რქაწითელი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili: /* ყურძნის გამოყენება და პროდუქციის დახასიათება */

2025-04-18T13:50:45Z

‎ყურძნის გამოყენება და პროდუქციის დახასიათება

Tkenchoshvili 09:48, 11 მარტი 2025-ზე

2025-03-11T09:48:35Z

Tkenchoshvili: /* მარცვალი */

2024-03-31T21:18:39Z

‎მარცვალი

Tkenchoshvili 20:20, 25 სექტემბერი 2023-ზე

2023-09-25T20:20:34Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-06-19T12:57:05Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 11:15, 31 ოქტომბერი 2022-ზე

2022-10-31T11:15:47Z

Tkenchoshvili 09:13, 26 ივლისი 2022-ზე

2022-07-26T09:13:47Z

Echelidze: /* ჯიშის მოსავლიანობა */

2022-06-06T12:04:48Z

‎ჯიშის მოსავლიანობა

Tkenchoshvili 19:06, 4 ნოემბერი 2021-ზე

2021-11-04T19:06:21Z

Tkenchoshvili: /* ყურძნის გამოყენება და პროდუქციის დახასიათება */

2021-03-12T12:19:25Z

‎ყურძნის გამოყენება და პროდუქციის დახასიათება

@@ ხაზი 130: / ხაზი 130: @@
 ალაზნის მარჯვენა მხარის ღვინოები, ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადანაცვლებისას, ვენახების ზღვის დონიდან სხვადასხვა სიმაღლეზე მდებარეობის გამო, საგრძნობლად განსხვავდება ერთმანეთისაგან. შედარებით უფრო მცირედ განსხვავდება ერთმანეთისაგან ალაზნის მარცხენა მხარეზე იმავე მიმართულებით მდებარე ვენახების ღვინოები.
-ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, კერძოდ, მისი ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში – [[ახმეტა]]-იყალთოს ზონაში, დგება ღია ჩალისფერი (მომწოვანო იერით), ნაზი, ჰარმონიული, მსუბუქი, ევროპული ტიპის სუფრის ღვინოები. ამავე ზონაში კახური წესით დამზადებულ ღვინოებს (განსაკუთრებით როცა რქაწითელში ურევია მწვანე ან [[ხიხვი]]) აქვს ლამაზი ჩაისფერი და ახასიათებს სისრულე, ჰარმონიულობა და გაცილებით მეტი სინაზე ამავე ტიპის ბაკურციხე-კარდანახის ან გურჯაანის ღვინოებთან შედარებით. შემდეგ ზონაში იყალთოდან მუკუზნამდე (უკანასკნელის ჩათვლით) უფრო შინაარსიანი, ევროპული ტიპის სუფრის ღვინოები დგება. ამ ღვინოებიდან გამოირჩევა კონდოლის, წინანდლის, კისისხევის, ქვემო ხოდაშენის, ვაზისუბნის და მუკუზნის თეთრი სუფრის ღვინოები. ეს ღვინოები ღია მოოქროსფრო-მომწვანოა, სისრულე, ხილის არომატი, სინაზე, ჰარმონიულობა, სიხალისე და მცირეოდენი სასიამოვნო სიმწარე ახასიათებს. ამ ღვინოების სიმაგრე 11-12º, ხოლო მჟავიანობა 6-8‰ უდრის. დაახლოებით ამნაირი კონდიციის, ოღონდ უფრო ნაზი თეთრი ევროპული ტიპის ღვინოები დგება რქაწითელის ყურძნიდან ალაზნის მარცხენა მხარეზე – ნაფარეულში, სანიორეში, ართანაში, ენისელში და სხვაგან. ეს ღვინოები თავისი სინაზითა და სიმსუბუქით უფრო უახლოვდება რაინისა და შაბლის ცნობილ თეთრ ღვინოებს.
+ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე, კერძოდ, მისი ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში – [[ახმეტა]]-იყალთოს ზონაში, დგება ღია ჩალისფერი (მომწოვანო იერით), ნაზი, ჰარმონიული, მსუბუქი, ევროპული ტიპის სუფრის ღვინოები. ამავე ზონაში კახური წესით დამზადებულ ღვინოებს (განსაკუთრებით როცა რქაწითელში ურევია მწვანე ან [[ხიხვი]]) აქვს ლამაზი ჩაისფერი და ახასიათებს სისრულე, ჰარმონიულობა და გაცილებით მეტი სინაზე ამავე ტიპის ბაკურციხე-კარდანახის ან გურჯაანის ღვინოებთან შედარებით. შემდეგ ზონაში იყალთოდან მუკუზნამდე (უკანასკნელის ჩათვლით) უფრო შინაარსიანი, ევროპული ტიპის სუფრის ღვინოები დგება. ამ ღვინოებიდან გამოირჩევა კონდოლის, წინანდლის, კისისხევის, ქვემო ხოდაშენის, ვაზისუბნის და მუკუზნის თეთრი სუფრის ღვინოები. ეს ღვინოები ღია მოოქროსფრო-მომწვანოა, სისრულე, ხილის არომატი, სინაზე, ჰარმონიულობა, სიხალისე და მცირეოდენი სასიამოვნო სიმწარე ახასიათებს. ამ ღვინოების სიმაგრე 11-12º, ხოლო მჟავიანობა 6-8‰ უდრის. დაახლოებით ამნაირი კონდიციის, ოღონდ უფრო ნაზი თეთრი ევროპული ტიპის ღვინოები დგება რქაწითელის ყურძნიდან ალაზნის მარცხენა მხარეზე – ნაფარეულში, სანიორეში, [[ართანა |ართანა]]ში, ენისელში და სხვაგან. ეს ღვინოები თავისი სინაზითა და სიმსუბუქით უფრო უახლოვდება რაინისა და შაბლის ცნობილ თეთრ ღვინოებს.
 სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ კიდევ უფრო გადანაცვლებისას – მუკუზნიდან ანაგამდე, ღვინოები იმდენად მდიდრდება სხეულითა და [[ალკოჰოლი|ალკოჰოლით]], რომ ევროპული ტიპისათვის შეუფერებელი ხდება. ამ ზონაში დგება მაღალხარისხოვანი კახური ტიპის ღვინო. განსაკუთრებით მაღალხარისხოვანი ამ ტიპის ღვინო კარდანახის მიკრორაიონში დგება. იგი მუქი ჩაისფერია, ძლიერი ჯიშური არომატი, თავისებური ბუკეტი, სისრულე, სიმხურვალე, ჰარმონიულობა და მცირე სიმწკლარტე ახასიათებს. ამ ტიპის ღვინის სიმაგრე 13-14º აღწევს, ხოლო მჟავიანობა 4-5‰ არ აღემატება.

