https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98 2026-04-30T18:25:15Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=228187&oldid=prev 2024-05-31T19:59:45Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:59, 31 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დაბები დუშეთის მუნიციპალიტეტში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დაბები დუშეთის მუნიციპალიტეტში]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კურორტები საქართველოში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კურორტები საქართველოში]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:კურორტები აღმოსავლეთ საქართველოში]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=228185&oldid=prev 2024-05-31T19:58:12Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:58, 31 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:FASANAURI.PNG|thumb|350პქ|ფასანაური]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ფასანაური''' –&#160; დაბა, ცნობილი სამთო-კლიმატური კურორტი [[მთიულეთი|მთიულეთში]] (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). თემის ცენტრი (ვეშაგურნი, ზემო ამირნი, მეჯილაურნი, უკანამხარი, ჩირიკი, ცხვედიეთი, წინამხარი, წინკობანი, წიფორი, ჭიკანი, ხევშა). გაშენებულია მთიულეთის არაგვის მარჯვენა სანაპიროზე იქ, სადაც ერთიმეორეს მიერთვის თეთრი (მთიულეთის) და შავი (გუდამაყრის) არაგვი. ზღვის დონიდან 1050 მ, დუშეთიდან 47 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 1148 ადამიანი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ფასანაური''' –&#160; დაბა, ცნობილი სამთო-კლიმატური კურორტი [[მთიულეთი|მთიულეთში]] (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). თემის ცენტრი (ვეშაგურნი, ზემო ამირნი, მეჯილაურნი, უკანამხარი, ჩირიკი, ცხვედიეთი, წინამხარი, წინკობანი, წიფორი, ჭიკანი, ხევშა). გაშენებულია მთიულეთის არაგვის მარჯვენა სანაპიროზე იქ, სადაც ერთიმეორეს მიერთვის თეთრი (მთიულეთის) და შავი (გუდამაყრის) არაგვი. ზღვის დონიდან 1050 მ, დუშეთიდან 47 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 1148 ადამიანი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=228183&oldid=prev 2024-05-31T19:55:15Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:55, 31 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ფასანაური''' –&#160; დაბა, ცნობილი სამთო-კლიმატური კურორტი [[მთიულეთი|მთიულეთში]] (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). თემის ცენტრი (ვეშაგურნი, ზემო ამირნი, მეჯილაურნი, უკანამხარი, ჩირიკი, ცხვედიეთი, წინამხარი, წინკობანი, წიფორი, ჭიკანი, ხევშა). გაშენებულია მთიულეთის არაგვის მარჯვენა სანაპიროზე იქ, სადაც ერთიმეორეს მიერთვის თეთრი (მთიულეთის) და შავი (გუდამაყრის) არაგვი. ზღვის დონიდან 1050 მ, დუშეთიდან 47 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 1148 ადამიანი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ფასანაური''' –&#160; დაბა, ცნობილი სამთო-კლიმატური კურორტი [[მთიულეთი|მთიულეთში]] (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). თემის ცენტრი (ვეშაგურნი, ზემო ამირნი, მეჯილაურნი, უკანამხარი, ჩირიკი, ცხვედიეთი, წინამხარი, წინკობანი, წიფორი, ჭიკანი, ხევშა). გაშენებულია