https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98ტროპი - რედაქტირების ისტორია2026-04-26T00:06:41Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=251039&oldid=prevTkenchoshvili 10:27, 1 აგვისტო 2025-ზე2025-08-01T10:27:05Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:27, 1 აგვისტო 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (ბერძნ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის,  მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, მოვლენაზე… არაპირდაპირი, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა შეხამება, [[წინადადება]]). ტროპში ეს ორი მნიშვნელობა – პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი გამომჭვირვალი“, [[<del class="diffchange diffchange-inline">''</del>შოთა რუსთაველი<del class="diffchange diffchange-inline">''</del>]]) ხაზს უსვამს [[ბროლი|ბროლთან]]  მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (ბერძნ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის,  მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, მოვლენაზე… არაპირდაპირი, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა შეხამება, [[წინადადება]]). ტროპში ეს ორი მნიშვნელობა – პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი გამომჭვირვალი“, [[შოთა რუსთაველი]]) ხაზს უსვამს [[ბროლი|ბროლთან]]  მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ [[მიმინო]]ს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშვნელობა გაფართოვდა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ [[მიმინო]]ს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშვნელობა გაფართოვდა.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=250442&oldid=prevTkenchoshvili 08:40, 25 ივლისი 2025-ზე2025-07-25T08:40:17Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:40, 25 ივლისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (<del class="diffchange diffchange-inline">ბერინ</del>. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის,  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (<ins class="diffchange diffchange-inline">ბერძნ</ins>. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის, <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, მოვლენაზე… არაპირდაპირი, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა <ins class="diffchange diffchange-inline">შეხამება</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>წინადადება<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>). ტროპში ეს ორი მნიშვნელობა – პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი <ins class="diffchange diffchange-inline">გამომჭვირვალი“</ins>, [[<ins class="diffchange diffchange-inline">''</ins>შოთა რუსთაველი<ins class="diffchange diffchange-inline">''</ins>]]) ხაზს უსვამს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბროლი|</ins>ბროლთან<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins> მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, მოვლენაზე… არაპირდაპირი, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა <del class="diffchange diffchange-inline">შესამება</del>, წინადადება). ტროპში ეს ორი მნიშვნელობა – პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი <del class="diffchange diffchange-inline">გამომჯჭვირვალი“</del>, [[შოთა რუსთაველი]]) ხაზს უსვამს ბროლთან  მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ <del class="diffchange diffchange-inline">მიმინოს</del>. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშვნელობა გაფართოვდა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მიმინო]]ს</ins>. