტყვა რომანტიკულმა შეიძინა ახალი შინაარსი და განისაზღვრა როგორც კლასიციზმთან დაპირისპირებული მიმართულება ხელოვნებაში. რომანტიზმი იყო, აგრეთვე, ანტიგანმანათლებლური ტენდენციების ყველაზე მკაფიო გამოვლინება, რაც თავდაპირველად აისახა სენტიმენტალიზმში და წინარერომანტიზმში. პროგრესისადმი ნიჰილისტურმა დამოკიდებულებამ, ისტორიული მოვლენების აუხსნელობის განცდამ, ურწმუნეობამ სოციალური კეთილმოწყობის მიმართ, გამოიწვია რომანტიზმის „კოსმიური პესიმიზმი“, „მსოფლიო სევდა“, სამყაროს აღქმა „საბედისწერო ტრაგედიად“. ამასთანავე, ზემოთქმულის საპირისპიროდ რომანტიზმისთვის ნიშნეული იყო ადამიანის შესაძლებლობების ურყევი რწმენა, სამყაროს მშვენიერების აღიარება, განახლებისაკენ დაუოკებელი სწრაფვა იდეალისა და სინამდვილის, ოცნებისა და რეალობის დაპირისპებამ წარმოშვა ე.წ. „რომანტიკული ირონია“, რაც პირველხანად გამოწვეული იყო სამყაროს და ყოფის შეუცნობლობის განცდით, ოცნების განუხორციელებლობის აღიარებით. სწორედ ამ დამოკიდებულებამ წარმოშვა ყოველივე ზღაპრულის, ფანტასტიკურის, ხალხური თქმულებებისა და იგავური აზროვნებისაკენ ლტოლვა, ბუნების ეგზოტიკური სურათების ასახვა, ევროპისაგან შორს მყოფი ხალხების ეთნოსისადმი ინტერესი. რომანტიკოსები ეძებდნენ უნივერსუმს, სამყაროს ერთიან მოდელს, რომლის სათავეში იდგა ადამიანი თავისი განუმეორებელი ინდივიდუალობით. რომანტიკოსებმა გაილაშქრეს ე.წ. „მიმესისის“ წინააღმდეგ. ისინი თვლიდნენ, რომ ბუნების ბაძვა კი არა, თავად ხელოვანის სულიერი სამყარო, მისი ხედვა და აღქმაა მთავარი. მათ მიაჩნდათ, რომ ხელოვანი სინამდვილის სარკე კი არა, ახალი რეალობის შემომქმედია. ამით აიხსნება რომანტიკოსების ძიებანი მხატვრული ფორმის სფეროში, პირობითი გამომსახველი საშუალებების თამამი გამოყენება. რომანტიზმმა უარყო ყოველივე ყოფითი და პროზაული. მან უმაღლეს ფასეულობად გამოაცხადა ირაციონალური და ზეგრძნობადი, ფანტასტიკური და გროტესკული, რაც შემდგომში საფუძვლად დაედო არა მხოლოდ [[ნეორომანტიზმი|ნეორომანტიზმს]], არამედ [[სიმბოლიზმი|სიმბოლიზმსაც]], [[ექსპრესიონიზმი|ექსპრესიონიზმსაც]], ნაწილობრივ სიურრეალიზმსაც და სხვა ავანგარდისტულ მიმართულებებს ხელოვნებაში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">===სახვითი ხელოვნება===</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სახვით ხელოვნებაში რომანტიზმი ყველაზე მკაფიოდ გამოიხატა ფერწერისა და გრაფიკაში, ნაწილობრივ – ქანდაკებაში, შედარებით ნაკლებად მკაფიოდ – [[არქიტექტურა]]ში (ე.წ. „ყალბი გოთიკა“). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სახვით ხელოვნებაში რომანტიზმი ყველაზე მკაფიოდ გამოიხატა ფერწერისა და გრაფიკაში, ნაწილობრივ – ქანდაკებაში, შედარებით ნაკლებად მკაფიოდ – [[არქიტექტურა]]ში (ე.წ. „ყალბი გოთიკა“).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მუსიკა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მუსიკა===</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=246795&oldid=prev 2025-05-08T11:52:28Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მუსიკა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:52, 8 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მუსიკა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მუსიკა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. <del