https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98 2026-06-16T20:24:45Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=243836&oldid=prev 2025-04-03T20:58:32Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:58, 3 აპრილი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Turuxtani.PNG|thumb|200px|ტურუხტანი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტურუხტანი''' (ლათ.&#160; Philomacl:us pugnax Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი&#160; [[მეჭვავიასნაირნი|მეჭვავიასნაირთა]] რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება ერთი სახეობა − ტურუხტანი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტურუხტანი''' (ლათ.&#160; Philomacl:us pugnax Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი&#160; [[მეჭვავიასნაირნი|მეჭვავიასნაირთა]] რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება ერთი სახეობა − ტურუხტანი.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* კლასი − ფრინველები (AVES)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* კლასი − ფრინველები (AVES)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* რიგი − [[მეჭვავიასნაირნი]] (Charadrilformes)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* რიგი − [[მეჭვავიასნაირნი]] (Charadrilformes)</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%AE%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=242984&oldid=prev 2025-03-18T09:38:12Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ტურუხტანი&#039;&#039;&#039; (ლათ. Philomacl:us pugnax Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი [[მეჭვავია...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ტურუხტანი''' (ლათ. Philomacl:us pugnax Linnaeus, 1758) − ფრინველთა გვარი [[მეჭვავიასნაირნი|მეჭვავიასნაირთა]] რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება ერთი სახეობა − ტურუხტანი.<br /> * კლასი − ფრინველები (AVES)<br /> * რიგი − [[მეჭვავიასნაირნი]] (Charadrilformes)<br /> * ოჯახი − [[მეჭვავიასებრნი]] (Charadriidae)<br /> * ქვეოჯახი − [[მექვიშიები]] (Calidriinae)<br /> * გვარი − ტურუხტანი (Philomachus)<br /> ტურუხტანი შაშვზე დიდი ფრინველია, ფრთა 170-190 მმ-ია, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] 30-37 მმ, წონა – 115-250 გ. მამალი დიდია დედალზე. შეფერილობაში სქესთა შორის მკვეთრი განსხვავებაა გამრავლების პერიოდში. მამალი ამ დროს მეტად ნაირგვარი შეფერილობისაა. კეფაზე, გვერდებსა და კისრის წინა ნაწილში აქვს წაგრძელებული ბუმბულები („საყელო“). მკერდის, ზურგისა და ფრთების ბუმბულებიც ნაირფერია, განივი ან გასწვრივი ზოლებით, მსხვილი კოპლებით ან წვრილი წინწკლებით. ბუმბულებზე მეტწილად მეტალური ელვარებაა. აღწერილია შეფერილობის 38 ტიპი. გამრავლების პერიოდში დედალიც მკვეთრი შეფერილობისაა, მაგრამ გაცილებით ნაკლებად, ვიდრე მამალი. ზაფხულის მეორე ნახევრიდან მეორე წლის მაისამდე დედალი და მამალი შეფერილობით არ განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან. ზურგის მხარე, მათ ორის კუდიც, მორუხო-მურაა; თავის, კისრის, ზურგისა და ფრთის მფარავები მურა-მოშავოა, ჟანგმიწისფერი, არშიებით და შავი ღეპეპებით. საჭის ბუმბულების შუა წყვილი სხვებზე მუქია, ყელი და მუცელი − [[თეთრი (ფერი)|თეთრი]]; მკერდზე, ჩიჩახვსა და სხეულის გვერდებზე ბუმბულები ღია მოწაბლისფროა, წვეროებში ფართო მოჟანგმიწისფრო-თეთრი არშიებით. ნისკარტი მოშავოა, ბრჭყალები – შავი, ხოლო ფეხები – მოყვითალო-ხორცისფერი.<br /> <br /> ====გავრცელება==== <br /> ტურუხტანის ბუდობის არეალი მოიცავს ტუნდრისა და ტყე-ტუნდრის ზოლს და ტაიგის ზონის ჩრდილოეთ ნაწილს [[ევროპა]]სა და [[აზია]]ში, [[დასავლეთი]]თ [[გერმანია|გერმანიის]], [[დანია|დანიის]], სკანდინავიის ჩრდილოეთ ნაწილისა და კოლის ნახევარკუნძულიდან, [[აღმოსავლეთი]]თ ჩუკოტკამდე. [[სამხრეთი]]თ აღწევს [[უნგრეთი|უნგრეთს]], [[ჩეხეთი|ჩეხოსლოვაკიას]], ჩრდილოეთ [[უკრაინა]]ს, ხოლო ციმბირში ტაიგის ჩრდილოეთ ნაწილს. ზამთრობს ძირითადად [[აფრიკა]]ში და აზიის სამხრეთ ნაწილში. [[საქართველო]]ში მოიპოვება მიმოფრენის პერიოდებში, განსაკუთრებით შემოდგომობით.<br /> <br /> ====ბიოტოპი==== <br /> ტენიანი ბალახნარები ან ხავსიანი ჭაობები ტუნდრასა და ტყეტუნდრაში. მამლები ტიხტიხის დროს თავს იყრიან მშრალ ნაკვეთებზე.<br /> <br /> ====გამრავლება==== <br /> [[პოლიგამია|პოლიგამიური]] ფრინველია. ბუდეს აკეთებს დედალი მიწაზე, მოზრდილ ჩაღრმავებაში, მეტწილად მშრალ, ზოგჯერ ტენიან ბალახ-ნარებში. დებს 4 კვერცხს. კრუხად ჯდება და მართვეების აღზრდაზე ზრუნავს მხოლოდ დედალი. მამლები, ტიხტიხის დამთავრების შემდეგ შორდებიან ამ ადგილებს და განგურს განიცდიან. საინკუბაციო პერიოდი 21 დღემდე გრძელდება.<br /> <br /> ====კვება==== <br /> ტურუხტანის საკვებს შეადგენენ უხერხემლო ცხოველები ხოჭოები, კალიები, [[ბაღლინჯოები]], [[ჭიაყელები]] და სხვ. მცირე რაოდენობით ჭამს მცენარეთა [[თესლი|თესლებსაც]].<br /> <br /> ====მნიშვნელობა==== <br /> კვების ხასიათის მიხედვით სასარგებლო ფრინველია. შედარებით დიდი ზომისა და მიმოფრენის პერიოდში საკმაო რიცხვმრავლობის გამო სანადირო მნიშვნელობაც აქვს.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> *[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველები]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველთა გვარი]]<br /> [[კატეგორია:მეჭვავიასნაირნი]]<br /> [[კატეგორია:მეჭვავიასებრნი]]<br /> [[კატეგორია:მექვიშიები]]</div>

Echelidze