https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%94 2026-04-26T01:13:33Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%94&diff=219899&oldid=prev 2024-02-23T13:09:57Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ტირე (–)&#039;&#039;&#039; – (&lt; ფრანგ. tiret &lt; tirer „გაწევა“), სასვენი ნიშანი. ჰორიზონტ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ტირე (–)''' – (&lt; ფრანგ. tiret &lt; tirer „გაწევა“), სასვენი ნიშანი. ჰორიზონტალური სწორი ხაზი, რომელიც დეფისს წააგავს, ოღონდ სიგრძით მას ორჯერ აღემატება. ტირეს ძირითადი ფუნქციებია:<br /> <br /> 1. გააფორმოს დიალოგური მეტყველება, კერძოდ, გამოყოს მოსაუბრეთა ნათქვამი ერთმანეთისა თუ ავტორისეული სიტყვებისაგან. მაგ.<br /> <br /> „– ტარხუნა ხომ არის? – გახლავს.&lt;br /&gt;<br /> – კიტრი? – კიტრიც გახლავს“ (''[[ჭავჭავაძე ილია|ი. ჭავჭავაძე]]'').<br /> <br /> „– არა, – წარმოთქვა მან, – წავიდე, გავშორდე აქაურობას. მე ვუთხარი: – რატომ თავიდამ არ მაწყებინებ?“ ([[ვაჟა-ფშაველა]]).<br /> <br /> 2. ამ ფუნქციით XIX ს-ის მწერლობაში ტირეს არცთუ იშვიათად ენაცვლება ბრჭყალები. მაგ., „რაში უნდა მოიხმარონ ან კი საჩუქრები?“ წარმოთქვა მამა იროდიონმა“ (ვაჟა-ფშაველა).<br /> <br /> 3. ტირე იხმარება შერწყმულ წინადადებაში ამა თუ იმ გამოტოვებული წევრის საკომპენსაციოდ. მაგ., „ცალ ხელში წიგნი მიჭირავს, მეორეში – ყვავილები“ (გამოტოვებულია თანდებულიანი სახელი „ხელში“ და „ზმნა „მიჭირავს“!); „ხან მიწისა ვარ, ხან – ცისა“ ([[წერეთელი აკაკი|ა. წერეთელი]]) – გამოტოვებულია „ვარ“ ზმნა).<br /> <br /> 4. ზოგჯერ ტირეს საშუალებით გამოიყოფა ჩართული სიტყვები, [[დანართი (გრამატიკა)|დანართი]] და [[განკერძოება|განკერძოებული]] სიტყვები და გამოთქმები. მაგ., „ – ამაღამ, – დიდი საქმეა, – თუ გაატანა“<br /> (ი. ჭავჭავაძე).<br /> <br /> 5. ტირე ხშირად იხმარება რისამე ჩამოთვლისას – განმაზოგადებელი სიტყვისა და მასში შემავალი ჩამოსათვლელი საგნებისა თუ მოვლენების აღმნიშვნელ სიტყვებს შორის. მაგ., „ერთს ადგილში ხუთი ირემი მოეკლა – სამი ხარი, ორი კურო, ერთიღა გაჰქცეოდა“ (ვაჟა-ფშაველა). ტირე იხმარება აგრეთვე განმაზოგადებელი და ჩამოსათვლელი საგნების აღმნიშვნელი სიტყვების უკუმიმდევრობის დროსაც. მაგ. „…პატივცემული ღიპი, კოტიტა… ხელები, დამორილი მსხვილი ფეხები – ესე ყოველი ერთად და თითოეული ცალკე გახლდათ თავად ლუარსაბის<br /> „ციო მონაბერის სულის“ ღირსეული სამკაული“ (ი. ჭავჭავაძე).<br /> <br /> ''შ. აფრიდონიძე''<br /> <br /> <br /> == წყარო ==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:პუნქტუაცია]]<br /> [[კატეგორია:სასვენი ნიშნები]]</div>

Tkenchoshvili