class="diffchange diffchange-inline">გაიარა იდეურ</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">მხატვრული </del>განვითარების <del class="diffchange diffchange-inline">რამდენიმე ეტაპი </del>და დიდი გავლენა <del class="diffchange diffchange-inline">მოახდინა </del>XIX ს<del class="diffchange diffchange-inline">-ისა </del>და XX ს<del class="diffchange diffchange-inline">-ის დასაწყისის ევროპული ქვეყნების </del>ეროვნული <del class="diffchange diffchange-inline">მუსიკალური </del>სკოლების <del class="diffchange diffchange-inline">ფორმირებაზე</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">რომანტიზმი – </del>ერთ-ერთი <del class="diffchange diffchange-inline">ყველაზე ნათელი და მნიშვნელოვანი ეპოქაა მუსიკალური ხელოვნების ისტორიაში</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმი მუსიკაში, როგორც დამოუკიდებელი (მიმართულება, ყალიბდება XIX ს-ის 10-იან წლებში, თითქმის ერთდროულად [[ავსტრია]]ში, [[გერმანია]]ში, [[იტალია]]ში, რამდენადმე მოგვიანებით – [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. <ins class="diffchange diffchange-inline">რომანტიზმის აღმოცენება უკავშირდება ხელოვანთა იმედგაცრუებას საფრანგეთის დიდი რევოლუციის შედეგებით. რომანტიული მეთოდისათვის დამახასიათებელია მხატვატვრული იდეური ანტითეზისების (რეალური</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">იდეალური, კომიკური-ტრაგიკული და ა.შ.) მწვავე შეჯახება, დრამატული კონფლიქტურობა, მარტოობის, ხეტიალის, ტრაგიკული მოტივების გაბატონება, ამავე დროს, შორეული წარსულის იდეალიზაცია და პოეტიზაცია, ბუნების კულტი და ა.შ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">რომანტიზმმა მუსიკაში </ins>განვითარების <ins class="diffchange diffchange-inline">სამი პერიოდი განვლო: ადრინდელი − 1810-40 ([[ვებერი კარლ მარია ფონ|კ. ვებერი]], ფ. შუბერტი, ა. ჰოფმანი, [[პაგანინი ნიკოლო|ნ. პაგანინი]], [[მეიერბერი ჯაკომო|ჯ. მეიერბერი]], ა. ბელინი), შუა ხანა –1840-50 (რ. შუმანი, ფ. შოპენი, [[მენდელსონი ფელიქს|ფ. მენდელსონი]]) </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">გვიანდელი ანუ [[ნეორომანტიზმი]] − 1850-70 ([[ბერლიოზი ჰექტორ|ჰ. ბერლიოზი]], [[ლისტი ფერენც|ფ. ლისტი]], [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]], [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]], [[ვოლფი ჰუგო|ჰ. ვოლფი]]). ეს პირობითი პერიოდები გამოირჩევიან კლასიცისტურ და რომანტიკულ თვისებათა თავისებური შერწყმით (მენდელსონი, შოპენი, ბრამსი), ახალი ჟანრების ([[ბალადა (მუსიკა)|ბალადა]], [[რაფსოდია]], [[სკერცო]], [[ინტერმეცო]], [[კაპრიჩო]], ერთნაწილიანი სონატა, სიმფონიური [[პოემა (მუსიკალური)|პოემა]]) შემოღებითა და ახალ გამომსახველ საშუალებათა ძიებით. რომანტიზმმა კვლავ წამოჭრა საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანი სოციალური და ეთიკურ-ფილოსოფიური პრობლემები (ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), რომლებიც სუბიექტურობის თვალთახედვითაა გადაწყვეტილი.