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშვნელობა გაფართოვდა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ტროპიის </del>გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე <del class="diffchange diffchange-inline">განმარტაედა </del>ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნვლობა</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ტროპის </ins>გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კვინტილიანე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] განმარტავდა </ins>ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელობა</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკვეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკვეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მეტყველება|</ins>მეტყველების<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>„მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს. <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>შუა წლებისთვის პოეტიკისა და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სტილისტიკა|</ins>სტილისტიკის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ფორმალურ ნაწილად.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა წლებისთვის პოეტიკისა და სტილისტიკის ფორმალურ ნაწილად.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპის თეორიით დაინტერესება ახალ დროში დაკავშირებულია სემიოტიკის აღმავლობასთან. გაჩნდა ტროპის ახლებური განმარტებები, პ. შოფერი და დ. რაისი (1977) ტროპს განმარტავენ როგორც სემანტიკურ [[ტრანსპოზიცია (ლინგვისტიკა)|ტრანსპოზიცია]]ს არსებული ნიშნიდან (in praezentia) უნიშნობისკენ (in abscentia).  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპის თეორიით დაინტერესება ახალ დროში დაკავშირებულია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სემიოტიკა|</ins>სემიოტიკის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>აღმავლობასთან. გაჩნდა ტროპის ახლებური განმარტებები, პ. შოფერი და დ. რაისი (1977) ტროპს განმარტავენ როგორც სემანტიკურ [[ტრანსპოზიცია (ლინგვისტიკა)|ტრანსპოზიცია]]ს არსებული ნიშნიდან (in praezentia) უნიშნობისკენ (in abscentia).  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">თანამედროეე </del>[[ენათმეცნიერება]]ში ყველაზე უფრო დამახასიათებლად შეიძლება ჩაითვალოს ტროპის გაგება სისტემად, რომლის ელემენტებიც – ცალკეული ტროპები – იერარქიულად ორგანიზებულია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">თანამედროვე </ins>[[ენათმეცნიერება]]ში ყველაზე უფრო დამახასიათებლად შეიძლება ჩაითვალოს ტროპის გაგება სისტემად, რომლის ელემენტებიც – ცალკეული ტროპები – იერარქიულად ორგანიზებულია.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ენათმეცნიერებაში ტროპის თეორია ამგვარადაა მოტივირებული: ტროპი არის ენობრივი მოვლენა და, ამასთან, იმგვარი მოვლენა, რომელიც ყველაზე ღრმად არის შეპირობებული ენობრივი ფაქტებით. შესაბამისად, ტროპის თეორია ჩართულია ენათმეცნიერებაში, როგორც მისი ახალი ნაწილი.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ენათმეცნიერებაში ტროპის თეორია ამგვარადაა მოტივირებული: ტროპი არის ენობრივი მოვლენა და, ამასთან, იმგვარი მოვლენა, რომელიც ყველაზე ღრმად არის შეპირობებული ენობრივი ფაქტებით. შესაბამისად, ტროპის თეორია ჩართულია ენათმეცნიერებაში, როგორც მისი ახალი ნაწილი.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„ტროპულობის“ ძირები შეიძლება ვეძიოთ თვით ენის, როგორც ნიშანთა სისტემის, <del class="diffchange diffchange-inline">სტრექტურის </del>ორპლანიანობაში და შინაარსის პლანისა და გამოხატვის პლანის ასიმეტრიულობაში (ნ. არუთინოვა).  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„ტროპულობის“ ძირები შეიძლება ვეძიოთ თვით ენის, როგორც ნიშანთა სისტემის, <ins class="diffchange diffchange-inline">სტრუქტურის </ins>ორპლანიანობაში და შინაარსის პლანისა და გამოხატვის პლანის ასიმეტრიულობაში (ნ. არუთინოვა).  