მთიულეთის არაგვის მარჯვენა სანაპიროზე იქ, სადაც ერთიმეორეს მიერთვის თეთრი (მთიულეთის) და შავი (გუდამაყრის) არაგვი. ზღვის დონიდან 1050 მ, დუშეთიდან 47 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 1148 ადამიანი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტოპონიმი ფასანაური ახალი წარმონაქმნია. მას არ იცნობდა არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი|ვახუშტი]] და არც [[იოანე ბატონიშვილი]]. ფასანაურის, როგორც დასახლებული პუნქტის, დაარსებას და განვითარებას ხელი შეუწყო <del class="diffchange diffchange-inline">საქართველოს </del>სამხედრო გზის გაყვანამ ტფილის-ვლადიკავკაზს შორის (XIX ს-ის II ნახევარი) და აქ, გეოგრაფიულად და სტრატეგიული თვალსაზრისით ხელსაყრელ ადგილას, სამხედრო საგუშაგოების შექმნამ. საინტერესოა, რომ ფასანაურის ერთ-ერთ გზისპირა უბანს დღესაც „ზასტაო“ (რუს. „ЗАСТАВА“ „კარიბჭე&quot;; „საგუშაგო“, „სადარაჯო“) ეწოდება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ტოპონიმი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ფასანაური ახალი წარმონაქმნია. მას არ იცნობდა არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი|ვახუშტი]] და არც [[იოანე ბატონიშვილი]]. ფასანაურის, როგორც დასახლებული პუნქტის, დაარსებას და განვითარებას ხელი შეუწყო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[საქართველო]]ს </ins>სამხედრო გზის გაყვანამ ტფილის-ვლადიკავკაზს შორის (XIX ს-ის II ნახევარი) და აქ, გეოგრაფიულად და სტრატეგიული თვალსაზრისით ხელსაყრელ ადგილას, სამხედრო საგუშაგოების შექმნამ. საინტერესოა, რომ ფასანაურის ერთ-ერთ გზისპირა უბანს დღესაც „ზასტაო“ (რუს. „ЗАСТАВА“ „კარიბჭე&quot;; „საგუშაგო“, „სადარაჯო“) ეწოდება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== სახელწოდება ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== სახელწოდება ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სახელწოდება ფასანაური ცნობილი ხდება 1840-50-იანი წლებიდან. იგი, როგორც ერთ-ერთი საფოსტო სადგური სამხედრო გზაზე, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სახელწოდება ფასანაური ცნობილი ხდება 1840-50-იანი წლებიდან. იგი, როგორც ერთ-ერთი საფოსტო სადგური სამხედრო გზაზე, მოხსენიებულია [[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“: „სტანციაში შევიტყე, რომ მთებში დიდი დაბრკოლებაა ფოშტით მიმავლისათვის, რადგანაც <ins class="diffchange diffchange-inline">სტანციებში </ins>ცხენები ხშირად თურმე აკლდებათ. მირჩიეს ფასანაურამდე ცხენი მექირავნა და ცხენ-და-ცხენ გადავსულიყავ“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მოხსენიებულია [[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“: „სტანციაში შევიტყე, რომ მთებში დიდი დაბრკოლებაა ფოშტით მიმავლისათვის, რადგანაც <del class="diffchange diffchange-inline">სტანციებმი </del>ცხენები ხშირად თურმე აკლდებათ. მირჩიეს ფასანაურამდე ცხენი მექირავნა და ცხენ-და-ცხენ გადავსულიყავ“.