https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98ქალების ნადი - რედაქტირების ისტორია2026-06-21T03:54:12Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=191521&oldid=prevTkenchoshvili: /* ლიტერატურა */2023-04-10T09:02:22Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურა</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:02, 10 აპრილი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მგელაძე, 1989:46-48, 50-51; აბუსერისძე... 1941:15, 57, 60; ჩიქოვანი, 1960:95-1-2; ჩხეიძე, 1961:13; შამილაძე, 1962; მსხალაძე, 1962:45-53; ჩიჯავაძე, 1969:43; ბექაია, 1974:30; კახიძე, 1974:40; 1990; სამსონია, 2005; მიქელაძე, 1978:43; გელაძე, 1980:46.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>მგელაძე, 1989:46-48, 50-51;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>აბუსერისძე... 1941:15, 57, 60;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>ჩიქოვანი, 1960:95-1-2;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>ჩხეიძე, 1961:13;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>შამილაძე, 1962;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>მსხალაძე, 1962:45-53;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>ჩიჯავაძე, 1969:43;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>ბექაია, 1974:30;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>კახიძე, 1974:40; 1990;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>სამსონია, 2005;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>მიქელაძე, 1978:43;  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>გელაძე, 1980:46.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=191520&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2023-04-10T09:01:53Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:01, 10 აპრილი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები აჭარაში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები აჭარაში]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის დასავლეთ საქართველოში]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის <ins class="diffchange diffchange-inline">ფორმები </ins>დასავლეთ საქართველოში]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=191508&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2023-04-10T08:53:15Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:53, 10 აპრილი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები აჭარაში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები აჭარაში]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის დასავლეთ საქართველოში]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=168831&oldid=prevTkenchoshvili 11:36, 12 ოქტომბერი 2022-ზე2022-10-12T11:36:06Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:36, 12 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ქალების ნადი''' −  შრომის ორგანიზაციის ერთ-ერთი უძველესი ფორმა <del class="diffchange