<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ka">
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98</id>
		<title>უმლაუტი - რედაქტირების ისტორია</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;action=history"/>
		<updated>2026-04-26T19:47:03Z</updated>
		<subtitle>ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.19.24</generator>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220131&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  12:06, 28 თებერვალი 2024-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220131&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-02-28T12:06:58Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;12:06, 28 თებერვალი 2024-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''უმლაუტი''' – (გერმ. Umlaut – გადახმოვანება), მეტაფონია (ბერძ. metaphoneo) ხმოვანთა რეგრესული ნაწილობრივი [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''უმლაუტი''' – (გერმ. Umlaut – გადახმოვანება), მეტაფონია (ბერძ. metaphoneo) ხმოვანთა რეგრესული ნაწილობრივი [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ფონეტიკურად უმლაუტი არის წინამდგომ (ძირეულ) მარცვალში ხმოვნის გაფართოება-დავიწროება მომდევნო მარცვლის ხმოვნის გავლენით. ყველაზე გავრცელებულია პალატალური გადაბგერება, როდესაც წინა რიგის დახურული ხმოვანი (განსაკუთრებით ი და ჲ) იწვევს ენის წინ გადაწევას, რის შედეგადაც ხდება რეზონატორული შევიწროება, ე. ი. a. o. u. → ā (e), ö, o. უმლაუტის სახეებია აგრეთვე ძირეული ხმოვნების ველარიზაცია და ლაბიალიზაცია სუფიქსის შესაბამისი ხმოვნის გავლენით. მაუმლაუტირებელი [[სუფიქსი]] ხშირად იკარგება და შეცვლილი ძირი იძენს გრამატიკულ ფუნქციას (შინაგანი ფლექსია). გამაფართოებელ უმლაუტს (brechung) უწოდებენ ველარულ ასიმილაციას, რადგან გაფართოებას თან ახლავს ხმოვნის უკან გადაწევა. დამავიწროებელ უმლაუტს უწოდებენ საკუთრივ უმლაუტს, ანუ პალატალურს, რადგანაც ხმოვნის [[არტიკულაცია]] შუა ენისკენ გადაიწევს. უმლაუტი შეიძლება იყოს როგორც ცოცხალი ფონეტიკური პროცესი, ისე ისტორიული [[გრამატიკალიზაცია|გრამატიკალიზებული]]. ეს უკანასკნელი, ჩვეულებრივ, პალატალური უმლაუტია.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ფონეტიკურად უმლაუტი არის წინამდგომ (ძირეულ) მარცვალში ხმოვნის გაფართოება-დავიწროება მომდევნო მარცვლის ხმოვნის გავლენით. ყველაზე გავრცელებულია პალატალური გადაბგერება, როდესაც წინა რიგის დახურული ხმოვანი (განსაკუთრებით ი და ჲ) იწვევს ენის წინ გადაწევას, რის შედეგადაც ხდება რეზონატორული შევიწროება, ე. ი. a. o. u. → ā (e), ö, o. უმლაუტის სახეებია აგრეთვე ძირეული ხმოვნების ველარიზაცია და ლაბიალიზაცია სუფიქსის შესაბამისი ხმოვნის გავლენით. მაუმლაუტირებელი [[სუფიქსი]] ხშირად იკარგება და შეცვლილი ძირი იძენს გრამატიკულ ფუნქციას (შინაგანი &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ფლექსია&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;). გამაფართოებელ უმლაუტს (brechung) უწოდებენ ველარულ ასიმილაციას, რადგან გაფართოებას თან ახლავს ხმოვნის უკან გადაწევა. დამავიწროებელ უმლაუტს უწოდებენ საკუთრივ უმლაუტს, ანუ პალატალურს, რადგანაც ხმოვნის [[არტიკულაცია]] შუა ენისკენ გადაიწევს. უმლაუტი შეიძლება იყოს როგორც ცოცხალი ფონეტიკური პროცესი, ისე ისტორიული [[გრამატიკალიზაცია|გრამატიკალიზებული]]. ეს უკანასკნელი, ჩვეულებრივ, პალატალური უმლაუტია.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ქართული [[სალიტერატურო ენა]]ში უმლაუტი არა გვაქვს, გავრცელებულია [[დიალექტი|დიალექტებში]]. პალატალური უმლაუტი გვხვდება, მაგ., იმერულში (წავიდა &amp;gt; წევიდა).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ქართული [[სალიტერატურო ენა]]ში უმლაუტი არა გვაქვს, გავრცელებულია [[დიალექტი|დიალექტებში]]. პალატალური უმლაუტი გვხვდება, მაგ., იმერულში (წავიდა &amp;gt; წევიდა).