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებობს ფასანაურის წარმოშობის რამდენიმე ხალხური ვერსია. ერთ-ერთი მათგანი ასეთია: „აქ იყო, რაც თავი მახსომს, სავაჭრო დუქნები. ხალხს თუ რამე ჰქონდა გასაყიდი, ყველა იქ მიარბეინებდა. ქალაქიდან ხო ბევრნი მოდიოდნენ, [[დუშეთი]]დან და [[ანანური]]დანაც იქ ავდიოდით, ურმებით შეშა <del class="diffchange diffchange-inline">აქვქონდა</del>, ვყიდიდით. ბევრიც მოდიოდა <del class="diffchange diffchange-inline">ყაზიბეგიდან</del>, კავკავიდან. დიდძალი ხალხი ტრიალებდა, ვისაც როგორ უნდოდა, თავის საქონელს ისე ჰყიდიდა. ფასები სუ ნაურაზე იყო; დღეს რო ერბო მანეთი ღირდა, ხვალ შეიძლება სამ აბაზზე ჩამოსულიყო. კერძოობა იყო, ფასს თითონ ხალხი ადებდა; ზოგი ძვირათ, ზოგი – იაფათ. დაურქმევიათ ჩვენ ძველ ხალხს <del class="diffchange diffchange-inline">სოფლისთვი </del>ფასანაური. ფასები რო ნაურაზე ყოფილა, იმიტომ. მაინც კარქა მოგებით ვაჭრობდენ“, (პავლე ნიკოლოზის ძე ბედოშვილი, სოფ. ანანური). ანალოგიური ვერსიები მთიულეთ-გუდამაყრის მოსახლეობაშიც არაერთია: „ფასანაური იმაზე ჰქვიან, რო აქ იყო ზასტაო, გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდა ნიკოლოზი. ცხენი გაივლიდა, ცხორი გაივლიდა, ფასი უნდა გადაგვეხადა“. საინტერესოა, რომ ამ ხალხურ ვერსიას თითქოს სარწმუნოდაც კი მიიჩნევენ. გ-ხორნაული, მაგალითად. ფასანი|ფასანა ფორმას ფას- სიტყვის <del class="diffchange diffchange-inline">კნინ </del>სახელად მიიჩნევს („ფულანი“-ს ანალოგიით).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>არსებობს ფასანაურის წარმოშობის რამდენიმე ხალხური ვერსია. ერთ-ერთი მათგანი ასეთია: „აქ იყო, რაც თავი მახსომს, სავაჭრო დუქნები. ხალხს თუ რამე ჰქონდა გასაყიდი, ყველა იქ მიარბეინებდა. ქალაქიდან ხო ბევრნი მოდიოდნენ, [[დუშეთი]]დან და [[ანანური]]დანაც იქ ავდიოდით, ურმებით შეშა <ins class="diffchange diffchange-inline">აგვქონდა</ins>, ვყიდიდით. ბევრიც მოდიოდა <ins class="diffchange diffchange-inline">ყაზბეგიდან</ins>, კავკავიდან. დიდძალი ხალხი ტრიალებდა, ვისაც როგორ უნდოდა, თავის საქონელს ისე ჰყიდიდა. ფასები სუ ნაურაზე იყო; დღეს რო ერბო მანეთი ღირდა, ხვალ შეიძლება სამ აბაზზე ჩამოსულიყო. კერძოობა იყო, ფასს თითონ ხალხი ადებდა; ზოგი ძვირათ, ზოგი – იაფათ. <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>დაურქმევიათ ჩვენ ძველ ხალხს <ins class="diffchange diffchange-inline">სოფლისთვის </ins>ფასანაური. ფასები რო ნაურაზე ყოფილა, იმიტომ. მაინც კარქა მოგებით ვაჭრობდენ“, (პავლე ნიკოლოზის ძე ბედოშვილი, სოფ. ანანური). ანალოგიური ვერსიები მთიულეთ-გუდამაყრის მოსახლეობაშიც არაერთია: „ფასანაური იმაზე ჰქვიან, რო აქ იყო ზასტაო, გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდა ნიკოლოზი. ცხენი გაივლიდა, ცხორი გაივლიდა, ფასი უნდა გადაგვეხადა“. საინტერესოა, რომ ამ ხალხურ ვერსიას თითქოს სარწმუნოდაც კი მიიჩნევენ. გ-ხორნაული, მაგალითად. ფასანი|ფასანა ფორმას ფას- სიტყვის <ins class="diffchange diffchange-inline">კნინობით </ins>სახელად მიიჩნევს („ფულანი“-ს ანალოგიით).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მთიულურ-გუდამაყრულ მეტყველებაში ტოპონიმი ფასანაური ძალზე ხშირად ფასანეურად ისმის: „განა კი სახლშია ვარ, ფასანეურში ვიყავ. დილიდანა ვარ გასული, კომიკორმას ელოდენ, მაიტანენო. როგო დამიღამდა, ვერ გავიგე“ (მიხა წიკლაური, სოფ. ჰოშპიტელი). „ფასანეურს როდის მიხოლ?“ (სოფ. დგნალი); „ფასანეურში დიდი გართობები&#160; მაიტანეს“ (სოფ. ხანდო). ეს ფაქტი იმაზე უნდა მიგვანიშნებდეს, რომ ფასანაური ანთროპონიმული (ადამიანს სახელისაგან მომდინარე) წარმოშობის ტოპონიმია. ამ ვარაუდს კუთვნილება-წარმომავლობის -ურ [[სუფიქსი]]ც ნაწილობრივ უჭერს მხარს (შდრ. ღუდა-ურ-ი|გუდა-ური, ანან-ურ-ი, ბულაჩა-ურ-ი…).