@@ ხაზი 154: / ხაზი 154: @@
 უკრაინაში რქაწითელი ძირითადად მევენახეობის ინსტიტუტის საცდელ ნაკვეთებზეა გაშენებული. ამ ნაკვეთებიდან მიღებული ყურძნიდან დაყენებული მშრალი სუფრის ღვინო ხასიათდება მოოქროსფრო-მომწვანო იერით, სასიამოვნო ჯიშური არომატით, საკმაო სისრულით, ჰარმონიულობითა და სიხალისით, რომელსაც ზოგჯერ ემჩნევა ზედმეტი ალკოჰოლიანობა. საერთოდ, სხვადასხვა დროს მოკრეფილი რქაწითელი იძლევა მასალას სხვადასხვა ტიპის ღვინისათვის; ნაადრევად მოკრეფილი იძლევა საშამპანურე მასალას, საშუალო ვადებში მოკრეფილი – მასალას სუფრის ღვინისა და ნაგვიანევად მოკრეფილი – სადესერტო ღვინისათვის.
-ღვინის მაღალი ხარისხის, სინაზისა და კარგად გამოსახული ჯიშური არომატის გამო უკრაინაში რქაწითელი პერსპექტიულია შამპანური წარმოების განვითარებისათვის. ამ მიზნით ყურძნის ნაადრევად მოკრეფამ (1937 წლის 13.IX) გვიჩვენა 18,9% შაქარი და 10,65‰ სიმჟავე, ხოლო 1939 წლის 11.IX – 18,9% შაქარი და 12,50‰ სიმჟავე. 1937 წლის მოსავლის საშამპანურე მასალა სადეგუსტაციო კომისიის მიერ ასე შეფასდა: „შეფერვა კარგი, კიუვეს და ტაის ბუკეტში კარგად გამოსახულია ჯიშის ძლიერი არომატი, კიუვეს ბუკეტი ემსგავსება რაინის ახალგაზრდა ღვინის ბუკეტს. მჟავიანობა საკმაო. გემო თავისებური ჰარმონიული და ნაზი ძვირფასია თავისი ორიგინალობით. არატიპიური საშამპანურე მასალაა“.
+ღვინის მაღალი ხარისხის, სინაზისა და კარგად გამოსახული ჯიშური არომატის გამო უკრაინაში რქაწითელი პერსპექტიულია [[შამპანური]] წარმოების განვითარებისათვის. ამ მიზნით ყურძნის ნაადრევად მოკრეფამ (1937 წლის 13.IX) გვიჩვენა 18,9% შაქარი და 10,65‰ სიმჟავე, ხოლო 1939 წლის 11.IX – 18,9% შაქარი და 12,50‰ სიმჟავე. 1937 წლის მოსავლის საშამპანურე მასალა სადეგუსტაციო კომისიის მიერ ასე შეფასდა: „შეფერვა კარგი, კიუვეს და ტაის ბუკეტში კარგად გამოსახულია ჯიშის ძლიერი არომატი, კიუვეს ბუკეტი ემსგავსება რაინის ახალგაზრდა ღვინის ბუკეტს. მჟავიანობა საკმაო. გემო თავისებური ჰარმონიული და ნაზი ძვირფასია თავისი ორიგინალობით. არატიპიური საშამპანურე მასალაა“.
 უკრაინის მევენახეობა-მეღვინეობის ინსტიტუტის 1936 წ. მოსავლის წმინდა რქაწითელის მზა შამპანური სადეგუსტაციო კომისიის მიერ შემდგენაირად იყო შეფასებული: „რქაწითელისგან დამზადებული შამპანური ღვინო ხასიათდება სპეციფიკური ბუკეტით. ჯიში უდავოდ საყურადღებოა, ბალი 6,9“.