diffchange-inline">საქართველოში</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ქალების ნადი''' −  შრომის ორგანიზაციის ერთ-ერთი უძველესი ფორმა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[საქართველო]]ში</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნადური შრომითი გაერთიანება სქესობრივი დაყოფის მიხედვით შესასრულებელი სამუშაოს სიძნელესა და მეურნეობრივ თავისებურებებსაც ითვალისწინებდა,</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნადური შრომითი გაერთიანება სქესობრივი დაყოფის მიხედვით შესასრულებელი სამუშაოს სიძნელესა და მეურნეობრივ თავისებურებებსაც ითვალისწინებდა,</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რასაც ისტორიულად ტრადიციული წარმოებითი გამოცდილება ედო საფუძვლად. ქართულ-კავკასიურ მთურ მიწათმოქმედებაში ქალის შრომა საკმაოდ ფართოდ გამოიყენებოდა. მოსახლეობის ემპირიულ ცოდნა-გამოცდილებაზე დაფუძნებული კოლექტიური შრომის ორგანიზაციული სტრუქტურა და შრომის საზოგადოებრივი</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>რასაც ისტორიულად ტრადიციული წარმოებითი გამოცდილება ედო საფუძვლად. ქართულ-კავკასიურ მთურ მიწათმოქმედებაში ქალის შრომა საკმაოდ ფართოდ გამოიყენებოდა. მოსახლეობის ემპირიულ ცოდნა-გამოცდილებაზე დაფუძნებული კოლექტიური შრომის ორგანიზაციული სტრუქტურა და შრომის საზოგადოებრივი</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სქესობრივ-ასაკობრივი დაყოფა თუ ერთობლივი დასაქმება მეურნეს მძიმე შრომას საგრძნობლად უმსუბუქებდა, უმაღლებდა შრომით აქტივობასა და მას გაცილებით ნაყოფიერსაც ხდიდა. ამდენად, შესასრულებელი სამეურნეო სამუშაო შემსრულებლის ფიზიკურ, სქესობრივ და ასაკობრივ შესაძლებლობებსაც წინასწარ ითვალისწინებდა. ცხადია, ქალისა და ბავშვის დატვირვა მამაკაცის რთულსა და შრომატევად მძიმე სამუშაოს ვერ გაუთანაბრდებოდა, თუმცა საქართველოშ ქალების შრომასა და მასთან დაკავშირებულ შრომის კოლექტიურ ორგანიზაციას საკმაოდ ფართო გავრცელება ჰქონდა. გავრცელებული იყო [[ნადი]] მატყლის საჩეჩავში, კერძოდ, მატყლის დიდი რაოდენობით ჩეჩვისას და რთვისას მიღებული იყო კოლექტიური შრომა, რასაც საცეჩავი ნადი ეწოდებოდა.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სქესობრივ-ასაკობრივი დაყოფა თუ ერთობლივი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>დასაქმება<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მეურნეს მძიმე შრომას საგრძნობლად უმსუბუქებდა, უმაღლებდა შრომით აქტივობასა და მას გაცილებით ნაყოფიერსაც ხდიდა. ამდენად, შესასრულებელი სამეურნეო სამუშაო შემსრულებლის ფიზიკურ, სქესობრივ და ასაკობრივ შესაძლებლობებსაც წინასწარ ითვალისწინებდა. ცხადია, ქალისა და ბავშვის დატვირვა მამაკაცის რთულსა და შრომატევად მძიმე სამუშაოს ვერ გაუთანაბრდებოდა, თუმცა საქართველოშ ქალების შრომასა და მასთან დაკავშირებულ შრომის კოლექტიურ ორგანიზაციას საკმაოდ ფართო გავრცელება ჰქონდა. გავრცელებული იყო [[ნადი]] მატყლის საჩეჩავში, კერძოდ, მატყლის დიდი რაოდენობით ჩეჩვისას და რთვისას მიღებული იყო კოლექტიური შრომა, რასაც საცეჩავი ნადი ეწოდებოდა.