https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98_%28%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90%29ტონი (ლინგვისტიკა) - რედაქტირების ისტორია2026-05-03T15:43:22Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98_(%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=219922&oldid=prevTkenchoshvili 20:33, 23 თებერვალი 2024-ზე2024-02-23T20:33:16Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:33, 23 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ი. თევდორაძე''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ი. თევდორაძე''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98_(%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90)&diff=219921&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ტონი''' – (< ბერძნ. tonos – დაჭიმული თოკი, დაჭიმვა, დაძაბვა), [[ბგერა|...2024-02-23T20:32:59Z<p>ახალი გვერდი: '''ტონი''' – (< ბერძნ. tonos – დაჭიმული თოკი, დაჭიმვა, დაძაბვა), [[ბგერა|...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ტონი''' – (< ბერძნ. tonos – დაჭიმული თოკი, დაჭიმვა, დაძაბვა), [[ბგერა|ბგერის]] ფიზიკური თვისება, რომელიც განისაზღვრება სახმო სიმების რიტმული რხევით. ტონს შევიგრძნობთ მაშინ, როდესაც მბგერი სხეული ირხევა პერიოდულად და სათანადო სიჩქარით (16000 – 20000 რხევა წამში). ტონი წარმოიქმნება ამოსუნთქული ჰაერნაკადის გავლით სახმო სიმებში, [[ხახა]]ში, პირისა და [[ცხვირის ღრუ|ცხვირის ღრუებში]]. დაჭიმული სახმო სიმების რხევა წარმოქმნის რთულ ტონს (ძირითადსა და ობერტონებს). რაც მეტია რხევის სიხშირე, მით მაღალია ტონი და პირუკუ. ხახა, პირისა და ცხვირის ღრუ ქმნიან რეზონატორებს, რომლებიც აძლიერებენ ამა თუ იმ ობერტონს. ობერტონები აძლევენ ძირითად ტონს გარკვეულ ელფერს, <br />
ანუ [[ტემბრი|ტემბრს]], ტემბრი კი განასხვავებს ბგერებს. <br />
<br />
ძირითადი ტონის ცვალებადობით, ანუ ინტონაციით გარჩეულია წინადადება ([[თხრობითი წინადადება|თხრობითი]], [[კითხვითი წინადადება|კითხვითი]]…), აზრის დასრულება ან დაუსრულებლობა და მისთ. ე. წ. ტონურ ენებში (ჩინური, ტაილანდური, ვიეტნამური…). ტონი გამოყენებულია სიტყვათმახვილის ფუნქციით. <br />
<br />
მამაკაცის ხმის ტონი უფრო დაბალია, ვიდრე ქალისა, რადგანაც მისი სახმო სიმები უფრო გრძელი და მსხვილია. ეს განსხვავება არ არის ლინგვისტურად ღირებული, ენაში მნიშვნელობა აქვს არა ტონის აბსოლუტურ სიმაღლეს, <br />
არამედ შეფარდებითს. <br />
<br />
''ი. თევდორაძე''<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
==ლიტერატურა==<br />
* [[ახვლედიანი გიორგი (ენათმეცნიერი)|ახვლედიანი გ]]. ზოგადი ფონეტიკის საფუძვლები, თბ., 1949. <br />
<br />
== წყარო ==<br />
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br />
[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]<br />
[[კატეგორია:ფონეტიკა]]</div>Tkenchoshvili