@@ ხაზი 67: / ხაზი 67: @@
 ==== მარცვალი ====
-მარცვლების უმეტესობა მტევანში საშუალო ზომისაა. მათი სიგრძე მერყეობს საშუალოდ 1,68-დან 1,92 სმ-მდე, განი კი 1,56-დან 1,80 სმ-მდე. მსხვილი მარცვლების სიგრძე 2,0 სმ აღწევს, ხოლო განი 1,8 სმ. მარცვლები ოვალური ფორმისაა, შუა წელში იგი განიერია, ხოლო ბოლო მომრგვალო აქვს. იშვიათად ასიმეტრიული და მომრგვალო ფორმის მარცვლებიც გვხვდება. მარცვლები მოოქროსფრო-ყვითელია. ზოგიერთ ურწყავ ფერდობ ადგილებზე (ანაგა, კარდანახი და სხვ.) რქაწითელის მარცვლები სრული სიმწიფისას მეტად ლამაზ მოვარდისფრო იერს იღებს.
+მარცვლების უმეტესობა მტევანში საშუალო ზომისაა. მათი სიგრძე მერყეობს საშუალოდ 1,68-დან 1,92 სმ-მდე, განი კი 1,56-დან 1,80 სმ-მდე. მსხვილი მარცვლების სიგრძე 2,0 სმ აღწევს, ხოლო განი 1,8 სმ. მარცვლები ოვალური ფორმისაა, შუა წელში იგი განიერია, ხოლო ბოლო მომრგვალო აქვს. იშვიათად ასიმეტრიული და მომრგვალო ფორმის მარცვლებიც გვხვდება. მარცვლები მოოქროსფრო-ყვითელია. ზოგიერთ ურწყავ ფერდობ ადგილებზე (ანაგა, [[კარდანახი]] და სხვ.) რქაწითელის მარცვლები სრული სიმწიფისას მეტად ლამაზ მოვარდისფრო იერს იღებს.
 მარცვლის კანი თხელია და მკვრივი, იგი დაფარულია საშუალო სისქის ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი ხორციან-წვნიანია, წვენი უფერული, გემო სასიამოვნო და ჰარმონიული აქვს, ჯიშური არომატი კარგადაა გამოსახული.