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აჭარა]]ში ნადის შემადგენლობაში თხუთმეტი ანდა ოცი ქალი შედიოდა. ასეთი სახის ნადს, უმეტესად, შემოდგომა-ზამთარში იწვევდნენ, მასში მონაწილეობის მისაღებად კი კარგი „ხელაქნარით” გამორჩეულ ქალებს ითვალისწინებდნენ. დიასახლისი მოწვეული ნადის წევრებს საგულდაგულოდ მომზადებული, გამორჩეული კერძებით უმასპინძლდებოდა. მამაკაცებით მრავალრიცხოვანი დიდი სახლეული, რომელიც, ბუნებრივია, სამოსისათვის შედარებით დიდი რაოდენობის მატყლის რთვა-ქსოვას მოითხოვდა, ნადს გაცილებით ხშირად მიმართავდა. დანარჩენ შემთხხვევაში ჩეჩვას ოჯახის ქალებიც ადვილად აუდიოდნენ. დიდი სახლობის მანდილოსნები მატყლს ჩეჩდნენ არა უშუალოდ თავიანთი პირადი ოჯახის წევრთათვის − ქმრებისათვის ანდა ვაჟებისათვის, არამედ ისინი საერთო საოჯახო ნართს ამზადებდნენ. ამის შემდეგ თითოეული უშუალოდ თავისი ქმრისათვის თუ შვილებისათვის ზრუნავდა და ქსოვდა, შესაბამისად, სამოსსაც ამის მიხედვით ამზადებდა, თუმცა ეს არ გამორიცხავდა ქალების მიერ ნაქსოვის დამზადებას მაზლებისათვის, მაზლიშვილებისათვის თუ მამამთლისათვის. წარსულში სახლეულის ყველა წევრის შემოსვისათვის მატერიალური საშუალება და შრომაც თანაბრად ნაწილდებოდა.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აჭარა]]ში ნადის შემადგენლობაში თხუთმეტი ანდა ოცი ქალი შედიოდა. ასეთი სახის ნადს, უმეტესად, შემოდგომა-ზამთარში იწვევდნენ, მასში მონაწილეობის მისაღებად კი კარგი „ხელაქნარით” გამორჩეულ ქალებს ითვალისწინებდნენ. დიასახლისი მოწვეული ნადის წევრებს საგულდაგულოდ მომზადებული, გამორჩეული კერძებით უმასპინძლდებოდა. მამაკაცებით მრავალრიცხოვანი დიდი სახლეული, რომელიც, ბუნებრივია, სამოსისათვის შედარებით დიდი რაოდენობის მატყლის რთვა-ქსოვას მოითხოვდა, ნადს გაცილებით ხშირად მიმართავდა. დანარჩენ შემთხხვევაში ჩეჩვას ოჯახის ქალებიც ადვილად აუდიოდნენ. დიდი სახლობის მანდილოსნები მატყლს ჩეჩდნენ არა უშუალოდ თავიანთი პირადი ოჯახის წევრთათვის − ქმრებისათვის ანდა ვაჟებისათვის, არამედ ისინი საერთო საოჯახო ნართს ამზადებდნენ. ამის შემდეგ თითოეული უშუალოდ თავისი ქმრისათვის თუ შვილებისათვის ზრუნავდა და ქსოვდა, შესაბამისად, სამოსსაც ამის მიხედვით ამზადებდა, თუმცა ეს არ გამორიცხავდა ქალების მიერ ნაქსოვის დამზადებას მაზლებისათვის, მაზლიშვილებისათვის თუ მამამთლისათვის. წარსულში სახლეულის ყველა წევრის შემოსვისათვის მატერიალური საშუალება და შრომაც თანაბრად ნაწილდებოდა.  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=94931&oldid=prevTkenchoshvili 07:11, 20 თებერვალი 2020-ზე2020-02-20T07:11:45Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:11, 20 თებერვალი 2020-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აჭარა]]ში ნადის შემადგენლობაში თხუთმეტი ანდა ოცი ქალი შედიოდა. ასეთი სახის ნადს, უმეტესად, შემოდგომა-ზამთარში იწვევდნენ, მასში მონაწილეობის მისაღებად კი კარგი „ხელაქნარით” გამორჩეულ ქალებს ითვალისწინებდნენ. დიასახლისი მოწვეული ნადის წევრებს საგულდაგულოდ მომზადებული, გამორჩეული კერძებით უმასპინძლდებოდა. მამაკაცებით მრავალრიცხოვანი დიდი სახლეული, რომელიც, ბუნებრივია, სამოსისათვის შედარებით დიდი რაოდენობის მატყლის რთვა-ქსოვას