ფრიდმენი მილთონ - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 15:22, 14 იანვარი 2023-ზე

2023-01-14T15:22:10Z

Malania: მომხმარებელმა Malania გვერდი „მილთონ ფრიდმენი“ გადაიტანა გვერდზე „ფრიდმენი მილთონ“ გადამისამ...

2022-12-09T11:58:01Z

მომხმარებელმა Malania გვერდი „მილთონ ფრიდმენი“ გადაიტანა გვერდზე „ფრიდმენი მილთონ“ გადამისამ...

Malania: მომხმარებელმა Malania გვერდი „ფრიდმენი მილთონ“ გადაიტანა გვერდზე „მილთონ ფრიდმენი“

2022-12-09T11:57:49Z

მომხმარებელმა Malania გვერდი „ფრიდმენი მილთონ“ გადაიტანა გვერდზე „მილთონ ფრიდმენი“

Malania 11:57, 9 დეკემბერი 2022-ზე

2022-12-09T11:57:12Z

Malania: ახალი გვერდი: '''ფრიდმენი მილთონ''' - (1912 - 2006) (Friedman Milton) - ჩიკაგოს სკოლის მთავარი წარ...

2022-12-09T11:41:36Z

ახალი გვერდი: '''ფრიდმენი მილთონ''' - (1912 - 2006) (Friedman Milton) - ჩიკაგოს სკოლის მთავარი წარ...

ახალი გვერდი

'''ფრიდმენი მილთონ''' - (1912 - 2006) (Friedman Milton) - ჩიკაგოს სკოლის მთავარი წარმომადგენელი, ნობელის პრემიის ლაურეატი [[ეკონომიკა|ეკონომიკის]] დარგში (1976). იგი თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ეკონომისტი იყო. ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტად აირჩიეს 1967 წელს. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „დაბეგვრა ინფლაციის ალაგმვის მიზნით“ (1943), „ნარკვევები პოზიტიურ ეკონომიკაში“ (1953), „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორია“ (1957), „ფასების თეორია“ (1962), „შეერთებული შტატების მონეტარული ისტორია 1867-1960 წლები“ (1963), „[[ინფლაცია|ინფლაციის]] მიზეზები და შედეგები“ (1963) და სხვ. ფრიდმენი [[ადამიანისეული კაპიტალი|ადამიანისეული კაპიტალის]] კონცეფციის შემუშავების პიონერია, ხოლო მისმა „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორიამ“ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პერმანენტული შემოსავლის ჰიპოთეზის ფორმულირებაში. პოზიტიური ეკონომიკის მეთოდოლოგიური დასაბუთებით, უმუშევრობის ბუნებრივი დონის ფორმულირებით, ეკონომიკაში ფულადი ფაქტორების ახლებური გააზრებით ფრიდმენი დაუპირისპირდა [[კეინზიანელობა|კეინზიანელობას]] და მკაცრად გააკრიტიკა იგი სტაბილიზაციის პოლიტიკაში. მაშინ, როდესაც კეინზიანური ეკონომიკა თავის გამარჯვებას ზეიმობდა, მ. ფრიდმენი და მონეტარული სკოლის სხვა წარმომადგენლები ანგრევდნენ მის საფუძვლებს.

