https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A1%E1%83%98 2026-04-25T21:04:07Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A1%E1%83%98&diff=229461&oldid=prev 2024-06-13T08:52:55Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;სეკანსი&#039;&#039;&#039; – <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%97%E1%83%AE%E1%83%94_(%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90)" title="კუთხე (გეომეტრია)">კუთხის</a> [[ტრიგონომეტრიული ფუნ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''სეკანსი''' – [[კუთხე (გეომეტრია)|კუთხის]] [[ტრიგონომეტრიული ფუნქციები|ტრიგონომეტრიული ფუნქცია]]; აღინიშნება secx [[სიმბოლო]]თ. მართკუთხა [[სამკუთხედი|სამკუთხედში]] [[მახვილი კუთხე|მახვილი კუთხის]] სეკანსი ეწოდება [[ჰიპოტენუზა|ჰიპოტენუზის]] [[შეფარდება (მათემატიკა)|შეფარდება]]ს ამ კუთხის მიმდებარე [[კათეტი|კათეტთან]] და განისაზღვრება [[ფორმულა|ფორმულით]]: secx=1/cosx .<br /> <br /> არაბმა მეცნიერმა აბულ ვაფმა (X ს.) აღმოაჩინა [[ტანგენსი]], [[კოტანგენსი]], სეკანსი და [[კოსეკანსი]]. მისი შედეგები [[ევროპა|ევროპისათვის]] უცნობი დარჩა და შემდგომში ხელმეორედ იქნა აღმოჩენილი, თუმცა შტურმის ცნობილ სახელმძღვანელოში, რომელიც 1689-1711 წლებში მრავალჯერ გამოიცა, სეკანსის ხაზი არ იყო მოყვანილი. სეკანსების ცხრილი შეადგინა გერმანელმა პროფესორმა რეტიკმა (1551). იგი სპეციალურად ჩავიდა კოპერნიკთან, რათა გასცნობოდა მის [[თეორია]]ს. სამწლიანი სწავლების შემდეგ რეტიკმა გადაწყვიტა გამოეცა კოპერნიკის შრომა „სფეროთა მიმოქცევის შესახებ“.<br /> <br /> სახელწოდება „სეკანსი“ დაკავშირებულია ტრიგონომეტრიული ფუნქციების [[გეომეტრია|გეომეტრიულ]] წარმოდგენასთან [[მონაკვეთი (გეომეტრია)|მონაკვეთის]] სახით: secans – „[[მკვეთი]]“, „მკვეთის მონაკვეთი“ წარმოშობილია სიტყვიდან seco – „ვჭრი“, „ვკვეთავ“. [[ტერმინი]] შემოღებულია 1583 წელს დანიელი მათემატიკოსის ფინკეს მიერ წიგნში „Geometria rotundi“, „ტანგენსის“ ტერმინთან ერთად. სეკანსის პირველი გრაფიკები (პირველ მეოთხედში), რომლებიც ააგეს ვალისა და ბაროუმ (1670) არასწორი აღმოჩნდა. სწორი გრაფიკი გამოქვეყნდა კოუტსის ნაშრომში „ზომათა ჰარმონია“ (1722).<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:ტრიგონომეტრია]]<br /> [[კატეგორია:მათემატიკა]]</div>

Echelidze