მოითხოვდა, ნადს გაცილებით ხშირად მიმართავდა. დანარჩენ შემთხხვევაში ჩეჩვას ოჯახის ქალებიც ადვილად აუდიოდნენ. დიდი სახლობის მანდილოსნები მატყლს ჩეჩდნენ არა უშუალოდ თავიანთი პირადი ოჯახის წევრთათვის − ქმრებისათვის ანდა ვაჟებისათვის, არამედ ისინი საერთო საოჯახო ნართს ამზადებდნენ. ამის შემდეგ თითოეული უშუალოდ თავისი ქმრისათვის თუ შვილებისათვის ზრუნავდა და ქსოვდა, შესაბამისად, სამოსსაც ამის მიხედვით ამზადებდა, თუმცა ეს არ გამორიცხავდა ქალების მიერ ნაქსოვის დამზადებას მაზლებისათვის, მაზლიშვილებისათვის თუ მამამთლისათვის. წარსულში სახლეულის ყველა წევრის შემოსვისათვის მატერიალური საშუალება და შრომაც თანაბრად ნაწილდებოდა.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აჭარა]]ში ნადის შემადგენლობაში თხუთმეტი ანდა ოცი ქალი შედიოდა. ასეთი სახის ნადს, უმეტესად, შემოდგომა-ზამთარში იწვევდნენ, მასში მონაწილეობის მისაღებად კი კარგი „ხელაქნარით” გამორჩეულ ქალებს ითვალისწინებდნენ. დიასახლისი მოწვეული ნადის წევრებს საგულდაგულოდ მომზადებული, გამორჩეული კერძებით უმასპინძლდებოდა. მამაკაცებით მრავალრიცხოვანი დიდი სახლეული, რომელიც, ბუნებრივია, სამოსისათვის შედარებით დიდი რაოდენობის მატყლის რთვა-ქსოვას მოითხოვდა, ნადს გაცილებით ხშირად მიმართავდა. დანარჩენ შემთხხვევაში ჩეჩვას ოჯახის ქალებიც ადვილად აუდიოდნენ. დიდი სახლობის მანდილოსნები მატყლს ჩეჩდნენ არა უშუალოდ თავიანთი პირადი ოჯახის წევრთათვის − ქმრებისათვის ანდა ვაჟებისათვის, არამედ ისინი საერთო საოჯახო ნართს ამზადებდნენ. ამის შემდეგ თითოეული უშუალოდ თავისი ქმრისათვის თუ შვილებისათვის ზრუნავდა და ქსოვდა, შესაბამისად, სამოსსაც ამის მიხედვით ამზადებდა, თუმცა ეს არ გამორიცხავდა ქალების მიერ ნაქსოვის დამზადებას მაზლებისათვის, მაზლიშვილებისათვის თუ მამამთლისათვის. წარსულში სახლეულის ყველა წევრის შემოსვისათვის მატერიალური საშუალება და შრომაც თანაბრად ნაწილდებოდა.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარის მთიანეთში ქალების ნადი ადრე ვახშმობიდან მამლის პირველ ყივილამდე, საშუალოდ ხუთ-ექვს საათს მუშაობდა. იმის მიხედვით, თუ რომელ ნადზე იყო დაპატიჟებული ქალი, მას თან უნდა ჰქონოდა [[საჩეჩელი]] ანდა ხერტალი (ხელტარი). ქალების ნადის მოწვევა მატყლის რთვა-ქსოვის შრომატევადი სამუშაოთი იყო განპირობებული. ასეთ შრომით გაერთიანებას აჭარის სხვადასხვა ხეობაში, მათ შორის, მაჭახლის ხეობაში ხერტილის ნადი ეწოდებოდა.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარის მთიანეთში ქალების ნადი ადრე ვახშმობიდან მამლის პირველ ყივილამდე, საშუალოდ ხუთ-ექვს საათს მუშაობდა. იმის მიხედვით, თუ რომელ ნადზე იყო დაპატიჟებული ქალი, მას თან უნდა ჰქონოდა [[საჩეჩელი]] ანდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ხერტალი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(ხელტარი). ქალების ნადის მოწვევა მატყლის რთვა-ქსოვის შრომატევადი სამუშაოთი იყო განპირობებული. ასეთ შრომით გაერთიანებას აჭარის სხვადასხვა ხეობაში, მათ შორის, მაჭახლის ხეობაში ხერტილის ნადი ეწოდებოდა.