@@ ხაზი 8: / ხაზი 8: @@
 თავისი მორფოლოგიური და სამეურნეო ნიშან-თვისებებით რქაწითელი ''prol. pontica, sub prol. georgica'' Negr.–ის (13) ეკოლოგიურ-გეოგრაფიულ ჯგუფს ეკუთვნის. საერთოდ რქაწითელი ძალიან ახლოს დგას ალაზნის კერაში წარმოქმნილ სხვა ვაზის ჯიშების უმეტესობასთან და ამ ჯგუფის ერთ-ერთი საუკეთესო წარმომადგენელია.
-რქაწითელის ადგილობრივი წარმოშობა სხვა მხრივაც დასტურდება. შორეულ წარსულში რქაწითელს კუკურას უწოდებდნენ. ეს ფაქტი არ გამოპარვია ვ. გეევსკისა და გ. შარერს (12), რომელთაც თავის ნაშრომში ნათქვამი აქვთ: „ძველი მისი სახელწოდება კუკურა წარმოებულია სოფ. კახისაგან (ზაქათალის ოლქი)“. ცხადია, სახელწოდება „კუკურა“ ვ. გეევსკისა და გ. შარერის ნაშრომში ისევე, როგორც იმ დროის სხვა ამგვარ ნაშრომებში, უთუოდ დამახინჯებულად უნდა იყოს წარმოდგენილი, რადგან თუ სიტყვა ნაწარმოებია საინგილოს სოფლის სახელწოდება კახისაგან, ან ამ პროვინციის ძველი სახელწოდება კაკისაგან, მაშინ იგი უდავოდ კახურა ან კაკურა უნდა იყოს და არა კუკურა<sup>1</sup> ამის სისწორეს მრავალი სხვა მოსაზრებაც ადასტურებს. კულტურული ჯიშების ფორმათა წარმოშობის ალაზნის დიდ კერაში, ვაზის ჯიშების უფრო ინტენსიური წარმოქმნა მის ქვემო ნაწილში – საინგილოში უნდა წარმოებულიყო, რადგან ამ მხარის ჰავა (აქტიური ტემპერატურის ჯამი, მაღალი ტენიანობა) და ნოყიერი ნიადაგები გაცილებით უფრო ხელშემწყობია ჯიშების თავისუფლად წარმოქმნისა და ზრდა-განვითარებისათვის, ვიდრე ალაზნის შუა და სათავისაკენ მდებარე ნაწილი. მევენახეობა-მეღვინეობის ინსტიტუტის მიერ ჩატარებული გამოკვლევების შედეგად დადასტურდა, რომ საინგილოში, კერძოდ, სოფ. კახში ამჟამადაც ბლომად (200 ჰექტარამდე) მოიპოვება რქაწითელის ძველი დაუმყნობი ვენახები. მნახველს ანცვიფრებს, გარდა კარგი ზრდა-განვითარების და მოსავლიანობისა, რქაწითელის იქაური ვენახების მაღალი ჯიშობრივი სიწმინდე.
+რქაწითელის ადგილობრივი წარმოშობა სხვა მხრივაც დასტურდება. შორეულ წარსულში რქაწითელს კუკურას უწოდებდნენ. ეს ფაქტი არ გამოპარვია ვ. გეევსკისა და გ. შარერს (12), რომელთაც თავის ნაშრომში ნათქვამი აქვთ: „ძველი მისი სახელწოდება კუკურა წარმოებულია სოფ. კახისაგან (ზაქათალის ოლქი)“. ცხადია, სახელწოდება „კუკურა“ ვ. გეევსკისა და გ. შარერის ნაშრომში ისევე, როგორც იმ დროის სხვა ამგვარ ნაშრომებში, უთუოდ დამახინჯებულად უნდა იყოს წარმოდგენილი, რადგან თუ [[სიტყვა]] ნაწარმოებია საინგილოს სოფლის სახელწოდება კახისაგან, ან ამ პროვინციის ძველი სახელწოდება კაკისაგან, მაშინ იგი უდავოდ კახურა ან კაკურა უნდა იყოს და არა კუკურა<sup>1</sup> ამის სისწორეს მრავალი სხვა მოსაზრებაც ადასტურებს. კულტურული ჯიშების ფორმათა წარმოშობის ალაზნის დიდ კერაში, ვაზის ჯიშების უფრო ინტენსიური წარმოქმნა მის ქვემო ნაწილში – საინგილოში უნდა წარმოებულიყო, რადგან ამ მხარის ჰავა (აქტიური ტემპერატურის ჯამი, მაღალი ტენიანობა) და ნოყიერი ნიადაგები გაცილებით უფრო ხელშემწყობია ჯიშების თავისუფლად წარმოქმნისა და ზრდა-განვითარებისათვის, ვიდრე ალაზნის შუა და სათავისაკენ მდებარე ნაწილი. მევენახეობა-მეღვინეობის ინსტიტუტის მიერ ჩატარებული გამოკვლევების შედეგად დადასტურდა, რომ საინგილოში, კერძოდ, სოფ. კახში ამჟამადაც ბლომად (200 ჰექტარამდე) მოიპოვება რქაწითელის ძველი დაუმყნობი ვენახები. მნახველს ანცვიფრებს, გარდა კარგი ზრდა-განვითარების და მოსავლიანობისა, რქაწითელის იქაური ვენახების მაღალი ჯიშობრივი სიწმინდე.
 ამრიგად, რქაწითელის წარმოშობის საკითხი სავსებით გარკვეულად შეიძლება ჩაითვალოს, ხოლო რაც შეეხება წარმოშობის დროს, ამის შესახებ მონაცემები სადღეისოდ არ მოიპოვება, რადგან XIII საუკუნეზე უფრო ადრინდელი სამეურნეო ისტორიის ძეგლები დაცული არაა. ამის გამოა, რომ აკად. ივ. ჯავახიშვილს (6), ქართული ვაზის ჯიშების წარმოშობის ხნიერების დადგენისას, ჯიშის სახელწოდების ენობრივ ანალიზის საფუძველზე რქაწითელის წარმოშობა ნავარაუდევი აქვს პირველ ხუთ და მომდევნო საუკუნეებში. რქაწითელი მორფოლოგიური ნიშნებისა და ბიოლოგიური თვისებების მიხედვით უფრო ახალ ჯიშად უნდა ვიგულვოთ. ამას გვიკარნახებს მისი ძირითადი მორფოლოგიური ნიშნების სიახლე (ოდნავ შებუსვილი – თითქმის უბუსუსო ფოთოლი, ოვალური მარცვალი, თეთრი ფერი და სხვ.). აგრეთვე მისი სახეშეცვლილი ფორმების სიმცირე (დღემდე ამ ჯიშის, გარდა ვარდისფერი რქაწითელისა, არც ერთი სხვა მკვეთრად განსხვავებული ვარიაცია არ არის ნაპოვნი) და დასასრულს, თვითგანაყოფიერებული წიპწებიდან მიღებული თესლნერგების დიდი თანაბრობა მშობლებთან. ყველა ამ მონაცემების საფუძველზე რქაწითელი საფერავთან შედარებით გაცილებით უფრო ახალგაზრდა ჯიშად უნდა იქნეს მიჩნეული.