&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მთიულურ-გუდამაყრულ მეტყველებაში ტოპონიმი ფასანაური ძალზე ხშირად ფასანეურად ისმის: „განა კი სახლშია ვარ, ფასანეურში ვიყავ. დილიდანა ვარ გასული, კომიკორმას ელოდენ, მაიტანენო. როგო დამიღამდა, ვერ გავიგე“ (მიხა წიკლაური, სოფ. ჰოშპიტელი). „ფასანეურს როდის მიხოლ?“ (სოფ. დგნალი); „ფასანეურში დიდი გართობები&#160; მაიტანეს“ (სოფ. ხანდო). ეს ფაქტი იმაზე უნდა მიგვანიშნებდეს, რომ ფასანაური ანთროპონიმული (ადამიანს სახელისაგან მომდინარე) წარმოშობის ტოპონიმია. ამ ვარაუდს კუთვნილება-წარმომავლობის -ურ [[სუფიქსი]]ც ნაწილობრივ უჭერს მხარს (შდრ. ღუდა-ურ-ი|გუდა-ური, ანან-ურ-ი, ბულაჩა-ურ-ი…).&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაშასადამე, შეიძლება დავუშვათ, რომ ფასანაური წარმომდგარა არა ფასების თვითნებური აწევ-დაწევის გამო, არამედ ადამიანის ზედმეტი, შერქმეული ბასანა|ფასანა სახელისაგან. ერთობ საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ ადამიანის ზედმეტ (თიკუნ) სახელად ფაცანა (აქედან [[გვარსახელი]] ფაცანაანი) დღესაც დასტურდება სოფ. ქვემო გომში (ქართლი)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაშასადამე, შეიძლება დავუშვათ, რომ ფასანაური წარმომდგარა არა ფასების თვითნებური აწევ-დაწევის გამო, არამედ ადამიანის ზედმეტი, შერქმეული ბასანა|ფასანა სახელისაგან. ერთობ საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ ადამიანის ზედმეტ (თიკუნ) სახელად ფაცანა (აქედან [[გვარსახელი]] ფაცანაანი) დღესაც დასტურდება სოფ. ქვემო გომში (ქართლი)</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ამრიგად, შეიძლება დავასკვნათ, რომ სახელწოდება ფასანაური წარმოშობით ანთროპონიმულია. ამოსავალი ჩანს შერქმეული ანუ ზედმეტი სახელი ბასანა|ფასანა (-ფასანა-ურ-ი). იგი უნდა გავიაზროთ როგორც „ფასანას სოფელი“, „სოფელი, რომელშიც ფასანას შთამომავლებს უცხოვრიათ“ </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:დაბები საქართველოში ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:დაბები აღმოსავლეთ საქართველოში]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია: დაბები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:დაბები დუშეთის მუნიციპალიტეტში]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:კურორტები საქართველოში]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=228182&oldid=prev 2024-05-31T19:47:35Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ფასანაური&#039;&#039;&#039; – დაბა, ცნობილი სამთო-კლიმატური კურორტი [[მთიულ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ფასანაური''' – დაბა, ცნობილი სამთო-კლიმატური კურორტი [[მთიულეთი|მთიულეთში]] (დუშეთის მუნიციპალიტეტი). თემის ცენტრი (ვეშაგურნი, ზემო ამირნი, მეჯილაურნი, უკანამხარი, ჩირიკი, ცხვედიეთი, წინამხარი, წინკობანი, წიფორი, ჭიკანი, ხევშა). გაშენებულია მთიულეთის არაგვის მარჯვენა სანაპიროზე იქ, სადაც ერთიმეორეს მიერთვის თეთრი (მთიულეთის) და შავი (გუდამაყრის) არაგვი. ზღვის დონიდან 1050 მ, დუშეთიდან 47 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 1148 ადამიანი.