https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%9A 2026-05-09T05:29:09Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%9A&diff=219672&oldid=prev 2024-02-21T17:57:42Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%9A_%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%98" class="mw-redirect" title="იუჰან-გაბრიელ სპარვენფელდი">იუჰან-გაბრიელ სპარვენფელდი“</a> გადაიტანა გვერდზე „[[სპარვენფელდი ...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">17:57, 21 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%9A&diff=219670&oldid=prev 2024-02-21T17:57:33Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%9A" title="სპარვენფელდი იუჰან-გაბრიელ">სპარვენფელდი იუჰან-გაბრიელ“</a> გადაიტანა გვერდზე „[[იუჰან-გაბრიელ ...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">17:57, 21 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%9A&diff=219669&oldid=prev 2024-02-21T17:57:13Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;იუჰან-გაბრიელ სპარვენფელდი&#039;&#039;&#039; – (1655– 1727), შევედი ენათმეცნიერი-...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''იუჰან-გაბრიელ სპარვენფელდი''' – (1655– 1727), შევედი ენათმეცნიერი-სლავისტი, აღმოსავლეთმცოდნე და საზოგადო მოღვაწე, მონაწილე იყო შვედეთის ელჩობისა [[რუსეთი|რუსეთში]] (1684). <br /> <br /> კარლოს XI დააკმაყოფილა სპარვენფელდის თხოვნა და იგი დატოვა მოსკოვში სლავური ენების, განსაკუთრებით [[რუსული ენა|რუსული]]ს, შესასწავლად. ამისთვის მას საგანგებო სტიპენდია დაენიშნა. სპარვენფელდის მოსკოვში ყოფნა დაემთხვა 1685 -ის მიწურულს [[არჩილ II]]-ის იქ ჩასვლას.<br /> <br /> ====სპარვენფელდი და ქართული შრიფტი ==== <br /> არჩილ II-ის ამალაში მყოფმა ფრანგმა [[ოფიცერი|ოფიცერმა]] და აღმოსავლეთმცოდნემ ბალთაზარ დელოსიერმა მოსკოვის ე. წ. „ნემეცკაია სლობოდაში“ მცხოვრებ უცხოელებთან იმთავითვე კეთილგანწყობილი ურთიერთობა დაამყარა. განსაკუთრებით მჭიდრო იყო კონტაქტები სპარვენფელდთან და ჰოლანდიის რეზიდენტ ი. ვ. კელერთან, რომლებმაც სწავლულ ქართველ მეფეს ქმედითი დახმარება აღმოუჩინეს ქართული შრიფტის შექმნაში (მოსკოვის სტამბის ხელოსნებმა ვერ შეძლეს მაშინ მათთვის უჩვეულო ქართული [[გრაფემა|გრაფემების]] [[ლითონი|ლითონში]] ჩამოსხმა). სპარვენფელდმა და კელერმა ამსტერდამის ბურგომისტრს ნ. ვიტსენს მიმართეს თხოვნით, რომელმაც სათანადო სპეციალისტების რჩევით არჩილ მეფის რთული შეკვეთის შესრულება ამსტერდამელ ასოთმომქანდაკებელს, წარმოშობით უნგრელ მ. კიშს დაავალა. შუამავლის როლი შემკვეთსა და ამსტერდამელ ხელოსანს შორის იკისრა სპარვენფელდმა, რომელიც მოსკოვიდან სამშობლოში გამგზავრებამდე (1687) ძალიან დაუახლოვდა არჩილსა და მის ოჯახს. სპარვენფელდის რუსეთში მოგზაურობის დღიურიდან, ასევე სხვა ფაქტობრივი მონაცემებიდან, ირკეეეა, რომ მას აღმოსავლეთმცოდნეობისადმი ინტერესი სწორედ ქართველმა მეფემ გაუღვივა. ჩვენამდე მოაღწია მ. კიშის ორმა წერილმა სპარვენფელდისადმი, რომელთა შინაარსი ნათელს ფენს იმ სიძნელეებს, რაც ამსტერდამში ქართული შრიფტის შექმნას თან სდევდა. შესრულებული ქართული შრიფტის პუანსონ-მატრიცები 1689 ჩაიბარა სპარვენფელდმა. სტოკჰოლმიდან მოსკოვს მათ გადაგზავნას ჯერ 1688-99 არჩილის საქართველოში ყოფნამ შეუშალა ხელი, ხოლო შემდეგ – [[ჩრდილოეთის ომი]]ს დაწყებამ.<br /> <br /> ამ ომში მონაწილეობდა [[ბატონიშვილი ალექსანდრე (არჩილ მეორის ძე)|ბატონიშვილი ალექსანდრე]] არჩილის <br /> ძე, რომელიც [[გენერალი|გენერალ]]-ფელდცოიხმაისტერის რანგით რუსეთის [[არტილერია]]ს მეთაურობდა. ნარვასთან წარუმატებელი ბრძოლის შემდეგ (1700) მან 10 წელი შვედების ტყვეობაში გაატარა. ამ ხნის <br /> განმავლობაში ქართველი ბატონიშვილს განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა სპარვენფელდი, რომელსაც მაშინ კარლოს XII-ის კარის ცერემონმაისტერი იყო. სტოკჰოლმში ცხოვრების პირველ წლებში სპარვენფელდის დახმარებით ალექსანდრეს შედარებით პრივილეგიური პირობები ჰქონდა შექმნილი, რამაც შესაძლებლობა მისცა, ტყვეობაში შემოქმედებითი საქმიანობა გაეგრძელებინა. 1703 სპარვენფელდის უშუალო მონაწილეობით ალექსანდრემ შეძლო ქართული შრიფტის პუანსონ-მატრიცების საფუძველზე ჰენრიკ კეისერ III-ის სტამბაში არა მხოლოდ მრგლოვანი და [[ნუსხური]] [[ანბანი|ანბანები]] ჩამოესხა, არამედ რამდენიმე ქართული სასულიერო ტექსტის ნიმუშიც დაებეჭდა („მამაო ჩვენო“, „სიტყვა დღესა ტაძრად მიყვანებისასა“). ალექსანდრემ მაშინვე იშუამდგომლა შვედეთის სენატის წინაშე, რათა მისთვის უფლება მიეცათ, ჩამოსხმული ქართული შრიფტი სტოკჰოლმიდან მოსკოვს გაეგზავნა არჩილისათვის, რომელსაც უკვე მზად ჰქონდა გამოსაცემად [[ბიბლიის ქართული თარგმანები|ბიბლიის ქართული თარგმანი]]ს ცალკეული ტექსტები. სპარვენფელდის დახმარებით ქართველი უფლისწულის შუამდგომლობა დააკმაყოფილეს, ქართულმა შრიფტმა მოსკოვს ჩააღწია. იქ არჩილ მეფის უშუალო ხელმძღვანელობით დაისტამბა რუსეთში პირველი ქართული ნაბეჭდი წიგნი „დავითნი“ (1705). შვედეთის არქივებში დაცული ფაქტობრივი მასალის საფუძველზე დასაშვებია ვივარაუდოთ სპარვენფელდისა და ალექსანდრე ბატონიშვილის შემოქმედებითი თანამშრომლობა შვედურ-ქართული [[ლექსიკონი]]ს შესადგენად, რაც, სამწუხაროდ, განუხორციელებელი დარჩა. <br /> <br /> ''ჯ. ვათეიშვილი''<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> * [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:შევედი ენათმეცნიერები]]</div>

Tkenchoshvili