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220076&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  10:42, 27 თებერვალი 2024-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220076&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-02-27T10:42:26Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;amp;diff=220076&amp;amp;oldid=220075&quot;&gt;ცვლილებების ჩვენება&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220075&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  10:38, 27 თებერვალი 2024-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220075&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-02-27T10:38:46Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;10:38, 27 თებერვალი 2024-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''უმლაუტი''' – (გერმ. Umlaut – გადახმოვანება) ,მეტაფონია (ბერძ. metaphoneo) ხმოვანთა რეგრესული ნაწილობრივი [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''უმლაუტი''' – (გერმ. Umlaut – გადახმოვანება), მეტაფონია (ბერძ. metaphoneo) ხმოვანთა რეგრესული ნაწილობრივი [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ფონეტიკურად უმლაუტი არის წინამდგომ (ძირეულ) მარცვალში ხმოვნის გაფართოება-დავიწროება მომდევნო მარცვლის ხმოვნის გავლენით. ყველაზე გავრცელებულია პალატალური გადაბგერება, როდესაც წინა რიგის დასურული ხმოვანი (განსაკუთრებით ი და ჲ) იწვევს ენის წინ გადაწევას, რის შედეგადაც ხდება რეზონატორული შევიწროება, ე. ი. a. o. u. → ā (e), ö, o. უმლაუტის სახეებია აგრეთვე ძირეული ხმოვნების ველარიზაცია და ლაბიალიზაცია სუფიქსის შესაბამისი ხმოვნის გავლენით. მაუმლაუტირებელი [[სუფიქსი]] ხშირად იკარგება და შეცვლილი ძირი იძენს გრამატიკულ ფუნქციას (შინაგანი ფლექსია). გამაფართოებელ უმლაუტს (brechung) უწოდებენ ველარულ ასიმილაციას, რადგან გაფართოებას თან ახლავს ხმოვნის უკან გადაწევა. დამავიწროებელ უმლაუტს უწოდებენ საკუთრივ უმლაუტს, ანუ პალატალურს, რადგანაც ხმოვნის [[არტიკულაცია]] შუა ენისკენ გადაიწევს. უმლაუტი შეიძლება იყოს როგორც ცოცხალი ფონეტიკური პროცესი, ისე ისტორიული [[გრამატიკალიზაცია|გრამატიკალიზებული]]. ეს უკანასკნელი, ჩვეულებრივ, პალატალური უმლაუტია.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ფონეტიკურად უმლაუტი არის წინამდგომ (ძირეულ) მარცვალში ხმოვნის გაფართოება-დავიწროება მომდევნო მარცვლის ხმოვნის გავლენით. ყველაზე გავრცელებულია პალატალური გადაბგერება, როდესაც წინა რიგის დასურული ხმოვანი (განსაკუთრებით ი და ჲ) იწვევს ენის წინ გადაწევას, რის შედეგადაც ხდება რეზონატორული შევიწროება, ე. ი. a. o. u. → ā (e), ö, o. უმლაუტის სახეებია აგრეთვე ძირეული ხმოვნების ველარიზაცია და ლაბიალიზაცია სუფიქსის შესაბამისი ხმოვნის გავლენით. მაუმლაუტირებელი [[სუფიქსი]] ხშირად იკარგება და შეცვლილი ძირი იძენს გრამატიკულ ფუნქციას (შინაგანი ფლექსია). გამაფართოებელ უმლაუტს (brechung) უწოდებენ ველარულ ასიმილაციას, რადგან გაფართოებას თან ახლავს ხმოვნის უკან გადაწევა. დამავიწროებელ უმლაუტს უწოდებენ საკუთრივ უმლაუტს, ანუ პალატალურს, რადგანაც ხმოვნის [[არტიკულაცია]] შუა ენისკენ გადაიწევს. უმლაუტი შეიძლება იყოს როგორც ცოცხალი ფონეტიკური პროცესი, ისე ისტორიული [[გრამატიკალიზაცია|გრამატიკალიზებული]]. ეს უკანასკნელი, ჩვეულებრივ, პალატალური უმლაუტია.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 18:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 18:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;3. სვანურში უმლაუტის სისტემის ჩამოყალიბება-განვითარების თვალსაზრისით ორი პერიოდი შეინიშნება: პირველი ([[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] &amp;gt; ე, [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე, [[ფაილი:Uu xaziani.