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>იმის მიხედვით, თუ რა ნიშნების საფუძველზე და როგორ ხდება საგნის, მოვლენის… სახელწოდების (მნიშვნელობის) გადატანა, გარჩეულია (ფართო გაგებით) ტროპის სახეები (ძირითადი ტროპები და მათი  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>იმის მიხედვით, თუ რა ნიშნების საფუძველზე და როგორ ხდება საგნის, მოვლენის… სახელწოდების (მნიშვნელობის) გადატანა, გარჩეულია (ფართო გაგებით) ტროპის სახეები (ძირითადი ტროპები და მათი <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>სახესხვაობები): [[ალეგორია]], [[გაპიროვნება]], [[ირონია (ლიტერატურა)|ირონია]], [[ლიტოტესი]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მეიოზისი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[მეტაფორა]], [[მეტონიმია]], [[პარაფრაზი (ლიტერატურა)|პარაფრაზი]], [[სინეკდოქე]], [[ჰიპერბოლა (მხატვრული ხერხი)|ჰიპერბოლა]]. შესაძლებელია მათი თანაარსებობა ერთი და იმავე ენობრივი ერთეულის ფარგლებშიც.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სახესხვაობები): [[ალეგორია]], [[გაპიროვნება]], [[ირონია (ლიტერატურა)|ირონია]], [[ლიტოტესი]], მეიოზისი, [[მეტაფორა]], [[მეტონიმია]], [[პარაფრაზი (ლიტერატურა)|პარაფრაზი]], [[სინეკდოქე]], [[ჰიპერბოლა (მხატვრული ხერხი)|ჰიპერბოლა]]. შესაძლებელია მათი თანაარსებობა ერთი და იმავე ენობრივი ერთეულის ფარგლებშიც.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელობის ტროპული გადაწევა ხდება არა მხოლოდ [[ლექსიკა|ლექსიკის]], არამედ გრამატიკის მნიშვნელობების სფეროშიც. მაგ., გრამატიკული ტროპის – <del class="diffchange diffchange-inline">ალეოტეტის–ერთ</del>-ერთ ნიმუშად შეიძლება დასახელებულ იქნეს [[რიტორიკული კითხვა]]. რიტორიკული მიმართვის დროს გადაწევა შეიძლება მოხდეს კითხვით და უარყოფით მნიშვნელობებს შორის: ის, რაც რეალურად წარმოადგენს უარყოფით მტკიცებას, წარმოდგენილია კითხვის სახით. ასე, კითხვითი ფორმა შემდეგი წინადადებისა: „ვინა სთქვა, თითქოს პატარა იყოს/ ჩემი სამშობლო, დიდების ღირსი, ქართლში ვინ ჰპოვა პატარა ციხე/, ვინ მოიგონა სიმცირე მისი“ (ს. ჩიქოვანი), რეალურად უარყოფითია და ნიშნავს, რომ ვერავინ იტყვის… ვერავინ ჰპოვებს. გრამატიკული ტროპი ენათმეცნიერების კვლევის საგანია.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელობის ტროპული გადაწევა ხდება არა მხოლოდ [[ლექსიკა|ლექსიკის]], არამედ გრამატიკის მნიშვნელობების სფეროშიც. მაგ., გრამატიკული ტროპის – <ins class="diffchange diffchange-inline">ალეოტეტის ერთ</ins>-ერთ ნიმუშად შეიძლება დასახელებულ იქნეს [[რიტორიკული კითხვა]]. რიტორიკული მიმართვის დროს გადაწევა შეიძლება მოხდეს კითხვით და უარყოფით მნიშვნელობებს შორის: ის, რაც რეალურად წარმოადგენს უარყოფით მტკიცებას, წარმოდგენილია კითხვის სახით. ასე, კითხვითი ფორმა შემდეგი წინადადებისა: „ვინა სთქვა, თითქოს პატარა იყოს/ ჩემი სამშობლო, დიდების ღირსი, ქართლში ვინ ჰპოვა პატარა ციხე/, ვინ მოიგონა სიმცირე მისი“ (<ins class="diffchange diffchange-inline">''</ins>ს. ჩიქოვანი<ins class="diffchange diffchange-inline">''</ins>), რეალურად უარყოფითია და ნიშნავს, რომ ვერავინ იტყვის… ვერავინ ჰპოვებს. გრამატიკული ტროპი ენათმეცნიერების კვლევის საგანია.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. ბარბაქაძე''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. ბარბაქაძე''</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=250441&oldid=prevTkenchoshvili 08:29, 25 ივლისი 2025-ზე2025-07-25T08:29:02Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:29, 25 ივლისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახესხვაობები): [[ალეგორია]], [[გაპიროვნება]], [[ირონია (ლიტერატურა)|ირონია]], [[ლიტოტესი]], მეიოზისი, [[მეტაფორა]], [[მეტონიმია]], [[პარაფრაზი (ლიტერატურა)|პარაფრაზი]], [[სინეკდოქე]], [[ჰიპერბოლა (მხატვრული ხერხი)|ჰიპერბოლა]]. შესაძლებელია მათი თანაარსებობა ერთი და იმავე ენობრივი ერთეულის ფარგლებშიც.