ანა შვარცთან ერთად, ფრიდმენმა დაწერა „[[აშშ]]-ის ფულადი მიმოქცევის ისტორია“, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ფულის რაოდენობრივი თეორიის განვითარებასა და ეკონომიკური სისტემის სტაბილურობის კეინზიანამდელი რწმენის გამოცოცხლებაში. [[ფიშერის განტოლება|ფიშერის განტოლებაში]] ისეთი ცვლადების ჩართვით, როგორიცაა სიმდიდრე, სარგებლის განაკვეთი და მოსალოდნელი ინფლაციის ტემპი, ფრიდმენმა განავითარა მონეტარული მიმართულება [[მაკროეკონომიკა|მაკროეკონომიკაში]]. ფრიდმენის მიმდევართა შორის გამოირჩევიან [[მონეტარიზმი|მონეტარიზმის]] ისეთი ცნობილი წარმომადგენლები, როგორებიც არიან თ. შულცი, ჯ. სტიგლერი და სხვები. მონეტარისტები ეკონომიკურ განვითარებაში გადამწყვეტ მნიშვნელობას ფულად სფეროს ანიჭებენ და მოითხოვენ ეკონომიკაში სახელმწიფოს ჩარევის ყველა ფორმის მკვეთრ შეზღუდვას. ფრიდმენისა და საერთოდ, „ჩიკაგოს სკოლის“ თეორიაზე მორგებული ეკონომიკური პოლიტიკა ითვალისწინებდა მაკროეკონომიკური რეგულირების შესუსტებასა და საბაზრო ძალების გაძლიერებას, [[სახელმწიფო]] სოციალური ხარჯების შემცირებას (სოციალური პროგრამების შეკვეცის, სოციალურად დაუცველი ფენებისათვის დახმარების შემცირების, ხელფასის მინიმალური განაკვეთის „გაყინვის“ გზით), პროფკავშირების შესუსტებასა და ა.შ. მილთონ ფრიდმენის მონეტარული თეორიის ნაკლოვანებები XXI საუკუნის დასაწყისში აისახა თანდათან მსოფლიოს ეკონომიკურ განვითარებაში. გლობალური ფინანსური კრიზისის წარმოშობის ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად მაკროეკონომიკური რეგულირების მკვეთრ შეზღუდვასა და საბიუჯეტო-საგადასახადო რეგულირების უკანა პლანზე გადაწევაში ხედავენ. ქვეყნის ფულადსაკრედიტო პოლიტიკაში საკრედიტო რეგულირების შესუსტებამ, თვითდინებაზე მიშვებამ და წინა პლანზე ფულის ფენომენის წამოწევამ გზა გაუხსნა ვირტუალურ ეკონომიკას და მსოფლიოს ფინანსური კრიზისისკენ უბიძგა. ამაში ფრიდმენის მონეტარული პოლიტიკის ფართომასშტაბიანმა და უპირობო გამოყენებამ უდიდესი როლი შეასრულა.

მსოფლიო ფინანსური კრიზისი მეტ-ნაკლები ზომით აისახა ნებისმიერ ქვეყანაში, რაც, პირველ ყოვლისა, ეკონომიკური ზრდის ტემპების შემცირებასა და ერთობლივი მოთხოვნის დაცემაში გამოიხატა. ასეთ სიტუაციაში სავსებით ლოგიკურად, წინა პლანზე ისევ კეინზიანური თეორიის პოსტულატებმა წამოიწია. ეს გამოიხატა ეკონომიკაში [[სახელმწიფო|სახელმწიფოს]] როლის გააქტიურებაში, სახელმწიფო სოციალური ხარჯების გაზრდასა და გადასახადების შემცირებაში, ბიზნესის ფინანსურ მხარდაჭერასა და ა.შ.

==წყარო==
[[თანამედროვე ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]

[[კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები]]

←წინა ვერსია		11:57, 9 დეკემბერი 2022-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
		+	[[ფაილი:Milton.jpg\|200px\|right]]
	'''ფრიდმენი მილთონ''' - (1912 - 2006) (Friedman Milton) - ჩიკაგოს სკოლის მთავარი წარმომადგენელი, ნობელის პრემიის ლაურეატი [[ეკონომიკა\|ეკონომიკის]] დარგში (1976). იგი თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ეკონომისტი იყო. ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტად აირჩიეს 1967 წელს. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „დაბეგვრა ინფლაციის ალაგმვის მიზნით“ (1943), „ნარკვევები პოზიტიურ ეკონომიკაში“ (1953), „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორია“ (1957), „ფასების თეორია“ (1962), „შეერთებული შტატების მონეტარული ისტორია 1867-1960 წლები“ (1963), „[[ინფლაცია\|ინფლაციის]] მიზეზები და შედეგები“ (1963) და სხვ. ფრიდმენი [[ადამიანისეული კაპიტალი\|ადამიანისეული კაპიტალის]] კონცეფციის შემუშავების პიონერია, ხოლო მისმა „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორიამ“ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პერმანენტული შემოსავლის ჰიპოთეზის ფორმულირებაში. პოზიტიური ეკონომიკის მეთოდოლოგიური დასაბუთებით, უმუშევრობის ბუნებრივი დონის ფორმულირებით, ეკონომიკაში ფულადი ფაქტორების ახლებური გააზრებით ფრიდმენი დაუპირისპირდა [[კეინზიანელობა\|კეინზიანელობას]] და მკაცრად გააკრიტიკა იგი სტაბილიზაციის პოლიტიკაში. მაშინ, როდესაც კეინზიანური ეკონომიკა თავის გამარჯვებას ზეიმობდა, მ. ფრიდმენი და მონეტარული სკოლის სხვა წარმომადგენლები ანგრევდნენ მის საფუძვლებს.		'''ფრიდმენი მილთონ''' - (1912 - 2006) (Friedman Milton) - ჩიკაგოს სკოლის მთავარი წარმომადგენელი, ნობელის პრემიის ლაურეატი [[ეკონომიკა\|ეკონომიკის]] დარგში (1976). იგი თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ეკონომისტი იყო. ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტად აირჩიეს 1967 წელს. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „დაბეგვრა ინფლაციის ალაგმვის მიზნით“ (1943), „ნარკვევები პოზიტიურ ეკონომიკაში“ (1953), „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორია“ (1957), „ფასების თეორია“ (1962), „შეერთებული შტატების მონეტარული ისტორია 1867-1960 წლები“ (1963), „[[ინფლაცია\|ინფლაციის]] მიზეზები და შედეგები“ (1963) და სხვ. ფრიდმენი [[ადამიანისეული კაპიტალი\|ადამიანისეული კაპიტალის]] კონცეფციის შემუშავების პიონერია, ხოლო მისმა „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორიამ“ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პერმანენტული შემოსავლის ჰიპოთეზის ფორმულირებაში. პოზიტიური ეკონომიკის მეთოდოლოგიური დასაბუთებით, უმუშევრობის ბუნებრივი დონის ფორმულირებით, ეკონომიკაში ფულადი ფაქტორების ახლებური გააზრებით ფრიდმენი დაუპირისპირდა [[კეინზიანელობა\|კეინზიანელობას]] და მკაცრად გააკრიტიკა იგი სტაბილიზაციის პოლიტიკაში. მაშინ, როდესაც კეინზიანური ეკონომიკა თავის გამარჯვებას ზეიმობდა, მ. ფრიდმენი და მონეტარული სკოლის სხვა წარმომადგენლები ანგრევდნენ მის საფუძვლებს.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Milton.jpg|200px|right]]
-'''ფრიდმენი მილთონ''' -  (1912 - 2006) (Friedman Milton) - ჩიკაგოს სკოლის მთავარი წარმომადგენელი, ნობელის პრემიის ლაურეატი [[ეკონომიკა|ეკონომიკის]] დარგში (1976). იგი თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ეკონომისტი იყო. ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტად აირჩიეს 1967 წელს. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „დაბეგვრა ინფლაციის ალაგმვის მიზნით“ (1943), „ნარკვევები პოზიტიურ ეკონომიკაში“ (1953), „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორია“ (1957), „ფასების თეორია“ (1962), „შეერთებული შტატების მონეტარული ისტორია 1867-1960 წლები“ (1963), „[[ინფლაცია|ინფლაციის]] მიზეზები და შედეგები“ (1963) და სხვ. ფრიდმენი [[ადამიანისეული კაპიტალი|ადამიანისეული კაპიტალის]] კონცეფციის შემუშავების პიონერია, ხოლო მისმა „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორიამ“ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პერმანენტული შემოსავლის ჰიპოთეზის ფორმულირებაში. პოზიტიური ეკონომიკის მეთოდოლოგიური დასაბუთებით, უმუშევრობის ბუნებრივი დონის ფორმულირებით, ეკონომიკაში ფულადი ფაქტორების ახლებური გააზრებით ფრიდმენი დაუპირისპირდა [[კეინზიანელობა|კეინზიანელობას]] და მკაცრად გააკრიტიკა იგი სტაბილიზაციის პოლიტიკაში. მაშინ, როდესაც კეინზიანური ეკონომიკა თავის გამარჯვებას ზეიმობდა, მ. ფრიდმენი და მონეტარული სკოლის სხვა წარმომადგენლები ანგრევდნენ მის საფუძვლებს.