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ერთ-ერთ წამყვან ჟანრს რომანტიკოსთა შემოქმედებაში წარმოადგენს ხალხური სასიმღერო ტრადიციებზე აღმოცენებული ვოკალური ლირიკა, რომელშიც პოეტური სიტყვა, ვოკალური მელოდია და საფორტეპიანო თანხლება ორგანულ მთლიანობაშია მოცემული (შუბერტი, შუმანი, მენდელსონი, კ. ლევე, ვოლფი). ნაირფეროვან ფსიქოლოგიურ განწყობილებათა გამოთქმის უშუალობით, მღერადობითა და კოლორიტულობით, რომანტიკულმა სიმღერამ ღრმა კვალი დაამჩნია XIX ს. სიმფონიურ და კამერულ-საკრავიერ მუსიკას, მის „ლირიზაციას“, „სასიმღერო სიმფონიზმის“ (შუბერტი) წარმოქმნას. ცალკეული სასიმღერო ციკლები კომპოზიტორთა თავისებურ ემოციურ „დღიურად“ იქცა.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">გერმანული ეროვნული გაერთიანებისაკენ მისწრაფებამ გაამახვილა ინტერესი ეროვნული [[მითოლოგია|მითოლოგიის]], [[ლეგენდა|ლეგენდების]], [[თქმულება|თქმულებებისა]] და მუსიკალური ფოლკლორისადმი, რომელთა საფუძველზე აღმოცენდა რომანტიკული ხალხურ-ყოფითი, რაინდულ-ლეგენდარული და ზღაპრულ-ფანტასტიკური [[ოპერა|ოპერები]] (ჰოფმანის „უნდინა“, ვებერის „თავისუფალი მსროლელი“, „ობერონი“, „ევრიანთე“, ჰ. მარშნერის „ჰანს</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ჰაილინგი“, ვაგნერის „მფრინავი ჰოლანდიელი“, „ტანჰოიზერი“, „ლოენგრინი“, „ტრისტან და იზოლდა“). იტალიელი ხალხის ბრძოლამ უცხოელი დამპყრობლების წინააღმდეგ (XIX ს.) განაპირობა [[როსინი ჯოაკინო|ჯ. როსინის]] („ვილჰელმ ტელი“), ბელინის („ნორმა“), ადრეული პერიოდის ვერდის („ნაბუქო“, „ლომბარდიელები ჯვაროსნულ ლაშქრობაში“, „ბრძოლა ლენიანოსთან“) ოპერების შექმნა. მხურვალე პატრიოტული და ნოსტალგიური გრძნობებია გამოხატული შოპენის მრავალ ნაწარმოებში. რევოლიციურ იდეალებს ხარკი გადაუხადეს ბერლიოზმა („მარსელიეზა“, „სამგლოვიარო-ტრიუმფალური სიმფონია“), ლისტმა („მარსელიეზა“, „გმირთა დატირება“, „ლიონი“) და სხვ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">სიმფონიური მუსიკის კონკრეტიზაციისა და დემოკრატიზაციის მიზნით, გარდა ბგერწერითი მეთოდის გამოყენებისა, განვითარდა აგრეთვე პროგრამული სიმფონია, სიმფონიური პოემა, საკონცერტო უვერტიურა და სახასიათო საფორტეპიანო პიესები („კარნავალი“, „უსიტყვო სიმღერები“), რომლებშიაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა მიენიჭა ძირითადი იდეისა და მთავარი მუსიკალური სახეების კონკრეტულ ხატოვან გამოსახულებას.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">რომანტიული მუსიკის ახალმა იდეურ-ემოციურმა შინაარსმა და ორიგინალურმა ეთიკურ-ესთეტიკურმა პრობლემატიკამ გამოიწვია ახალი მუსიკალური ჟანრებისა და ფორმების ძიება, გამომსახველ საშუალებათა ([[მელოდიკა]], [[ჰარმონია (მუსიკაში)|ჰარმონია]], ინსტრუმენტობა, დინამიკა) გადახალისება, მათი ახლებური გააზრება. ჩამოყალიბდა საშემსრულებლო ხელოვნების რომანტიული სტილი (პაგანინი, ლ. შპორი (მევიოლინეები), ლისტი, შოპენი, ს. ტალბერგი, ჯ. ფილდი (პიანისტები), ვებერი, ბერლიოზი, მენდელსონი, ვაგნერი (დირიჟორები), ა. ნური, [[პასტა ჯუდიტა|ჯ. პასტა]], [[მალიბრანი მარია ფელისიტა|მ. მალიბრანი]], ჯ. რუბინი, ლ. ლაბლაში, ა. ტამბურინი (მომღერლები) და სხვ).</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">რომანტიული მიმართულების კომპოზიტორები (ჰოფმანი, ვებერი, შუმანი, ბერლიოზი, ლისტი, ვაგნერი), თავიანთი მხატვრულ-ესთეტიკური პრინციპებისა და შემოქმედებითი მოღვაწეობის პოპულარიზაციის მიზნით ხშირად გამოდიოდნენ კრიტიკის პუბლიცისტური წერილებით, ვრცელი სტატიებითა და კვლევითი ხასიათის შრომებით. თუმცა ბევრი რამ მათი ამ სახის მოღვაწეობიდან დღეისათვის მოძველებულია, მაგრამ მათი ისტორიული მნიშვნელობა უეჭველია.