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახესხვაობები): [[ალეგორია]], [[გაპიროვნება]], [[ირონია (ლიტერატურა)|ირონია]], [[ლიტოტესი]], მეიოზისი, [[მეტაფორა]], [[მეტონიმია]], [[პარაფრაზი (ლიტერატურა)|პარაფრაზი]], [[სინეკდოქე]], [[ჰიპერბოლა (მხატვრული ხერხი)|ჰიპერბოლა]]. შესაძლებელია მათი თანაარსებობა ერთი და იმავე ენობრივი ერთეულის ფარგლებშიც.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელობის ტროპული გადაწევა ხდება არა მხოლოდ [[ლექსიკა|ლექსიკის]], არამედ გრამატიკის მნიშვნელობების სფეროშიც. მაგ., გრამატიკული ტროპის – ალეოტეტის–ერთ-ერთ ნიმუშად შეიძლება დასახელებულ იქნეს [[რიტორიკული კითხვა]]. რიტორიკული მიმართვის დროს გადაწევა შეიძლება მოხდეს კითხვით და უარყოფით მნიშვნელობებს შორის: ის, რაც რეალურად წარმოადგენს უარყოფით მტკიცებას, წარმოდგენილია კითხვის სახით. ასე, კითხვითი ფორმა შემდეგი წინადადებისა: „ვინა სთქვა, თითქოს პატარა იყოს/ ჩემი სამშობლო, დიდების ღირსი<del class="diffchange diffchange-inline">/</del>, ქართლში ვინ ჰპოვა პატარა ციხე/, ვინ მოიგონა სიმცირე მისი“ (ს. ჩიქოვანი), რეალურად უარყოფითია და ნიშნავს, რომ ვერავინ იტყვის… ვერავინ ჰპოვებს. გრამატიკული ტროპი ენათმეცნიერების კვლევის საგანია.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელობის ტროპული გადაწევა ხდება არა მხოლოდ [[ლექსიკა|ლექსიკის]], არამედ გრამატიკის მნიშვნელობების სფეროშიც. მაგ., გრამატიკული ტროპის – ალეოტეტის–ერთ-ერთ ნიმუშად შეიძლება დასახელებულ იქნეს [[რიტორიკული კითხვა]]. რიტორიკული მიმართვის დროს გადაწევა შეიძლება მოხდეს კითხვით და უარყოფით მნიშვნელობებს შორის: ის, რაც რეალურად წარმოადგენს უარყოფით მტკიცებას, წარმოდგენილია კითხვის სახით. ასე, კითხვითი ფორმა შემდეგი წინადადებისა: „ვინა სთქვა, თითქოს პატარა იყოს/ ჩემი სამშობლო, დიდების ღირსი, ქართლში ვინ ჰპოვა პატარა ციხე/, ვინ მოიგონა სიმცირე მისი“ (ს. ჩიქოვანი), რეალურად უარყოფითია და ნიშნავს, რომ ვერავინ იტყვის… ვერავინ ჰპოვებს. გრამატიკული ტროპი ენათმეცნიერების კვლევის საგანია.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. ბარბაქაძე''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. ბარბაქაძე''</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=250440&oldid=prevTkenchoshvili 08:28, 25 ივლისი 2025-ზე2025-07-25T08:28:52Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:28, 25 ივლისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (ბერინ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის,  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (ბერინ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის,  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, მოვლენაზე… არაპირდაპირი, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა შესამება, წინადადება). ტროპში ეს ორი <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენელობა </del>– პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი გამომჯჭვირვალი“, [[შოთა რუსთაველი]]) ხაზს უსვამს ბროლთან  მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, მოვლენაზე… არაპირდაპირი, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა შესამება, წინადადება). ტროპში ეს ორი <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელობა </ins>– პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი გამომჯჭვირვალი“, [[შოთა რუსთაველი]]) ხაზს უსვამს ბროლთან  მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ მიმინოს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენელობა </del>გაფართოვდა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ მიმინოს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელობა </ins>გაფართოვდა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენვლობა</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნვლობა</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკვეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკვეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=250439&oldid=prevTkenchoshvili 