+'''ფრიდმენი მილთონ''' -  (1912 - 2006) (Friedman Milton) - [[ჩიკაგოს სკოლა|ჩიკაგოს სკოლის]] მთავარი წარმომადგენელი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის დარგში (1976).
-ანა შვარცთან ერთად, ფრიდმენმა დაწერა „[[აშშ]]-ის ფულადი მიმოქცევის ისტორია“, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ფულის რაოდენობრივი თეორიის განვითარებასა და ეკონომიკური სისტემის სტაბილურობის კეინზიანამდელი რწმენის გამოცოცხლებაში. [[ფიშერის განტოლება|ფიშერის განტოლებაში]] ისეთი ცვლადების ჩართვით, როგორიცაა სიმდიდრე, სარგებლის განაკვეთი და მოსალოდნელი ინფლაციის ტემპი, ფრიდმენმა განავითარა მონეტარული მიმართულება [[მაკროეკონომიკა|მაკროეკონომიკაში]]. ფრიდმენის მიმდევართა შორის გამოირჩევიან [[მონეტარიზმი|მონეტარიზმის]] ისეთი ცნობილი წარმომადგენლები, როგორებიც არიან თ. შულცი, ჯ. სტიგლერი  და სხვები. მონეტარისტები ეკონომიკურ განვითარებაში გადამწყვეტ მნიშვნელობას ფულად სფეროს ანიჭებენ და მოითხოვენ ეკონომიკაში სახელმწიფოს ჩარევის ყველა ფორმის მკვეთრ შეზღუდვას. ფრიდმენისა და საერთოდ, „ჩიკაგოს სკოლის“ თეორიაზე მორგებული ეკონომიკური პოლიტიკა ითვალისწინებდა მაკროეკონომიკური რეგულირების შესუსტებასა და საბაზრო ძალების გაძლიერებას, [[სახელმწიფო]] სოციალური ხარჯების შემცირებას (სოციალური პროგრამების შეკვეცის, სოციალურად დაუცველი ფენებისათვის დახმარების შემცირების, ხელფასის მინიმალური განაკვეთის „გაყინვის“ გზით), პროფკავშირების შესუსტებასა და ა.შ. მილთონ ფრიდმენის მონეტარული თეორიის ნაკლოვანებები XXI საუკუნის დასაწყისში აისახა თანდათან მსოფლიოს ეკონომიკურ განვითარებაში. გლობალური ფინანსური კრიზისის წარმოშობის ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად მაკროეკონომიკური რეგულირების მკვეთრ შეზღუდვასა და საბიუჯეტო-საგადასახადო რეგულირების უკანა პლანზე გადაწევაში ხედავენ. ქვეყნის ფულადსაკრედიტო პოლიტიკაში საკრედიტო რეგულირების შესუსტებამ, თვითდინებაზე მიშვებამ და წინა პლანზე ფულის ფენომენის წამოწევამ გზა გაუხსნა ვირტუალურ ეკონომიკას და მსოფლიოს ფინანსური კრიზისისკენ უბიძგა. ამაში ფრიდმენის მონეტარული პოლიტიკის ფართომასშტაბიანმა და უპირობო გამოყენებამ უდიდესი როლი შეასრულა.
+იგი თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ეკონომისტი იყო. ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტად აირჩიეს 1967 წელს. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „დაბეგვრა ინფლაციის ალაგმვის მიზნით“ (1943), „ნარკვევები პოზიტიურ ეკონომიკაში“ (1953), „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორია“ (1957), „ფასების თეორია“ (1962), „შეერთებული შტატების მონეტარული ისტორია 1867-1960 წლები“ (1963), „ინფლაციის მიზეზები და შედეგები“ (1963) და სხვ.
-მსოფლიო ფინანსური კრიზისი მეტ-ნაკლები ზომით აისახა ნებისმიერ ქვეყანაში, რაც, პირველ ყოვლისა, ეკონომიკური ზრდის ტემპების შემცირებასა და ერთობლივი მოთხოვნის დაცემაში გამოიხატა. ასეთ სიტუაციაში სავსებით ლოგიკურად, წინა პლანზე ისევ კეინზიანური თეორიის პოსტულატებმა წამოიწია. ეს გამოიხატა ეკონომიკაში [[სახელმწიფო|სახელმწიფოს]] როლის გააქტიურებაში, სახელმწიფო სოციალური ხარჯების გაზრდასა და გადასახადების შემცირებაში, ბიზნესის ფინანსურ მხარდაჭერასა და ა.შ.
+ფრიდმენი [[ადამიანისეული კაპიტალი|ადამიანისეული კაპიტალის]] კონცეფციის შემუშავების პიონერია, ხოლო მისმა „სამომხმარებლო ფუნქციის თეორიამ“ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პერმანენტული შემოსავლის ჰიპოთეზის ფორმულირებაში. პოზიტიური ეკონომიკის მეთოდოლოგიური დასაბუთებით, [[უმუშევრობა|უმუშევრობის]] ბუნებრივი დონის ფორმულირებით, [[ეკონომიკა]]ში ფულადი ფაქტორების ახლებური გააზრებით ფრიდმენი დაუპირისპირდა [[კეინზიანელობა|კეინზიანელობას]] და მკაცრად გააკრიტიკა იგი სტაბილიზაციის პოლიტიკაში. მაშინ, როდესაც კეინზიანური ეკონომიკა თავის გამარჯვებას ზეიმობდა, მ. ფრიდმენი და მონეტარული სკოლის სხვა წარმომადგენლები ანგრევდნენ მის საფუძვლებს.
 ==წყარო==
 [[თანამედროვე ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
-[[კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები]]
+[[კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები]]