@@ ხაზი 232: / ხაზი 232: @@
 == წყარო ==
+[[საქართველოს ამპელოგრაფია]]
-[http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1+%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90 საქართველოს ამპელოგრაფია] / [[ნიკოლოზ კეცხოველი|ნ. კეცხოველი]], [[მაქსიმე რამიშვილი|მ. რამიშვილი]], [[დიმიტრი ტაბიძე|დ. ტაბიძე]]; რედ.: დავით მაღრაძე, ლარისა ვაშაკიძე, თეიმურაზ ღლონტი; მხატვ. გიორგი მაღლაკელიძე. - მე-2 გამოც.. - თბილისი, 2012 (შპს Exclusive Print+). - 552 გვ. : ილ., ცხრ.; 32 სმ.. - იბეჭდება 1960 წლის გამოცემის მიხედვით. - გარეკანზე ავტ. აღნიშნულნი არ არიან. - განმარტებები: გვ. 548-549

@@ ხაზი 97: / ხაზი 97: @@
 როგორც მე-4 ცხრილიდან ჩანს, რქაწითელის მოსავალი მეურნეობებში საშუალოდ 100-120 ცენტნერს აღწევს ჰექტარზე, ხოლო ზოგიერთი მეურნეობიდან მიღებული ცნობების მიხედვით რქაწითელის მოსავალმა ცალკეულ ნაკვეთებზე 200 ცენტნერს მიაღწია.
-საქართველოს საზღვრებს გარეთ, საბჭოთა კავშირის მევენახეობის სხვა რაიონებში, რქაწითელი ინარჩუნებს უხვმოსავლიანობას და პროდუქციის მაღალ ხარისხს. მაგალითად, აზერბაიჯანში, კიროვაბადის რაიონში, მეცნ. კანდ. ვ. ლაზარიანის ცნობით, რქაწითელის მოსავლიანობა საწარმოო ნაკვეთებზე მერყეობს 80-180 ცენტნერამდე, „ნიზამის“ და „აზერბაიჯანის“ სახ. საბჭოთა მეურნეობებში საშუალოდ 1931-1935 წლამდე მიღებულია 82 ცენტნერი ყურძენი 1 ჰექტარზე, ხოლო 1949 წელს 160 ცენტნერი. რუსეთში, ორჯონიკიძის მხარეში, ლევოკუმსკის, ბუდიონოვსკისა და ჩერვლენსკის რაიონებში რქაწითელის მოსავლიანობა ცვალებადობს 78-დან 195,5 ცენტნერამდე და საშუალოდ 169 ცენტნერს შეადგენს. დაღესტანში, მ. პეიტელის ცნობით, რქაწითელი უხვი მოსავლიანობით ხასიათდება, მისი მოსავალი 70-დან 186,7 ცენტნერამდე მერყეობს. უზბეკეთში, რიზამატ მუსა-მუსამედოვის ნაკვეთზე, მარაოსებრი ფორმირების და დიდი დატვირთვის პირობებში მოსავლიანობა მერყეობს 131-დან 230 ცენტნერამდე და საშუალოდ 180 ცენტნერს შეადგენს ჰექტარზე, ხოლო „უზბეკ-ღვინოს“ ერთ-ერთ საბჭოთა მეურნეობაში საშუალო მოსავალი 82,3 ცენტნერს აღწევს. სომხეთში, ნ. არუთინიანის (9) ცნობით, რქაწითელის მოსავლიანობა მერყეობს 60-70 ცენტნერამდე. რქაწითელის მოსავლიანობა ოდესის რაიონში მერყეობს 38-დან 56 ცენტნერამდე, ხოლო