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში ძირითადად ქალების ორგვარი ნადი გამოიყოფოდა:  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში ძირითადად ქალების ორგვარი ნადი გამოიყოფოდა:  </div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=94089&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ქალების ნადი''' − შრომის ორგანიზაციის ერთ-ერთი უძველესი ფორ...2020-02-13T08:49:47Z<p>ახალი გვერდი: '''ქალების ნადი''' − შრომის ორგანიზაციის ერთ-ერთი უძველესი ფორ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ქალების ნადი''' − შრომის ორგანიზაციის ერთ-ერთი უძველესი ფორმა საქართველოში.<br />
<br />
ნადური შრომითი გაერთიანება სქესობრივი დაყოფის მიხედვით შესასრულებელი სამუშაოს სიძნელესა და მეურნეობრივ თავისებურებებსაც ითვალისწინებდა,<br />
რასაც ისტორიულად ტრადიციული წარმოებითი გამოცდილება ედო საფუძვლად. ქართულ-კავკასიურ მთურ მიწათმოქმედებაში ქალის შრომა საკმაოდ ფართოდ გამოიყენებოდა. მოსახლეობის ემპირიულ ცოდნა-გამოცდილებაზე დაფუძნებული კოლექტიური შრომის ორგანიზაციული სტრუქტურა და შრომის საზოგადოებრივი<br />
სქესობრივ-ასაკობრივი დაყოფა თუ ერთობლივი დასაქმება მეურნეს მძიმე შრომას საგრძნობლად უმსუბუქებდა, უმაღლებდა შრომით აქტივობასა და მას გაცილებით ნაყოფიერსაც ხდიდა. ამდენად, შესასრულებელი სამეურნეო სამუშაო შემსრულებლის ფიზიკურ, სქესობრივ და ასაკობრივ შესაძლებლობებსაც წინასწარ ითვალისწინებდა. ცხადია, ქალისა და ბავშვის დატვირვა მამაკაცის რთულსა და შრომატევად მძიმე სამუშაოს ვერ გაუთანაბრდებოდა, თუმცა საქართველოშ ქალების შრომასა და მასთან დაკავშირებულ შრომის კოლექტიურ ორგანიზაციას საკმაოდ ფართო გავრცელება ჰქონდა. გავრცელებული იყო [[ნადი]] მატყლის საჩეჩავში, კერძოდ, მატყლის დიდი რაოდენობით ჩეჩვისას და რთვისას მიღებული იყო კოლექტიური შრომა, რასაც საცეჩავი ნადი ეწოდებოდა. <br />
<br />
[[აჭარა]]ში ნადის შემადგენლობაში თხუთმეტი ანდა ოცი ქალი შედიოდა. ასეთი სახის ნადს, უმეტესად, შემოდგომა-ზამთარში იწვევდნენ, მასში მონაწილეობის მისაღებად კი კარგი „ხელაქნარით” გამორჩეულ ქალებს ითვალისწინებდნენ. დიასახლისი მოწვეული ნადის წევრებს საგულდაგულოდ მომზადებული, გამორჩეული კერძებით უმასპინძლდებოდა. მამაკაცებით მრავალრიცხოვანი დიდი სახლეული, რომელიც, ბუნებრივია, სამოსისათვის შედარებით დიდი რაოდენობის მატყლის რთვა-ქსოვას მოითხოვდა, ნადს გაცილებით ხშირად მიმართავდა. დანარჩენ შემთხხვევაში ჩეჩვას ოჯახის ქალებიც ადვილად აუდიოდნენ. დიდი სახლობის მანდილოსნები მატყლს ჩეჩდნენ არა უშუალოდ თავიანთი პირადი ოჯახის წევრთათვის − ქმრებისათვის ანდა ვაჟებისათვის, არამედ ისინი საერთო საოჯახო ნართს ამზადებდნენ. ამის შემდეგ თითოეული უშუალოდ თავისი ქმრისათვის თუ შვილებისათვის ზრუნავდა და ქსოვდა, შესაბამისად, სამოსსაც ამის მიხედვით ამზადებდა, თუმცა ეს არ გამორიცხავდა ქალების მიერ ნაქსოვის დამზადებას მაზლებისათვის, მაზლიშვილებისათვის თუ მამამთლისათვის. წარსულში სახლეულის ყველა წევრის შემოსვისათვის მატერიალური საშუალება და შრომაც თანაბრად ნაწილდებოდა. <br />
<br />
