https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98ტუტანხამონი - რედაქტირების ისტორია2026-04-30T13:02:13Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&diff=238566&oldid=prevTkenchoshvili 19:27, 12 ნოემბერი 2024-ზე2024-11-12T19:27:20Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:27, 12 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Tutanxamoni.PNG|thumb|ტუტანხამონი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტუტანხამონი''' – (ეგვ. Twt nh Imn, „ამონის ცოცხალი სახე“, დაახლ. ჩვ. წ.-მდე 1333-1323). XVIII დინასტიის ფარაონი.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტუტანხამონი''' – (ეგვ. Twt nh Imn, „ამონის ცოცხალი სახე“, დაახლ. ჩვ. წ.-მდე 1333-1323). XVIII დინასტიის ფარაონი.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონის გარდაცვალების შემდეგ მისი ახალგაზრდა მეუღლე შეეცადა ტახტის შენარჩუნებას და დინასტიის გაგრძელებას [[ხეთები]]ს უფლისწულზე ქორწინების გზით. იმ დროისათვის ეს იმდენად უჩვეულო შემთხვევა იყო, რომ მოლაპარაკებები ხეთების მეფესთან, სუფილულიუმასთან, რომელიც, როგორც ჩანს, ყოყმანობდა, ერთი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. საბოლოოდ მეფემ მისცა თავისი თანხმობა, მაგრამ ხეთების უფლისწული, ზანანზა, ეგვიპტის გზაზე, სირიაში შეთქმულების მსხვერპლი გახდა. სუფილულიუმა შურისძიების მიზნით შეიჭრა ირეში (დამასკოს სიახლოვეს), მაგრამ ის და შემდეგ მისი მემკვიდრე არნუვანდა შავი ჭირის ეპიდემიამ შეიწირა, და ბრძოლები ირეში შეწყდა. ანხესენპაატონი დაქორწინდა ხანდაზმულ [[აი (ფარაონი)|აი]]ზე, რომელიც ავიდა ტახტზე, როგორც მეთვრამეტე დინასტიის მეცამეტე ფარაონი, მაგრამ დაახლოებით მესამე წელს აი გარდაიცვალა, და ამის შემდეგ ანხესენპაამონზეც არაფერია ცნობილი.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარაონის გარდაცვალების შემდეგ მისი ახალგაზრდა მეუღლე შეეცადა ტახტის შენარჩუნებას და დინასტიის გაგრძელებას [[ხეთები]]ს უფლისწულზე ქორწინების გზით. იმ დროისათვის ეს იმდენად უჩვეულო შემთხვევა იყო, რომ მოლაპარაკებები ხეთების მეფესთან, სუფილულიუმასთან, რომელიც, როგორც ჩანს, ყოყმანობდა, ერთი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. საბოლოოდ მეფემ მისცა თავისი თანხმობა, მაგრამ ხეთების უფლისწული, ზანანზა, ეგვიპტის გზაზე, სირიაში შეთქმულების მსხვერპლი გახდა. სუფილულიუმა შურისძიების მიზნით შეიჭრა ირეში (დამასკოს სიახლოვეს), მაგრამ ის და შემდეგ მისი მემკვიდრე არნუვანდა შავი ჭირის ეპიდემიამ შეიწირა, და ბრძოლები ირეში შეწყდა. ანხესენპაატონი დაქორწინდა ხანდაზმულ [[აი (ფარაონი)|აი]]ზე, რომელიც ავიდა ტახტზე, როგორც მეთვრამეტე დინასტიის მეცამეტე ფარაონი, მაგრამ დაახლოებით მესამე წელს აი გარდაიცვალა, და ამის შემდეგ ანხესენპაამონზეც არაფერია ცნობილი.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"><gallery></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ფაილი:Tutanx.PNG|</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ფაილი:Tutan.PNG|</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ფაილი:Tutanxamoni da misi coli.PNG|</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></gallery></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&diff=238561&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ტუტანხამონი''' – (ეგვ. Twt nh Imn, „ამონის ცოცხალი სახე“, დაახლ. ჩვ. წ.-...2024-11-12T19:18:57Z<p>ახალი გვერდი: '''ტუტანხამონი''' – (ეგვ. Twt nh Imn, „ამონის ცოცხალი სახე“, დაახლ. ჩვ. წ.-...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ტუტანხამონი''' – (ეგვ. Twt nh Imn, „ამონის ცოცხალი სახე“, დაახლ. ჩვ. წ.-მდე 1333-1323). XVIII დინასტიის ფარაონი. <br />
<br />