08:27, 25 ივლისი 2025-ზე2025-07-25T08:27:56Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:27, 25 ივლისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ მიმინოს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშენელობა გაფართოვდა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ მიმინოს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშენელობა გაფართოვდა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენელობა</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშენვლობა</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკვეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკვეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=250438&oldid=prevTkenchoshvili 08:27, 25 ივლისი 2025-ზე2025-07-25T08:27:37Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:27, 25 ივლისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული მნიშენელობა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშვნელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული მნიშენელობა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის <del class="diffchange diffchange-inline">გარკეეულ </del>მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის <ins class="diffchange diffchange-inline">გარკვეულ </ins>მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა წლებისთვის პოეტიკისა და სტილისტიკის ფორმალურ ნაწილად.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა წლებისთვის პოეტიკისა და სტილისტიკის ფორმალურ ნაწილად.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=250437&oldid=prevTkenchoshvili 08:27, 25 ივლისი 2025-ზე2025-07-25T08:27:06Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:27, 25 ივლისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (ბერინ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის,  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტროპი''' – (ბერინ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის,  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, <del class="diffchange diffchange-inline">მოვლენაზე…არაპირდაპირი</del>, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა შესამება, წინადადება). ტროპში ეს ორი მნიშენელობა – პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი გამომჯჭვირვალი“, [[შოთა რუსთაველი]]) ხაზს უსვამს ბროლთან  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, <ins class="diffchange diffchange-inline">მოვლენაზე… არაპირდაპირი</ins>, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა შესამება, წინადადება). ტროპში ეს ორი მნიშენელობა – პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი გამომჯჭვირვალი“, [[შოთა რუსთაველი]]) ხაზს უსვამს ბროლთან <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ მიმინოს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშენელობა გაფართოვდა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ მიმინოს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშენელობა გაფართოვდა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი <del class="diffchange diffchange-inline">მნიშენელობის </del>იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული მნიშენელობა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი <ins class="diffchange diffchange-inline">მნიშვნელობის </ins>იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული მნიშენელობა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკეეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის გარკეეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=222252&oldid=prevTkenchoshvili 15:52, 4 აპრილი 2024-ზე2024-04-04T15:52:19Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:52, 4 აპრილი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახესხვაობები): [[ალეგორია]], [[გაპიროვნება]], [[ირონია (ლიტერატურა)|ირონია]], [[ლიტოტესი]], მეიოზისი, [[მეტაფორა]], [[მეტონიმია]], [[პარაფრაზი (ლიტერატურა)|პარაფრაზი]], [[სინეკდოქე]], [[ჰიპერბოლა (მხატვრული ხერხი)|ჰიპერბოლა]]. შესაძლებელია მათი თანაარსებობა ერთი და იმავე ენობრივი ერთეულის ფარგლებშიც.