ხერსონის რაიონში იგი 64 ცენტნერს აღწევს. ტაჯიკეთის საბჭოთა მეურნეობა „შახრინაუში“ 1952 წელს საშუალოდ 1 ჰექტარიდან მიიღეს 300 ცენტნერი [[ყურძენი]], ხოლო რუსეთში, მევენახეობის ინსტიტუტის ნოვოჩერკასკის ვენახებიდან 1949-1953 წწ. საშუალოდ 84 ცენტნერი ყურძენი ჰექტარზე. როგორც მოყვანილი ცნობებიდან ჩანს, რქაწითელი თითქმის ყველგან უხვი მოსავლიანობით და პროდუქციის კარგი ხარისხით ხასიათდება.
+საქართველოს საზღვრებს გარეთ, საბჭოთა კავშირის მევენახეობის სხვა რაიონებში, რქაწითელი ინარჩუნებს უხვმოსავლიანობას და პროდუქციის მაღალ ხარისხს. მაგალითად, აზერბაიჯანში, კიროვაბადის რაიონში, მეცნ. კანდ. ვ. ლაზარიანის ცნობით, რქაწითელის მოსავლიანობა საწარმოო ნაკვეთებზე მერყეობს 80-180 ცენტნერამდე, „ნიზამის“ და „აზერბაიჯანის“ სახ. საბჭოთა მეურნეობებში საშუალოდ 1931-1935 წლამდე მიღებულია 82 [[ცენტნერი]] ყურძენი 1 ჰექტარზე, ხოლო 1949 წელს 160 ცენტნერი. რუსეთში, ორჯონიკიძის მხარეში, ლევოკუმსკის, ბუდიონოვსკისა და ჩერვლენსკის რაიონებში რქაწითელის მოსავლიანობა ცვალებადობს 78-დან 195,5 ცენტნერამდე და საშუალოდ 169 ცენტნერს შეადგენს. დაღესტანში, მ. პეიტელის ცნობით, რქაწითელი უხვი მოსავლიანობით ხასიათდება, მისი მოსავალი 70-დან 186,7 ცენტნერამდე მერყეობს. უზბეკეთში, რიზამატ მუსა-მუსამედოვის ნაკვეთზე, მარაოსებრი ფორმირების და დიდი დატვირთვის პირობებში მოსავლიანობა მერყეობს 131-დან 230 ცენტნერამდე და საშუალოდ 180 ცენტნერს შეადგენს ჰექტარზე, ხოლო „უზბეკ-ღვინოს“ ერთ-ერთ საბჭოთა მეურნეობაში საშუალო მოსავალი 82,3 ცენტნერს აღწევს. სომხეთში, ნ. არუთინიანის (9) ცნობით, რქაწითელის მოსავლიანობა მერყეობს 60-70 ცენტნერამდე. რქაწითელის მოსავლიანობა ოდესის რაიონში მერყეობს 38-დან 56 ცენტნერამდე, ხოლო ხერსონის რაიონში იგი 64 ცენტნერს აღწევს. ტაჯიკეთის საბჭოთა მეურნეობა „შახრინაუში“ 1952 წელს საშუალოდ 1 ჰექტარიდან მიიღეს 300 ცენტნერი [[ყურძენი]], ხოლო რუსეთში, მევენახეობის ინსტიტუტის ნოვოჩერკასკის ვენახებიდან 1949-1953 წწ. საშუალოდ 84 ცენტნერი ყურძენი ჰექტარზე. როგორც მოყვანილი ცნობებიდან ჩანს, რქაწითელი თითქმის ყველგან უხვი მოსავლიანობით და პროდუქციის კარგი ხარისხით ხასიათდება.
 ==== ჯიშის გამძლეობა სოკოვან ავადმყოფობათა და ყინვების მიმართ ====

