https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9D_%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98საზედაო ასოები - რედაქტირების ისტორია2026-04-29T06:36:04Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9D_%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=219195&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: საზედაო ასოები '''საზედაო ასოები''' – ინიც...2024-02-15T19:56:31Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Sazedao_asoebi.PNG" title="ფაილი:Sazedao asoebi.PNG">საზედაო ასოები</a> '''საზედაო ასოები''' – ინიც...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Sazedao asoebi.PNG|thumb|350პქ|საზედაო ასოები]]<br />
'''საზედაო ასოები''' – ინიციალები. [[ნუსხური|ნუსხურ]] [[დამწერლობა]]ში <br />
[[აბზაცი]]ს დასაწყისად გამოყენებული მთავრული (იგივე [[ასომთავრული]], მრგვლოვანი) [[ასო (ნიშანი)|ასო-ნიშნები]]. <br />
<br />
საზედაო ასოები შეიძლება იყოს მოხატული ან მოუხატავი, მხოლოდ გრაფიკული წესით შესრულებული. წიგნის ხელოვნების განვითარების ადრეულ ეტაპზე (V-VI სს-ით დათარიღებულ [[პალიმფსესტი|პალიმფსესტურ]] ხელნაწერებში, VII ს. ხანმეტ [[ლექციონარი|ლექციონარში]], სინაზე დაცულ ადრეული ხანის ძეგლებში…), როდესაც ხელნაწერი ჯერ კიდევ მოუხატავი იყო, ტექსტის მელნით თუ [[სინგური]]თ შესრულებული მთავრული საზედაო ასოები ამშვენებდნენ ტექსტის კომპოზიციურ განაწილებას ფურცელზე, გამოყოფდნენ შინაარსის მნიშვნელოვან ადგილებს აბზაცების სახით, ერთგვარ ორიენტირს ქმნიდნენ მკითხველისათვის. ქართული <br />
ხელნაწერი წიგნის შემკულობის განვითარებასთან ერთად (კერძოდ, X ს-იდან), საზედაო ასოებმა მორთულობის <br />
საერთო ანსამბლში (ორნამენტული შემკულობისა და მინიატურული მხატვრობის გვერდით) მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა. [[მიქაელ მოდრეკილი]]ს [[საგალობელი|საგალობელთა]] კრებულში (X ს.) მოხატული <br />
საზედაო ასოები შესრულების მანერით, ორნამენტული მოტივებით, კოლორიტული თავისებურებებით სამხრეთ <br />
საქართველოში არსებული მხატვრული სკოლის შემოქმედებით ტრადიციებზე მიგვანიშნებს. ხშირად გადამწერის მიერ შესრულებული ინიციალები ლამაზად გადაწერილ ტექსტთან ერთად ეპოქის სტილს განსაზღვრავს. ინიციალები, გრაფიკული წერის მანერის შესაბამისად, გეომეტრიული, მცენარეული დეტალებით, [[ეტრატი]]ს ფერის ჩათვლით, ღია ფერადოვანი შეხამებით გამოირჩევა. მოგვიანო, ბიზანტიური მიმართულების ხელნაწერებში, რომლებიც შესრულებულია მრავალშრიანი, [[ემალი]]ს მსგავსი საფერწერო ტექნიკით, საზედაო ასოების მხატვრობა გამდიდრებულია ფრინველთა და ცხოველთა გამოსახულებებით. <br />
<br />
გადამწერის მიერ ინიციალების მოხატვის შემთხვევებს ვხვდებით უმთავრესად ე. წ. „ხალხური“ (ბიზანტიური სკოლისგან განსხვავებული) მიმართულების ხელნაწერებში (მაგ, ურბნისის, იენაშის ოთხთავებში და სხვ, რაც კარგად ჩანს ტექსტთან ინიციალთა მჭიდრო კომპოზიციურ კავშირსა და ხელნაწერის მორთულობის შესრულების საერთო მხატვრულ სტილში. <br />
<br />
''ვ. მაჭავარიანი''<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br />
[[კატეგორია:ქართული ხელნაწერები]]</div>Tkenchoshvili