https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90_%281141%29 2026-06-14T14:35:43Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90_(1141)&diff=219982&oldid=prev 2024-02-26T09:49:58Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;უბისის წარწერა (1141)&#039;&#039;&#039; – <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98" title="ასომთავრული">ასომთავრული</a> წარწერა, ამოკვეთილი ქვი...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''უბისის წარწერა (1141)''' – [[ასომთავრული]] წარწერა, ამოკვეთილი ქვის ოთხკუთხა ფილაზე (99X65 სმ.), რომელიც ჩასმულია უბისის სამონასტრო კომპლექსის (ხარაგაულის რ-ნი) ერთ-ერთი ნაგებობის „[[სვეტი]]ს“ სამხრეთ [[კედელი|კედელში]], პირველი [[სართული]]ს ზედა მარცხენა კუთხეში; შესრულებულია [[კიდურწერტილოვანი დამწერლობა|კიდურწერტილოვანი]], ადგილ-ადგილ [[კიდურწაისრული დამწერლობა|კიდურწაისრული დამწერლობით]], [[ასო (ნიშანი)|ასოებს]] გადასმული ჰქონია ამჟამად გამკრთალებული წითელი საღებავი ([[სინგური]]). წარწერის ტექსტი ასეთია:<br /> <br /> „† მე, საწყალობელსა სულითა, სჳმეონ ჭყონდიდელსა მომემადლა ღმრთისაგან აღშენებად მონასტერი ესე და სუჱტიცა ესე, მეფობასა, ღმრთისა მიერ გჳრგჳნოსნისა დიმიტრი მეფეთა მეფისა, ძისა დიდისა მეფისა დავითისა. ქრონიკონი იყო ტჲა, ზედა წელი სარკინოზთაჲ ფლე“. <br /> <br /> წარწერას ახლავს თარიღი: ქართული ქრონიკონი ტჲა (361), ანუ 1141; სარკინოზთაჲ – ფლე, ანუ ჰიჯრის 535, ე. ი. 17. VIII, 1140 – 5, VIII. 114); ზედა წელი უღრის 1. I – 5. VIII, 1141. წარწერაში მოხსენიებული არიან ისტორიული პირები: მეფე [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელი]] (1089-1125), მისი ძე მეფეთა მეფე დიმიტრი (1125–1155) და სჳმეონ ჭყონდიდელი – მაშენებელი მონასტრისა და „სუჱტისა“ და ავტორი წარწერისა. ეს უკანასკნელი იყო დავით აღმაშენებლის თანამედროვე გიორგი [[მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი|ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი]]ს (+ 1118) დისწული, 1124-თვის თვითონაც მწიგნობართუხუცესი და ბედიელ-ალავერდელი [[მთავარეპისკოპოსი]], რომელიც უბისის წარწერის მიხედვით, 1141 ჭყონდიდლად მოიხსენიება. წარწერა საყურადღებოა: &lt;br /&gt;<br /> ა. ორთოგრაფიული თვალსაზრისით – უ ბრჯგუს მომდევნოდ მასში დასტურდება ჱ („სუჱტიცა“), რომელიც ასე დამახასიათებელია XII ს. I ნახ. წერილობითი ძეგლისათვის – [[ანდერძი (შეწირულობის გაცემის დოკუმენტი)|ანდერძი]] დავით აღმაშენებლისა [[შიომღვიმე|შიომღვიმის]] მონასტრისადმი (1124): აჩუჱნნა, ჩუჱულებითი, კუჱრთხი, აჩუჱნეს, შუჱნიერად, ძუჱლი და ძუჱლის ძუჱლი, ძუჱლთაგან, ძუჱლთა, წუჱლაჲ, ფეშხუჱმი, სეფისკუჱრი, წარტყუჱნილი, ჰშუჱნის, აჩუჱნებდეს, შეჩუჱნებითა და სხვ.; &lt;br /&gt;<br /> ბ. [[პალეოგრაფია|პალეოგრაფიულად]] შესრულებულია როგორც კიდურწაისრული, ისე კიდურწერტილოვანი<br /> [[დამწერლობა|დამწერლობით]], ამასთანავე, ასოთა კვეთის ღარები ამოწითლებულია; &lt;br /&gt;<br /> გ. წარწერაში დასტურდება [[ტერმინი]] „[[ზედა წელი]]ს“ ყველაზე გვიანდელი გამოყენება.<br /> <br /> ''მ. სილოგავა''<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * ქართული წარწერების კორპუსი, ტ. 2, ვ. სილოგავას გამოც. თბ., 1980, გვ. 140– 141, 216, №-163.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ქართული წარწერები]]</div>

Tkenchoshvili