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ი) მთელი სვანურისთვის უნდა ყოფილიყო დამახასიათებელი, ხოლო მეორე ([[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] , [[ფაილი:Uu xaziani.JPG|12პქ|]]) – მხოლოდ ზემოსვანურისა და ლენტეხურისთვის (ეს უკანასკნელი ლაშხურმა დიალექტმა არ იცის).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;3. სვანურში უმლაუტის სისტემის ჩამოყალიბება-განვითარების თვალსაზრისით ორი პერიოდი შეინიშნება: პირველი ([[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] &amp;gt; ე, [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე, [[ფაილი:Uu xaziani.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ი) მთელი სვანურისთვის უნდა ყოფილიყო დამახასიათებელი, ხოლო მეორე ([[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] , [[ფაილი:Uu xaziani.JPG|12პქ|]]) – მხოლოდ ზემოსვანურისა და ლენტეხურისთვის (ეს უკანასკნელი ლაშხურმა დიალექტმა არ იცის).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;უმლაუტს უკავშირდება არაერთი ცვლილება სვანური ენის გრამატიკულ სტრუქტურაში. კერძოდ, სახელისა და [[ზმნა|ზმნის]] შინაგანი ფლექსიის მოვლენები (აბლაუტური ხმოვანთმონაცვლეობა) ან პარადიგმატულ თუ დერივაციულ ერთეულთა ახალ-ახალი მოდელები მხოლოდ უმლაუტის (როგორც ფონეტიკური პროცესის) ფონოლოგიზაციის შედეგია.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;უმლაუტის ფონოლოგიზაციის პროცესი განაპირობა ფუძისეულ თუ სუფიქსისეულ ხმოვანთა რედუქციამ. ქრონოლოგიური თვალსაზრისით, ეს ორი მოვლენა სხვადასხვა ეპოქის კუთენილებაა – პალატალური უმლაუტის ჩასახვა-განვითარება წინ უსწრებს ხმოვანთა რედუქციას, როგორც ფონეტიკურ პროცესს. თავის მხრივ, ამ უკანასკნელმა სვანურ უმლაუტს ფართო გზა გაუხსნა შინაგანი ფლექსიის განვითარებისაკენ. მართალია, შუმლაუტის ფონოლოგიზაციამ ტიპოლოგიური ხასიათის ცელილებებიც განაპირობა ენაში, მაგრამ ეს ფაქტი აგლუტინაციური ტიპიდან ფლექსიურ ტიპზე ნაწილობრივი გადასელის ფარგლებს არ გასცილებია.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;''ი. ჩანტლაძე''&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==ლიტერატურა==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* შანიძე ა. უმლაუტი სვანურში. – „არილი“ (პროფ. [[ჯავახიშვილი ივანე|ი. ჯავახიშვილისადმი]] მიძღენილი&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* კრებული), ტფ. 1925; &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[თოფურია ვარლამ|თოფურია ვ.]] სახელთა დაბოლოების ისტორიისათვის სვანურში. – „ტფილისის უნივერსიტეტის მოამბე“, 1927, ტ. 7;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* მისივე, კვლავ უმლაუტისათვის სვანურში, – იქვე, 1928, ტ. 8; &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* მისივე, სვანური ენა, I. ზმნა, თბ., 1931;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[ახვლედიანი გიორგი (ენათმეცნიერი)|ახვლედიანი გ]]. ზოგადი ფონეტიკის საფუძელები, თბ., 1949; &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* ჭუმბერიძე ზ., უმლაუტი ლენტეხურ კილოში. – „თსუ შრომები“, 1960, ტ. 93;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* შარაშენიძე თ. ორფუძიანიბის ერთი ტიპის შესახებ სვანურ სახელთა ბრუნებაში. – კრ.: „ქართეელურ ენათა&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* სტრუქტურის საკითხები“, II, თბ. 1961;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[მაჭავარიანი გივი|მაჭავარიანი გ]]. ხმოვანთა სისტემის დახასიათებისათვის სვანურში&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* (ბალზემოური დიალექტის მიხედვით) „თსუ შრომები“, 1963, ტ. 96;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* შმიდტი კ. ქართეელური ფუმე-ენის ბგერათსისტემის რეკონსტრუქციისათვის. – „თსუ სამეცნიერო-ბიბლიოგრაფიული კრებულია“, II–III, თბ., 1964;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* ქალდანი მ. სვანური ენის ფონეტიკა, I უმლაუტის სისტემა სვანურში, თბ., 1969; &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* ონიანი ა. სვანური ვოკალიზმის ზოგადი საკითხი. – „იკე“, XXV, თბ., 1986.