ტახტზე ავიდა [[სმენხკარა]]ს გარდაცვალების შემდეგ, როგორც ტუტანხატონი. ამ დროისათვის ცხრა ან ათი წლის იყო. მისი წარმომავლობა უცნობია. შესაძლოა, იყო [[ეხნატონი]]ს შვილი მეორე რიგის ცოლის, კიიასაგან. დაქორწინებული იყო ეხნატონის მესამე ქალიშვილზე, ანხესენპაატონზე. [[ნეფერტიტი]]ს მთავარი სასახლიდან განდევნის შემდეგ ტუტანხამონი და ანხესენპაატონი, როგორც ჩანს, ცხოვრობდნენ ნეფერტიტისთან ერთად ჩრდილოეთ სასახლეში, რადგან სწორედ აქ არის ნაპოვნი მათი სახელები. <br />
<br />
ახალგაზრდა ფარაონის დროს მმართველობის სადავეები ეპყრათ ეხნატონის გენერალს, ხორემხებს და „ღვთაების მამას“ [[აი (ფარაონი)|აი]]ს, რომელიც, შესაძლოა, ნეფერტიტის მამა იყო. გამეფებიდან დაახლოებით სამი წლის განმავლობაში ტუტანხამონი აგრძელებს [[ახეტატონი|ახეტატონში]] ცხოვრებას, შემდეგ გადადის [[თებე (ქალაქი ძველ ეგვიპტეში)|თებე]]ში, რასაც ძველი ეგვიპტური [[რელიგია|რელიგიის]] სრული რესტავრაცია მოჰყვა. ტუტანხატონი (ეგვ Twt nh Itn, „ატონის ცოცხალი სახე“) და მისი მეუღლე ანხესენპაატონი (ეგვ. nh.s.n p3 Itn, „ცოცხლობს ატონისათვის“) იცვლიან სახელებს და ტუტანხამონი და ანხესენპაამონი ხდებიან. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს მისი ე.წ. „რესტავრაციის სტელა“, საიდანაც ვიგებთ, რომ „ქვეყანა დაავადებული იყო, ტაძრები დაცარიელდა… თუ ვინმე ილოცებდა ღმერთზე და რჩევას სთხოვდა მას, ღმერთი არ პასუხობდა… მისი უდიდებულესობა გულით ეძებდა გზებს, რომ ემსახურა თავისი მამის, [[ამონი]]სათვის… დაამზადა მისი [[ოქრო]]ს [[ქანდაკება]]…“ ტუტანხამონი ასევე გვამცნობს, რომ ტაძრებს დაუბრუნდათ და გაუორმაგდათ ქონება, მათი მომსახურე პერსონალი გაიზარდა ფარაონის [[ხაზინა|ხაზინის]] ხარჯზე, მისნებად და [[ქურუმი|ქურუმებად]] კი დაინიშნნენ ძველი ოჯახების წარმომადგენლები, „რომელთა მამების სახელები ყველამ იცოდა“. ამით ტუტანხამონმა „აღადგინა [[მაატი]] (სამართალი)“. <br />
<br />
მიუხედავად ასეთი მცდელობისა ძველი რელიგიის აღდგენის საქმეში, ის, როგორც ჩანს, მაინც „[[ერეტიკოსი|ერეტიკოსად]]“ შეირაცხა, რადგან არ იყო შეტანილი არც ერთ მეფეთა სიაში. მის მოსახსენიებელ ტაძარში მსახურობა მალე შეწყდა და ტუტანხამონი დავიწყებას მიეცა. მიუხედავად ამისა, ტუტანხამონი, ან, როგორც მას ეძახიან, „ფარაონი-ბავშვი“ ეგვიპტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფარაონი გახდა მას შემდეგ, რაც 1922 წ. ინგლისელმა არქეოლოგმა ჰ. კარტერმა აღმოაჩინა მისი [[სამარხი (ძველი ეგვიპტე)|სამარხი]], დღეისათვის პრაქტიკულად ერთადერთი ეგვიპტური სამარხი, რომელიც გაუძარცვავი აღმოჩნდა. ეს აღმოჩენა, სამარხში ნაპოვნი განძის გამო, XX საუკუნის ერთ-ერთი სენსაცია გახდა. <br />
<br />
ფარაონის გარდაცვალების შემდეგ მისი ახალგაზრდა მეუღლე შეეცადა ტახტის შენარჩუნებას და დინასტიის გაგრძელებას [[ხეთები]]ს უფლისწულზე ქორწინების გზით. იმ დროისათვის ეს იმდენად უჩვეულო შემთხვევა იყო, რომ მოლაპარაკებები ხეთების მეფესთან, სუფილულიუმასთან, რომელიც, როგორც ჩანს, ყოყმანობდა, ერთი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. საბოლოოდ მეფემ მისცა თავისი თანხმობა, მაგრამ ხეთების უფლისწული, ზანანზა, ეგვიპტის გზაზე, სირიაში შეთქმულების მსხვერპლი გახდა. სუფილულიუმა შურისძიების მიზნით შეიჭრა ირეში (დამასკოს სიახლოვეს), მაგრამ ის და შემდეგ მისი მემკვიდრე არნუვანდა შავი ჭირის ეპიდემიამ შეიწირა, და ბრძოლები ირეში შეწყდა. ანხესენპაატონი დაქორწინდა ხანდაზმულ [[აი (ფარაონი)|აი]]ზე, რომელიც ავიდა ტახტზე, როგორც მეთვრამეტე დინასტიის მეცამეტე ფარაონი, მაგრამ დაახლოებით მესამე წელს აი გარდაიცვალა, და ამის შემდეგ ანხესენპაამონზეც არაფერია ცნობილი.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია]]<br />
[[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]<br />
[[კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები]]<br />
[[კატეგორია:XVIII დინასტიის ფარაონები]]</div>Tkenchoshvili