https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98 2026-05-01T05:16:13Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%98&diff=192716&oldid=prev 2023-05-05T12:24:46Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ტემპერამენტი&#039;&#039;&#039; – (ლათ. temperamentum – ნაწილთა სათანადო შეფარდება), ი...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ტემპერამენტი''' – (ლათ. temperamentum – ნაწილთა სათანადო შეფარდება), ინდივიდის დახასიათება მისი ფსიქიკური მოქმედების მიხედვით, მისი ტემპი, რიტმი, ცალკეული ფსიქიკური პროცესების ინტენსივობა, საერთო სულიერი მდგომარეობა. ტემპერამენტის სტრუქტურაში შესაძლებელია გამოვყოთ სამი მთავარი კომპონენტი: ინდივიდის საერთო აქტივობა, მისი მოძრაობითი გამოვლინებანი და მისი ემოციონალობა.<br /> <br /> ტემპერამენტის გარეგნულ ქცევაში გამოვლენის თაობაზე ისტორიაში არსებობს შეხედულებათა სამი ძირითადი სისტემა. მათ შორის უძველესია ჰუმორალური (ლათ. humor – თხევადი) თეორია, რომლის მიხედვით ტემპერამენტი დამოკიდებულია ორგანიზმში არსებულ თხევად მასაზე. ასე, მაგ., [[ჰიპოკრატე]]ს მიაჩნდა, რომ ტემპერამენტი გამომდინარეობს ადამიანის ორგანიზმში ცირკულირებადი ოთხი თხევადი ნივთიერების თანაფარდობიდან. ესენია: სისხლი, ნაღველი, შავი ნაღველი, ლორწო. სწორედ ამაზე დაყრდნობით მოხდა ტემპერამენტების კლასიფიკაცია: სანგვინიკი, ქოლერიკი, მელანქოლიკი, ფლეგმატიკი.<br /> <br /> ახალ დროში ამ ტიპების ფსიქოლოგიური დახასიათება და სისტემატიზაცია განახორციელა [[კანტი იმანუელ|ი. კანტმა]] („ანტროპოლოგია“), რომლის მიხედვით, სანგვინიკი გამოირჩევა ემოციათა ხშირი მონაცვლეობით, თუმც ნაკლები სიღრმით და ძალით, ქოლერიკი – ქცევის სიფიცხით, აჩქარებულობით, თავაწყვეტილობით; მელანქოლიკური – განცათა სიღრმით და ხანგრძლივობით; ფლეგმატური – სიზანტით, სიმშვიდით, გრძნობათა გარეგნული გამოხატვის სისუსტით. ამასთანავე, კანტმა დაუშვა ტემპერამენტების შერევის შესაძლებლობაც.<br /> <br /> არსებობს, აგრეთვე, ე.წ. მორფოლოგიური თეორია, რომელიც ეკუთვნის ფსიქოპათოლოგ ე. კრეჩმერს. იგი ტემპერამენტებს განსაზღვრავს სხეულის აგებულების კონსტიტუციური ტიპების მიხედვით.<br /> <br /> ამერიკელი ფსიქოლოგი უ. შელდონი გამოყოფს სომატური (სხეულებრივი) კონსტიტუციის სამ ძირითად ტიპს: ენდომორფული (ბერძნ endon – შიდა), მეზომორფული (ბერძნ. mezos – შუალედური), ექტომორფული (ბერძნ. ektos – გარეგანი).<br /> <br /> ფსიქოანალიტიკური სკოლის წარმომადგენელი [[იუნგი კარლ გუსტავ|კ. იუნგი]] ტემპერამენტებს ჰყოფდა ორ ძირითად სახეობად: ინტროვერტი (ლათ. intro შიგნით), ექსტრავერტი (ლათ. exterior – გარეგანი).<br /> <br /> [[პერსონაჟი]]ს ტემპერამენტის მიგნებას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს [[გარდასახვა|გარდასახვის]] პროცესში [[კომედია]]ში ტემპერამენტთა მრავალფეროვნება იძლევა მძლავრ კომიკურ ეფექტს.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:ფსიქოლოგიური ტერმინები]]</div>

Tkenchoshvili