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==წყარო==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[კატეგორია:ენათმეცნიერება]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[კატეგორია:ფონეტიკა]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220074&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  10:07, 27 თებერვალი 2024-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220074&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-02-27T10:07:56Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;10:07, 27 თებერვალი 2024-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 11:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 11:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;სწორედ უმლაუტის კანონზომიერებათა გათვალისწინებით მოეფინა ნათელი [[აბლაუტი|აბლაუტად]] მიჩნეულ ბევრ აუხსნელ ხმოვანთმონაცვლეობას. დიდძალ საილუსტრაციო მასალაზე წლების განმავლობაში დაკვირვებამ აშკარად ცხადყო (მ. ქალდანი), რომ სვანურ ენაში ხმოვანთა ასიმილაციას განაპირობებს არა მხოლოდ წინა მიმართულების უმლაუტი (ა, ო, უ, [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] û + [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]]ი &amp;gt; ჲ / ე &amp;gt; , [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:O rkalit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], არამედ უკანა მიმართულებისაც (ე + ა &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ- უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ი + ა &amp;gt; ე (ბქ) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ. უშგ.), ე + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ.უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ე + ო/უ &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]](უშგ.) – შედარებით იშვიათად, ი + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე (ბქ.) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ., უშგ.). ამ უკანასნელში მეუმლაუტე ფონემებია უკანა რიგის ა ხმოვანი და [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] [[სონანტები|სონანტი]], ხოლო საუმლაუტი – ე და ი (წინამავალი). შედეგების მიხედვით უკანა მიმართულების უმლაუტი გაცილებით რთულია, ვიდრე პალატალური უმლაუტი, რომელსაც მ. ქალდანის მონოგრაფიის გამოქვეყნებამდე სპეციალისტთა უმრავლესობა უმლაუტის ერთადერთ სახედ მიიჩნევდა სვანურში. ქართველოლოგიური [[ლინგვისტიკა|ლინგვისტიკის]] ამჟამინდელი დონის შესაბამისად ირკვევა, რომ წინა მიმართულების უმლაუტი გაცილებით ადრე გაჩნდა, ვიდრე უკანა მიმართულებისა. მიღებულია ძალზე მნიშვნელოვანი შედეგები სვანურ [[ლექსემა]]თა ისტორიული სახის აღსადგენად:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;სწორედ უმლაუტის კანონზომიერებათა გათვალისწინებით მოეფინა ნათელი [[აბლაუტი|აბლაუტად]] მიჩნეულ ბევრ აუხსნელ ხმოვანთმონაცვლეობას. დიდძალ საილუსტრაციო მასალაზე წლების განმავლობაში დაკვირვებამ აშკარად ცხადყო (მ. ქალდანი), რომ სვანურ ენაში ხმოვანთა ასიმილაციას განაპირობებს არა მხოლოდ წინა მიმართულების უმლაუტი (ა, ო, უ, [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] û + [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]]ი &amp;gt; ჲ / ე &amp;gt; , [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:O rkalit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], არამედ უკანა მიმართულებისაც (ე + ა &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ- უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ი + ა &amp;gt; ე (ბქ) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ. უშგ.), ე + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ.უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ე + ო/უ &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]](უშგ.) – შედარებით იშვიათად, ი + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე (ბქ.) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ., უშგ.). ამ უკანასნელში მეუმლაუტე ფონემებია უკანა რიგის ა ხმოვანი და [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] [[სონანტები|სონანტი]], ხოლო საუმლაუტი – ე და ი (წინამავალი). შედეგების მიხედვით უკანა მიმართულების უმლაუტი გაცილებით რთულია, ვიდრე პალატალური უმლაუტი, რომელსაც მ. ქალდანის მონოგრაფიის გამოქვეყნებამდე სპეციალისტთა უმრავლესობა უმლაუტის ერთადერთ სახედ მიიჩნევდა სვანურში. ქართველოლოგიური [[ლინგვისტიკა|ლინგვისტიკის]] ამჟამინდელი დონის შესაბამისად ირკვევა, რომ წინა მიმართულების უმლაუტი გაცილებით ადრე გაჩნდა, ვიდრე უკანა მიმართულებისა. მიღებულია ძალზე მნიშვნელოვანი შედეგები სვანურ [[ლექსემა]]თა ისტორიული სახის აღსადგენად:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1. თუ ბოლოკიდურ დახურულ ან ღია [[მარცვალი (გრამატიკა)|მარცვალში]] ამოსავალი ე გვაძლევს უმლაუტიან ა-ს, ეს იმას ნიშნავს, რომ ოდესღაც ფუძე ბოლოვდებოდა -ა ხმოვანზე ან -[[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] სონანტზე;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2. XIII ს. სევანური ენის ენგურის ხეობის დიალექტებში უკვე გვქონდა ორივე (ურთიერთსაპირისპირო)&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;მიმართულების უმლაუტი.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3. სვანურში უმლაუტის სისტემის ჩამოყალიბება-განვითარების თვალსაზრისით ორი პერიოდი შეინიშნება: პირველი ([[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] &amp;gt; ე, [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე, [[ფაილი:Uu xaziani.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ი) მთელი სვანურისთვის უნდა ყოფილიყო დამახასიათებელი, ხოლო მეორე ([[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] , [[ფაილი:Uu xaziani.JPG|12პქ|]]) – მხოლოდ ზემოსვანურისა და ლენტეხურისთვის (ეს უკანასკნელი ლაშხურმა დიალექტმა არ იცის).&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220073&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  09:58, 27 თებერვალი 2024-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220073&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-02-27T09:58:56Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;09:58, 27 თებერვალი 2024-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 10:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 10:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;მრავალი სხვა.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;მრავალი სხვა.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;სწორედ უმლაუტის კანონზომიერებათა გათვალისწინებით მოეფინა ნათელი [[აბლაუტი|აბლაუტად]] მიჩნეულ ბევრ აუხსნელ ხმოვანთმონაცვლეობას. დიდძალ საილუსტრაციო მასალაზე წლების განმავლობაში დაკვირვებამ აშკარად ცხადყო (მ. ქალდანი), რომ სვანურ ენაში ხმოვანთა ასიმილაციას განაპირობებს არა მხოლოდ წინა მიმართულების უმლაუტი (ა, ო, უ, [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] û + [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]]ი &amp;gt; ჲ / ე &amp;gt; , [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:O rkalit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], არამედ უკანა მიმართულებისაც (ე + ა &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ- უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ი + ა &amp;gt; ე (ბქ) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ. უშგ.), ე + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ.უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ე + ო/უ &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]](უშგ.) – შედარებით იშვიათად, ი + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე (ბქ.) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ., უშგ.). ამ უკანასნელში მეუმლაუტე ფონემებია უკანა რიგის ა ხმოვანი და [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] [[სონანტები|სონანტი]], ხოლო საუმლაუტი – ე და ი (წინამავალი). შედეგების&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;სწორედ უმლაუტის კანონზომიერებათა გათვალისწინებით მოეფინა ნათელი [[აბლაუტი|აბლაუტად]] მიჩნეულ ბევრ აუხსნელ ხმოვანთმონაცვლეობას. დიდძალ საილუსტრაციო მასალაზე წლების განმავლობაში დაკვირვებამ აშკარად ცხადყო (მ. ქალდანი), რომ სვანურ ენაში ხმოვანთა ასიმილაციას განაპირობებს არა მხოლოდ წინა მიმართულების უმლაუტი (ა, ო, უ, [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] û + [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]]ი &amp;gt; ჲ / ე &amp;gt; , [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:O rkalit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], არამედ უკანა მიმართულებისაც (ე + ა &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ- უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ი + ა &amp;gt; ე (ბქ) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ. უშგ.), ე + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ.უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ე + ო/უ &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]](უშგ.) – შედარებით იშვიათად, ი + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე (ბქ.) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ., უშგ.). ამ უკანასნელში მეუმლაუტე ფონემებია უკანა რიგის ა ხმოვანი და [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] [[სონანტები|სონანტი]], ხოლო საუმლაუტი – ე და ი (წინამავალი). შედეგების &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;მიხედვით უკანა მიმართულების უმლაუტი გაცილებით რთულია, ვიდრე პალატალური უმლაუტი, რომელსაც მ. ქალდანის მონოგრაფიის გამოქვეყნებამდე სპეციალისტთა უმრავლესობა უმლაუტის ერთადერთ სახედ მიიჩნევდა სვანურში. ქართველოლოგიური [[ლინგვისტიკა|ლინგვისტიკის]] ამჟამინდელი დონის შესაბამისად ირკვევა, რომ წინა მიმართულების უმლაუტი გაცილებით ადრე გაჩნდა, ვიდრე უკანა მიმართულებისა. მიღებულია ძალზე მნიშვნელოვანი შედეგები სვანურ [[ლექსემა]]თა ისტორიული სახის აღსადგენად:&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220072&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''უმლაუტი''' – (გერმ. Umlaut – გადახმოვანება) ,მეტაფონია (ბერძ. metaphoneo) ხ...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%98&amp;diff=220072&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2024-02-27T09:56:07Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;ახალი გვერდი: &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;უმლაუტი&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – (გერმ. Umlaut – გადახმოვანება) ,მეტაფონია (ბერძ. metaphoneo) ხ...