@@ ხაზი 4: / ხაზი 4: @@
 მევენახეობის ლიტერატურულ წყაროებში და ადგილობრივ მევენახეთა შორის რქაწითელი ცნობილია რიგი დამატებითი სახელწოდებითაც. სხვადასხვა რაიონში, სადაც კი რქაწითელი მოიპოვება, ზოგჯერ ეს სახელწოდებები სხვადასხვაა. ხანდახან ეს სახელწოდებები თვით ჯიშის განსხვავებული მოდგმებისაგანაა წარმომდგარი. მაგალითად, კახეთში ძველად ნამდვილი რქაწითელის გარდა არჩევდნენ მამალ და დედალ რქაწითელს (ლ. ჯორჯაძე, 7), ყვითელ და წითელ რქაწითელს (ს. ჩოლოყაშვილი, 5), საინგილოში – კუკურას სახელწოდებით (ვ. გეევსკი და გ. შარერი, 12), [[რუსეთი|რუსეთში]], ორჯონიკიძის მხარეში – ლევოკუმის რაიონში ტოპოლიოკის და გრუზინსკის, ხოლო ბუდიონოვსკის რაიონში – კოროლიოკის და ბუდაშურის სახელწოდებით (ტ. ორლოვა, 1940 წ.); საზღვარგარეთულ ამპელოგრაფიულ ნაშრომებში გვხვდება რქაწითელი გელბ (ჰ. გოეტე, 1887 წ.), რქაწითელი (გუიონი, 1896 წ.), რქაწითელი გიალო (ვიალა და ვერმორელი, 1901-1910 წწ.).
-რქაწითელი ადგილობრივი კახური ვაზის ჯიშია. იგი წარმოშობილია კულტურული ვაზის ჯიშების ფორმათა წარმოქმნის ალაზნის კერაში, რომელიც მდებარეობს მდინარე ალაზნის ხეობაში (აღმოსავლეთ ნაწილში).
+რქაწითელი ადგილობრივი კახური ვაზის ჯიშია. იგი წარმოშობილია კულტურული ვაზის ჯიშების ფორმათა წარმოქმნის ალაზნის კერაში, რომელიც მდებარეობს [[მდინარე]] ალაზნის ხეობაში (აღმოსავლეთ ნაწილში).
 თავისი მორფოლოგიური და სამეურნეო ნიშან-თვისებებით რქაწითელი ''prol. pontica, sub prol. georgica'' Negr.–ის (13) ეკოლოგიურ-გეოგრაფიულ ჯგუფს ეკუთვნის. საერთოდ რქაწითელი ძალიან ახლოს დგას ალაზნის კერაში წარმოქმნილ სხვა ვაზის ჯიშების უმეტესობასთან და ამ ჯგუფის ერთ-ერთი საუკეთესო წარმომადგენელია.

@@ ხაზი 91: / ხაზი 91: @@
 რქაწითელი, ქართული ვაზის ჯიშების მომეტებული ნაწილის მსგავსად მოსავლის პირველ ნიშანს დარგვიდან მეორე წელს იძლევა. მთლიანი მოსავლის ¼ ან ½ იგი იძლევა მესამე წელს, ხოლო ნორმალურ მოსავალს მეოთხე-მეხუთე წელს. ღონიერ ნიადაგებზე (ხირსა-[[გუმბათი]]) და სარწყავ ნაკვეთებზე, კარგი მოვლა-დამუშავების პირობებში რქაწითელი კიდევ უფრო ადრე იძლევა მოსავალს. ასე, მაგალითად, ხირსის საბჭოთა მეურნეობაში სამწლიანი რქაწითელის 67,76 ჰა ფართობზე მოსავალი ჰექტარზე საშუალოდ 23,5 ცენტნერს შეადგენდა, ხოლო ზოგიერთ ნაკვეთებზე 40 ცენტნერზე მეტს. ამ თვისებას რქაწითელი სხვა რაიონებშიაც ინარჩუნებს, სახელდობრ – დაღესტანში, უკრაინაში, აზერბაიჯანსა და შუა აზიის რესპუბლიკებში.
-რქაწითელი უხვმოსავლიანი ვაზის ჯიშია. კახეთის მეურნეობებში – მუკუზანში, წინანდალში და ნაფარეულში, ძველი დაუმყნობი ვენახები 2,152 მ კვების არეზე ისხამდა საშუალოდ 70-80 ცენტნერ ყურძენს, რომლის შაქრიანობა 20% აღწევდა. მუკუზნის ჯგუფის ზოგიერთ ნაკვეთებზე, მაგალითად, კიკიანთეულსა და ჩუმლაყში, ერთი დესეტინა ვენახიდან 200 ცენტნერზე მეტი ყურძენი იკრიფებოდა.
+რქაწითელი უხვმოსავლიანი ვაზის ჯიშია. კახეთის მეურნეობებში – მუკუზანში, წინანდალში და ნაფარეულში, ძველი დაუმყნობი ვენახები 2,152 მ კვების არეზე ისხამდა საშუალოდ 70-80 ცენტნერ ყურძენს, რომლის შაქრიანობა 20% აღწევდა. მუკუზნის ჯგუფის ზოგიერთ ნაკვეთებზე, მაგალითად, კიკიანთეულსა და ჩუმლაყში, ერთი [[დესეტინა]] ვენახიდან 200 ცენტნერზე მეტი ყურძენი იკრიფებოდა.
 ნამყენი ახალი ვენახების მოსავლიანობა, მიუხედავად გადიდებული კვების არისა და ამ ვენახებისათვის დამახასიათებელი სიმეჩხრისა, მაინც საგრძნობლად დიდია და ზოგიერთ მეურნეობასა და ნაკვეთებზე ჰექტარზე 150 ცენტნერს და მეტს უდრის. რქაწითელის მოსავლიანობის დასახასიათებლად ქვემოთ მე-4 ცხრილში მოცემულია სამტრესტის საბჭოთა მეურნეობებში სამი წლის განმავლობაში მიღებული მოსავლის ცნობები.