აჭარის მთიანეთში ქალების ნადი ადრე ვახშმობიდან მამლის პირველ ყივილამდე, საშუალოდ ხუთ-ექვს საათს მუშაობდა. იმის მიხედვით, თუ რომელ ნადზე იყო დაპატიჟებული ქალი, მას თან უნდა ჰქონოდა [[საჩეჩელი]] ანდა ხერტალი (ხელტარი). ქალების ნადის მოწვევა მატყლის რთვა-ქსოვის შრომატევადი სამუშაოთი იყო განპირობებული. ასეთ შრომით გაერთიანებას აჭარის სხვადასხვა ხეობაში, მათ შორის, მაჭახლის ხეობაში ხერტილის ნადი ეწოდებოდა. <br />
<br />
აჭარაში ძირითადად ქალების ორგვარი ნადი გამოიყოფოდა: <br />
<br />
1. ნადი, რომელსაც მოძალებული სამუშაოს დროს დგებოდა და 2. ნადი, რომელსაც შრომით გაერთიანებაში საკუთარი სამუშაოს შესრულების, გართობისა და, ამდენად, შრომის შემსუბუქებისა თუ გაადვილების მიზნით იწვევდნენ. დამოწმებულია ასევე რთვაში ურთიერთდახმარების მეტად საინტერესო ფორმის არსებობა, რაც ნათესავებსა და მეზობლებზე წინასწარ − ნადზე მისვლამდის „თითო ხერტალი მატყლის” ჩამორიგებაში გამოიხატებოდა. <br />
<br />
საქორწინო ურთიერთობის პერიოდში საპატარძლოს ბავშვობიდანვე შეთვისებლი საუკეთესო შრომითი ჩვევები, ხელსაქმისა და ხელგარჯილობის (ჭრაკერვა, ქსოვა-ქარგვა...) საფუძვლიანი ცოდნა უნდა გამოევლინა. ეს მას ქმრის ნათესაურ ჯგუფში − [[ნოგრო]]ში, როგორც მომავალ კარგ და გამრჯე დიასახლისს, ავტორიტეტს უმაღლებდა. თუ ქმრის ოჯახში იგი სურსათის მომჭირნედ ხარჯვის, კარგი სადილ-ვახშმის, ბავშვების აღზრდის და სხვა დადებით თვისებებს გამოავლენდა, მაშინ სახლეულის წევრთა საერთო სიყვარულს იხვეჭდა და ნოგროს მანდილოსნებს შორის საპატიო ადგილს იმკვიდრებდა. გოგონა გასათხოვად მომწიფების ასაკიდანვე ცდილობდა სანიმუშო ნაქსოვ-ნაქარგები მოემზადებინა და რაც შეიძლება მეტი რაოდენობით დაეგროვებინა. სასურველი იყო საპატარძლოს თავისი შრომისმოყვარეობის დასაბუთების მიზნით საქმროსა და მისი ნოგროს წევრთათვის საჩუქრად ასამდე წინდა მოექსოვა. ბუნებრივია, ასეთი რაოდენობით [[წინდა|წინდის]] მოქსოვა საკმაოდ შრომატევადი სამუშაო იყო, რისთვისაც პატარძალი მის დაძლევას უახლესი ნათესავების დახმარებით ცდილობდა. იგი დართული მატყლის ძაფს ანდა უშუალოდ მატყლს განაყოფი ოჯახების ახალგაზრდა ქალებს ურიგებდა, რომელსაც ნართის თუ ნაქსოვის სახით რამდენიმე დღეში იბრუნებდა. საქმროსათვის, მაზლისათვის ანდა მამამთილისათვის გადასაცემ ნაქარგ-ნაქსოვს საპატარძლო თავისივე ხელით ამზადებდა. იგი მამისეულ ოჯახში ნადს საქორწინო ნაქარგ-ნაქსოვის დროულად მომზადების მიზნით იწვევდა. პატარძლისადმი ნათესავ-მოყვარე ქალების ასეთ მხარდაჭერასა და შრომით დახმარებას აჭარაში საკმაოდ ფართო გავრცელება ჰქონდა. შრომითი ურთიერთდახმარების სხვადასხვა ფორმებთან დაკავშირებული ნადური გაერთიანება საქართველოსა და კავკასიის არაერთ კუთხეშია დადასტურებული, სადაც ნადი ასევე სქესობრივი დიფერენციაციის პრინციპებსაც ეფუძნებოდა.<br />
<br />
<br />
==ლიტერატურა==<br />
მგელაძე, 1989:46-48, 50-51; აბუსერისძე... 1941:15, 57, 60; ჩიქოვანი, 1960:95-1-2; ჩხეიძე, 1961:13; შამილაძე, 1962; მსხალაძე, 1962:45-53; ჩიჯავაძე, 1969:43; ბექაია, 1974:30; კახიძე, 1974:40; 1990; სამსონია, 2005; მიქელაძე, 1978:43; გელაძე, 1980:46.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]<br />
<br />
[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები]]<br />
[[კატეგორია:კოლექტიური შრომის ფორმები აჭარაში]]</div>Tkenchoshvili