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;ახალი გვერდი&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;'''უმლაუტი''' – (გერმ. Umlaut – გადახმოვანება) ,მეტაფონია (ბერძ. metaphoneo) ხმოვანთა რეგრესული ნაწილობრივი [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაცია]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ფონეტიკურად უმლაუტი არის წინამდგომ (ძირეულ) მარცვალში ხმოვნის გაფართოება-დავიწროება მომდევნო მარცვლის ხმოვნის გავლენით. ყველაზე გავრცელებულია პალატალური გადაბგერება, როდესაც წინა რიგის დასურული ხმოვანი (განსაკუთრებით ი და ჲ) იწვევს ენის წინ გადაწევას, რის შედეგადაც ხდება რეზონატორული შევიწროება, ე. ი. a. o. u. → ā (e), ö, o. უმლაუტის სახეებია აგრეთვე ძირეული ხმოვნების ველარიზაცია და ლაბიალიზაცია სუფიქსის შესაბამისი ხმოვნის გავლენით. მაუმლაუტირებელი [[სუფიქსი]] ხშირად იკარგება და შეცვლილი ძირი იძენს გრამატიკულ ფუნქციას (შინაგანი ფლექსია). გამაფართოებელ უმლაუტს (brechung) უწოდებენ ველარულ ასიმილაციას, რადგან გაფართოებას თან ახლავს ხმოვნის უკან გადაწევა. დამავიწროებელ უმლაუტს უწოდებენ საკუთრივ უმლაუტს, ანუ პალატალურს, რადგანაც ხმოვნის [[არტიკულაცია]] შუა ენისკენ გადაიწევს. უმლაუტი შეიძლება იყოს როგორც ცოცხალი ფონეტიკური პროცესი, ისე ისტორიული [[გრამატიკალიზაცია|გრამატიკალიზებული]]. ეს უკანასკნელი, ჩვეულებრივ, პალატალური უმლაუტია.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ქართული [[სალიტერატურო ენა]]ში უმლაუტი არა გვაქვს, გავრცელებულია [[დიალექტი|დიალექტებში]]. პილატალური უმლაუტი გვხვდება, მაგ., იმერულში (წავიდა &amp;gt; წევიდა).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ქართველურ ენათაგან პალატალური უმლაუტი ფართოდ არის წარმოდგენილი [[სვანური ენა|სვანურში]]. სვანური უმლაუტის კვლევას საფუძველი ჩაუყარა [[აკაკი შანიძე|ა. შანიძემ]]. შემდეგ ამ პრობლემაზე მუშაობდნენ როგორც ქართველი, ისე უცხოელი სპეციალისტები: [[თოფურია ვარლამ|ვ. თოფურია]], [[დეეტერსი გერჰარდტ|გ. დეეტერსი]], ს. ჟღენტი, თ. შარაძენიძე, მ. ქალდანი, [[მაჭავარიანი გივი|გ. მაჭავარიანი]], [[გამყრელიძე თამაზ|თ. გამყრელიძე]], [[კლიმოვი გიორგი|გ. კლიმოვი]], კ. ჰ. შმიდტი, ა. ონიანი, ზ. ჭუმბურიძე, ი. ჩანტლაძე…&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
სვანური უმლაუტის კვლევის დროს არაერთი თეორიული საკითხი დაისვა და გადაიჭრა, რომელიც მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სვანურისა (და საერთოდ ქართველოლოგიის), არამედ უმლაუტთან დაკავშირებული ზოგადი პრობლემატიკის თვალსაზრისით. შესწავლილ იქნა სვანური უმლაუტის (დიალექტებისა და კილოკავების მიხედვით) გამომწვევი მიზეზები და შედეგები, მათი მოქმედების რელატიური ქრონოლოგიის საკითხები და&lt;br /&gt;
მრავალი სხვა.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
სწორედ უმლაუტის კანონზომიერებათა გათვალისწინებით მოეფინა ნათელი [[აბლაუტი|აბლაუტად]] მიჩნეულ ბევრ აუხსნელ ხმოვანთმონაცვლეობას. დიდძალ საილუსტრაციო მასალაზე წლების განმავლობაში დაკვირვებამ აშკარად ცხადყო (მ. ქალდანი), რომ სვანურ ენაში ხმოვანთა ასიმილაციას განაპირობებს არა მხოლოდ წინა მიმართულების უმლაუტი (ა, ო, უ, [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]] û + [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]]ი &amp;gt; ჲ / ე &amp;gt; , [[ფაილი:Oo xazit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]], [[ფაილი:O rkalit.JPG|12პქ|]], [[ფაილი:Uu xaziani.JPG||8პქ]], არამედ უკანა მიმართულებისაც (ე + ა &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ- უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ი + ა &amp;gt; ე (ბქ) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ. უშგ.), ე + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ.უშგ.) &amp;gt; ა (ბქ., ლნტ.), ე + ო/უ &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]](უშგ.) – შედარებით იშვიათად, ი + [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] &amp;gt; ე (ბქ.) &amp;gt; [[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG||8პქ]] (ბზ., უშგ.). ამ უკანასნელში მეუმლაუტე ფონემებია უკანა რიგის ა ხმოვანი და [[ფაილი:Uuuu.JPG|12პქ|]] [[სონანტები|სონანტი]], ხოლო საუმლაუტი – ე და ი (წინამავალი). შედეგების&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	</feed>