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სახესხვაობები): [[ალეგორია]], [[გაპიროვნება]], [[ირონია (ლიტერატურა)|ირონია]], [[ლიტოტესი]], მეიოზისი, [[მეტაფორა]], [[მეტონიმია]], [[პარაფრაზი (ლიტერატურა)|პარაფრაზი]], [[სინეკდოქე]], [[ჰიპერბოლა (მხატვრული ხერხი)|ჰიპერბოლა]]. შესაძლებელია მათი თანაარსებობა ერთი და იმავე ენობრივი ერთეულის ფარგლებშიც.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელობის ტროპული გადაწევა ხდება არა მხოლოდ [[ლექსიკა|ლექსიკის]], არამედ გრამატიკის მნიშვნელობების სფეროშიც. მაგ., გრამატიკული ტროპის – ალეოტეტის–ერთ-ერთ ნიმუშად შეიძლება დასახელებულ იქნეს [[<del class="diffchange diffchange-inline">რიტორი-კული </del>კითხვა]]. რიტორიკული მიმართვის დროს გადაწევა შეიძლება მოხდეს კითხვით და უარყოფით მნიშვნელობებს შორის: ის, რაც რეალურად წარმოადგენს უარყოფით მტკიცებას, წარმოდგენილია კითხვის სახით. ასე, კითხვითი ფორმა შემდეგი წინადადებისა: „ვინა სთქვა, თითქოს პატარა იყოს/ ჩემი სამშობლო, დიდების ღირსი/, ქართლში ვინ ჰპოვა პატარა ციხე/, ვინ მოიგონა სიმცირე მისი“ (ს. ჩიქოვანი), რეალურად უარყოფითია და ნიშნავს, რომ ვერავინ იტყვის… ვერავინ ჰპოვებს. გრამატიკული ტროპი ენათმეცნიერების კვლევის საგანია.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მნიშვნელობის ტროპული გადაწევა ხდება არა მხოლოდ [[ლექსიკა|ლექსიკის]], არამედ გრამატიკის მნიშვნელობების სფეროშიც. მაგ., გრამატიკული ტროპის – ალეოტეტის–ერთ-ერთ ნიმუშად შეიძლება დასახელებულ იქნეს [[<ins class="diffchange diffchange-inline">რიტორიკული </ins>კითხვა]]. რიტორიკული მიმართვის დროს გადაწევა შეიძლება მოხდეს კითხვით და უარყოფით მნიშვნელობებს შორის: ის, რაც რეალურად წარმოადგენს უარყოფით მტკიცებას, წარმოდგენილია კითხვის სახით. ასე, კითხვითი ფორმა შემდეგი წინადადებისა: „ვინა სთქვა, თითქოს პატარა იყოს/ ჩემი სამშობლო, დიდების ღირსი/, ქართლში ვინ ჰპოვა პატარა ციხე/, ვინ მოიგონა სიმცირე მისი“ (ს. ჩიქოვანი), რეალურად უარყოფითია და ნიშნავს, რომ ვერავინ იტყვის… ვერავინ ჰპოვებს. გრამატიკული ტროპი ენათმეცნიერების კვლევის საგანია.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. ბარბაქაძე''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ც. ბარბაქაძე''</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=219975&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2024-02-26T07:13:27Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:13, 26 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 29:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 29:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სტილისტიკა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სტილისტიკა]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ტროპი]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%98&diff=219960&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ტროპი''' – (ბერინ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამე...2024-02-25T19:10:58Z<p>ახალი გვერდი: '''ტროპი''' – (ბერინ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამე...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ტროპი''' – (ბერინ. tropos– შექცევა, სიტყვის საქცევი), მოცემულ სამეტყველო სიტუაციაში საგნის, <br />
