https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%90ტენზორული აღრიცხვა - რედაქტირების ისტორია2026-05-05T23:59:41Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%90&diff=240672&oldid=prevEchelidze 10:13, 23 დეკემბერი 2024-ზე2024-12-23T10:13:30Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:13, 23 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტენზორული აღრიცხვა'''  – სკალარულ და ვექტორულ სიდიდეებთან ერთად ფიზიკასა და გეომეტრიაში გვხვდება განსაკუთრებული სახის რთული ალგებრული სიდიდეები – ტენზორები, რომლებიც თითოეულ საკოორდინატო სისტემაში აღიწერებიან რამდენიმე რიცხვით (ტენზორის <del class="diffchange diffchange-inline">კომპოენტებით</del>), ამასთან ერთი საკოორდინატო სისტემიდან მეორეზე გადასვლის კანონი უფრო რთულია ვიდრე ვექტორებისათვის. ტენზორული აღრიცხვა არის მათემატიკის დარგი, რომელიც შეისწავლის ტენზორებს და ტენზორულ ველებს, მათ თვისებებს და მათზე მოქმედების წესებს. ტენზორული აღრიცხვა ვექტორული აღრიცხვისა და მატრიცების თეორიის განვითარება და განზოგადებაა. ტენზორული აღრიცხვა იყოფა [[ალგებრა ტენზორული|ტენზორულ ალგებრად]] (რომელიც შეისწავლის [[ალგებრა|ალგებრულ]] ოპერაციებს ტენზორებზე) და ტენზორულ ანალიზად (რომელიც შეისწავლის დიფერენციალურ ოპერატორებს ტენზორული ველის ალგებრაზე).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტენზორული აღრიცხვა'''  – სკალარულ და ვექტორულ სიდიდეებთან ერთად ფიზიკასა და გეომეტრიაში გვხვდება განსაკუთრებული სახის რთული ალგებრული სიდიდეები – ტენზორები, რომლებიც თითოეულ საკოორდინატო სისტემაში აღიწერებიან რამდენიმე რიცხვით (ტენზორის <ins class="diffchange diffchange-inline">კომპონენტებით</ins>), ამასთან ერთი საკოორდინატო სისტემიდან მეორეზე გადასვლის კანონი უფრო რთულია ვიდრე ვექტორებისათვის. ტენზორული აღრიცხვა არის მათემატიკის დარგი, რომელიც შეისწავლის ტენზორებს და ტენზორულ ველებს, მათ თვისებებს და მათზე მოქმედების წესებს. ტენზორული აღრიცხვა ვექტორული აღრიცხვისა და მატრიცების თეორიის განვითარება და განზოგადებაა. ტენზორული აღრიცხვა იყოფა [[ალგებრა ტენზორული|ტენზორულ ალგებრად]] (რომელიც შეისწავლის [[ალგებრა|ალგებრულ]] ოპერაციებს ტენზორებზე) და ტენზორულ ანალიზად (რომელიც შეისწავლის დიფერენციალურ ოპერატორებს ტენზორული ველის ალგებრაზე).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტენზორული აღრიცხვა წარმოადგენს დიფერენციალური გეომეტრიის აპარატის მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილს. ტენზორული აღრიცხვის პირველსაწყისი იდეა გამოჩნდა XIX ს-ში, ''კ. გაუსის'' და ''ბ. რიმანის'' მიერ დიფერენციალური გეომეტრიის ამოცანების კვლევისას. ტენზორული აღრიცხვა, როგორც მეცნიერება, სისტემატიზებული სახით პირველად განავითარეს იტალიელმა მათემატიკოსებმა ''გ. რიჩი კურბასტრომ'' და ''ლევი-ჩივიტამ''. მას ხშირად „რიჩის აღრიცხვას“ უწოდებენ.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტენზორული აღრიცხვა წარმოადგენს დიფერენციალური გეომეტრიის აპარატის მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილს. ტენზორული აღრიცხვის პირველსაწყისი იდეა გამოჩნდა XIX ს-ში, ''კ. გაუსის'' და ''ბ. რიმანის'' მიერ დიფერენციალური გეომეტრიის ამოცანების კვლევისას. ტენზორული აღრიცხვა, როგორც მეცნიერება, სისტემატიზებული სახით პირველად განავითარეს იტალიელმა მათემატიკოსებმა ''გ. რიჩი კურბასტრომ'' და ''ლევი-ჩივიტამ''. მას ხშირად „რიჩის აღრიცხვას“ უწოდებენ.</div></td></tr>
</table>Echelidzehttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%96%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%90&diff=190454&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''ტენზორული აღრიცხვა''' – სკალარულ და ვექტორულ სიდიდეებთან ე...2023-04-01T16:50:11Z<p>ახალი გვერდი: '''ტენზორული აღრიცხვა''' – სკალარულ და ვექტორულ სიდიდეებთან ე...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ტენზორული აღრიცხვა''' – სკალარულ და ვექტორულ სიდიდეებთან ერთად ფიზიკასა და გეომეტრიაში გვხვდება განსაკუთრებული სახის რთული ალგებრული სიდიდეები – ტენზორები, რომლებიც თითოეულ საკოორდინატო სისტემაში აღიწერებიან რამდენიმე რიცხვით (ტენზორის კომპოენტებით), ამასთან ერთი საკოორდინატო სისტემიდან მეორეზე გადასვლის კანონი უფრო რთულია ვიდრე ვექტორებისათვის. ტენზორული აღრიცხვა არის მათემატიკის დარგი, რომელიც შეისწავლის ტენზორებს და ტენზორულ ველებს, მათ თვისებებს და მათზე მოქმედების წესებს. ტენზორული აღრიცხვა ვექტორული აღრიცხვისა და მატრიცების თეორიის განვითარება და განზოგადებაა. ტენზორული აღრიცხვა იყოფა [[ალგებრა ტენზორული|ტენზორულ ალგებრად]] (რომელიც შეისწავლის [[ალგებრა|ალგებრულ]] ოპერაციებს ტენზორებზე) და ტენზორულ ანალიზად (რომელიც შეისწავლის დიფერენციალურ ოპერატორებს ტენზორული ველის ალგებრაზე).<br />
<br />
ტენზორული აღრიცხვა წარმოადგენს დიფერენციალური გეომეტრიის აპარატის მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილს. ტენზორული აღრიცხვის პირველსაწყისი იდეა გამოჩნდა XIX ს-ში, ''კ. გაუსის'' და ''ბ. რიმანის'' მიერ დიფერენციალური გეომეტრიის ამოცანების კვლევისას. ტენზორული აღრიცხვა, როგორც მეცნიერება, სისტემატიზებული სახით პირველად განავითარეს იტალიელმა მათემატიკოსებმა ''გ. რიჩი კურბასტრომ'' და ''ლევი-ჩივიტამ''. მას ხშირად „რიჩის აღრიცხვას“ უწოდებენ.<br />
<br />
XX ს-ის დასაწყისიდან ტენზორული აღრიცხვის აპარატი სისტემატურად გამოიყენება რელატივისტურ ფიზიკაში. ეს აპარატი ფართოდ და ინტენსიურად ვითარდება ფარდობითობის თეორიის, უწყვეტი ტანის მექანიკის, დისლოკაციის თეორიის და სხვა საკითხების შესწავლისას.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br />
<br />
[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div>Echelidze