https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90 2026-05-13T20:14:47Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90&diff=241198&oldid=prev 2025-01-20T07:41:05Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:41, 20 იანვარი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ფოთოლეთის ეკლესია''' – სამეკლესიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ტიპის ეკლესია (IX-X სს.) [[ბორჯომის მუნიციპალიტეტი|ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]], დაბა [[ახალდაბა (დაბა)|ახალდაბიდან]] სამხრეთით 5 კმ მანძილზე, ტყეში. <del class="diffchange diffchange-inline">ნაგებია </del>მოვარდისფრო-მოყავისფრო უხეშად <del class="diffchange diffchange-inline">თლილი </del>ქვებით. შედარებით <del class="diffchange diffchange-inline">წესიერადაა </del>გათლილი <del class="diffchange diffchange-inline">დიდი </del>ქვები. <del class="diffchange diffchange-inline">ზოგიერთი მოსაზრებით</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">იგი </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">გრიგოლ ხანძთელი</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">ს მოწაფის ქრისტეფორეს </del>მიერ <del class="diffchange diffchange-inline">დაარსებული კვირიკეწმინდის ტაძარი უნდა იყოს</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">მიკვლეულია </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">აკლდამა</del>]], <del class="diffchange diffchange-inline">სადაც </del>ქვის ფილაზე [[ასომთავრული]], ნუსხური და მხედრული ნაკაწრი <del class="diffchange diffchange-inline">წარწერებია</del>. ამჟამად აღნიშნული წარწერიანი ქვის ფილა <del class="diffchange diffchange-inline">ინახება </del>ბორჯომის</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ფოთოლეთის ეკლესია''' – სამეკლესიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ტიპის ეკლესია (IX-X სს.) [[ბორჯომის მუნიციპალიტეტი|ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]], დაბა [[ახალდაბა (დაბა)|ახალდაბიდან]] სამხრეთით 5 კმ მანძილზე, ტყეში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. <del class="diffchange diffchange-inline">2007-2008 წლებში ჩაუტარდა რესტავრაცია</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ფოთოლეთის ეკლესია სამეკლესიან ბაზილიკას წარმოადგენს. ტაძარი ნაშენია </ins>მოვარდისფრო-მოყავისფრო <ins class="diffchange diffchange-inline">ტონის</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>უხეშად <ins class="diffchange diffchange-inline">დამუშავებული ზომის </ins>ქვებით<ins class="diffchange diffchange-inline">, რომელიც მხოლოდ პირითა მხრიდანაა მოსწორებული</ins>. შედარებით <ins class="diffchange diffchange-inline">წესიერად </ins>გათლილი <ins class="diffchange diffchange-inline">დიდრონი </ins>ქვები <ins class="diffchange diffchange-inline">ნახმარია პილასტრებისა და ღიობთა წირთხლებისათვის</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">შუა ძირითად სივრცეს სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან ერტყმის ერთიანი სამმხრივი გარშემოსავლელი</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">რომელსაც მხოლოდ ჩრდილოეთის ფრთის აღმოსავლეთ ბოლოში გამოეყოფა მოგრძო აფსიდიანი ცალკე სათავსი – </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">სამკვეთლო</ins>]]<ins class="diffchange diffchange-inline">. ეკლესიის შუა ნაწილს გარშემოსავლელთან ორი კარი აკავშირებს – სამხრეთისა და დასავლეთისა, რომელთა პირდაპირ არის გაჭრილი თვით ეკლესიის შესასვლელებიც. სამკვეთლო თითო კარითაა დაკავშირებული ცენტრალურ ნაწილთან და გარშემოსავლელთან. VIII-IX საუკუნეების ბორჯომის ხეობის სხვა ეკლესიების მსგავსად, ფოთოლეთის ტაძარს ახასიათებს სისადავე, ლაკონურობა და სამკაულების ნაკლებობა. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">1939 წელს ფოთოლეთის ეკლესიის შენობაში სიძველეთა კომიტეტის </ins>მიერ <ins class="diffchange diffchange-inline">ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ რ</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">მეფისაშვილი და ზ. მაისურაძე. ამ დროს გამოვლინდა ტაძარში X საუკუნის </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">კანკელი]] და კარნიზის დეკორატიული მორთულობისათვის განკუთვნილი სამკუთხედის ფორმის ბოლოების მქონე [[კრამიტი|კრამიტები</ins>]], <ins class="diffchange diffchange-inline">რომელთა ჩაღრმავებულ სამკუთხედებში მოქცეულია ერთმანეთის პირისპირ მდგომი [[ირემი|ირმების]] რელიეფური გამოსახულებები. ფოთოლეთის ეკლესიის ძველი კანკელის ფრაგმენტები ამჟამად შალვა ამირანაშვილის სახელობის საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში ინახება, რომლის მარცხენა ბოძის სიგრძეზე ამოკაწრულია XI საუკუნის წარწერები. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">2007-2008 წლებში ფოთოლეთის ეკლესიაში რესტავრაციის საპროექტო სამუშაოებისათვის აუცილებელი არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა. 2007 წელს არქეოლოგიურ გათხრებს ხელმძღვანელობდა რ. დავლიანიძე, ხოლო 2008 წელს კი რ. ხვისტანი. სწორედ 2008 წლის არქეოლოგიური გათრების ფარგლებში ეკლესიის ჩრდილო გარშემოსავლელში, უფრო კონკრეტულად, სამკვეთლოს დასავლეთით, კედლის ძირში გამოვლენილ იქნა აკლდამა. აკლდამის სახურავ </ins>ქვის ფილაზე <ins class="diffchange diffchange-inline">შესრულებულია შერეული </ins>[[ასომთავრული]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნუსხური<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მხედრული ნაკაწრი <ins class="diffchange diffchange-inline">წარწერები</ins>. ამჟამად აღნიშნული წარწერიანი ქვის ფილა ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში <ins class="diffchange diffchange-inline">ინახება</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">აღნიშნული წარწერები პალეოგრაფიული მონაცემების საფუძველზე XI საუკუნით თარიღდება. წარწერები შინაარსობრივი თვალსაზრისით სავედრებელ წარწერათა ჯგუფს მიეკუთვნება: ა) ქ[რისტ]ე შ[ეიწყალ]ე ნიკოლოზ; ბ) ქ. უფალო შ[ეიწყალ]ე საწყალობელი სული შალვასი, ლოცვა ყავთ ღ{მრ}თისათუ{ი}ს ღ[მრ]თისა მოყ{ვ}არენო; გ) ქ[რისტ]ე შ{ეიწყალ}ე ი{ო}ვანე; დ) ღ[მერ]თმ[ა]ნ ნუ შეუდნეს ცოდვანი მნ{ა}თესა, რ{ომე}ლ ცხოარ არს; ე) ქ. წმიდა გ[იორგ]ი შეიწყალე მონაი შენი შარიაქა და შეუნდვენ ცოდვანი და სხოანი ზრახვიენ რაიმე გრქუა შენ, გონიერო ხეო, უფალო, შუენიერო სამყარო, სა…; ვ) წ[მიდა]ო გ[იორგ]ი</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">შ(ეიწყალ)ე თორნიკ; ზ) ქ[რისტ]ე ღ{მერ}თო.“</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ზემოთმოყვანილი წარწერები მყარ არგუმენტს წარმოადგენს იმისას, რომ დღემდე ქართულ ისტორიოგრაფიაში</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">დამკვიდრებული მოსაზრება ფოთოლეთის ეკლესიის გაიგივებისა კვირიკეწმინდის ეკლესიასთან უარყოფილ იყოს. ჩვენ წარწერების მეშვეობით შეგვიძლია თამამად განვაცხადოთ, რომ ფოთოლეთის ეკლესია თავიდანვე წმიდა გიორგის სახელობის იყო. წინააღმდეგ შემთხვევაში წარწერაში მოხსენიებული პირები სასოებას წმიდა კვირეკესაგან ითხოვდნენ, მაგრამ როგორც ზემოთ ვნახეთ, ეს ასე არ არის</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVI საუკუნის დასასრულს ეკლესია წყვეტს ფუნქიონირებას. 2011 წლიდან ეკლესია მოქმედია და აქ მამათა მონასტერია. მთავარი ტაძარი წმიდა გრიგოლ ხანძთელის, სამხრეთი [[ნავი (არქიტექტურა)|ნავი]] კი – წმიდა</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVI საუკუნის დასასრულს ეკლესია წყვეტს ფუნქიონირებას. 2011 წლიდან ეკლესია მოქმედია და აქ მამათა მონასტერია. მთავარი ტაძარი წმიდა გრიგოლ ხანძთელის, სამხრეთი [[ნავი (არქიტექტურა)|ნავი]] კი – წმიდა</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[სამცხე-ჯავახეთი: ცნობარი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი) </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[სამცხე-ჯავახეთი: ცნობარი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესია-მონასტრები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესია-მონასტრები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბაზილიკური ეკლესიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბაზილიკური ეკლესიები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90&diff=226607&oldid=prev 2024-05-16T08:25:51Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ფოთოლეთის ეკლესია&#039;&#039;&#039; – სამეკლესიანი <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%90" title="ბაზილიკა">ბაზილიკის</a> ტ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ფოთოლეთის ეკლესია''' – სამეკლესიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკის]] ტიპის ეკლესია (IX-X სს.) [[ბორჯომის მუნიციპალიტეტი|ბორჯომის მუნიციპალიტეტში]], დაბა [[ახალდაბა (დაბა)|ახალდაბიდან]] სამხრეთით 5 კმ მანძილზე, ტყეში. ნაგებია მოვარდისფრო-მოყავისფრო უხეშად თლილი ქვებით. შედარებით წესიერადაა გათლილი დიდი ქვები. ზოგიერთი მოსაზრებით, იგი [[გრიგოლ ხანძთელი]]ს მოწაფის ქრისტეფორეს მიერ დაარსებული კვირიკეწმინდის ტაძარი უნდა იყოს. მიკვლეულია [[აკლდამა]], სადაც ქვის ფილაზე [[ასომთავრული]], ნუსხური და მხედრული ნაკაწრი წარწერებია. ამჟამად აღნიშნული წარწერიანი ქვის ფილა ინახება ბორჯომის<br /> მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. 2007-2008 წლებში ჩაუტარდა რესტავრაცია. <br /> <br /> XVI საუკუნის დასასრულს ეკლესია წყვეტს ფუნქიონირებას. 2011 წლიდან ეკლესია მოქმედია და აქ მამათა მონასტერია. მთავარი ტაძარი წმიდა გრიგოლ ხანძთელის, სამხრეთი [[ნავი (არქიტექტურა)|ნავი]] კი – წმიდა<br /> სერაფიმე საროველის სახელობისაა, ხოლო ჩრდილოეთ ნავში [[სამკვეთლო]]ა განთავსებული. სახელი ეწოდა ფოთოლეთად წოდებული ტყიდან, სადაც მდებარეობს.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[სამცხე-ჯავახეთი: ცნობარი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ეკლესია-მონასტრები]]<br /> [[კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები]]<br /> [[კატეგორია:ბაზილიკური ეკლესიები]]</div>

Tkenchoshvili