https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98 2026-04-29T01:28:26Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=246506&oldid=prev 2025-05-07T20:21:23Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:21, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=220391&oldid=prev 2024-03-04T09:58:51Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ფშაური&#039;&#039;&#039; – <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90" title="ქართული ენა">ქართული ენის</a> <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98" title="დიალექტი">დიალექტი</a>. ქართველთა ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ფშაური''' – [[ქართული ენა|ქართული ენის]] [[დიალექტი]]. ქართველთა ერთი ეთნოგრაფიული ჯგუფის – ფშავლების – მეტყველება. ყველა დონის ენობრივი ნიშნების მიხედვით ერთიანდება აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ს მთის დიალექტების (ხევსურული, [[მოხეური დიალექტი|მოხეური]], მთიულური, თუშური) ჯგუფში. ფშაურის, როგორც ტერიტორიული დიალექტის, ფორმირება მოხდა საკუთრივ [[ფშავი|ფშავში]], ანუ, როგორც ხშირად უწოდებენ, უკანა ფშავში, ფშავის არაგვის ხეობაში, სადაც დღემდე შემორჩენილია ტრადიცია ფშავის ხეობის 12 თემის შესახებ და არსებობას განაგრძობს 12 სათემო საკულტო სალოცავის სახით. ფშავის მოსახლეობის ბარისაკენ ჩამოწევა მოხდა გვიან შუა საუკუნეებში ფშავ-ხევსურეთის არაგვის ხეობაში ჟინვალამდე და უკანაფშავთან ერთად შეიქმნა არაგვის ხეობის ფშავი. უფრო გვიან, XVII–XVIII სს-ში ფშაურმა მოსახლეობამ დაიკავა XVII ს. პირველ ნახევარში სპარსელთა რამდენიმე გზის გამანადგურებელი შემოსევის შედეგად მოსახლეობისაგან დაცლილი [[კახეთი]]ს სამეფოს კუთვნილი ადგილები ივრის ხეობაში, სადაც გაჩნდა ფშაველებით დასახლებული ტერიტორია „იერის ფშავის“ სახით, XX ს. მიგრაციების შედეგად კი გაჩნდა ფშაური დიალექტური კუნძულები კახეთის სხვადასხვა ადგილას – ახმეტის, თელავისა და დედოფლისწყაროს რაიონებში.<br /> <br /> მთის დიალექტთაგან ბარის დიალექტებთან და, აქედან გამომდინარე, სალიტერატურო ქართულთან ყველაზე მეტ სიახლოვეს ფშაური ამჟღავნებს.<br /> <br /> ფშაურის ფონოლოგიური თავისებურებებიდან აღსანიშნავია ჴ [[ფონემა|ფონემის]] ქონა ხშულ [[თანხმოვნები|თანხმოვანთა]] ფარინგალურ რიგში: ჴელი, ფეჴი, ჴმალი… მორფონოლოგიური ნიშნებიდან კი – არაფონოლოგიური ღირებულების (ჲ), (ჲ ს) და ( ჲჰ), როგორც [[ზმნა|ზმნის]] [[პირი (გრამატიკა)|პირის]] ს და ჰ ექსპონენტების პოზიციურად შეპირობებული ვარიანტები (დაჲძრავს, დაჲბარავს, გამაჲსთიბს, დაჲჰპატიჟებს). [[მორფოლოგია|მორფოლოგიის]] სფეროსათვის ნიშანდობლივია [[სახელობითი ბრუნვა|სახელობითი ბრუნვის]] 0 [[მორფემა|მორფემიანი]] ფორმები (კაც მოიდა) და მოთხრობითი ბრუნვის ნიშნის უხმოვნო ვარიანტი (კაცმ დაიძახა) თანხმოვანფუძიან სახელებთან; ოდ-იანი ხოლმეობითები (ვაკეთებდოდი, გავაკეთოდი) ზმნის ნაკვთეულთა სისტემაში, რომლის II პირის ფორმებს თხოვნითი ბრძანებითის მნიშვნელობაც აქვთ (დამიტიროდი, უთხროდი). ფშაური თავისებურ დამოკიდებულებას ავლენს სახელთა მრავლობითის ე. წ. „ნართანიან“ და „ებიან“ წარმოებასთან. პირველს ხშირ შემთხვევაში დაკარგული აქვს მორფოლოგიური და შერჩენილი აქვს სინტაქსური ძალა (წყალნი მწყურან, მიწანიმც დაილოცებიან), მეორეს კი მორფოლოგიური ძალა აქვს, სინტაქსური – არა (ქალებ მოიდა).<br /> <br /> სამეურნეო და კულტურული ყოფის თავისებურებები შეაპირობებს ფშაურის ლექსიკურ თავისებურებებს, უმდიდრესი და სახიერი ფრაზეოლოგია კი თავს იჩენს მაღალმხატვრულ ზეპირსიტყვიერებასა და ამ კუთხიდან გამოსულ მწერალთა შემოქმედებაში.<br /> <br /> ''გ· ცოცანიძე''<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * [[შანიძე აკაკი|შანიძე ა]]. ქართული კილოები მთაში. – ჟურნ. „კრებული“, ტფ., 1915; <br /> * გიგინეიშვილი ივ. თოფურია ე. ქავთარაძე ივ. ქართული დიალექტოლოგია, I, თბ., 1961;<br /> * ცოცანიძე გ. ფშაური დიალექტი, თბ., 1978; <br /> * ქემიკაშვილი ივ. ღმერთები, მითები, რიტუალები, თბ, 1990.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div>

Tkenchoshvili