<br /> <br /> ტოპონიმი ფასანაური ახალი წარმონაქმნია. მას არ იცნობდა არც [[ვახუშტი ბატონიშვილი|ვახუშტი]] და არც [[იოანე ბატონიშვილი]]. ფასანაურის, როგორც დასახლებული პუნქტის, დაარსებას და განვითარებას ხელი შეუწყო საქართველოს სამხედრო გზის გაყვანამ ტფილის-ვლადიკავკაზს შორის (XIX ს-ის II ნახევარი) და აქ, გეოგრაფიულად და სტრატეგიული თვალსაზრისით ხელსაყრელ ადგილას, სამხედრო საგუშაგოების შექმნამ. საინტერესოა, რომ ფასანაურის ერთ-ერთ გზისპირა უბანს დღესაც „ზასტაო“ (რუს. „ЗАСТАВА“ „კარიბჭე&quot;; „საგუშაგო“, „სადარაჯო“) ეწოდება. <br /> <br /> ==== სახელწოდება ====<br /> სახელწოდება ფასანაური ცნობილი ხდება 1840-50-იანი წლებიდან. იგი, როგორც ერთ-ერთი საფოსტო სადგური სამხედრო გზაზე, <br /> მოხსენიებულია [[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“: „სტანციაში შევიტყე, რომ მთებში დიდი დაბრკოლებაა ფოშტით მიმავლისათვის, რადგანაც სტანციებმი ცხენები ხშირად თურმე აკლდებათ. მირჩიეს ფასანაურამდე ცხენი მექირავნა და ცხენ-და-ცხენ გადავსულიყავ“.<br /> <br /> არსებობს ფასანაურის წარმოშობის რამდენიმე ხალხური ვერსია. ერთ-ერთი მათგანი ასეთია: „აქ იყო, რაც თავი მახსომს, სავაჭრო დუქნები. ხალხს თუ რამე ჰქონდა გასაყიდი, ყველა იქ მიარბეინებდა. ქალაქიდან ხო ბევრნი მოდიოდნენ, [[დუშეთი]]დან და [[ანანური]]დანაც იქ ავდიოდით, ურმებით შეშა აქვქონდა, ვყიდიდით. ბევრიც მოდიოდა ყაზიბეგიდან, კავკავიდან. დიდძალი ხალხი ტრიალებდა, ვისაც როგორ უნდოდა, თავის საქონელს ისე ჰყიდიდა. ფასები სუ ნაურაზე იყო; დღეს რო ერბო მანეთი ღირდა, ხვალ შეიძლება სამ აბაზზე ჩამოსულიყო. კერძოობა იყო, ფასს თითონ ხალხი ადებდა; ზოგი ძვირათ, ზოგი – იაფათ. დაურქმევიათ ჩვენ ძველ ხალხს სოფლისთვი ფასანაური. ფასები რო ნაურაზე ყოფილა, იმიტომ. მაინც კარქა მოგებით ვაჭრობდენ“, (პავლე ნიკოლოზის ძე ბედოშვილი, სოფ. ანანური). ანალოგიური ვერსიები მთიულეთ-გუდამაყრის მოსახლეობაშიც არაერთია: „ფასანაური იმაზე ჰქვიან, რო აქ იყო ზასტაო, გამვლელ-გამომვლელს ბაჟს ახდევინებდა ნიკოლოზი. ცხენი გაივლიდა, ცხორი გაივლიდა, ფასი უნდა გადაგვეხადა“. საინტერესოა, რომ ამ ხალხურ ვერსიას თითქოს სარწმუნოდაც კი მიიჩნევენ. გ-ხორნაული, მაგალითად. ფასანი|ფასანა ფორმას ფას- სიტყვის კნინ სახელად მიიჩნევს („ფულანი“-ს ანალოგიით).<br /> <br /> მთიულურ-გუდამაყრულ მეტყველებაში ტოპონიმი ფასანაური ძალზე ხშირად ფასანეურად ისმის: „განა კი სახლშია ვარ, ფასანეურში ვიყავ. დილიდანა ვარ გასული, კომიკორმას ელოდენ, მაიტანენო. როგო დამიღამდა, ვერ გავიგე“ (მიხა წიკლაური, სოფ. ჰოშპიტელი). „ფასანეურს როდის მიხოლ?“ (სოფ. დგნალი); „ფასანეურში დიდი გართობები მაიტანეს“ (სოფ. ხანდო). ეს ფაქტი იმაზე უნდა მიგვანიშნებდეს, რომ ფასანაური ანთროპონიმული (ადამიანს სახელისაგან მომდინარე) წარმოშობის ტოპონიმია. ამ ვარაუდს კუთვნილება-წარმომავლობის -ურ [[სუფიქსი]]ც ნაწილობრივ უჭერს მხარს (შდრ. ღუდა-ურ-ი|გუდა-ური, ანან-ურ-ი, ბულაჩა-ურ-ი…). <br /> <br /> მაშასადამე, შეიძლება დავუშვათ, რომ ფასანაური წარმომდგარა არა ფასების თვითნებური აწევ-დაწევის გამო, არამედ ადამიანის ზედმეტი, შერქმეული ბასანა|ფასანა სახელისაგან. ერთობ საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ ადამიანის ზედმეტ (თიკუნ) სახელად ფაცანა (აქედან [[გვარსახელი]] ფაცანაანი) დღესაც დასტურდება სოფ. ქვემო გომში (ქართლი)</div>

Tkenchoshvili