https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%94_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D 2026-04-28T06:10:59Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%94_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D&diff=229452&oldid=prev 2024-06-12T20:45:17Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:45, 12 ივნისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აბსოლუტური დრო]]იდან ნიუტონმა გამოჰყო ფარდობითი დრო. დროის გაზომვა ხდება [[საათი]]თ, ე.ი. მოძრაობით, რომელიც პერიოდულია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აბსოლუტური დრო]]იდან ნიუტონმა გამოჰყო ფარდობითი დრო. დროის გაზომვა ხდება [[საათი]]თ, ე.ი. მოძრაობით, რომელიც პერიოდულია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ყველაფერი, რასაც საბოლოოდ ჩვენ ვზომავთ სამეცნიერო ექსპერიმენტებში – ეს არის სივრცითი [[ინტერვალი (<del class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკური ტერმინი</del>)|<del class="diffchange diffchange-inline">ინტერვალის</del>]] [[სიგრძე (მათემატიკა)|სიგრძე]] და დროის ინტერვალის შუალედი. ყველა სხვა ფიზიკური სიდიდის მნიშვნელობას ჩვენ ვიღებთ მხოლოდ ამ უკანასკნელთა გაზომვის შედეგად.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ყველაფერი, რასაც საბოლოოდ ჩვენ ვზომავთ სამეცნიერო ექსპერიმენტებში – ეს არის სივრცითი [[ინტერვალი (<ins class="diffchange diffchange-inline">სეგმენტი</ins>)|<ins class="diffchange diffchange-inline">ინტერვალი</ins>]]<ins class="diffchange diffchange-inline">ს </ins>[[სიგრძე (მათემატიკა)|სიგრძე]] და დროის ინტერვალის შუალედი. ყველა სხვა ფიზიკური სიდიდის მნიშვნელობას ჩვენ ვიღებთ მხოლოდ ამ უკანასკნელთა გაზომვის შედეგად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%94_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D&diff=215042&oldid=prev 2023-11-27T13:29:28Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:29, 27 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''სივრცე და დრო''' – მატერიის არსებობის საყოველთაო [[ფორმა (მათემატიკა)|ფორმები]], რომლებიც არ არსებობენ მატერიის გარეშე და მისგან დამოუკიდებლად. [[სივრცე <del class="diffchange diffchange-inline">(მათემატიკა)</del>|სივრცული]] [[მახასიათებელი (მათემატიკა)|მახასიათებლებია]] [[სხეული (გეომეტრიული)|სხეულთა]] [[კოორდინატები]], მათ შორის [[მანძილი (გეომეტრია)|მანძილები]], [[კუთხე (გეომეტრია)|კუთხეები]] სხვადასხვა [[მიმართულება (მათემატიკური)|მიმართულებას]] შორის დროითი მახასიათებლებია მომენტები, რომლებშიც ხდება მოვლენები, და პროცესების ხანგრძლივობა. თანაფარდობებს სივრცულსა და დროითს შორის მეტრულს უწოდებენ. სივრცული და დროითი სიდიდეების გასაზომად სარგებლობენ [[ათვლის სისტემა|ათვლის სისტემით]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''სივრცე და დრო''' – მატერიის არსებობის საყოველთაო [[ფორმა (მათემატიკა)|ფორმები]], რომლებიც არ არსებობენ მატერიის გარეშე და მისგან დამოუკიდებლად. [[სივრცე|სივრცული]] [[მახასიათებელი (მათემატიკა)|მახასიათებლებია]] [[სხეული (გეომეტრიული)|სხეულთა]] [[კოორდინატები]], მათ შორის [[მანძილი (გეომეტრია)|მანძილები]], [[კუთხე (გეომეტრია)|კუთხეები]] სხვადასხვა [[მიმართულება (მათემატიკური)|მიმართულებას]] შორის დროითი მახასიათებლებია მომენტები, რომლებშიც ხდება მოვლენები, და პროცესების ხანგრძლივობა. თანაფარდობებს სივრცულსა და დროითს შორის მეტრულს უწოდებენ. სივრცული და დროითი სიდიდეების გასაზომად სარგებლობენ [[ათვლის სისტემა|ათვლის სისტემით]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სივრცე – დროის [[მეტრიკა|მეტრიკა]] [[განსაზღვრება (მათემატიკა)|განსაზღვრავს]] იმ ოთხგანზომილებიანი სივრცე – დროის [[გეომეტრია|გეომეტრიულ]] თვისებებს [[ფარდობითობის თეორია]]ში, რომელიც აერთიანებს ფიზიკურ სამგანზომილებიან სივრცესა და [[დრო]]ს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სივრცე – დროის [[მეტრიკა|მეტრიკა]] [[განსაზღვრება (მათემატიკა)|განსაზღვრავს]] იმ ოთხგანზომილებიანი სივრცე – დროის [[გეომეტრია|გეომეტრიულ]] თვისებებს [[ფარდობითობის თეორია]]ში, რომელიც აერთიანებს ფიზიკურ სამგანზომილებიან სივრცესა და [[დრო]]ს.