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">რომანტიული მუსიკის ტრადიციებმა </ins>დიდი გავლენა <ins class="diffchange diffchange-inline">მოახდინეს </ins>XIX ს<ins class="diffchange diffchange-inline">. ბოლო ოცწლეულებისა </ins>და XX ს<ins class="diffchange diffchange-inline">. I ოცწლეულის მუსიკალურ კულტურაზე (ა. ბრუკნერის, მალერის, რ. შტრაუსის, დებიუსის, სკრიაბინის შემოქმედება), </ins>ეროვნული <ins class="diffchange diffchange-inline">საკომპოზიციო </ins>სკოლების <ins class="diffchange diffchange-inline">ჩამოყალიბებაზე ესპანეთში (ალბენისი), ნორვეგიაში (გრიგი), ფინეთში (სიბელიუსი)</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">გარკვეულწილად რუსეთში ([[ალიაბიევი ალექსანდრე|ალიაბიევი]], ვერსტოვსკი, ახალგაზრდა გლინკა) რ-ის გავლენა XIX ს. მეორე ნახ., XX ს. დასაწყისში განიცადეს ისეთმა კომპოზიტორებმა, როგორებიც იყვნენ ჩაიკოვსკი, სკრიაბინი, [[რახმანინოვი სერგეი|რახმანინოვი]],</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">მეტნერი. რომანტიზმმა ნაწილობრივ გავლენა მოახდინა აგრეთვე მომდევნო პერიოდის ცალკეული გამოჩენილი კომპოზიტორების ([[შოსტაკოვიჩი დიმიტრი|დ. შოსტაკოვიჩი]], [[პროკოფიევი სერგეი|ს. პროკოფიევი]], [[ბარტოკი ბელა|ბ. ბარტოკი]], ბ. ბრიტენი) შემოქმედებაზე, რომანტიული მუსიკის ზემოქმედება განიცადეს ქართველ კომპოზიტორთა თაობებმა დაწყებული [[ფალიაშვილი ზაქარია|ზ. ფალიაშვილით]] და თანამედროვე კომპოზიტორებით დამთავრებული.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">განვითარების გვიანდელ ეტაპზე რომანტიზმმა განაპირობა ახალი მიმდინარეობების შექმნა მუსიკალურ ხელოვნებაში, როგორებიცაა [[ვერიზმი]], [[იმპრესიონიზმი მუსიკაში|იმპრესიონიზმი]], [[ექსპრესიონიზმი მუსიკაში|ექსპრესიონიზმი]]. რომანტიზმის ეპოქა მუსიკის ისტორიის </ins>ერთ-ერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">უმნიშვნელოვანესი ხანაა</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ლიტერატურასა თეატრალურ ხელოვნებაში ===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ლიტერატურასა თეატრალურ ხელოვნებაში ===</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=200010&oldid=prev 2023-07-30T21:00:05Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურასა თეატრალურ ხელოვნებაში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:00, 30 ივლისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა თეატრს ახალი მოთხოვნები წაუყენა ფაბულის სცენური ასახვის სფეროში. ისტორიზმის პრინციპის გარდა, დიდი ადგილი დაეთმო მასების ინდივიდუალიზებას, კონკრეტული სოციოფსიქოლოგიური მახასიათებლების გადმოცემას. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა თეატრს ახალი მოთხოვნები წაუყენა ფაბულის სცენური ასახვის სფეროში. ისტორიზმის პრინციპის გარდა, დიდი ადგილი დაეთმო მასების ინდივიდუალიზებას, კონკრეტული სოციოფსიქოლოგიური მახასიათებლების გადმოცემას. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმს თეორიული საფუძვლები შეუქმნეს: ვიქტორ ჰიუგომ, ძმებმა შლეგელებმა, ალესანდრო მანძინიმ, დრამატურგებმა: ჯორჯ ბაირონმა, პერსი შელიმ (ინგლისი), ჰიუგომ, ალფრედ დე ვინიმ, ალექსანდრე დიუმა-მამამ, ალფრედ დე მიუსემ (საფრანგეთი), ლუდვიგ ტიკმა, ჰენრიხ კლეისტმა (გერმანია), სილვიო პელიკომ, ჯოვანი ნიკოლინიმ (იტალია), ფრანც გრილპარცერმა ([[ავსტრია]]), ადამ ელენშლეგერმა ([[დანია]]). რომანტიზმს მისტიკური შეფერილობა შესძინეს: ვინიიმ, კლაისტმა, განსაკუთრებით კი, ერნსტ ჰოფმანმა. რომანტიზმმა წარუშლელი კვალი დატოვა არა მარტო თეატრის, არამედ მთლიანად ხელოვნების ისტორიაში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმს თეორიული საფუძვლები შეუქმნეს: ვიქტორ ჰიუგომ, ძმებმა შლეგელებმა, ალესანდრო მანძინიმ, დრამატურგებმა: ჯორჯ ბაირონმა, პერსი შელიმ (ინგლისი), ჰიუგომ, ალფრედ დე ვინიმ, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ალექსანდრე დიუმა (მამა)|</ins>ალექსანდრე დიუმა-მამამ<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ალფრედ დე მიუსემ (საფრანგეთი), ლუდვიგ ტიკმა, ჰენრიხ კლეისტმა (გერმანია), სილვიო პელიკომ, ჯოვანი ნიკოლინიმ (იტალია), ფრანც გრილპარცერმა ([[ავსტრია]]), ადამ ელენშლეგერმა ([[დანია]]). რომანტიზმს მისტიკური შეფერილობა შესძინეს: ვინიიმ, კლაისტმა, განსაკუთრებით კი, ერნსტ ჰოფმანმა. რომანტიზმმა წარუშლელი კვალი დატოვა არა მარტო თეატრის, არამედ მთლიანად ხელოვნების ისტორიაში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%98&diff=199972&oldid=prev 2023-07-30T15:10:28Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურასა თეატრალურ ხელოვნებაში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:10, 30 ივლისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიკული დრამები აგებულია როგორც ისტორიულ, ისე ფილოსოფიურ თემატიკაზე. თუკი ისტორიულ დრამებში ძირითადად ყურადღება გამახვილებულია პიროვნების როლზე, ფილოსოფიურ დრამებში ასახულია კეთილისა და ბოროტის, ღვთაებრივისა და დემონურის ჭიდილი. რომანტიზმის მიმდევრები, დაუპირისპირდნენ რა კლასიციზმის კანონიკურ მხატვრულ აზროვნებას, უარი თქვეს ჟანრული სიწმინდის დაცვაზე, ამაღლებულისა და მდაბლის მკაცრ გამიჯვნაზე. კვლავაც აღდგენილ იქნა მოვლენების მითოსური ხედვა, მთელი მრავალფეროვნებით და კომბინაციურობით. რომანტიზმის წიაღში იშვა [[მელოდრამა]]ც, რასაც მოჰყვა უბრალო, ჩვეულებრივი ადამიანების ასახვა [[თეატრალური ხელოვნება|თეატრალურ ხელოვნებაში]]. რომანტიკოსებმა მისაბაძ ნიმუშად გაიხადეს შექსპირის მხატვრული მემკვიდრეობა. რომანტიზმის პათოსმა, დინამიკამ და გრძნობათა სიღრმემ დიდად შეუწყო ხელი სამსახიობო კულტურის განვითარებას. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიკული დრამები აგებულია როგორც ისტორიულ, ისე ფილოსოფიურ თემატიკაზე. თუკი ისტორიულ დრამებში ძირითადად ყურადღება გამახვილებულია პიროვნების როლზე, ფილოსოფიურ დრამებში ასახულია კეთილისა და ბოროტის, ღვთაებრივისა და დემონურის ჭიდილი. რომანტიზმის მიმდევრები, დაუპირისპირდნენ რა კლასიციზმის კანონიკურ მხატვრულ აზროვნებას, უარი თქვეს ჟანრული სიწმინდის დაცვაზე, ამაღლებულისა და მდაბლის მკაცრ გამიჯვნაზე. კვლავაც აღდგენილ იქნა მოვლენების მითოსური ხედვა, მთელი მრავალფეროვნებით და კომბინაციურობით. რომანტიზმის წიაღში იშვა [[მელოდრამა]]ც, რასაც მოჰყვა უბრალო, ჩვეულებრივი ადამიანების ასახვა [[თეატრალური ხელოვნება|თეატრალურ ხელოვნებაში]]. რომანტიკოსებმა მისაბაძ ნიმუშად გაიხადეს შექსპირის მხატვრული მემკვიდრეობა. რომანტიზმის პათოსმა, დინამიკამ და გრძნობათა სიღრმემ დიდად შეუწყო ხელი სამსახიობო კულტურის განვითარებას. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა წარმოშვა გლობალური მნიშვნელობის მსახიობები: [[ედმუნდ კინი]] – ინგლისში, [[ლუდვიგ დევრიენტი]] – [[გერმანია]]ში, გუსტავო მოდენა, [[ადელაიდა რისტორი]] – [[იტალია|იტალიაში]], პიერ ბოკაჟი, [[მარი დორვალი]], [[ფრედერიკ ლემეტრი]] – საფრანგეთში, [[პაველ მოჩალოვი]] – [[რუსეთი|რუსეთში]]. სწორედ სამსახიობო ხელოვნებამ ყველაზე უკეთ ცხადყო, რაოდენ დიდად დაშორდა და დაუპირისპირდა რომანტიკული გმირი კლასიცისტურ რაციონალიზმს, რაოდენ დიდი მნიშვნელობა შეიძინა მსახიობის წარმოსახვამ და მგრძნობელობამ. როლის შესრულებაში გაჩნდა კონკრეტიკა, ყოფითი დეტალები. წამღერებული, სტილიზებული დეკლამაცია შეიცვალა ბუნებრივი მეტყველებით, თუმც სიტყვის წარმოთქმის ხელოვნება კვლავაც ძალაში დარჩა. ყოველივე ამან განაპირობა ინტონაციური მრავალფეროვნება, ხმის მოდულირების და ნიუანსირების ზრდა, რაც ამოზრდილი იყო პერსონაჟის სულში მიმდინარე ცვალებადი პროცესებიდან.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიზმმა წარმოშვა გლობალური მნიშვნელობის მსახიობები: [[ედმუნდ კინი]] – ინგლისში, [[ლუდვიგ დევრიენტი]] – [[გერმანია]]ში, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გუსტავო მოდენა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[ადელაიდა რისტორი]] – [[იტალია|იტალიაში]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პიერ ბოკაჟი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[მარი დორვალი]], [[ფრედერიკ ლემეტრი]] – საფრანგეთში, [[პაველ მოჩალოვი]] – [[რუსეთი|რუსეთში]]. სწორედ სამსახიობო ხელოვნებამ ყველაზე უკეთ ცხადყო, რაოდენ დიდად დაშორდა და დაუპირისპირდა რომანტიკული გმირი კლასიცისტურ რაციონალიზმს, რაოდენ დიდი მნიშვნელობა შეიძინა მსახიობის წარმოსახვამ და მგრძნობელობამ. როლის შესრულებაში გაჩნდა კონკრეტიკა, ყოფითი დეტალები. წამღერებული, სტილიზებული დეკლამაცია შეიცვალა ბუნებრივი მეტყველებით, თუმც სიტყვის წარმოთქმის ხელოვნება კვლავაც ძალაში დარჩა. ყოველივე ამან განაპირობა ინტონაციური მრავალფეროვნება, ხმის მოდულირების და ნიუანსირების ზრდა, რაც ამოზრდილი იყო პერსონაჟის სულში მიმდინარე ცვალებადი პროცესებიდან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიკულმა თეატრმა, პირველად თეატრის ისტორიაში, სცენაზე დაამკვიდრა განცდა როგორც გამორჩეული თეატრალური ფენომენი სწორედ ამ დროს ჩაისახა პერსონაჟის ფსიქოლოგიური დახასიათების ხერხიც, რასაც მოჰყვა შესაბამისი პლასტიკური ასახვა, [[მიმიკა|მიმიკის]] და ჟესტის სიზუსტე და ექსპრესიულობა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რომანტიკულმა თეატრმა, პირველად თეატრის ისტორიაში, სცენაზე დაამკვიდრა განცდა როგორც გამორჩეული თეატრალური ფენომენი სწორედ ამ დროს ჩაისახა პერსონაჟის ფსიქოლოგიური დახასიათების ხერხიც, რასაც მოჰყვა შესაბამისი პლასტიკური ასახვა, [[მიმიკა|მიმიკის]] და ჟესტის სიზუსტე და ექსპრესიულობა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili