https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90 2026-04-25T16:29:50Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=250055&oldid=prev 2025-07-18T08:28:32Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:28, 18 ივლისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 48:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 48:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძველ ლიტერატურაში კიდევ ბევრგან მოიხსენიებენ ტურას, როგორც ღამის ქმნილებას, რომელიც უფრო ხშირად სიკვდილთან არის დაკავშირებული. ტურა გამუდმებით გვხვდება ხალხურ ზღაპრებსა და ლეგენდებში, სადაც, როგორც წესი, მოსამართლის როლში გამოდის. აფრიკაში დღესაც კი თვლიან, რომ მისი ხმის გაგონება აუცილებლად ვინმეს გარდაცვალებას მოასწავებს. ამავდროულად ჰგონიათ, რომ ტურას შეუძლია ბედნიერების მოტანა - მის ტყავს და ბრჭყალებს ყიდიან კამპალას ([[უგანდა|უგანდის]] დედაქალაქი) ბაზარზე ავი სულების განმდეველი [[ამულეტი|ამულეტების]] სახით. აქ მიიჩნევენ, რომ ტურის მოხარშული გული ეპილეფსიას კურნავს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძველ ლიტერატურაში კიდევ ბევრგან მოიხსენიებენ ტურას, როგორც ღამის ქმნილებას, რომელიც უფრო ხშირად სიკვდილთან არის დაკავშირებული. ტურა გამუდმებით გვხვდება ხალხურ ზღაპრებსა და ლეგენდებში, სადაც, როგორც წესი, მოსამართლის როლში გამოდის. აფრიკაში დღესაც კი თვლიან, რომ მისი ხმის გაგონება აუცილებლად ვინმეს გარდაცვალებას მოასწავებს. ამავდროულად ჰგონიათ, რომ ტურას შეუძლია ბედნიერების მოტანა - მის ტყავს და ბრჭყალებს ყიდიან კამპალას ([[უგანდა|უგანდის]] დედაქალაქი) ბაზარზე ავი სულების განმდეველი [[ამულეტი|ამულეტების]] სახით. აქ მიიჩნევენ, რომ ტურის მოხარშული გული ეპილეფსიას კურნავს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა აგრეთვე დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს ხალხზე შუა მდინარეთში (ისტორიულ ქვეყნებში მდინარეების - ტიგროსსა და ევფრატს შორის; დღევანდელი ერაყის ტერიტორიაზე), რაც აისახა მრავალ იგავ-არაკში. აქ ტურას, ეშმაკობის მხრივ, ისეთივე რეპუტაცია ჰქონდა, როგორც მელას ევროპულ ფოლკლორში. ინდოეთში გავრცელებულ ტურას კეფაზე ძვლოვანი კორძები აქვს, რომლებიც დაფარულია გრძელი ბალნის კონით. ინდოელები ასეთ კორძებს ტურის [[რქა|რქებს]] უწოდებენ და ბალნის კონასთან ერთად თილისმად იყენებენ. ძველ [[რომი|რომში]] ტურებს უწოდებენ ოქროს მგლებს, რადგან ადვილად აშინაურებდნენ და ერთგულად იმსახურებდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა აგრეთვე დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს ხალხზე შუა მდინარეთში (ისტორიულ ქვეყნებში მდინარეების - ტიგროსსა და ევფრატს შორის; დღევანდელი ერაყის ტერიტორიაზე), რაც აისახა მრავალ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[იგავ-არაკი|</ins>იგავ-არაკში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. აქ ტურას, ეშმაკობის მხრივ, ისეთივე რეპუტაცია ჰქონდა, როგორც მელას ევროპულ ფოლკლორში. ინდოეთში გავრცელებულ ტურას კეფაზე ძვლოვანი კორძები აქვს, რომლებიც დაფარულია გრძელი ბალნის კონით. ინდოელები ასეთ კორძებს ტურის [[რქა|რქებს]] უწოდებენ და ბალნის კონასთან ერთად თილისმად იყენებენ. ძველ [[რომი|რომში]] ტურებს უწოდებენ ოქროს მგლებს, რადგან ადვილად აშინაურებდნენ და ერთგულად იმსახურებდნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოს მოსახლეობაში ამ სახეობისადმი ყოველთვის ერთმნიშვნელოვანი უარყოფითი დამოკიდებულება იყო, რაც ახლაც გრძელდება; თუმცა ძალიან მცირე რამ იციან მის შესახებ, ისევე როგორც ცხოველების უმეტესობაზე. მსოფლიო არეალის მასშტაბით ტურა ბევრგან განიცდის შევიწროებას ადამიანების მხრიდა, თუმცა მისი არსებობის „სარგებლიანობაში“ ხალხი დარწმუნდა ისრაერლის მაგალითზე: აქ ტურის რიცხოვნობა ძლიერ შემცირდა, რადგან წარმოებდა მისი მასობრივი მოწამვლა. ამის შემდეგ გველების კბენისაგან დაღუპული ადამიანების რაოდენობა ორ წელიწადში 229-დან 435-მდე გაიზარდა. როდესაც ტურის მასობრივი მოწამვლის აქცია შეწყდა, გაიზარდა მისი რიცხოვნობა და შესაბამისად - შემცირდა გველების მიერ ადამიანთა დაკბენის შემთხვევები. ტურა ასევე ალიმიტირებს მღრღნელების რიცხოვნობას, რაც მნიშვნელოვანია სოფლის მეურნეობისათვის. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთ ქვეყანაში (მაგალითად, ნიგერიაში, ბენგალიაში და ინდოეთში) ფერმერებს მიაჩნიათ, რომ ტურა მნიშვნელოვან ზარალს აყენებს შინაურ საქონელსა და მოსავალის (მაგალითად, შაქრის ლერწმის, ნესვის, საზამთროს, ანანასის, სიმინდის) განადგურებით. ამის გამო, აუცილებელი ხდება სოფლის მოსახლეობის ეკოგანათლების დონის ამაღლება მათ დასარწმუნებლად, რომ ტურა სოფლის მეურნეობის მავნებლებითა (მღრღნელებით, მწერებით) და ნაგავსაყრელზე კვებით მნიშვნელოვან დახმარებას უწევს ადამიან სანიტარული და ეკონომიკური თვალსაზრისით; ლეშის მოხმარებითა და ავადმყოფი ცხოველების მოკვლით ტურა ხელს უშლის მრავალი დაავადების გავრცელებას. ეს ყველაფერი შეიძლება გახდეს იმის მოტივაცია, რომ სოფლიოს მოსახლეობამ ეს სახეობა მონადირეებისგან დაიცვას. საკუთარი მოსავლის ტურის შემოსევისაგან გადასარჩენად საჭიროა ბაღჩებისა და პლანტაციების დაცვის გაძლიერება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოს მოსახლეობაში ამ სახეობისადმი ყოველთვის ერთმნიშვნელოვანი უარყოფითი დამოკიდებულება იყო, რაც ახლაც გრძელდება; თუმცა ძალიან მცირე რამ იციან მის შესახებ, ისევე როგორც ცხოველების უმეტესობაზე. მსოფლიო არეალის მასშტაბით ტურა ბევრგან განიცდის შევიწროებას ადამიანების მხრიდა, თუმცა მისი არსებობის „სარგებლიანობაში“ ხალხი დარწმუნდა ისრაერლის მაგალითზე: აქ ტურის რიცხოვნობა ძლიერ შემცირდა, რადგან წარმოებდა მისი მასობრივი მოწამვლა. ამის შემდეგ გველების კბენისაგან დაღუპული ადამიანების რაოდენობა ორ წელიწადში 229-დან 435-მდე გაიზარდა. როდესაც ტურის მასობრივი მოწამვლის აქცია შეწყდა, გაიზარდა მისი რიცხოვნობა და შესაბამისად - შემცირდა გველების მიერ ადამიანთა დაკბენის შემთხვევები. ტურა ასევე ალიმიტირებს მღრღნელების რიცხოვნობას, რაც მნიშვნელოვანია სოფლის მეურნეობისათვის. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთ ქვეყანაში (მაგალითად, ნიგერიაში, ბენგალიაში და ინდოეთში) ფერმერებს მიაჩნიათ, რომ ტურა მნიშვნელოვან ზარალს აყენებს შინაურ საქონელსა და მოსავალის (მაგალითად, შაქრის ლერწმის, ნესვის, საზამთროს, ანანასის, სიმინდის) განადგურებით. ამის გამო, აუცილებელი ხდება სოფლის მოსახლეობის ეკოგანათლების დონის ამაღლება მათ დასარწმუნებლად, რომ ტურა სოფლის მეურნეობის მავნებლებითა (მღრღნელებით, მწერებით) და ნაგავსაყრელზე კვებით მნიშვნელოვან დახმარებას უწევს ადამიან სანიტარული და ეკონომიკური თვალსაზრისით; ლეშის მოხმარებითა და ავადმყოფი ცხოველების მოკვლით ტურა ხელს უშლის მრავალი დაავადების გავრცელებას. ეს ყველაფერი შეიძლება გახდეს იმის მოტივაცია, რომ სოფლიოს მოსახლეობამ ეს სახეობა მონადირეებისგან დაიცვას. საკუთარი მოსავლის ტურის შემოსევისაგან გადასარჩენად საჭიროა ბაღჩებისა და პლანტაციების დაცვის გაძლიერება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=227839&oldid=prev 2024-05-26T21:53:12Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:53, 26 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' Canidae (Gray, 1821)&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' Canidae (Gray, 1821)&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გვარი:''' Canis (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გვარი:''' Canis (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''[[სახეობა]]:''' Canis aureus (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''[[<ins class="diffchange diffchange-inline">სახეობა (ბიოლოგია)|</ins>სახეობა]]:''' Canis aureus (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ქვესახეობა:''' Canis aureus moreoticus (Geoffroy, 1835)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ქვესახეობა:''' Canis aureus moreoticus (Geoffroy, 1835)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=198006&oldid=prev 2023-06-20T09:49:31Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:49, 20 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 57:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 57:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აფთარი, გიურზა და <del class="diffchange diffchange-inline">სხვები.../ [რედ.: ირაკლი მაჭარაშვილი</del>] <del class="diffchange diffchange-inline">- თბ., 2002 : შპს &quot;სი-ჯი-ეს&quot;-კალამუს გრაფიკის სტუდია - 158გვ.: ილ.; 23სმ</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აფთარი, გიურზა და <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვები‏‎]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ძაღლისებრნი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ძაღლისებრნი]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=134187&oldid=prev 2021-12-22T17:29:49Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:29, 22 დეკემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|'''ანუბისი''' &lt;br /&gt;მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|'''ანუბისი''' &lt;br /&gt;მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის აბსოლუტური რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის [[უნარი]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აბსოლუტური<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის [[უნარი]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოს ბიომრავალფეროვნების პროგრამის მასალების მიხედვით (1997), საქართველოში ბინადრობს დაახლოებით 2000 ინდივიდი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოს ბიომრავალფეროვნების პროგრამის მასალების მიხედვით (1997), საქართველოში ბინადრობს დაახლოებით 2000 ინდივიდი.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=131000&oldid=prev 2021-11-04T19:31:20Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:31, 4 ნოემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|'''ანუბისი''' &lt;br /&gt;მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|'''ანუბისი''' &lt;br /&gt;მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის აბსოლუტური რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის უნარი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის აბსოლუტური რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>უნარი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოს ბიომრავალფეროვნების პროგრამის მასალების მიხედვით (1997), საქართველოში ბინადრობს დაახლოებით 2000 ინდივიდი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოს ბიომრავალფეროვნების პროგრამის მასალების მიხედვით (1997), საქართველოში ბინადრობს დაახლოებით 2000 ინდივიდი.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=121240&oldid=prev 2021-03-30T15:01:31Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:01, 30 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' Canidae (Gray, 1821)&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' Canidae (Gray, 1821)&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გვარი:''' Canis (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გვარი:''' Canis (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''სახეობა:''' Canis aureus (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სახეობა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>:''' Canis aureus (Linnaeus, 1758)&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ქვესახეობა:''' Canis aureus moreoticus (Geoffroy, 1835)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ქვესახეობა:''' Canis aureus moreoticus (Geoffroy, 1835)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=119689&oldid=prev 2021-03-11T19:32:19Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:32, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა ბუნებაში ცოცხლობს საშუალოდ 8-9, ტყვეობაში - მაქსიმუმ 16 წელს. მისი საარსებო გარემო ძლიერ განსხვავდება ქვეყნებისა და ადგილმდებარეობის მიხედვით. უპირატესად ბინადრობს ველებზე, დაბლობებზე, ჭაობიან ადგილებში, ბუჩქნარებში. ევრაზიაში გაურბის ღია სტეპურ, უდაბნოსებრ სივრცეებს. აფრიკაში ტურა ბინადრობს მშრალ ნახევრად-არიდულ ადგილებში სტეპებით, ლელიანით, ბუჩქნარით. ისრაელში ბინადრობს უდაბნოშიც, ნანახია აგრეთვე ოაზისებში და ადამიანთა სამოსახლოებთან. [[კავკასია|კავკასიაში]] თავს არიდებს მაღალ მთებს, უპირატესად ბინადრობს თბილ დაბლობებსა და მდინარის ხეობებში. ვერტიკალურად ვრცელდება 1000 მ-მდე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა ბუნებაში ცოცხლობს საშუალოდ 8-9, ტყვეობაში - მაქსიმუმ 16 წელს. მისი საარსებო გარემო ძლიერ განსხვავდება ქვეყნებისა და ადგილმდებარეობის მიხედვით. უპირატესად ბინადრობს ველებზე, დაბლობებზე, ჭაობიან ადგილებში, ბუჩქნარებში. ევრაზიაში გაურბის ღია სტეპურ, უდაბნოსებრ სივრცეებს. აფრიკაში ტურა ბინადრობს მშრალ ნახევრად-არიდულ ადგილებში სტეპებით, ლელიანით, ბუჩქნარით. ისრაელში ბინადრობს უდაბნოშიც, ნანახია აგრეთვე ოაზისებში და ადამიანთა სამოსახლოებთან. [[კავკასია|კავკასიაში]] თავს არიდებს მაღალ მთებს, უპირატესად ბინადრობს თბილ დაბლობებსა და მდინარის ხეობებში. ვერტიკალურად ვრცელდება 1000 მ-მდე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვეულებრივი ტურა გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ <del class="diffchange diffchange-inline">ევროპაში</del>, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ <del class="diffchange diffchange-inline">აფრიკაში</del>, წინა, შუა და სამხრეთ <del class="diffchange diffchange-inline">აზიაში </del>(ბირმამდე და ტაილანდამდე, გარდა ჩრდილოეთ ნაწილისა), კუნძულ შრილანკაზე. ჩვეულებრივი ტურის (Canis aureus) არეალი სხვა სახეობის ტურების (Canis mesomelas, Canis adustus) არეალთან შედარებით ჩრდილოეთით მდებარეობს და მათ შორის ყველაზე ვრცელია. მისი არეალი გადაიფარება მხოლოდ შავფერდა ტურის (Canis mesomelas) არეალით აღმოსავლეთ აფრიკის სავანებში. ტურა საქართველოს უმეტეს ნაწილშია გავრცელებული, მაგრამ მისი არეალი არ წარმოადგენს მთლიანს. იგი შეიძლება წარმოვიდგინოთ, როგორც დასავლეთი და აღმოსავლეთი პოპულაციები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩვეულებრივი ტურა გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ევროპა]]ში</ins>, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აფრიკა]]ში</ins>, წინა, შუა და სამხრეთ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აზია]]ში </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბირმა|</ins>ბირმამდე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ტაილანდი|</ins>ტაილანდამდე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, გარდა ჩრდილოეთ ნაწილისა), კუნძულ შრილანკაზე. ჩვეულებრივი ტურის (Canis aureus) არეალი სხვა სახეობის ტურების (Canis mesomelas, Canis adustus) არეალთან შედარებით ჩრდილოეთით მდებარეობს და მათ შორის ყველაზე ვრცელია. მისი არეალი გადაიფარება მხოლოდ შავფერდა ტურის (Canis mesomelas) არეალით აღმოსავლეთ აფრიკის სავანებში. ტურა საქართველოს უმეტეს ნაწილშია გავრცელებული, მაგრამ მისი არეალი არ წარმოადგენს მთლიანს. იგი შეიძლება წარმოვიდგინოთ, როგორც დასავლეთი და აღმოსავლეთი პოპულაციები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოს სხვადასხვა ადგილას (აფრიკა, ევროპაში) შეიმჩნევა ტურის არეალის გაფართოება. მაგალითად, ეთიოპიის Bale Mountains-ის ეროვნულ პარკში ტურა ნანახი იქნა 3800მ-ის სიმაღლეზე. ტურის არეალის გაფართოებას და მისი რიცხოვნობის ზრდას სხვადასხვა ადგილას სხვადასხვა მიზეზით ხსნიან: ა) ბულგარეთში გაიზარდა ტურის საკვები ბაზა, რაც გამოწვეულია სამონადირეო მეურნეობის მოქმედების ინტენსიფიცირებითა და სანადირო ფრინველის ხელოვნური გამრავლება-განახლებით; ბ) ქიმიზაციის და მექანიზაციის შედაგად მრავალი გარეული ცხოველი იღუპება და ტურის საკვები ხდება; გ) მეცხვარეებმა შეამცირეს ძაღლების რიცხვი; დ) ყაზახეთსა და თურქმენეთში უკავშირებენ არხების გაყვანას; ე) ევროპაში მგლის რიცხოვნობის დაცემას.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოს სხვადასხვა ადგილას (აფრიკა, ევროპაში) შეიმჩნევა ტურის არეალის გაფართოება. მაგალითად, ეთიოპიის Bale Mountains-ის ეროვნულ პარკში ტურა ნანახი იქნა 3800მ-ის სიმაღლეზე. ტურის არეალის გაფართოებას და მისი რიცხოვნობის ზრდას სხვადასხვა ადგილას სხვადასხვა მიზეზით ხსნიან: ა) ბულგარეთში გაიზარდა ტურის საკვები ბაზა, რაც გამოწვეულია სამონადირეო მეურნეობის მოქმედების ინტენსიფიცირებითა და სანადირო ფრინველის ხელოვნური გამრავლება-განახლებით; ბ) ქიმიზაციის და მექანიზაციის შედაგად მრავალი გარეული ცხოველი იღუპება და ტურის საკვები ხდება; გ) მეცხვარეებმა შეამცირეს ძაღლების რიცხვი; დ) ყაზახეთსა და თურქმენეთში უკავშირებენ არხების გაყვანას; ე) ევროპაში მგლის რიცხოვნობის დაცემას.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 46:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 46:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა უხსოვარი დროიდან არის დაკავშირებული ადამიანის ყოფასთან. ძველ ეგვიპტეში მას დიდი პატივისცემით ეპყრობოდნენ და სიკვდილის შემდეგ მის მუმიფიცირებას ახდენენ. იგი ასოცირებული იყო მიწისქვეშეთის, ანუ სიკვდილის ღმერთის [[ანუბისი|ანუბისის]] [[კულტი|კულტთან]]. ზოგიერთი ანუბისს გამოსახავდა ტურად, ზოგ ნახატზე კი ტურის თავი კომბინირებულია ადამიანის ტანთან. ტუტანჰამონის სარკოფაგში ძვირფასეულობებს შორის ნანახი იქნა ანუბისის სკულპტურა. მითების თანახმად, ანუბისი ხელმძღვანელობდა ბალზამირების ცერემონიასა და გადრაცვლილების სულებს აცილებდა საიქიოში. უფრო გვიან მითებში ანუბისი ჩნდება, როგორც ჯოჯოხეთის მოსამართლე. იგი ითვლება საფლავების დარაჯად, რაც საკმაოდ განსაცვიფრებელია, რადგან ჯერ ძველი ეგვიპტელები ადანაშაულებდნენ ტურას საფლავებიდან ადამიანის ძვლების მოტაცებაში. ამის გამო საფლავებზე ქვებს ალაგებდნენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა უხსოვარი დროიდან არის დაკავშირებული ადამიანის ყოფასთან. ძველ ეგვიპტეში მას დიდი პატივისცემით ეპყრობოდნენ და სიკვდილის შემდეგ მის მუმიფიცირებას ახდენენ. იგი ასოცირებული იყო მიწისქვეშეთის, ანუ სიკვდილის ღმერთის [[ანუბისი|ანუბისის]] [[კულტი|კულტთან]]. ზოგიერთი ანუბისს გამოსახავდა ტურად, ზოგ ნახატზე კი ტურის თავი კომბინირებულია ადამიანის ტანთან. ტუტანჰამონის სარკოფაგში ძვირფასეულობებს შორის ნანახი იქნა ანუბისის სკულპტურა. მითების თანახმად, ანუბისი ხელმძღვანელობდა ბალზამირების ცერემონიასა და გადრაცვლილების სულებს აცილებდა საიქიოში. უფრო გვიან მითებში ანუბისი ჩნდება, როგორც ჯოჯოხეთის მოსამართლე. იგი ითვლება საფლავების დარაჯად, რაც საკმაოდ განსაცვიფრებელია, რადგან ჯერ ძველი ეგვიპტელები ადანაშაულებდნენ ტურას საფლავებიდან ადამიანის ძვლების მოტაცებაში. ამის გამო საფლავებზე ქვებს ალაგებდნენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ძველ <del class="diffchange diffchange-inline">ლიერატურაში </del>კიდევ ბევრგან მოიხსენიებენ ტურას, როგორც ღამის ქმნილებას, რომელიც უფრო ხშირად სიკვდილთან არის დაკავშირებული. ტურა გამუდმებით გვხვდება ხალხურ ზღაპრებსა და ლეგენდებში, სადაც, როგორც წესი, მოსამართლის როლში გამოდის. აფრიკაში დღესაც კი თვლიან, რომ მისი ხმის გაგონება აუცილებლად ვინმეს გარდაცვალებას მოასწავებს. ამავდროულად ჰგონიათ, რომ ტურას შეუძლია ბედნიერების მოტანა - მის ტყავს და ბრჭყალებს ყიდიან კამპალას (უგანდის დედაქალაქი) ბაზარზე ავი სულების განმდეველი [[ამულეტი|ამულეტების]] სახით. აქ მიიჩნევენ, რომ ტურის მოხარშული გული ეპილეფსიას კურნავს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ძველ <ins class="diffchange diffchange-inline">ლიტერატურაში </ins>კიდევ ბევრგან მოიხსენიებენ ტურას, როგორც ღამის ქმნილებას, რომელიც უფრო ხშირად სიკვდილთან არის დაკავშირებული. ტურა გამუდმებით გვხვდება ხალხურ ზღაპრებსა და ლეგენდებში, სადაც, როგორც წესი, მოსამართლის როლში გამოდის. აფრიკაში დღესაც კი თვლიან, რომ მისი ხმის გაგონება აუცილებლად ვინმეს გარდაცვალებას მოასწავებს. ამავდროულად ჰგონიათ, რომ ტურას შეუძლია ბედნიერების მოტანა - მის ტყავს და ბრჭყალებს ყიდიან კამპალას (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[უგანდა|</ins>უგანდის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>დედაქალაქი) ბაზარზე ავი სულების განმდეველი [[ამულეტი|ამულეტების]] სახით. აქ მიიჩნევენ, რომ ტურის მოხარშული გული ეპილეფსიას კურნავს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა აგრეთვე დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს ხალხზე შუა მდინარეთში (ისტორიულ ქვეყნებში მდინარეების - ტიგროსსა და ევფრატს შორის; დღევანდელი ერაყის ტერიტორიაზე), რაც აისახა მრავალ იგავ-არაკში. აქ ტურას, ეშმაკობის მხრივ, ისეთივე რეპუტაცია ჰქონდა, როგორც მელას ევროპულ ფოლკლორში. ინდოეთში გავრცელებულ ტურას კეფაზე ძვლოვანი კორძები აქვს, რომლებიც დაფარულია გრძელი ბალნის კონით. ინდოელები ასეთ კორძებს ტურის [[რქა|რქებს]] უწოდებენ და ბალნის კონასთან ერთად თილისმად იყენებენ. ძველ [[რომი|რომში]] ტურებს უწოდებენ ოქროს მგლებს, რადგან ადვილად აშინაურებდნენ და ერთგულად იმსახურებდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა აგრეთვე დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს ხალხზე შუა მდინარეთში (ისტორიულ ქვეყნებში მდინარეების - ტიგროსსა და ევფრატს შორის; დღევანდელი ერაყის ტერიტორიაზე), რაც აისახა მრავალ იგავ-არაკში. აქ ტურას, ეშმაკობის მხრივ, ისეთივე რეპუტაცია ჰქონდა, როგორც მელას ევროპულ ფოლკლორში. ინდოეთში გავრცელებულ ტურას კეფაზე ძვლოვანი კორძები აქვს, რომლებიც დაფარულია გრძელი ბალნის კონით. ინდოელები ასეთ კორძებს ტურის [[რქა|რქებს]] უწოდებენ და ბალნის კონასთან ერთად თილისმად იყენებენ. ძველ [[რომი|რომში]] ტურებს უწოდებენ ოქროს მგლებს, რადგან ადვილად აშინაურებდნენ და ერთგულად იმსახურებდნენ.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 62:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 62:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მტაცებლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: მტაცებლები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ძუძუმწოვრები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ძუძუმწოვრები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ზოოლოგია]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=65738&oldid=prev 2018-09-24T13:33:11Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:33, 24 სექტემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა ეკუთვნის ომნივორთა რიცხვს. წლის სეზონებისა და საბინადრო გარემოს ტიპის მიხედვით საკვების რაოდენობრივი და ხარისხობრივი შემადგენლობა იმდენად იცვლება, რომ შეიძლება მთლიანად ერთი ან ორი შემდეგი კომპონენტისაგანაც კი შედგებოდეს: მცენარეები, უხერხემლოები, რეპტილიები, ამფიბიები, ფრინველები, მცირე ძუძუმწოვრები და ლეში. აფრიკაში ჭამენ ანტილოპა გნუს პლაცენტასაც. საერთო ჯამში, ტურა იკვებება იმ საკვებით, რომლის მოპოვებაც შედარებით ადვილია, რაც მეტ შემთხვევაში წარმოადგენს მღრღნელებს, მცენარეთა მწიფე ნაყოფს და მწერებს. სანადიროდ გამოდის ღამით. საკვების ძიების დროს ღამის განმავლობაში შეიძლება რამდენიმე კვადრატული კილომეტრის ტერიტორიაზე გადაადგილდეს. წარმოადგენს მაღალორგანიზებულ მტაცებელის ტიპს, სწრაფად დარბის, საოცარი მოხერხებულობით გადაადგილდება ბარდნარებში, საჭიროებისას შეუძლია ცურვა. ყნოსვა, სმენა, მხედველობა და გონივრული შესაძლებლობები კარგად აქვს განვითარებული. წლის უმეტეს დროს მეტწილად მარტო ნადირობს. ყველაზე მსხვილი მსხვეროლი, რომელსაც ტურა მოიპოვებს აფრიკაში, არის ტომპსონისა და გრანტის [[ქურციკი]], უფრო მეტად კი მისი ნაშიერები. განსაკუთრებულ წარმატებას აღწევენ, თუ ტურის წყვილი აერთიანებს თავის ძალებს. ეს ლეკვების გამოზრდის პერიოდში ხედება. მარტო ერთ ტურას მდედრი ქურციკი, როგორც წესი უკუაგდებს. წყვილის ნადირობის შემთხვევაში კი ტურები ექვსი მცდელობიდან ოთხჯერ სასურველ შედაგს აღწევენ. ნანადირევიდან დარჩენილი ზედმეტი საკვები ტურას მიაქვს და ფლავს მცირე ნაჭრებად. ეს სამალავები დიდ ტერიტორიაზეა მოთავსებული, რაც ამცირებს სხვა მტაცებლის მიერ ყველა ნაჭრის პოვნის ალბათობას. ტურის წყვილი სარგებლობს სხვისი ნანადირევით, თუ მსხვერპლი მის ტერიტორიაზეა მოკლული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა ეკუთვნის ომნივორთა რიცხვს. წლის სეზონებისა და საბინადრო გარემოს ტიპის მიხედვით საკვების რაოდენობრივი და ხარისხობრივი შემადგენლობა იმდენად იცვლება, რომ შეიძლება მთლიანად ერთი ან ორი შემდეგი კომპონენტისაგანაც კი შედგებოდეს: მცენარეები, უხერხემლოები, რეპტილიები, ამფიბიები, ფრინველები, მცირე ძუძუმწოვრები და ლეში. აფრიკაში ჭამენ ანტილოპა გნუს პლაცენტასაც. საერთო ჯამში, ტურა იკვებება იმ საკვებით, რომლის მოპოვებაც შედარებით ადვილია, რაც მეტ შემთხვევაში წარმოადგენს მღრღნელებს, მცენარეთა მწიფე ნაყოფს და მწერებს. სანადიროდ გამოდის ღამით. საკვების ძიების დროს ღამის განმავლობაში შეიძლება რამდენიმე კვადრატული კილომეტრის ტერიტორიაზე გადაადგილდეს. წარმოადგენს მაღალორგანიზებულ მტაცებელის ტიპს, სწრაფად დარბის, საოცარი მოხერხებულობით გადაადგილდება ბარდნარებში, საჭიროებისას შეუძლია ცურვა. ყნოსვა, სმენა, მხედველობა და გონივრული შესაძლებლობები კარგად აქვს განვითარებული. წლის უმეტეს დროს მეტწილად მარტო ნადირობს. ყველაზე მსხვილი მსხვეროლი, რომელსაც ტურა მოიპოვებს აფრიკაში, არის ტომპსონისა და გრანტის [[ქურციკი]], უფრო მეტად კი მისი ნაშიერები. განსაკუთრებულ წარმატებას აღწევენ, თუ ტურის წყვილი აერთიანებს თავის ძალებს. ეს ლეკვების გამოზრდის პერიოდში ხედება. მარტო ერთ ტურას მდედრი ქურციკი, როგორც წესი უკუაგდებს. წყვილის ნადირობის შემთხვევაში კი ტურები ექვსი მცდელობიდან ოთხჯერ სასურველ შედაგს აღწევენ. ნანადირევიდან დარჩენილი ზედმეტი საკვები ტურას მიაქვს და ფლავს მცირე ნაჭრებად. ეს სამალავები დიდ ტერიტორიაზეა მოთავსებული, რაც ამცირებს სხვა მტაცებლის მიერ ყველა ნაჭრის პოვნის ალბათობას. ტურის წყვილი სარგებლობს სხვისი ნანადირევით, თუ მსხვერპლი მის ტერიტორიაზეა მოკლული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა სოციალური ცხოველია. ძირითად სოციალურ ერთეულს ქმნის წყვილი, რომელიც მრავლდება. ცხოვრობენ ოჯახებად. ზოგჯერ ერთიანდებიან დიდ ხროვად. უფრო ხშირია ხუთი წევრისგან შემდგარი ოჯახები. ერთი ტურის ტერიტორიის ფართობი მერყეობს 0,5-დან 2,5კმ2-მდე, წყვილისა კი 2,5კმ2-დან 20კმ2-მდე. ტერიტორიის საზღვრებს ნიშნავს მდედრიც და მამრიც. ტურა მონოგამია, წყვილს ქმნის მთელი ცხოვრების განმავლობაში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა სოციალური ცხოველია. ძირითად სოციალურ ერთეულს ქმნის წყვილი, რომელიც მრავლდება. ცხოვრობენ ოჯახებად. ზოგჯერ ერთიანდებიან დიდ ხროვად. უფრო ხშირია ხუთი წევრისგან შემდგარი ოჯახები. ერთი ტურის ტერიტორიის ფართობი მერყეობს 0,5-დან 2,5კმ2-მდე, წყვილისა კი 2,5კმ2-დან 20კმ2-მდე. ტერიტორიის საზღვრებს ნიშნავს მდედრიც და მამრიც. ტურა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მონოგამია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, წყვილს ქმნის მთელი ცხოვრების განმავლობაში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოში ტურების მძუნაობის პეიოდი თებერვლის პირველი ნახევრიდან მარტის დასაწყისამდე, თბილი ზამთრის შემთხვევაში - იანვრის დამლევიდან აქვთ. მძუნაობა გრძელდება დაახლოებით 26-28 დღე, მაკეობა კი 63 დღე. სოროს თვითონ თხრის ან ცხოველის (უმეტესად მაჩვის, მელიისა და მაჩვზღარბების) სოროს იკავებს. სოროს 2-3 ამოსასვლელი აქვს, რომლებიც ორი მეტრითაა დაშორებული ერთმანეთისგან, ნაყარში, როგორც წესი, 4-6 ლეკვია. ნაშიერები თვალს ახელენ 9-10 დღის ასაკში. ლაქტაცია კავკასიაში გძელდება 50-70 დღე, 2-3 კვირის ასაკიდან მშობლები იწყებენ ლეკვების გამოკვებას კუჭიდან ამონთხეული ნახევრადგადამუშავევული ხორცით. საკვების სიუხვისას ლეკვები სწრაფად იზრდებიან და შეუძლიათ სანადიროდ გაჰყვნენ მშობლებს სამი თვის ასაკში. მშობლების წვლილი შთამომავლობის გაზრდაში შედარებით ერთნაირია. ორივე მშობელი კვებავს და იცავს ლეკვებს. ნაშიერები მდედრთან რჩებიან შემოდგომამდე, ან შემდეგ წლამდე. სქესმწიფობას მდედრები აღწევენ მე-11 თვეს, მამრები კი - 2 წლისათვის.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოში ტურების მძუნაობის პეიოდი თებერვლის პირველი ნახევრიდან მარტის დასაწყისამდე, თბილი ზამთრის შემთხვევაში - იანვრის დამლევიდან აქვთ. მძუნაობა გრძელდება დაახლოებით 26-28 დღე, მაკეობა კი 63 დღე. სოროს თვითონ თხრის ან ცხოველის (უმეტესად მაჩვის, მელიისა და მაჩვზღარბების) სოროს იკავებს. სოროს 2-3 ამოსასვლელი აქვს, რომლებიც ორი მეტრითაა დაშორებული ერთმანეთისგან, ნაყარში, როგორც წესი, 4-6 ლეკვია. ნაშიერები თვალს ახელენ 9-10 დღის ასაკში. ლაქტაცია კავკასიაში გძელდება 50-70 დღე, 2-3 კვირის ასაკიდან მშობლები იწყებენ ლეკვების გამოკვებას კუჭიდან ამონთხეული ნახევრადგადამუშავევული ხორცით. საკვების სიუხვისას ლეკვები სწრაფად იზრდებიან და შეუძლიათ სანადიროდ გაჰყვნენ მშობლებს სამი თვის ასაკში. მშობლების წვლილი შთამომავლობის გაზრდაში შედარებით ერთნაირია. ორივე მშობელი კვებავს და იცავს ლეკვებს. ნაშიერები მდედრთან რჩებიან შემოდგომამდე, ან შემდეგ წლამდე. სქესმწიფობას მდედრები აღწევენ მე-11 თვეს, მამრები კი - 2 წლისათვის.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=12348&oldid=prev 2017-01-05T11:42:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:42, 5 იანვარი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 39:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 39:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|ანუბისი<del class="diffchange diffchange-inline">. </del>მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|<ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>ანუბისი<ins class="diffchange diffchange-inline">''' &lt;br /&gt;</ins>მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის აბსოლუტური რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის უნარი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის აბსოლუტური რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის უნარი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90&diff=12342&oldid=prev 2017-01-05T11:39:23Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:39, 5 იანვარი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 39:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 39:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძალიან საინტერესოა ტურის ურთიერთობა მის უახლოეს ნათესავთან - მგელთან. სხვადასხვა მონაცემებით, ურთიერთობა აღნიშნულ ორ სახეობას შორის ურთიერთსაპირისპირო ხასიათს ატარებს. როგორც ჩანს, ბოლომდე არ არის დადგენილი, როგორი კორელაციაა ტერიტორიალური და არატერიტორიალური მგლებისა და ტურების რიცხოვნობასა და ტერიტორიულ გადანაწილებას შორის. ინდოეთში, მაგალითად, მგლები პერიოდულად კლავენ ტურებს საკვების და ტერიტორიების გამო კონკურენციის შესამცირებლად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|ანუბისი. მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის აბსოლუტური რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის უნარი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მსოფლიოში ტურის აბსოლუტური რიცხოვნობის შესახებ ცნობები არ არსებობს. რაოდენობის ზუსტი აღრიცხვა არ ჩატარებულა. მიუხედავად ამისა, რადგან ტურა ფართოდ არის გავრცელებული და შეუძლია ადამიანებთან თანაარსებობა, ბუნების დაცვის მსოფლიო კავშირის (IUCN) კატეგორიების მიხედვით, იგი მიჩნეულია სახეობად, რომელიც არ დგას გადაშენების საფრთხის წინაშე, ხელსაყრელ პირობებში ტურას გააჩნია რიცხოვნობის სწრაფი აღდგენის უნარი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 45:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 45:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა უხსოვარი დროიდან არის დაკავშირებული ადამიანის ყოფასთან. ძველ ეგვიპტეში მას დიდი პატივისცემით ეპყრობოდნენ და სიკვდილის შემდეგ მის მუმიფიცირებას ახდენენ. იგი ასოცირებული იყო მიწისქვეშეთის, ანუ სიკვდილის ღმერთის [[ანუბისი|ანუბისის]] [[კულტი|კულტთან]]. ზოგიერთი ანუბისს გამოსახავდა ტურად, ზოგ ნახატზე კი ტურის თავი კომბინირებულია ადამიანის ტანთან. ტუტანჰამონის სარკოფაგში ძვირფასეულობებს შორის ნანახი იქნა ანუბისის სკულპტურა. მითების თანახმად, ანუბისი ხელმძღვანელობდა ბალზამირების ცერემონიასა და გადრაცვლილების სულებს აცილებდა საიქიოში. უფრო გვიან მითებში ანუბისი ჩნდება, როგორც ჯოჯოხეთის მოსამართლე. იგი ითვლება საფლავების დარაჯად, რაც საკმაოდ განსაცვიფრებელია, რადგან ჯერ ძველი ეგვიპტელები ადანაშაულებდნენ ტურას საფლავებიდან ადამიანის ძვლების მოტაცებაში. ამის გამო საფლავებზე ქვებს ალაგებდნენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტურა უხსოვარი დროიდან არის დაკავშირებული ადამიანის ყოფასთან. ძველ ეგვიპტეში მას დიდი პატივისცემით ეპყრობოდნენ და სიკვდილის შემდეგ მის მუმიფიცირებას ახდენენ. იგი ასოცირებული იყო მიწისქვეშეთის, ანუ სიკვდილის ღმერთის [[ანუბისი|ანუბისის]] [[კულტი|კულტთან]]. ზოგიერთი ანუბისს გამოსახავდა ტურად, ზოგ ნახატზე კი ტურის თავი კომბინირებულია ადამიანის ტანთან. ტუტანჰამონის სარკოფაგში ძვირფასეულობებს შორის ნანახი იქნა ანუბისის სკულპტურა. მითების თანახმად, ანუბისი ხელმძღვანელობდა ბალზამირების ცერემონიასა და გადრაცვლილების სულებს აცილებდა საიქიოში. უფრო გვიან მითებში ანუბისი ჩნდება, როგორც ჯოჯოხეთის მოსამართლე. იგი ითვლება საფლავების დარაჯად, რაც საკმაოდ განსაცვიფრებელია, რადგან ჯერ ძველი ეგვიპტელები ადანაშაულებდნენ ტურას საფლავებიდან ადამიანის ძვლების მოტაცებაში. ამის გამო საფლავებზე ქვებს ალაგებდნენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Anubisi (tura).jpg|thumb|მარცხნივ|250პქ|ანუბისი. მოსკოვი. ა. ს. პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი.]] </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძველ ლიერატურაში კიდევ ბევრგან მოიხსენიებენ ტურას, როგორც ღამის ქმნილებას, რომელიც უფრო ხშირად სიკვდილთან არის დაკავშირებული. ტურა გამუდმებით გვხვდება ხალხურ ზღაპრებსა და ლეგენდებში, სადაც, როგორც წესი, მოსამართლის როლში გამოდის. აფრიკაში დღესაც კი თვლიან, რომ მისი ხმის გაგონება აუცილებლად ვინმეს გარდაცვალებას მოასწავებს. ამავდროულად ჰგონიათ, რომ ტურას შეუძლია ბედნიერების მოტანა - მის ტყავს და ბრჭყალებს ყიდიან კამპალას (უგანდის დედაქალაქი) ბაზარზე ავი სულების განმდეველი [[ამულეტი|ამულეტების]] სახით. აქ მიიჩნევენ, რომ ტურის მოხარშული გული ეპილეფსიას კურნავს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძველ ლიერატურაში კიდევ ბევრგან მოიხსენიებენ ტურას, როგორც ღამის ქმნილებას, რომელიც უფრო ხშირად სიკვდილთან არის დაკავშირებული. ტურა გამუდმებით გვხვდება ხალხურ ზღაპრებსა და ლეგენდებში, სადაც, როგორც წესი, მოსამართლის როლში გამოდის. აფრიკაში დღესაც კი თვლიან, რომ მისი ხმის გაგონება აუცილებლად ვინმეს გარდაცვალებას მოასწავებს. ამავდროულად ჰგონიათ, რომ ტურას შეუძლია ბედნიერების მოტანა - მის ტყავს და ბრჭყალებს ყიდიან კამპალას (უგანდის დედაქალაქი) ბაზარზე ავი სულების განმდეველი [[ამულეტი|ამულეტების]] სახით. აქ მიიჩნევენ, რომ ტურის მოხარშული გული ეპილეფსიას კურნავს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Echelidze