https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A1%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98_%28%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90%29 2026-05-02T17:36:58Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=246409&oldid=prev 2025-05-07T19:48:09Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:48, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A1%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98_(%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=219761&oldid=prev 2024-02-22T19:47:06Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;სქესი&#039;&#039;&#039; – <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90" title="გრამატიკა">გრამატიკული</a> კატეგორია, რომლის მიხედვ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''სქესი''' – [[გრამატიკა|გრამატიკული]] კატეგორია, რომლის მიხედვით ხდება [[სიტყვა]]თა პირობითი კლასიფიკაცია ფორმის (გრამატიკული საშუალებების) ან [[სინტაქსი|სინტაქსური]] შეხამების საფუძველზე. გარდა გრამატიკული სქესისა, [[ენა (მეტყველება)|ენებში]] არსებობს აგრეთვე სემანტიკური (ლექსიკური) სქესი, რომელიც გამოხატავს სულიერთა კლასში დაპირისპირებას რეალური სქესის (მამრობითი და მდედრობითი) მიხედვით (დედა / მამა, და / ძმა, ქალი / ვაჟი, ფური / ხარი, ძუ / ხვადი..). <br /> <br /> გრამატიკული სქესი ენებში სხვადასხვაგვარად არის გამოხატული. ზოგ ენაში გვაქვს ორწევრიანი (მამრ., <br /> მდედრ. დაპირისპირება (მაგ., ფრანგულში, არაბულში…); ზოგ ენას ახასიათებს სამწევრიანი (მამრ. / <br /> მდედრ. / საშუალო) ოპოზიციური მოდელი (მაგ., ბერძნულში, გერმანულში, რუსულში…); ზოგ ენაში სქესის ოპოზიცია სახელებში მოშლილია და შენარჩუნებულია მხოლოდ ნაცვალსახელთა სისტემაში (მაგ., ინგლისურში…). არსებობს ენები, რომელთაც გრამატიკული სქესი საერთოდ არ გააჩნიათ. ასეთია, მაგ., ქართული. <br /> <br /> <br /> თარგმანის ბერძნულ დედანთან ფორმალური ეკვივალენტურობის მისაღწევად ელინოფილურმა მიმართულებამ (იხ. [[ელინოფილიზმი]]) ქართულში სცადა გრამატიკული სქესის შემოღება. ხელნაწერ სქოლიო-კომენტარებში ზოგჯერ აღნიშნულია, რომ ქართულს, ბერძნულისაგან განსხვავებით, არ შეუძლია სახელთა დაჯგუფება სამ კლასად: დედალ, მამალ და არარომელად, ქართულის ამ „ნაკლის“ გამომასწორებლად ცნობილმა [[მწიგნობარი|მწიგნობრებმა]] გამოიყენეს მდედრობითი სქესის გამოსარჩევი -ა და -იდ დაბოლოება: მეფეა, ყრმაა, ებრაელა, უფალა, წინაწარმატყუელა, იგა/ იგია, ჭაბუკიდი, თითოეულიდი, ყმიდი. ასეთი ფორმები, მაგ. გვხვდება [[გელათის ბიბლია|გელათის ბიბლიის]] ხელნაწერში. ხელოვნური „მდედრი“ ფორმები შესულია საბას „[[ლექსიკონი ქართული - სიტყვის კონა|ქართულ ლექსიკონშიც]]“. [[ანტონ I]]-ის ქართულ გრამატიკაში გამოყოფილია სქესის ოთხი ფორმა: მდედრობითი, მამრობითი, უშუალობით (საშუალი) და ზოგებით (ნეიტრალური, ვთქვათ, შვილი, ლეკვი, ჩიტი). <br /> <br /> XVII-XIX სს-შიც იყო ცდა რუსულის გავლენით შემოეღოთ ცდა ინა დაბოლოებიანი „მდედრი“ ფორმები (მაგ., ქართეველა, ხელმწიფა, ბრძენა, მთავრინა, თავადინა და სხვ.). XX ს-ის 20-იანი წლებიდან კი ასეთი ხელოვნური ფორმები საერთოდ აღიკვეთა.<br /> <br /> ''კ. დანელია''<br /> <br /> <br /> <br /> == ლიტერატურა ==<br /> * დანელია კ., გრამატიკული სქესის გამოხატვის ცდა ქართულში. – „მაცნე“ (ენისა და ლიტ. სერია), 1986.<br /> <br /> == წყარო ==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:გრამატიკა]]</div>

Tkenchoshvili