@@ ხაზი 194: / ხაზი 194: @@
 რქაწითელი კახეთის მთავარი საწარმოო ვაზის ჯიშია. იგი გავრცელებულია საბჭოთა კავშირის მევენახეობის თითქმის ყველა რაიონში.
-რქაწითელის ასე ფართოდ გავრცელება მისი მაღალი სამეურნეო-ტექნოლოგიური თვისებებით აიხსნება, რომელთა შორის აღსანიშნავია: ჯიშის შედარებით უხვმოსავლიანობა, რასაც იგი ინარჩუნებს მისი გავრცელების თითქმის ყველა რაიონში; გარემო პირობებისადმი შეგუების კარგი უნარი, რამაც განაპირობა მისი ეგზომ ფართო გავრცელება; კარგი ყინვაგამძლეობა – ამ მხრივ რქაწითელი არ ჩამოუვარდება ყინვებისადმი მეტად გამძლე მევენახეობის ჩრდილო რაიონების ჯიშებს – რისლინგს, პინოს და სხვ.; მილდიუმის მიმართ შედარებით კარგი გამძლეობა; ფილოქსერისადმი საკმაოდ მაღალი გამძლეობა ევროპულ ჯიშებთან შედარებით; პროდუქციის მაღალი გამძლეობა და მისი გამოყენების მრავალფეროვნება – იგი იძლევა მაღალი ხარისხის ევროპული ტიპის მშრალ სუფრის ღვინოს (კახეთი, აზერბაიჯანი, უკრაინა, სომხეთი); იშვიათი ღირსების კახური ტიპის ღვინოს (კახეთი); მაღალი ღირსების სადესერტო ღვინოს (კახეთი, აზერბაიჯანი, უზბეკეთი, სტავროპოლის მხარე); კარგ მასალას საბჭოთა შამპანურისათვის (უკრაინა, ქართლი, ნაწილობრივ კახეთიც) და ადგილობრივ მოსახმარებელ სასუფრე ყურძენს.
+რქაწითელის ასე ფართოდ გავრცელება მისი მაღალი სამეურნეო-ტექნოლოგიური თვისებებით აიხსნება, რომელთა შორის აღსანიშნავია: ჯიშის შედარებით უხვმოსავლიანობა, რასაც იგი ინარჩუნებს მისი გავრცელების თითქმის ყველა რაიონში; გარემო პირობებისადმი შეგუების კარგი [[უნარი]], რამაც განაპირობა მისი ეგზომ ფართო გავრცელება; კარგი ყინვაგამძლეობა – ამ მხრივ რქაწითელი არ ჩამოუვარდება ყინვებისადმი მეტად გამძლე მევენახეობის ჩრდილო რაიონების ჯიშებს – რისლინგს, პინოს და სხვ.; მილდიუმის მიმართ შედარებით კარგი გამძლეობა; ფილოქსერისადმი საკმაოდ მაღალი გამძლეობა ევროპულ ჯიშებთან შედარებით; პროდუქციის მაღალი გამძლეობა და მისი გამოყენების მრავალფეროვნება – იგი იძლევა მაღალი ხარისხის ევროპული ტიპის მშრალ სუფრის ღვინოს (კახეთი, აზერბაიჯანი, უკრაინა, სომხეთი); იშვიათი ღირსების კახური ტიპის ღვინოს (კახეთი); მაღალი ღირსების სადესერტო ღვინოს (კახეთი, აზერბაიჯანი, უზბეკეთი, სტავროპოლის მხარე); კარგ მასალას საბჭოთა შამპანურისათვის (უკრაინა, ქართლი, ნაწილობრივ კახეთიც) და ადგილობრივ მოსახმარებელ სასუფრე ყურძენს.
 განსაკუთრებით მაღალხარისხოვან ევროპული ტიპის სუფრის მშრალ ღვინოს, რომელმაც ასახელა კახეთი, იგი იძლევა ახმეტის, იყალთოს, წინანდლის, ვაზისუბნის, ართანის, ნაფარეულის, ენისელის და მანავის მიკროუბნებში, ხოლო საუკეთესო კახური ტიპის ღვინოს თელავ-ახმეტის ზოლზე და კარდანახის მიკრორაიონში. ზოგიერთ წლებში ამ ადგილებიდან რქაწითელი იძლევა ევროპული ტიპის ღვინის იშვიათ ნიმუშებს, რომლებიც არ ჩამოუვარდება საერთოდ ცნობილ რაინისა და ბორდოს თეთრ ღვინოებს.