მოვლენის… სახელწოდების გადატანა სხვა, აზრობრივად რაიმე სახით დაკავშირებულ, საგანზე, მოვლენაზე…არაპირდაპირი, გადატანითი მნიშვნელობით ნახმარი [[სიტყვა]] (სიტყვათა შესამება, წინადადება). ტროპში ეს ორი მნიშენელობა – პირდაპირი (ენობრივი) და გადატანითი (სიტუაციური) – ერთიანდება, რაც ქმნის საგნის, მოვლენის, ხატოვანი, ემოციური სახის შექმნის საფუძველს. მაგ., კბილების ნაცვლად ბროლის გამოყენება („ვარდი გააპის, გამოჩნდის მუნ ბროლი გამომჯჭვირვალი“, [[შოთა რუსთაველი]]) ხაზს უსვამს ბროლთან <br />
მათ მსგავსებას, ე. ი. განსაკუთრებულ სითეთრეს. <br />
<br />
რიგ შემთხვევაში სიტყვის ტროპული გამოყენება იწვევს სემანტიკურ ცვლილებებს. მაგ., ქართულში სიტყვა „კაპუეტი“ აღნიშნავდა ზამთარგამოვლილ მიმინოს. გადატანით გამოყენებულ იქნა „კაპასი დედაბრის“ აღსანიშნავადაც, რის გამოც სიტყვის მნიშენელობა გაფართოვდა.<br />
<br />
ტროპიის გაგება ანტიკური სამყაროდან მომდინარეობს. კვინტილიანე განმარტაედა ტროპს, როგორც სიტყვის ძირითადი მნიშენელობის იმგვარ ცვლილებას, რომლის შედეგადაც მიიღებოდა სიტყვის გამდიდრებული მნიშენელობა.<br />
<br />
ისტორიის გარკეეულ მონაკვეთში ტროპს ლიტერატურათმცოდნეები და ლინგვისტები განიხილავდნენ როგორც რაღაც ფორმალურ ელემენტს, გარედან შემოტანილს მეტყველების „მორთვის“ მიზნით. ტროპის თეორიასთან ამგვარმა დამოკიდებულებამ, კვლევებში მისი შემოქმედებითი ასპექტის გაუთვალისწინებლობამ აქცია იგი XX ს. <br />
შუა წლებისთვის პოეტიკისა და სტილისტიკის ფორმალურ ნაწილად. <br />
<br />
ტროპის თეორიით დაინტერესება ახალ დროში დაკავშირებულია სემიოტიკის აღმავლობასთან. გაჩნდა ტროპის ახლებური განმარტებები, პ. შოფერი და დ. რაისი (1977) ტროპს განმარტავენ როგორც სემანტიკურ [[ტრანსპოზიცია (ლინგვისტიკა)|ტრანსპოზიცია]]ს არსებული ნიშნიდან (in praezentia) უნიშნობისკენ (in abscentia). <br />
<br />
თანამედროეე [[ენათმეცნიერება]]ში ყველაზე უფრო დამახასიათებლად შეიძლება ჩაითვალოს ტროპის გაგება სისტემად, რომლის ელემენტებიც – ცალკეული ტროპები – იერარქიულად ორგანიზებულია.<br />
<br />
ენათმეცნიერებაში ტროპის თეორია ამგვარადაა მოტივირებული: ტროპი არის ენობრივი მოვლენა და, ამასთან, იმგვარი მოვლენა, რომელიც ყველაზე ღრმად არის შეპირობებული ენობრივი ფაქტებით. შესაბამისად, ტროპის თეორია ჩართულია ენათმეცნიერებაში, როგორც მისი ახალი ნაწილი. <br />
<br />
„ტროპულობის“ ძირები შეიძლება ვეძიოთ თვით ენის, როგორც ნიშანთა სისტემის, სტრექტურის ორპლანიანობაში და შინაარსის პლანისა და გამოხატვის პლანის ასიმეტრიულობაში (ნ. არუთინოვა). <br />
<br />
იმის მიხედვით, თუ რა ნიშნების საფუძველზე და როგორ ხდება საგნის, მოვლენის… სახელწოდების (მნიშვნელობის) გადატანა, გარჩეულია (ფართო გაგებით) ტროპის სახეები (ძირითადი ტროპები და მათი <br />
სახესხვაობები): [[ალეგორია]], [[გაპიროვნება]], [[ირონია (ლიტერატურა)|ირონია]], [[ლიტოტესი]], მეიოზისი, [[მეტაფორა]], [[მეტონიმია]], [[პარაფრაზი (ლიტერატურა)|პარაფრაზი]], [[სინეკდოქე]], [[ჰიპერბოლა (მხატვრული ხერხი)|ჰიპერბოლა]]. შესაძლებელია მათი თანაარსებობა ერთი და იმავე ენობრივი ერთეულის ფარგლებშიც. <br />
<br />
მნიშვნელობის ტროპული გადაწევა ხდება არა მხოლოდ [[ლექსიკა|ლექსიკის]], არამედ გრამატიკის მნიშვნელობების სფეროშიც. მაგ., გრამატიკული ტროპის – ალეოტეტის–ერთ-ერთ ნიმუშად შეიძლება დასახელებულ იქნეს [[რიტორი-კული კითხვა]]. რიტორიკული მიმართვის დროს გადაწევა შეიძლება მოხდეს კითხვით და უარყოფით მნიშვნელობებს შორის: ის, რაც რეალურად წარმოადგენს უარყოფით მტკიცებას, წარმოდგენილია კითხვის სახით. ასე, კითხვითი ფორმა შემდეგი წინადადებისა: „ვინა სთქვა, თითქოს პატარა იყოს/ ჩემი სამშობლო, დიდების ღირსი/, ქართლში ვინ ჰპოვა პატარა ციხე/, ვინ მოიგონა სიმცირე მისი“ (ს. ჩიქოვანი), რეალურად უარყოფითია და ნიშნავს, რომ ვერავინ იტყვის… ვერავინ ჰპოვებს. გრამატიკული ტროპი ენათმეცნიერების კვლევის საგანია. <br />
<br />
''ც. ბარბაქაძე''<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br />
[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]<br />
[[კატეგორია:სტილისტიკა]]</div>Tkenchoshvili