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%94_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D&diff=207871&oldid=prev 2023-10-12T11:40:21Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;სივრცე და დრო&#039;&#039;&#039; – მატერიის არსებობის საყოველთაო [[ფორმა (მათ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''სივრცე და დრო''' – მატერიის არსებობის საყოველთაო [[ფორმა (მათემატიკა)|ფორმები]], რომლებიც არ არსებობენ მატერიის გარეშე და მისგან დამოუკიდებლად. [[სივრცე (მათემატიკა)|სივრცული]] [[მახასიათებელი (მათემატიკა)|მახასიათებლებია]] [[სხეული (გეომეტრიული)|სხეულთა]] [[კოორდინატები]], მათ შორის [[მანძილი (გეომეტრია)|მანძილები]], [[კუთხე (გეომეტრია)|კუთხეები]] სხვადასხვა [[მიმართულება (მათემატიკური)|მიმართულებას]] შორის დროითი მახასიათებლებია მომენტები, რომლებშიც ხდება მოვლენები, და პროცესების ხანგრძლივობა. თანაფარდობებს სივრცულსა და დროითს შორის მეტრულს უწოდებენ. სივრცული და დროითი სიდიდეების გასაზომად სარგებლობენ [[ათვლის სისტემა|ათვლის სისტემით]].<br /> <br /> სივრცე – დროის [[მეტრიკა|მეტრიკა]] [[განსაზღვრება (მათემატიკა)|განსაზღვრავს]] იმ ოთხგანზომილებიანი სივრცე – დროის [[გეომეტრია|გეომეტრიულ]] თვისებებს [[ფარდობითობის თეორია]]ში, რომელიც აერთიანებს ფიზიკურ სამგანზომილებიან სივრცესა და [[დრო]]ს.<br /> <br /> სივრცე და დრო [[კლასიკური მექანიკა|კლასიკურ მექანიკა]]ში პირველადი ცნებებია, დამოუკიდებელი კატეგორიები. ამიტომ მიღებულია, რომ დრო ერთნაირად მიმდინარეობს სივრცის ნებისმიერ ადგილას და ნებისმიერ სხეულზე. [[ნიუტონი ისააკ|ნიუტონის]] მიხედვით სივრცე და დრო განსაკუთრებული საწყისებია, რომლებიც ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად არსებობენ. ეს დამოუკიდებლობა იმაში გამოიხატება, რომ სივრცის მოცემულ ორ [[წერტილი (გეომეტრია)|წერტილს]] შორის მანძილი და ორ მოვლენას შორის [[დროის შუალედი]] ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელია ნებისმიერი ათვლის [[სისტემა (მათემატიკური)|სისტემა]]ში, ხოლო ამ [[სიდიდე (მათემატიკა)|სიდიდეების]] შეფარდება (სხეულთა [[სიჩქარე]]) შეიძლება ნებისმიერი იყოს.<br /> <br /> ნიუტონის [[მექანიკა]]ში როგორც სივრცე, ისე დრო [[აბსოლუტური|აბსოლუტურია]]; სივრცესა და დროს არავითარი სტრუქტურა არა აქვს; სივრცე და დრო სრულიად მოწყვეტილია მატერიისაგან და ისინი არსებობენ მატერიის გარეშეც. ამგვარად, სივრცის განთავისუფლება მატერიისაგან გვაძლევს ცარიელ სივრცეს – „ცარიელ სათავსს“ და უსასრულოდ მიმდინარე დროს. სივრცე თავისთავად (აბსოლუტური სივრცე) არის „ცარიელი სათავსი სხეულებისა“, აბსოლუტურად უძრავი, უწყვეტი, ერთგვაროვანი და [[იზოტროპია|იზოტროპული]]; [[უსასრულობა (მათემატიკა)|უსასრულოა]] და გააჩნია 3 [[განზომილება (მათემატიკაში)|განზომილება]]. აბსოლუტური სივრციდან ნიუტონი გამოყოფდა სხეულთა განფენილობას – მათ თვისებას, რომლის თანახმადაც ისინი გარკვეულ ადგილს იკავებენ აბსოლუტურ სივრცეში.<br /> <br /> სხეულთა მდებარეობა და მათ შორის მანძილი შეიძლება განისაზღვროს მხოლოდ სხვა სხეულებთან შედარებისას, ე.ი. მეცნიერებას და პრაქტიკას საქმე აქვს მხოლოდ ფარდობით სივრცესთან.<br /> <br /> ნიუტონის მიხედვით დრო თავისთავად არის აბსოლუტური და არაფერზე დამოკიდებული, როგორც ისეთი სუფთა ხანგრძლივობა, რომელიც თანაბრად მიმდინარეობს წარსულიდან მომავლისაკენ. იგი არის ცარიელი სათავსი მოვლენებისა, რომლებსაც შეუძლიათ იგი შეავსონ და შეიძლება არც შეავსონ. მოვლენის მსვლელობა არ მოქმედებს დროის მიმდინარეობაზე.<br /> <br /> დრო – [[უნივერსალური]]ა, ერთგვაროვანი, უწყვეტი, უსასრულო, ერთგანზომილებიანი.<br /> <br /> [[აბსოლუტური დრო]]იდან ნიუტონმა გამოჰყო ფარდობითი დრო. დროის გაზომვა ხდება [[საათი]]თ, ე.ი. მოძრაობით, რომელიც პერიოდულია.<br /> <br /> ყველაფერი, რასაც საბოლოოდ ჩვენ ვზომავთ სამეცნიერო ექსპერიმენტებში – ეს არის სივრცითი [[ინტერვალი (მათემატიკური ტერმინი)|ინტერვალის]] [[სიგრძე (მათემატიკა)|სიგრძე]] და დროის ინტერვალის შუალედი. ყველა სხვა ფიზიკური სიდიდის მნიშვნელობას ჩვენ ვიღებთ მხოლოდ ამ უკანასკნელთა გაზომვის შედეგად.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:მათემატიკა]]</div>

Echelidze